Category: Tin BĐS Việt Nam

  • Biệt thự có 80m2 lấn chiếm đất Bảo tàng Lịch sử quốc gia được bán theo Nghị định 61?

    Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Sỹ Bảy vừa ký ban hành thông báo Kết luận thanh tra chuyên đề cơ sở nhà đất dôi dư sau sắp xếp tại Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Đáng chú ý, thanh tra làm rõ thông tin cơ sở nhà, đất số 23 Tông Đản, phường Hoàn Kiếm, Hà Nội (trước đây thuộc phường Tràng Tiền, quận Hoàn Kiếm) do Bảo tàng Lịch sử quốc gia quản lý, sử dụng bị cá nhân lấn chiếm khoảng 80m2 đất.

    Theo ghi nhận của PV Tiền Phong, ngôi nhà số 23 Tông Đản hiện đang được xây dựng 6 tầng kiên cố, được đặt tên là Rose Villa. Người dân tại khu tập thể kế bên ngôi nhà cho biết, căn nhà này đã hoàn thiện từ lâu, trải qua một quá trình dài xây dựng do bị đình chỉ thi công.

    Cơ quan chức năng xác định ngôi biệt thự có diện tích hơn 300m2, trong đó có khoảng 80m2 lấn chiếm đất của Bảo tàng Lịch sử quốc gia.

    Trao đổi với PV, một nguyên lãnh đạo phường Tràng Tiền (cũ) cho biết, ngôi nhà này trước đây thuộc đất sở hữu của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, sau đó ngôi nhà được bán theo Nghị định 61 của Chính phủ (Nghị định của Chính phủ năm 1994 về mua bán và kinh doanh nhà ở). Sau khi có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì được cấp phép xây dựng đầy đủ.

    Theo kết luận, cơ sở nhà, đất số 23 và 25 Tông Đản có tổng diện tích khoảng 9.500m², thuộc khuôn viên Bảo tàng Cách mạng Việt Nam, nay là Bảo tàng Lịch sử quốc gia. Đến tháng 6/2026, bảo tàng vẫn chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do vướng việc lấn chiếm nhà, đất tại số 23 Tông Đản. Kết quả thanh tra cho thấy trước đây ngôi nhà số 23 Tông Đản được hai nguyên giám đốc bảo tàng sử dụng làm nhà ở trong quá trình công tác.

    Dù đến năm 2007, bảo tàng đã nhận lại 80m2 đất này, thế nhưng đầu năm 2009 gia đình ông Đặng Quốc Thắng (con trai ông Đặng Xuân Thiều – nguyên giám đốc bảo tàng) đã tháo dỡ bức tường ngăn nhà với bảo tàng. Đến ngày 10/2/2009, UBND phường Tràng Tiền có thông báo yêu cầu khôi phục phần diện tích phụ và trả lại diện tích nhà, đất thuộc quyền quản lý, sử dụng của bảo tàng.

    Tuy nhiên, đến ngày 29/7/2011, UBND quận Hoàn Kiếm lại cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất cho ông Đặng Quốc Thắng và bà Đặng Thanh Trúc đối với thửa đất tại số 23 Tông Đản. Diện tích được cấp giấy chứng nhận là 304,3m². Đáng chú ý, Thanh tra Chính phủ xác định diện tích này bao gồm toàn bộ khoảng 80m² đất của bảo tàng được giao quản lý, sử dụng mà gia đình ông Thắng đã lấn chiếm.

    Thanh tra Chính phủ xác định trách nhiệm để cá nhân lấn chiếm đất công, hủy hoại tài sản trên đất được giao quản lý, sử dụng thuộc Bảo tàng Cách mạng Việt Nam và Bảo tàng Lịch sử quốc gia từ năm 2011. Từ kết quả thanh tra, Thanh tra Chính phủ yêu cầu Bảo tàng Lịch sử quốc gia phối hợp với cơ quan có thẩm quyền làm rõ việc để cá nhân lấn chiếm đất công tại cơ sở nhà, đất số 23 Tông Đản.

    Trần Hoàng

    Nguồn https://baomoi.com/can-canh-biet-thu-co-80m2-lan-chiem-dat-bao-tang-lich-su-quoc-gia-nhung-van-duoc-cap-so-do-c55903137.epi

  • Thanh tra Chính phủ phát hiện việc giao nhà, đất dôi dư sai thẩm quyền tại Khánh Hòa

    343 cơ sở nhà, đất dôi dư, nhiều hồ sơ chưa đầy đủ

    Ảnh minh hoạ. Ảnh: Vương Mạnh Cường.

    Thanh tra Chính phủ vừa công bố Thông báo Kết luận thanh tra về việc quản lý, xử lý cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp đơn vị hành chính tại tỉnh Khánh Hòa.

    Theo kết luận thanh tra, sau khi thực hiện Nghị quyết số 202/2025/QH15 của Quốc hội về sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, tỉnh Khánh Hòa phát sinh 343 cơ sở nhà, đất dôi dư không còn nhu cầu sử dụng. Tuy nhiên, việc triển khai xử lý số tài sản này chưa bảo đảm tiến độ theo yêu cầu.

    Trong đó, UBND tỉnh Khánh Hòa ban hành Kế hoạch số 6039 về xử lý tài sản công chậm 22 ngày so với chỉ đạo tại Công điện số 06/CĐ-BTC và chậm 7 ngày so với Văn bản số 15385 của Bộ Tài chính; việc thành lập Ban Chỉ đạo kiểm kê tài sản công cũng chậm 30 ngày, trong khi công tác tập huấn kiểm kê chậm 12 ngày. Đáng chú ý, Sở Tài chính tham mưu trình phương án xử lý trụ sở dôi dư chậm hơn 2 tháng so với kế hoạch của tỉnh.

