Author: bachdn

Quỹ Bảo vệ môi trường tỉnh Lạng Sơn đang triển khai chính sách cho vay với lãi suất ưu đãi 2%/năm trong năm 2026, hướng tới hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã và các chủ thể có dự án đầu tư trong lĩnh vực môi trường.

Theo chính sách được công bố, nguồn vốn của Quỹ được dành cho các tổ chức, cá nhân thực hiện dự án, phương án hoặc hoạt động bảo vệ môi trường thuộc nhóm lĩnh vực được phép hỗ trợ, đồng thời phải phù hợp với khả năng cân đối nguồn vốn của Quỹ.

Ảnh minh họa

Đến nay, tổng nguồn vốn của Quỹ Bảo vệ môi trường tỉnh Lạng Sơn đạt gần 14,8 tỷ đồng. Trong số này, khoảng 900 triệu đồng đã được giải ngân cho vay, trong khi gần 13,9 tỷ đồng vẫn chưa được sử dụng để cho vay.

Về dài hạn, Lạng Sơn đặt mục tiêu tăng vốn điều lệ của Quỹ lên 50 tỷ đồng vào năm 2030. Việc bổ sung nguồn lực được kỳ vọng tạo thêm dư địa để Quỹ hỗ trợ các dự án đầu tư, đổi mới công nghệ và phát triển các hoạt động bảo vệ môi trường trên địa bàn.

Lãi suất 2%/năm, thời hạn vay tối đa 5 năm

Một trong những điểm đáng chú ý của chính sách là mức lãi suất cho vay ưu đãi chỉ 2%/năm. Thời gian vay không áp dụng một mức cố định cho mọi dự án mà được xem xét dựa trên quy mô, khả năng trả nợ của bên vay và nguồn vốn thực tế của Quỹ.

Tuy nhiên, thời hạn cho vay tối đa không vượt quá 5 năm, trong đó đã bao gồm cả thời gian ân hạn.

Đối với hạn mức tín dụng, số tiền Quỹ có thể cho vay đối với một dự án tối đa bằng 70% tổng mức đầu tư xây dựng công trình. Để bảo đảm nghĩa vụ trả nợ, bên vay phải sử dụng tài sản thuộc quyền sở hữu hợp pháp để thế chấp hoặc có bảo lãnh của bên thứ ba.

Nhiều dự án xử lý chất thải, nước thải được tiếp cận vốn

Danh mục hoạt động có thể được hỗ trợ từ nguồn vốn ưu đãi khá đa dạng. Trong lĩnh vực chất thải rắn, Quỹ xem xét cho vay đối với các dự án đầu tư xử lý, tiêu hủy chất thải bằng công nghệ mà lượng chất thải phải chôn lấp sau xử lý chiếm dưới 30% tổng khối lượng thu gom.

Bên cạnh đó là các dự án thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn sinh hoạt; nghiên cứu, phát triển công nghệ xử lý chất thải; cũng như thu gom và xử lý bao bì thuốc bảo vệ thực vật.

Nguồn vốn ưu đãi cũng có thể được sử dụng cho các dự án thu gom, xử lý, tái chế, tái sử dụng chất thải; xử lý nước thải; cung cấp công nghệ xử lý chất thải gắn với thu hồi năng lượng và xử lý nước thải sinh hoạt.

Các hoạt động liên quan đến năng lượng sạch, năng lượng tái tạo và sản xuất thiết bị quan trắc môi trường cũng nằm trong phạm vi được xem xét hỗ trợ.

Ngoài đầu tư mới, chính sách còn hướng tới các dự án đổi mới công nghệ, cải tạo và nâng cấp công trình xử lý chất thải. Những dự án xây dựng hệ thống quan trắc tự động, liên tục đối với nước thải, bụi và khí thải công nghiệp cũng thuộc diện có thể tiếp cận nguồn vốn này.

Quỹ đồng thời xem xét hỗ trợ các dự án xử lý, cải tạo môi trường tại các bãi chôn lấp chất thải rắn sinh hoạt cùng một số hoạt động bảo vệ môi trường khác theo quy định.

Để được xem xét cấp vốn, dự án phải đáp ứng đầy đủ các yêu cầu pháp luật liên quan đến đầu tư, xây dựng, đất đai, bảo vệ môi trường và các quy định có liên quan.