    Không chỉ chậm tiến độ, công tác quản lý hồ sơ pháp lý của các cơ sở nhà, đất dôi dư còn nhiều bất cập. Cụ thể, Thanh tra Chính phủ xác định có 103/343 cơ sở dôi dư (chiếm 30,03%) chưa có đầy đủ hồ sơ pháp lý. Các cơ sở này có tổng diện tích khoảng 26.366,48m² nhà và 85.241,44m² đất. Trong đó, 86 cơ sở chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất, còn 17 cơ sở bị thất lạc hồ sơ.

    Việc thiếu, thất lạc hồ sơ không chỉ gây khó khăn cho công tác quản lý mà còn trực tiếp ảnh hưởng đến quá trình xác lập quyền quản lý, xác định hiện trạng và lựa chọn phương án xử lý đối với tài sản công sau sắp xếp.

    Có 69 cơ sở lập biên bản kiểm tra hiện trạng không đúng mẫu quy định. Đối với 23 cơ sở, hồ sơ bàn giao cũng không đúng mẫu, chỉ ghi tổng diện tích mà không thể hiện chi tiết từng căn nhà. Đáng chú ý, quá trình đối chiếu giữa hồ sơ và hiện trạng thực tế còn xuất hiện những sai lệch khó lý giải.

    Tại xã Phước Hậu, diện tích đất công viên được ghi nhận thành đất trường học. Trong khi đó, tại xã Khánh Sơn, một nhà cấp 4 vẫn tồn tại trên thực tế nhưng không được ghi nhận trong hồ sơ. Những sai sót này cho thấy việc kiểm kê, kiểm tra hiện trạng tài sản chưa được thực hiện đầy đủ, chính xác, tiềm ẩn nguy cơ làm sai lệch cơ sở dữ liệu phục vụ phương án xử lý tài sản công.

    Giao nhà, đất sai thẩm quyền

    Đáng chú ý, theo kết luận thanh tra, thẩm quyền quyết định xử lý tài sản công thuộc Chủ tịch UBND cấp tỉnh, nhưng UBND xã Bắc Ái Tây đã giao Trạm Kiểm lâm Gia É cho Công an tỉnh làm Khu sinh hoạt truyền thống, với tổng diện tích đất lên tới 10.370,5m².

    Thanh tra Chính phủ cũng phát hiện một số địa phương sử dụng hình thức “tạm giao” để xử lý tài sản công. Cụ thể, UBND các phường, xã Bắc Nha Trang, Tây Nha Trang, Nam Khánh Vĩnh và Khánh Vĩnh đã ban hành văn bản “tạm giao” đối với 7 cơ sở nhà, đất.

    Theo kết luận thanh tra, hình thức “tạm giao” này không được quy định là một hình thức xử lý tài sản công tại Điều 9 Nghị định số 03/2025/NĐ-CP. Do đó, việc áp dụng hình thức này cần được rà soát, xử lý theo đúng quy định pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công.

    Một vấn đề khác được Thanh tra Chính phủ chỉ rõ là việc bố trí, khai thác nhà, đất dôi dư chưa gắn chặt với quy hoạch sử dụng đất. Qua kiểm tra, có 23 cơ sở nhà, đất, với tổng diện tích đất 47.081,7m², được UBND cấp xã, phường giao khai thác, sử dụng nhưng chưa phù hợp với quy hoạch sử dụng đất, việc này chưa phù hợp với các quy định của Luật Quản lý, sử dụng tài sản công năm 2017.

    Quá trình thanh tra còn phát hiện có 9 cơ sở bố trí vượt tiêu chuẩn, định mức, với tổng diện tích nhà vượt tới 1.609,75m².

    Thanh tra Chính phủ xác định UBND cấp xã và các cơ quan liên quan chậm bàn giao, tiếp nhận từ 1-3 tháng đối với 18 cơ sở nhà, đất. Một số địa phương như Thuận Bắc, Cà Ná và Diên Khánh còn chậm lập kế hoạch xử lý tài sản từ 15-22 ngày.

    Minh Đức

    Nguồn https://baomoi.com/thanh-tra-chinh-phu-phat-hien-viec-giao-nha-dat-doi-du-sai-tham-quyen-tai-khanh-hoa-c55903199.epi

  • Sẽ di chuyển 2 di tích để làm đường nối sân bay Gia Bình

    Kết quả biểu quyết điện tử cho thấy, có 427/453 đại biểu Quốc hội tham gia biểu quyết tán thành (chiếm 85,40%).

    Kết quả biểu quyết điện tử được công bố

    Theo Nghị quyết vừa được thông qua, Quốc hội cho phép áp dụng cơ chế, chính sách quy định tại Điều 2 Nghị quyết số 256/2025/QH15 về chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng Cảng hàng không quốc tế Gia Bình đối với việc di chuyển 2 di tích lịch sử – văn hóa gồm đình Đông Côi, phường Thuận Thành và đình Tam Sơn, xã Lương Tài, thành phố Bắc Ninh.

    Việc di chuyển được thực hiện trong phạm vi Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường kết nối Cảng hàng không quốc tế Gia Bình với Thủ đô Hà Nội, đoạn qua địa bàn thành phố Bắc Ninh.

    Chính phủ chịu trách nhiệm trước Quốc hội trong việc lãnh đạo, chỉ đạo triển khai thực hiện Nghị quyết. Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Đoàn đại biểu Quốc hội và đại biểu Quốc hội trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình giám sát việc thực hiện.

    Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh

    Trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Nghị quyết trước khi Quốc hội biểu quyết, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh cho biết, sau phiên thảo luận tại hội trường ngày 22/8, Chính phủ đã phối hợp với Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội cùng các cơ quan liên quan nghiên cứu, tiếp thu ý kiến đại biểu và hoàn thiện dự thảo.