Đối với những dự án thuộc diện phải thực hiện thủ tục về môi trường, chủ đầu tư cần hoàn thành các yêu cầu tương ứng trước khi Quỹ đưa ra quyết định cho vay. Các thủ tục này có thể bao gồm quyết định phê duyệt kết quả thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường, giấy phép môi trường, đăng ký môi trường hoặc những thủ tục khác theo quy định.

Như vậy, bên cạnh tiêu chí về khả năng tài chính và phương án trả nợ, tính đầy đủ của hồ sơ pháp lý và việc tuân thủ các quy định về môi trường là điều kiện quan trọng để dự án được xem xét tiếp cận nguồn vốn ưu đãi từ Quỹ Bảo vệ môi trường tỉnh Lạng Sơn.

Ngày 21/8, ông Võ Ngọc Hiệp – Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng chủ trì buổi làm việc với Ban Quản lý dự án (QLDA) đầu tư xây dựng số 1 về kết quả thực hiện nhiệm vụ 7 tháng đầu năm và nhiệm vụ trọng tâm 5 tháng cuối năm 2026.

Quang cảnh cuộc họp về giải ngân đầu tư công.

Tham dự buổi làm việc có lãnh đạo các sở, ban, ngành liên quan.

Theo báo cáo, năm 2026, Ban QLDA đầu tư xây dựng số 1 cùng các Ban QLDA đầu tư xây dựng khu vực được giao tổng kế hoạch vốn hơn 3.810 tỷ đồng để triển khai 181 dự án thuộc các lĩnh vực giao thông, y tế, nông nghiệp, thủy lợi…

Đến nay, tổng số vốn đã giải ngân đạt hơn 1.106 tỷ đồng. Trong đó, Ban QLDA đầu tư xây dựng số 1 được giao 1.868,4 tỷ đồng để thực hiện 19 dự án, nhưng mới giải ngân 259,9 tỷ đồng.

Lãnh đạo Ban QLDA đầu tư xây dựng số 1 báo cáo tại buổi làm việc.

Các Ban QLDA đầu tư xây dựng khu vực được giao 1.941,8 tỷ đồng để thực hiện 164 dự án, đã giải ngân 846,6 tỷ đồng, đạt 43,6%.

Một số đơn vị có kết quả giải ngân khá như Ban QLDA đầu tư xây dựng khu vực Lâm Hà đạt 62,8%; Đức Trọng 56,2%; Bảo Lộc 54,5%; Di Linh 53,4%.

Theo đánh giá, kết quả này tạo nền tảng để các đơn vị tiếp tục đẩy nhanh tiến độ thực hiện và giải ngân trong những tháng cuối năm.

Đối với các dự án giao thông trọng điểm, trong đó có cao tốc Tân Phú – Bảo Lộc và Bảo Lộc – Liên Khương, các cơ quan, đơn vị đang tập trung xử lý những khó khăn liên quan đến giải phóng mặt bằng, hạ tầng kỹ thuật và các thủ tục.

Đến nay, dự án cao tốc Bảo Lộc – Liên Khương đã có những kết quả tích cực trong công tác giải phóng mặt bằng và triển khai xây dựng.

Đại diện các đơn vị tham dự buổi làm việc.

Tuy nhiên, lãnh đạo UBND tỉnh Lâm Đồng đánh giá tiến độ giải ngân của Ban QLDA đầu tư xây dựng số 1 trong 7 tháng đầu năm còn rất thấp, thấp hơn mức bình quân chung của toàn tỉnh.

Trước thực tế này, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Võ Ngọc Hiệp yêu cầu Ban QLDA đầu tư xây dựng số 1 rà soát lại quy chế, phân công nhiệm vụ trong tập thể lãnh đạo và các phòng chuyên môn, bảo đảm bố trí công việc phù hợp, nâng cao tinh thần trách nhiệm, kỷ luật và kỷ cương.

Ban QLDA cần tăng cường vai trò lãnh đạo, chỉ đạo trong thực hiện nhiệm vụ được giao, tập trung đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công năm 2026.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng Võ Ngọc Hiệp phát biểu kết luận cuộc họp.

Đặc biệt, đơn vị phải xây dựng kế hoạch thực hiện cụ thể đối với từng công trình, dự án theo tuần, tháng và quý để theo dõi, kiểm tra, đôn đốc tiến độ.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh cũng yêu cầu các sở, ngành liên quan chủ động xem xét, tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong công tác giải ngân vốn đầu tư công cho Ban QLDA đầu tư xây dựng số 1 và các Ban QLDA khu vực theo thẩm quyền.

Việc tăng tốc giải ngân trong 5 tháng cuối năm được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, nhất là đối với các dự án giao thông lớn đang được tỉnh tập trung triển khai.

Đất nền không còn là phân khúc có thể “mua gì cũng thắng”

Đất nền từng là một trong những phân khúc “hot” nhất trên thị trường bất động sản. Có những giai đoạn, giá đất nền tăng mạnh, thu hút dòng tiền đầu tư và góp phần đẩy thị trường tại nhiều địa phương vào những cơn “sốt đất”. Tuy nhiên, vị thế của phân khúc này đang thay đổi khi mặt bằng giá đã ở mức cao, trong khi dư địa tăng giá không còn rộng như trước.

Trao đổi với phóng viên Báo Nhà báo và Công luận, ông Nguyễn Văn Tiệp, Giám đốc một sàn giao dịch bất động sản tại Hà Nội, cho biết trước năm 2022, đất nền từng là phân khúc rất được nhà đầu tư ưa chuộng. Một phần nguyên nhân đến từ tâm lý chuộng đất của người Việt, trong khi nguồn cung có giới hạn và kỳ vọng giá tiếp tục tăng khiến sản phẩm này dễ thu hút dòng tiền đầu tư.

Đất nền không còn là phân khúc có thể ‘mua gì cũng thắng’. Ảnh: Việt Vũ

Tuy nhiên, theo ông Tiệp, thị trường hiện nay đã khác. Đặc biệt với đất nền ven đô, mặt bằng giá tại nhiều khu vực đã bị đẩy lên quá cao so với giá trị thực và khả năng khai thác. Khi giá vượt xa nền tảng kinh tế, hạ tầng và nhu cầu ở thực của khu vực, việc tìm kiếm người mua tiếp theo trở nên khó khăn hơn.

Ông Tiệp dẫn chứng tại một xã thuộc Hiệp Hòa (Bắc Giang cũ), dù khu vực này không có nhiều lợi thế nổi bật về kinh tế, cũng không tập trung nhiều khu công nghiệp, nhưng giá đất vẫn được đẩy lên rất cao.

Theo ông, những mức giá như vậy khó duy trì trong dài hạn và buộc thị trường phải điều chỉnh nếu không muốn nhà đầu tư tiếp tục “ôm” tài sản với kỳ vọng tăng giá trong khi thanh khoản ngày càng hạn chế.

“Nếu giá không dựa trên giá trị thực mà chủ yếu được hình thành từ kỳ vọng, đến một thời điểm nhất định thị trường sẽ phải điều chỉnh. Nhà đầu tư lúc này không chỉ nhìn vào khả năng tăng giá mà còn quan tâm đất có thể bán cho ai, có khai thác được hay không và giá hiện tại có phù hợp với khu vực hay không”, ông Tiệp nhận định.

Đối với đất nền tại các dự án, theo ông Tiệp, câu chuyện cũng đang có sự phân hóa rõ rệt. Những dự án có vị trí tốt, pháp lý hoàn chỉnh, hạ tầng được đầu tư đồng bộ và nằm trong khu vực có nhu cầu ở thực vẫn có khả năng duy trì giao dịch.

Ngược lại, những dự án có giá cao nhưng hạ tầng chưa hoàn thiện, xa trung tâm hoặc phụ thuộc chủ yếu vào kỳ vọng tăng giá sẽ chịu áp lực lớn hơn.

Điều này cho thấy đất nền không còn là phân khúc có thể “mua gì cũng thắng” như trong những giai đoạn thị trường sôi động trước đây. Khả năng tăng giá hiện phụ thuộc nhiều hơn vào chất lượng tài sản, vị trí, pháp lý và nhu cầu thực tế của từng khu vực.

Giá rao bán đất nền bình quân trên cả nước giảm khoảng 2,5%

Báo cáo mới nhất của Bộ Xây dựng về thị trường bất động sản quý II/2026 công bố vào sáng 21/8 cũng cho thấy thị trường đất nền dự án trên thị trường thứ cấp nhìn chung có xu hướng giảm sau giai đoạn tăng giá kéo dài, giá đất nền giảm khoảng 2 – 3% so với quý trước.