    Theo Bộ trưởng, dự thảo Nghị quyết sau khi tiếp thu, chỉnh lý đã đạt được sự thống nhất cao giữa Chính phủ và Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

    Các mục tiêu đặt ra khi xây dựng Nghị quyết là áp dụng cơ chế, chính sách di chuyển đối với đình Đông Côi và đình Tam Sơn trong phạm vi thực hiện dự án tuyến đường kết nối Cảng hàng không quốc tế Gia Bình với Thủ đô Hà Nội, đoạn qua địa bàn thành phố Bắc Ninh, theo Điều 2 Nghị quyết số 256/2025/QH15.

    Đối với đền Tân Trăn, Bộ trưởng cho biết Chính phủ sẽ tiếp tục rà soát kỹ lưỡng thực trạng và các vấn đề liên quan đến Luật Tín ngưỡng, tôn giáo. Di tích này chưa được đưa vào Nghị quyết lần này.

    “Chính phủ sẽ chịu trách nhiệm trước Quốc hội trong việc lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện Nghị quyết này, bảo đảm hài hòa giữa bảo tồn di sản văn hóa và yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội”, Bộ trưởng nhấn mạnh.

    Nghị quyết có hiệu lực thi hành từ ngày 20/9/2026.

    Đỗ Việt – Mai Đỉnh

    Nguồn https://baomoi.com/se-di-chuyen-2-di-tich-de-lam-duong-noi-san-bay-gia-binh-c55902972.epi

  • Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc

    Bộ trưởng Bộ Xây dựng bày báo cáo một số nội dung đã được tiếp thu, giải trình, chỉnh lý và hoàn thiện dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc. Ảnh: Quốc hội

    Tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, ngày 24/8, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc. Luật nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng; khắc phục khó khăn, vướng mắc; phù hợp mô hình chính quyền địa phương hai cấp; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số; đồng thời nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về kiến trúc.

    Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc. Ảnh: Quốc hội

    Cụ thể, với kết quả 467/470 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành (bằng 93,40%), Quốc hội  thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2027.

    Trước đó, Quốc hội đã nghe Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày Báo cáo một số nội dung chính đã được tiếp thu, giải trình, chỉnh lý và hoàn thiện dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc.

    Đáng chú ý, đối với nhóm đề nghị tăng cường cơ chế kiểm soát chuyên môn của cơ quan cấp tỉnh khi phân cấp cho xã trong lập, ban hành quy chế quản lý kiến trúc, Chính phủ đề nghị giữ nguyên như phương án của Dự thảo Luật. Việc phân cấp, ủy quyền và cơ chế kiểm soát chuyên môn đã được pháp luật về tổ chức chính quyền địa phương quy định. Khi thực hiện phân cấp, Ủy ban nhân dân tỉnh sẽ quy định cụ thể yêu cầu, cơ chế để bảo đảm chất lượng chuyên môn phù hợp với từng trường hợp.

    Về vấn đề quy định thời gian thẩm định quy hoạch phù hợp với từng cấp độ của đồ án, bảo đảm chất lượng thẩm định, Chính phủ đề nghị giữ nguyên quy định về thời hạn tối đa là 20 ngày. Việc rút ngắn thời gian nhằm cải cách thủ tục hành chính, không làm thay đổi yêu cầu về nội dung, chất lượng thẩm định và trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.

    Ngoài ra, Chính phủ xin tiếp thu đề nghị đối với công tác quản lý, hành nghề (việc chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm phải gắn với cơ chế kiểm soát, đồng thời đẩy mạnh xây dựng cơ sở dữ liệu). Dự thảo Luật đã được rà soát, chỉnh lý, hoàn thiện theo hướng tăng cường hậu kiểm, phát triển nghề nghiệp liên tục, xây dựng và vận hành cơ sở dữ liệu hành nghề, bảo đảm cải cách thủ tục hành chính đi đôi với hiệu lực, hiệu quả trong quản lý nhà nước.

    Việc tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật cũng xuất phát từ yêu cầu cập nhật các quy định về kiến trúc trước những thay đổi của hệ thống pháp luật và thực tiễn quản lý. Theo Bộ Xây dựng, ở trong nước, hệ thống pháp luật có liên quan trực tiếp đến lĩnh vực kiến trúc đã có nhiều thay đổi, đặc biệt là việc ban hành các luật mới về đất đai, đầu tư, quy hoạch, xây dựng, nhà ở, kinh doanh bất động sản, di sản văn hóa và tổ chức chính quyền địa phương, qua đó làm thay đổi đáng kể bối cảnh pháp lý của công tác quản lý kiến trúc.

    Các thay đổi này đồng thời làm gia tăng yêu cầu liên kết giữa quy hoạch, kiến trúc, sử dụng đất, phát triển không gian và quản lý đầu tư xây dựng, đặt ra yêu cầu phải rà soát tính thống nhất, đồng bộ của Luật Kiến trúc với các luật có liên quan, nhất là đối với các nội dung về công cụ quản lý kiến trúc, thẩm quyền quản lý, cơ chế phân cấp, phân quyền, quản lý không gian kiến trúc – cảnh quan và quản lý hành nghề kiến trúc.

    Từ những yêu cầu trên, việc Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc có ý nghĩa quan trọng trong việc hoàn thiện khung pháp lý, bảo đảm sự đồng bộ với hệ thống pháp luật liên quan, đồng thời tạo cơ sở nâng cao hiệu quả quản lý và tổ chức thực hiện các hoạt động kiến trúc.