Nguyên nhân chủ yếu do thanh khoản suy giảm, chi phí vốn còn cao và nhà đầu tư có xu hướng dịch chuyển sang các sản phẩm có nhu cầu ở thực, pháp lý rõ ràng và tiềm năng khai thác ổn định.

Giá rao bán đất nền bình quân trên cả nước giảm khoảng 2,5%, xuống còn khoảng 40 triệu đồng/m2. Riêng tại TP HCM giảm gần 3%, còn khoảng 66 triệu đồng/m²; giá chuyển nhượng nhiều dự án giảm phổ biến từ 3–6% so với quý trước, đặc biệt ở các sản phẩm có giá trị lớn hoặc chịu áp lực bán ra.

Tại Hà Nội, khu đô thị Cienco 5 Mê Linh có giá từ 40-56 triệu đồng/m2, khu đô thị Minh Giang Đầm Và có giá từ 30-47 triệu đồng/m2, có giá từ 40-56 triệu đồng/m2, khu đô thị mới Đại Kim – Định Công có giá từ 105-160 triệu đồng/m2.

Tại Thành phố Hồ Chí Minh, Blue Diamond Riverside có giá từ 40-45 triệu đồng/m2, Vạn Phúc City 100-150 triệu đồng/m2, Rio Vista 95–110 triệu đồng/m2 và khu dân cư Long Thuận khoảng 58–63 triệu đồng/m2.

Mặc dù giá điều chỉnh nhẹ, các dự án có vị trí thuận lợi và pháp lý hoàn chỉnh vẫn duy trì thanh khoản tốt hơn mặt bằng chung. Tại các địa phương khác, giá đất nền tương đối ổn định, cụ thể: khu đô thị Nam Hòa Xuân (Đà Nẵng) dao động khoảng 66–70 triệu đồng/m2; Green Dragon City (Quảng Ninh) khoảng 50–56 triệu đồng/m2; Izumi City (Đồng Nai) khoảng 57–61 triệu đồng/m2 và khu đô thị Vĩnh Hòa (Khánh Hòa) khoảng 65–69 triệu đồng/m2.

Bộ Xây dựng nhận định: Nhìn chung, thị trường đất nền quý II/2026 đang trong giai đoạn điều chỉnh và có xu hướng cân bằng sau chu kỳ tăng nóng.

“Nhu cầu đầu tư chủ yếu tập trung vào các dự án có pháp lý minh bạch, hạ tầng hoàn thiện và đáp ứng nhu cầu ở thực, tạo nền tảng cho sự phục hồi của thị trường trong các quý tiếp theo khi điều kiện tín dụng và thanh khoản được cải thiện”, Bộ Xây dựng nhấn mạnh.

Đại biểu Lê Thanh Hoàn, Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa.

Theo đại biểu, hệ thống địa chính hiện nay chủ yếu được vận hành trên nền tọa độ hai chiều XY. Về mặt pháp lý truyền thống, quyền sử dụng một thửa đất thường được hiểu gắn với phần diện tích trên bề mặt và kéo dài theo chiều thẳng đứng xuống lòng đất, lên khoảng không phía trên. Tuy nhiên, thực tiễn phát triển tại các đô thị lớn như Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh cho thấy tư duy quản lý này đang bộc lộ những hạn chế.

Trên cùng một vị trí theo trục thẳng đứng đã xuất hiện ngày càng nhiều công trình, kết cấu được khai thác ở các cao độ khác nhau, như tầng hầm thương mại, bãi đỗ xe ngầm, tuyến đường sắt đô thị, đường giao thông trên mặt đất, đường trên cao, cầu bộ hành và các công trình kết nối giữa các tòa nhà. Trong khi đó, địa chính hai chiều đang gặp khó khăn trong việc xác lập đầy đủ ranh giới quyền sử dụng đối với các không gian này.

Đại biểu Lê Thanh Hoàn, Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa.

Từ thực tế đó, đại biểu Lê Thanh Hoàn cho rằng cần làm rõ ai có quyền sử dụng không gian ngầm và khoảng không phía trên một thửa đất; cơ chế thế chấp, chuyển nhượng, định giá, thu thuế đối với một khối không gian độc lập sẽ được thực hiện như thế nào. Việc chậm xác lập ranh giới pháp lý theo không gian ba chiều đang khiến không gian ngầm và không gian trên cao trở thành những “vùng xám” trong quản lý, từ đó hạn chế khả năng khai thác một nguồn lực quan trọng phục vụ phát triển đô thị.

Theo đại biểu, Việt Nam không thể mở rộng diện tích tự nhiên, nhưng hoàn toàn có thể mở rộng không gian phát triển theo chiều thẳng đứng, hướng tới các mô hình đô thị đa tầng, thành phố ngầm và thành phố trên cao.

Để hiện thực hóa tầm nhìn này, việc xây dựng cơ chế xác lập quyền sử dụng đối với các khối không gian ba chiều được xem là một trong những hạ tầng pháp lý quan trọng. Theo đó, mỗi chủ thể có thể được xác lập quyền đối với một khối không gian có giới hạn cụ thể về vị trí, độ cao và độ sâu, thay vì chỉ xác định bằng diện tích trên mặt phẳng như hiện nay. Khi đó, không gian ngầm và không gian trên cao có thể từng bước trở thành nguồn lực, tài sản có khả năng được khai thác, chuyển nhượng, thế chấp và huy động vốn phục vụ phát triển kinh tế – xã hội.

Luật Đất đai năm 2024, Luật Thủ đô và các quy định pháp luật liên quan đã bước đầu đề cập đến việc sử dụng không gian ngầm, phân vùng chức năng và quản lý không gian trong quá trình phát triển đô thị. Tuy nhiên, để các quy định này đi vào cuộc sống và đón đầu xu hướng phát triển đô thị đa tầng, đại biểu đề nghị tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện một số nhóm giải pháp.

Thứ nhất, nghiên cứu quy định giới hạn “trần” và “sàn” đối với quyền sử dụng đất: Đây được xem là cơ sở để xác định rõ phạm vi quyền của người sử dụng đất theo chiều thẳng đứng, đồng thời tạo cơ chế thực hiện các dự án giao thông ngầm, công trình ngầm hoặc công trình trên cao mà hạn chế ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất trên bề mặt.

Thứ hai, hoàn thiện khung pháp lý về thửa đất dạng khối: Cần nghiên cứu luật hóa khái niệm “không gian khối”, quy định cụ thể việc xác lập quyền sử dụng không gian ba chiều; thể hiện sơ đồ khối, tọa độ, cao độ, độ sâu và ranh giới pháp lý, thay vì chỉ ghi nhận diện tích theo mét vuông.

Thứ ba, đẩy mạnh chuyển đổi công nghệ địa chính: Đại biểu đề nghị triển khai thí điểm tại một số đô thị lớn, từng bước chuyển từ bản đồ địa chính số hai chiều sang cơ sở dữ liệu địa chính ba chiều. Đồng thời, nghiên cứu tích hợp mô hình thông tin công trình (BIM) vào quy trình hoàn công, đăng ký và cập nhật biến động đất đai.

Thứ tư, hoàn thiện cơ chế định giá không gian ngầm và không gian trên cao: Theo đại biểu, cần nghiên cứu phương pháp định giá phù hợp với từng tầng không gian, bảo đảm phản ánh giá trị và khả năng khai thác thực tế. Trong đó, cần đặc biệt quan tâm xây dựng phương pháp xác định giá quyền sử dụng không gian trên cao – lĩnh vực hiện vẫn còn nhiều khoảng trống.

Các đại biểu tham gia phiên thảo luận

Việc chuyển đổi từ mô hình địa chính 2D sang địa chính 3D không đơn thuần là một giải pháp về công nghệ hay kỹ thuật quản lý, mà là sự thay đổi về tư duy quản trị tài nguyên và tài sản quốc gia. Đây có thể trở thành chìa khóa để khai thác hiệu quả không gian trên cao và dưới lòng đất, mở rộng dư địa phát triển, tạo động lực mới cho các đô thị lớn và hướng tới những đô thị hiện đại, đa tầng trong tương lai.