    Thanh Xuân

    Nguồn https://baomoi.com/quoc-hoi-thong-qua-luat-sua-doi-bo-sung-mot-so-dieu-cua-luat-kien-truc-c55902924.epi

  • Phân giao nhiệm vụ kiểm toán các chương trình, dự án đầu tư

    Lãnh đạo Kiểm toán nhà nước vừa phân giao nhiệm vụ kiểm toán các chương trình, dự án đầu tư cho các đơn vị kiểm toán. Ảnh: QUỲNH ANH

    Cụ thể, đối với các chương trình, chương trình mục tiêu quốc gia (Chương trình), Lãnh đạo Kiểm toán nhà nước giao KTNN chuyên ngành chủ trì kiểm toán đối với các Chương trình do các bộ, cơ quan trung ương được giao phụ trách là cơ quan chủ Chương trình và phối hợp thực hiện kiểm toán (trong trường hợp bộ, cơ quan trung ương được giao phụ trách là cơ quan được giao phối hợp thực hiện nội dung, nhiệm vụ của Chương trình).

    Các đơn vị KTNN khu vực phối hợp thực hiện kiểm toán chuyên đề Chương trình toàn ngành; chỉ chủ trì, trực tiếp thực hiện kiểm toán Chương trình trong phạm vi địa phương được giao phụ trách khi KTNN không tổ chức kiểm toán chuyên đề Chương trình toàn ngành trong năm.

    Đối với các chương trình thuộc lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Cục Công nghệ thông tin chủ trì, các KTNN chuyên ngành, KTNN khu vực phối hợp thực hiện kiểm toán phù hợp với bộ, cơ quan trung ương và địa phương được giao phụ trách.

    Đáng chú ý, đối với các dự án đầu tư công, Lãnh đạo Kiểm toán nhà nước nêu rõ, quy định chung được áp dụng là KTNN chuyên ngành thực hiện kiểm toán tất cả các dự án do các bộ, cơ quan trung ương được giao phụ trách làm cơ quan chủ quản hoặc làm chủ đầu tư; các dự án do địa phương làm cơ quan chủ quản hoặc làm chủ đầu tư theo lĩnh vực được giao phụ trách có tổng mức đầu tư từ 30.000 tỷ đồng trở lên. Riêng đối với các dự án thuộc Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Tòa án nhân dân tối cao, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, cơ quan, đơn vị thuộc khối Đảng Trung ương giao các KTNN chuyên ngành thực hiện kiểm toán theo lĩnh vực được giao phụ trách, không phân biệt quy mô, tổng mức đầu tư dự án và nguồn vốn đầu tư.

    Còn KTNN khu vực thực hiện kiểm toán tất cả các dự án do địa phương được giao phụ trách làm cơ quan chủ quản hoặc làm chủ đầu tư (trù dự án sử dụng kinh phí NSTW ủy quyền, quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành tại các bộ, cơ quan trung ương) có tổng mức đầu tư dưới 30.000 tỷ đồng.

    KTNN khu vực thực hiện kiểm toán tất cả các dự án do địa phương được giao phụ trách làm cơ quan chủ quản hoặc làm chủ đầu tư có tổng mức đầu tư dưới 30.000 tỷ đồng. Ảnh: QUỲNH ANH

    Trong một số trường hợp đặc thù như với dự án đường sắt quốc gia và dự án quan trọng quốc gia lĩnh vực giao thông, KTNN chuyên ngành IV thực hiện kiểm toán Dự án (trừ các tiểu dự án, dự án thành phần do KTNN chuyên ngành V, KTNN các khu vực thực hiện). KTNN chuyên ngành V thực hiện kiểm toán các tiểu dự án, dự án thành phần di dời công trình điện lực do Tập đoàn Điện lực Việt Nam làm cơ quan chủ quản hoặc làm chủ đầu tư.

    KTNN khu vực thực hiện kiểm toán các tiểu dự án, dự án thành phần bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, di dời hạ tầng kỹ thuật, các tuyến nhánh, kết nối với trục chính qua địa phận các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương do địa phương làm cơ quan chủ quản hoặc làm chủ đầu tư theo địa bàn được giao phụ trách.

    Đối với các dự án hệ thống mạng lưới đường sắt đô thị tại thành phố Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, KTNN chuyên ngành IV thực hiện kiểm toán Dự án (trừ các tiểu dự án, dự án thành phần do KTNN khu vực I, IV thực hiện).

    KTNN khu vực I thực hiện kiểm toán các tiểu dự án, dự án thành phần liên quan đến giải phóng mặt bằng và tái định cư đối với hệ thống mạng lưới đường sắt đô thị tại thành phố Hà Nội.

    KTNN khu vực IV thực hiện kiểm toán tiểu dự án, dự án thành phần liên quan đến giải phóng mặt bằng và tái định cư đối với hệ thống mạng lưới đường sắt đô thị tại Thành phố Hồ Chí Minh; Dự án Tuyến đường sắt đô thị số 2 Thành phố Hồ Chí Minh, đoạn Bến Thành – Thủ Thiêm.

    KTNN chuyên ngành IV còn được giao thực hiện kiểm toán Dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng.

    Đối với các dự án được đầu tư theo phương thức đối tác công tư, KTNN chuyên ngành thực hiện kiểm toán tất cả các dự án do các bộ, cơ quan trung ương được giao phụ trách làm cơ quan nhà nước có thẩm quyền; các dự án do địa phương làm cơ quan nhà nước có thẩm quyền thuộc lĩnh vực được giao phụ trách có tổng mức đầu tư từ 30.000 tỷ đồng trở lên. KTNN khu vực thực hiện kiểm toán tất cả các dự án do địa phương được giao phụ trách làm cơ quan nhà nước có thẩm quyền có tổng mức đầu tư dưới 30.000 tỷ đồng. Với các dự án thuộc lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyền đổi số, Cục Công nghệ thông tin chủ trì, các KTNN chuyên ngành, KTNN khu vực phối hợp thực hiện kiểm toán phù hợp với bộ, cơ quan trung ương và địa phương được giao phụ trách.

    Các đơn vị KTNN chuyên ngành, KTNN khu vực thực hiện kiểm toán các dự án do doanh nghiệp nhà nước và các doanh nghiệp có vốn nhà nước được giao phụ trách làm cơ quan chủ quản hoặc làm chủ đầu tư.

    Lãnh đạo Kiểm toán nhà nước giao Vụ Tổng hợp rà soát danh mục chương trình, dự án do các đơn vị đề xuất, trình Tổng Kiểm toán nhà nước quyết định./.

    QUỲNH ANH

    Nguồn https://baomoi.com/phan-giao-nhiem-vu-kiem-toan-cac-chuong-trinh-du-an-dau-tu-c55903394.epi

  • 99,92% hộ dân Kiên Lương đồng thuận thành lập phường

    Đại biểu HĐND xã Kiên Lương biểu quyết thông qua nghị quyết tại kỳ họp.

    Chiều 24/8, HĐND xã Kiên Lương khóa II, nhiệm kỳ 2026 – 2031, tổ chức Kỳ họp thứ 5 (kỳ họp chuyên đề) nhằm xem xét, thông qua đề án thành lập phường Kiên Lương.

    Theo đề án, phường Kiên Lương được thành lập trên cơ sở giữ nguyên hiện trạng hơn 138km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số 58.997 người của xã Kiên Lương hiện nay.

    Quá trình lấy ý kiến cử tri trước đó ghi nhận sự ủng hộ cao từ nhân dân địa phương, với 99,92% số hộ gia đình (14.406/14.418 hộ) đồng ý với phương án sắp xếp, tổ chức đơn vị hành chính mới.

    VĂN PHỤNG

    Nguồn https://baomoi.com/99-92-ho-dan-kien-luong-dong-thuan-thanh-lap-phuong-c55903040.epi

  • Thông qua 2 nghị quyết thành lập thành phố Quảng Ninh và Bắc Ninh

    Chiều 24/8, tại phiên bế mạc Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Nghị quyết về việc thành lập thành phố Quảng Ninh trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của tỉnh Quảng Ninh.

    Theo Nghị quyết, thành phố Quảng Ninh giáp thành phố Hải Phòng, thành phố Bắc Ninh, tỉnh Lạng Sơn, Trung Quốc và Biển Đông.

    Việc thành lập thành phố Quảng Ninh là một bước tái cấu trúc không gian phát triển, hướng tới mô hình đô thị quy mô lớn, có khả năng kết nối mạnh hơn với vùng Đồng bằng sông Hồng, khu vực Bắc Bộ và các chuỗi kinh tế quốc tế.

    Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải trình bày báo cáo, tiếp thu các ý kiến của đại biểu Quốc hội. Ảnh: Quốc hội

    Quốc hội cũng thông qua Nghị quyết về thành lập thành phố Bắc Ninh, có hiệu lực từ ngày 20/9. 

    Thành phố Bắc Ninh cũng được thành lập trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của tỉnh Bắc Ninh; giáp Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh cùng các tỉnh Hưng Yên, Lạng Sơn và Thái Nguyên. 

    Trước đó, trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải cho biết, các ý kiến đều tán thành sự cần thiết thành lập hai thành phố, đánh giá hai địa phương đáp ứng đầy đủ 5 điều kiện và 7 tiêu chuẩn “lên” thành phố theo quy định. Quy trình, thủ tục và hồ sơ đề án được thực hiện theo quy định của Đảng và pháp luật.

    Sau khi các Nghị quyết có hiệu lực, HĐND, UBND tỉnh Quảng Ninh và Bắc Ninh chuyển thành HĐND, UBND thành phố tương ứng. Chính phủ, chính quyền hai địa phương và các cơ quan liên quan có trách nhiệm tổ chức thi hành nghị quyết, kiện toàn bộ máy, ổn định đời sống người dân, bảo đảm yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội, quốc phòng và an ninh.

    Các cơ quan, tổ chức, đơn vị có tên gọi gắn với địa danh tỉnh Quảng Ninh và tỉnh Bắc Ninh được đổi tên để hoạt động với tên gọi thành phố kể từ thời điểm nghị quyết tương ứng có hiệu lực.

    Ngoài các chế độ, chính sách dành cho thành phố trực thuộc Trung ương, những cơ chế, chế độ, chính sách đặc thù áp dụng với hai tỉnh trước đây tiếp tục được thực hiện cho đến hết giai đoạn áp dụng hoặc khi cấp có thẩm quyền đưa ra quyết định khác.

    Bộ trưởng Bộ Nội vụ cũng thông tin, Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Nội vụ, tỉnh Quảng Ninh và tỉnh Bắc Ninh phối hợp với Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội chỉnh sửa, hoàn thiện 2 dự thảo Nghị quyết của Quốc hội. Đồng thời, hai địa phương đã chủ động xây dựng Kế hoạch công bố và tổ chức thực hiện Nghị quyết của Quốc hội ngay sau khi được Quốc hội thông qua…

    “Chính phủ nhận thấy, việc thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh không chỉ là quyết định thay đổi về tổ chức đơn vị hành chính, mà còn có ý nghĩa lâu dài về tổ chức không gian phát triển, mô hình tổ chức chính quyền địa phương, tạo động lực tăng trưởng mới đối với 2 thành phố, của vùng đồng bằng sông Hồng, khu vực Bắc Bộ và của cả nước trong thời gian tới”, Bộ trưởng Bộ Nội vụ nhấn mạnh.

    Minh Ngọc

    Nguồn https://baomoi.com/thong-qua-2-nghi-quyet-thanh-lap-thanh-pho-quang-ninh-va-bac-ninh-c55903108.epi

  • TP.HCM tập trung rà soát, xử lý dứt điểm nhiều dự án quy hoạch ‘treo’

    Từ những tồn tại thực tế, Thành ủy, HĐND và UBND TP.HCM đã vào cuộc tháo gỡ các vướng mắc đối với hàng loạt dự án “treo” suốt 20 năm, khiến cho nhu cầu an cư của người dân gặp khó khăn.

    Cụ thể, lãnh đạo Thành ủy, HĐND và UBND TP.HCM đã trực tiếp đi khảo sát, làm việc với các sở, ngành để hướng dẫn tháo gỡ vướng mắc, giải quyết dứt điểm quyền lợi đất đai cho người dân.

    Tháng 4/2026, TP.HCM chính thức dừng quy hoạch phân khu hơn 6.000 ha Khu đô thị Tây Bắc (Củ Chi – Hóc Môn); đây là đồ án quy hoạch “treo” gần 30 năm (từ năm 1998).

    UBND TP.HCM đã ban hành văn bản chấp thuận ngưng thực hiện đồ án cũ này để giải tỏa áp lực và trả lại quyền lợi hợp pháp về xây dựng, sửa chữa nhà cửa cho hàng nghìn hộ dân.

    Đồng thời, thành phố sẽ định hình lại nơi đây thành “Khu động lực phía Tây Bắc” theo tầm nhìn quy hoạch mới.

    Chính quyền TP.HCM đang tích cực tháo gỡ vướng mắc cho siêu đại dự án Bình Quới – Thanh Đa.

    Tiếp theo là điều chỉnh quy hoạch Khu đô thị mới Bình Quới – Thanh Đa; dự án này bị “treo” từ năm 1992. UBND TP.HCM đã phê duyệt nhiệm vụ điều chỉnh quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2.000 để biến nơi đây thành trung tâm đô thị sinh thái và công viên ngập nước hiện đại, chấm dứt tình trạng dự án giậm chân tại chỗ gây ảnh hưởng đến đời sống người dân suốt hơn 30 năm qua.

    Trong khi đó, Sở Xây dựng TP.HCM và các sở ngành phản hồi cử tri trước những bức xúc mang tính lịch sử của người dân sống trong các khu quy hoạch treo như: dự án mở rộng đường Phan Chu Trinh; dự án công viên Dạ Nam kéo dài hơn 20 năm.

    Đến nay, các dự án trên đã được cơ bản triển khai nhanh chóng, phần nào đó đã bình ổn cuộc sống của người dân.

    Ngoài ra, Sở Xây dựng TP.HCM cũng có văn bản đôn đốc phối hợp xử lý, xem xét xóa bỏ hoặc chuyển đổi sang loại hình “nhóm nhà ở hiện hữu chỉnh trang” để người dân được cấp phép xây dựng hợp pháp và ổn định cuộc sống. Điển hình như Dự án Khu phức hợp Đầm Sen (Phường 3, Quận 11 cũ) có quy mô 5,46 ha do Công ty CP Quốc tế C&T làm chủ đầu tư.

    Dự án này được phê duyệt danh mục thu hồi đất từ năm 2015 nhưng “bất động” suốt nhiều năm. Kết quả, UBND TP.HCM đã chính thức ban hành quyết định hủy bỏ dự án này ra khỏi kế hoạch sử dụng đất, giải tỏa áp lực đền bù dở dang cho hàng trăm hộ dân xung quanh khu vực công viên Đầm Sen.

    Hai dự án đường Phan Chu Trinh và Công viên Dạ Nam được triển khai nhanh chóng, đưa vào hoạt động sau nhiều năm trì hoãn.

    Ngoài ra, TP.HCM đã hủy bỏ dự án treo khác là Khu nhà ở của Công ty CP Sài Gòn Gôn (phường Long Trường, Quận 9, TP. Thủ Đức cũ) có quy mô lên tới 158 ha, được phê duyệt từ năm 2016 nhưng quá hạn không triển khai.

    Với cụm dự án liên quan khu đại học (các xã An Phú Tây, Phong Phú, Hưng Long thuộc huyện Bình Chánh cũ) có quy mô rộng lớn hơn 240 ha cũng được TP.HCM ra quyết định hủy bỏ các dự án riêng lẻ chậm trễ để gộp chung lại, tổ chức đấu thầu chọn nhà đầu tư lớn làm hạ tầng đồng bộ.

    Vẫn còn nhiều dự án treo gây khó khăn cho người dân?

    Mới đây, Thanh tra TP.HCM đã công bố Kết luận thanh tra số 10/KL-TTTP-P7 về thanh tra chuyên đề các dự án khó khăn, vướng mắc, tồn đọng kéo dài trên địa bàn thành phố.

    Theo kết luận này thì TP.HCM còn nhiều dự án chậm triển khai do nhiều nguyên nhân khác nhau; trong đó có nguyên nhân chủ quan từ phía các chủ đầu tư dự án, cơ quan Nhà nước có thẩm quyền, có nguyên nhân khách quan do thời gian thực hiện dự án kéo dài, thay đổi chính sách pháp luật, tình hình thực tế…

    Chẳng hạn như Dự án Khu đô thị phát triển An Phú (phường Bình Trưng) do Công ty Cổ phần Địa ốc Thủ Thiêm trực thuộc Tổng Công ty Địa ốc Sài Gòn – TNHH Một thành viên (trước đây là Công ty Dịch vụ Phát triển đô thị) làm chủ đầu tư dự án hạ tầng kỹ thuật chính và các nhà đầu tư thành phần, tổng mức đầu tư được duyệt 110,6 tỷ đồng (sau điều chỉnh là 202,683 tỷ đồng) từ nguồn đóng góp của các nhà đầu tư dự án thành phần, diện tích 88,76ha.

    Hiện nay, phần hạ tầng kỹ thuật chính còn khoảng 87.393,03m2 chưa hoàn tất công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng; mới thi công xây dựng được 90,3% khối lượng xây dựng của 1 tuyến đường, còn lại 4 tuyến đường giao thông, 3 công viên cây xanh chưa được đầu tư hoàn chỉnh theo quy hoạch được duyệt.

    Một dự án khác là Khu trung tâm thương mại và căn hộ cao cấp nay thuộc phường Tân Thuận Đông do Công ty TNHH Gotec Việt Nam làm Chủ đầu tư (chuyến nhượng từ Công ty cổ phần Cảng Rau quả), với tổng mức đầu tư là trên 1.126 tỷ đồng, diện tích đất sử dụng 10.076,6m2, quy mô xây dựng 21 tầng. Dự án đã hoàn thành xong phần móng, hầm (đóng nắp hầm) vào ngày 22 tháng 6 năm 2022 nhưng đã ngừng thi công đến nay.

    Tương tự, Dự án Khu chung cư cao tầng Hồng Tân nay thuộc phường Bình Trị Đông do Công ty Cố phần Xây dựng công trình và đầu tư Địa ốc Hồng Quang làm Chủ đầu tư với tổng mức đầu tư (tạm tính) khoảng 1.430 tỷ đồng. Chủ đầu tư tự chịu trách nhiệm về việc huy động vốn, diện tích giao đất 62.996m2, quy mô 1.632 căn hộ. Hiện nay, dự án này vẫn chưa triển khai xây dựng…

    Để đảm bảo quyền lợi cho người dân bị ảnh hưởng trực tiếp, TP.HCM liên tục chỉ đạo các sở ngành tập trung rà soát, xử lý dứt điểm nhiều dự án quy hoạch “treo” nhưng có dự án đã bị “bỏ quên” suốt nhiều năm không được nhắc tới.

    Suốt 30 năm nay, dự án Khu nhà ở CB-CNV và trụ sở Đoàn kịch nói và ca hát Kim Cương vẫn tồn tại… “trên giấy”.

    Dự án Khu nhà ở cán bộ công nhân viên và trụ sở Đoàn kịch nói và ca hát Kim Cương (tại xã Hiệp Bình Chánh, TP. Thủ Đức cũ, nay là phường Hiệp Bình, TP.HCM) được quy hoạch suốt 30 năm mà vẫn chưa được triển khai. Dự án này được lập theo quyết định phê duyệt số 17047/KTS.T.QH ngày 27/12/1996 của Kiến trúc sư trưởng Lê Văn Năm, với mật độ xây dựng 33.7% và tầng cao xây dựng ≤ 3 tầng.

    Đến nay, dù bối cảnh thực tế đã thay đổi, quy định về mật độ xây dựng và tầng cao của dự án đã không còn phù hợp. Điều đáng nói là chủ thể lập dự án (Đoàn kịch nói và ca hát Kim Cương) đã tự giải thể từ lâu và không có chủ trương mới để tiếp tục thực hiện. Nhưng suốt 30 năm nay, dự án vẫn tồn tại… “trên giấy”.

    Với các dự án “treo” chậm triển khai kéo dài và không phù hợp với bối cảnh thực tế, người dân bị ảnh hưởng đang mong chờ chính quyền TP.HCM sẽ xử lý dứt điểm; nhất là những dự án “treo” còn sót lọt, không có trong danh sách các dự án sẽ bị bãi bỏ.

    PV

    Nguồn https://baomoi.com/tp-hcm-tap-trung-ra-soat-xu-ly-dut-diem-nhieu-du-an-quy-hoach-treo-c55903061.epi

  • Vị trí, phương án di chuyển 2 di tích ở Bắc Ninh đã được tham vấn cộng đồng

    Mô hình dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình. Ảnh: Báo Bắc Ninh

    Cùng ngày, Cục Di sản văn hóa thông tin đến báo chí nêu rõ, 2 di tích được đề xuất di chuyển là đình Đông Côi và đình Tam Sơn, đều là di tích lịch sử – văn hóa cấp tỉnh. Trong quá trình nghiên cứu phương án hướng tuyến, UBND tỉnh Bắc Ninh, Bộ Xây dựng và các cơ quan liên quan đã nghiên cứu nhiều giải pháp, nhưng xác định không có phương án khả thi để giữ nguyên hiện trạng 2 di tích trong quá trình giải phóng mặt bằng và thi công tuyến đường.

    Theo Cục Di sản văn hóa, pháp luật về di sản văn hóa hiện chưa có quy định về việc di dời, chuyển di tích. Công ước quốc tế về bảo vệ di sản văn hóa mà Việt Nam là thành viên (Công ước về bảo vệ di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới năm 1972 của UNESCO) không quy định vấn đề di chuyển di tích. Do đó, việc xây dựng và ban hành chính sách này không làm ảnh hưởng đến việc thực hiện cam kết của quốc gia thành viên tham gia Công ước 1972 về bảo vệ di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới của UNESCO.

    Theo Cục Di sản văn hóa, nghị quyết Quốc hội thông qua đã xác định rõ phạm vi điều chỉnh, chỉ cho phép di chuyển di tích trong phạm vi thực hiện dự án tuyến đường này. Việc di chuyển phải có phương án cụ thể do cơ quan có thẩm quyền quyết định, bảo đảm bảo tồn tối đa các yếu tố cấu thành di tích và phát huy giá trị di tích sau khi di chuyển. Công khai, minh bạch và tham vấn cộng đồng là yêu cầu bắt buộc. Người dân phải được biết di tích sẽ được chuyển đến đâu và được tham gia vào quá trình xây dựng phương án bảo tồn, phục hồi tại địa điểm mới, gắn với sinh hoạt văn hóa của cộng đồng sau khi tái định cư, bảo đảm tinh thần “Dân ở đâu di tích ở đó”.

    Cục Di sản văn hóa cũng nêu rõ trách nhiệm phải đi cùng thẩm quyền. UBND tỉnh Bắc Ninh (thành phố Bắc Ninh từ ngày 20-9 khi Quốc hội thông qua nghị quyết về thành lập thành phố Bắc Ninh có hiệu lực) phải chịu trách nhiệm về hồ sơ khoa học, phạm vi, ranh giới, phương án di chuyển và kết quả bảo tồn, phục hồi, phát huy giá trị di tích.

    Hiện nay, vị trí di chuyển và phương án di chuyển đã được tham vấn cộng đồng và đại diện cộng đồng địa phương nơi có di tích đồng thuận, ủng hộ; khu đất lắp dựng đình vẫn gắn với cộng đồng cũ, rộng rãi hơn và tiếp tục bảo đảm cảnh quan văn hóa của di tích và không gian văn hóa liên quan đến cộng đồng chủ thể, bảo đảm nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng của người dân. Theo phương án của UBND tỉnh Bắc Ninh, đình cũ xây dựng bằng bê tông sẽ được Nhà nước đầu tư xây dựng lại bằng kết cấu gỗ truyền thống, được đầu tư nâng cấp hạ tầng cơ sở.

    VĨNH XUÂN

    Nguồn https://baomoi.com/vi-tri-phuong-an-di-chuyen-2-di-tich-o-bac-ninh-da-duoc-tham-van-cong-dong-c55903048.epi

  • Nghệ An cho thuê trụ sở, trường học dôi dư từ 660.000 đồng/năm

    Ngày 24/8, Trung tâm Phát triển quỹ đất Nghệ An cho biết đã công khai danh mục các khu đất, thửa đất được đưa ra cho thuê ngắn hạn trên địa bàn.

    Trong đợt này có 8 cơ sở gồm trụ sở cũ Nhà Hạt quản lý đường bộ Thanh Chương, trụ sở cũ Bảo hiểm xã hội huyện Nghi Lộc, trụ sở cũ Tòa án nhân dân tỉnh Nghệ An, Trường mầm non Hùng Sơn, Trường tiểu học Cao Sơn, Trường mầm non Cao Sơn, Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp huyện Anh Sơn và Trường tiểu học Châu Bình 1. Trong 8 khu đất, thửa đất này có 7 cơ sở có nhà, tài sản gắn liền với đất. Thời gian thuê tối đa không quá 5 năm.

    Trụ sở cũ Tòa án nhân dân tỉnh Nghệ An trên đường Nguyễn Thị Minh Khai, phường Thành Vinh. Ảnh: Hoàng Hùng.

    Theo thông báo, người thuê không được xây dựng công trình kiên cố trên đất. Khi cơ quan quản lý yêu cầu chấm dứt hợp đồng, người thuê phải tự nguyện tháo dỡ công trình, không được yêu cầu bồi thường về đất, tài sản hoặc chi phí đầu tư vào đất.

    Để bảo đảm trách nhiệm tháo dỡ công trình, tổ chức, cá nhân thuê đất phải nộp khoản tiền đặt cọc tương đương 15% giá trị hợp đồng thuê đất. Mức giá cho thuê 8 cơ sở có sự chênh lệch rất lớn, từ 659.850 đồng đến hơn 528 triệu đồng/năm. Giá thấp nhất thuộc về Trường tiểu học Châu Bình 1 tại xã Châu Bình, với mức 659.850 đồng/năm. Khu đất này không có tài sản gắn liền với đất.

    Ở chiều ngược lại, trụ sở cũ Tòa án nhân dân tỉnh Nghệ An có giá thuê cao nhất, hơn 528 triệu đồng/năm. Cơ sở này có diện tích cho thuê hơn 2.110m², nằm trên đường Nguyễn Thị Minh Khai, một trong những tuyến đường trung tâm của phường Thành Vinh, có giá trị thương mại cao. 

    Sau khi Tòa án nhân dân tỉnh Nghệ An chuyển trụ sở về đường Phạm Đình Toái, cơ sở cũ trên đường Nguyễn Thị Minh Khai không còn được sử dụng và đã bỏ trống trong nhiều năm.

    Việc đưa khu đất này cùng các cơ sở dôi dư khác ra cho thuê ngắn hạn được xem là một trong những phương án nhằm khai thác tạm thời tài sản công chưa được sử dụng.

    Hồ sơ và việc công bố công khai để xác định người thuê dự kiến được thực hiện lúc 9h ngày 21/9.

    Theo Trung tâm Phát triển quỹ đất Nghệ An, 8 cơ sở được đưa ra cho thuê lần này nằm trong số hơn 350 cơ sở nhà, đất dôi dư trên địa bàn tỉnh sau quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy, thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp. 

    Việc xử lý, khai thác số cơ sở nhà, đất dôi dư này đang đặt ra yêu cầu tránh để tài sản công tiếp tục bỏ không, gây lãng phí, đồng thời phải bảo đảm việc sử dụng đúng mục đích và hiệu quả trong thời gian chờ phương án xử lý lâu dài.

    350 cơ sở nhà, đất dôi dư chờ xử lý

    Sau sáp nhập và thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Nghệ An kiểm kê 4.378 cơ sở nhà, đất công. Trong đó, 3.670 cơ sở tiếp tục được sử dụng, 86 cơ sở điều chuyển nội bộ ngành, 108 cơ sở bàn giao cho các đơn vị Trung ương và 40 cơ sở được chuyển đổi công năng thành thiết chế văn hóa, công cộng.

    Còn 474 cơ sở dôi dư cần xử lý, thu hồi hoặc chuyển giao về địa phương và Trung tâm Phát triển quỹ đất Nghệ An quản lý. Đến nay, 350 cơ sở vẫn chưa được xử lý dứt điểm.

    UBND tỉnh Nghệ An yêu cầu các sở, ngành, địa phương hoàn thành xử lý số cơ sở này trước ngày 30/10/2026, ưu tiên chuyển đổi những cơ sở cũ, bỏ hoang thành thiết chế văn hóa, không gian công cộng phục vụ cộng đồng thay vì chỉ khai thác thương mại.

    Nguồn https://baomoi.com/nghe-an-cho-thue-tru-so-truong-hoc-doi-du-tu-660-000-dong-nam-c55903025.epi

error: Bạn đang vi phạm bản quyền !!!