Quy định rõ tiêu chí xác định bảng giá và hệ số điều chỉnh

Đại biểu Hoàng Minh Hiếu (đoàn Nghệ An) cho biết, so với Luật Đất đai năm 2024, dự thảo lần này không còn quy định về cơ chế giá đất cụ thể. Vì vậy, bảng giá đất và hệ số điều chỉnh trở thành cơ sở để xác định giá đất phục vụ nghĩa vụ tài chính và bồi thường, trừ trường hợp đấu giá đất.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng dự phiên họp sáng 21/8. Ảnh: Quochoi.vn

Cách tiếp cận này đơn giản hơn nhưng cũng làm tăng đáng kể vai trò của bảng giá đất và hệ số điều chỉnh. Đây sẽ là những con số cơ bản quyết định nghĩa vụ tài chính của doanh nghiệp và quyền lợi của các hộ gia đình. Trong khi đó, dự thảo chưa quy định tiêu chí, nguyên tắc, phương pháp xác định hệ số điều chỉnh, chu kỳ điều chỉnh và cũng chưa giao Chính phủ quy định chi tiết.

Do đó, đại biểu đề nghị bổ sung các nguyên tắc bắt buộc trong xây dựng bảng giá đất và hệ số điều chỉnh, gồm bảo đảm khách quan, công khai, minh bạch, dựa trên dữ liệu và có khả năng kiểm chứng; đồng thời quy định cơ chế kiểm tra, giám sát quá trình định giá đất. Chính phủ cần quy định tiêu chí khung, phương pháp định giá, trong đó có yêu cầu công khai phương pháp, nguồn dữ liệu và kết quả tính toán ở mức cần thiết.

Đối với trường hợp Nhà nước thu hồi đất, đại biểu đề nghị bảo đảm tính nhất quán về thời điểm và hệ số áp dụng cho các trường hợp tương đồng trong cùng một phương án hoặc cùng một giai đoạn bồi thường. Quy định này sẽ tránh phát sinh chênh lệch chỉ vì thời điểm xử lý hồ sơ khác nhau, khiến người dân, doanh nghiệp cảm thấy bất công và làm phát sinh khiếu kiện.

Đại biểu Hoàng Minh Hiếu. Ảnh: Đức Thanh

Theo đại biểu Nguyễn Duy Minh (đoàn Đà Nẵng), việc chuyển từ xác định giá đất cụ thể sang bảng giá đất và hệ số điều chỉnh là bước thay đổi lớn. Đồng tình với mục tiêu đơn giản hóa thủ tục, song đại biểu lưu ý nếu dữ liệu giao dịch chưa đầy đủ, chưa phản ánh đúng giá trị thực tế mà vẫn được dùng để tính nghĩa vụ tài chính và bồi thường thì sẽ tiếp tục phát sinh vướng mắc.

Thực tế tại nhiều địa phương cho thấy, sau một lần điều chỉnh bảng giá đất, tiền chuyển mục đích sử dụng đất có nơi tăng lên gấp nhiều lần, trong khi cơ quan quản lý vẫn thừa nhận dữ liệu đầu vào chưa phản ánh đầy đủ thực tế và phải điều chỉnh hệ số nhiều lần.

Do đó, đại biểu đề nghị bổ sung yêu cầu về chất lượng dữ liệu đầu vào, khả năng kiểm chứng và trách nhiệm công khai dữ liệu, phương pháp, kết quả xác định giá đất; quy định rõ hơn tiêu chí xác định bảng giá và hệ số điều chỉnh, không chỉ dừng ở việc UBND cấp tỉnh xây dựng và HĐND cấp tỉnh quyết định.

Đại biểu Tạ Văn Hạ (đoàn Đà Nẵng) cũng nhận định, đề xuất bỏ nguyên tắc xác định giá đất theo nguyên tắc thị trường là một chính sách rất lớn. Tuy nhiên, vấn đề không phải là áp dụng hay không áp dụng nguyên tắc thị trường, mà quan trọng là xây dựng được bảng giá đất công khai, công bằng, minh bạch, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người sử dụng đất và nhà đầu tư.

“Cái quan trọng là cái hài hòa lợi ích, cái giá trị địa tô đó được phân phối như thế nào cho nó hợp lý, hay là lại đẩy cái thiệt cho người dân”, đại biểu nói.

Nếu bỏ nguyên tắc thị trường, chuyển sang bảng giá đất và hệ số điều chỉnh nhưng những hạn chế về tính minh bạch của thị trường, dữ liệu giao dịch và tình trạng đầu cơ, thổi giá chưa được khắc phục thì có nguy cơ quay trở lại cơ chế giá hành chính như trước.

Khi đó, khoảng cách giữa giá của Nhà nước và giá thị trường sẽ xuất hiện, giá bồi thường không sát với giá trị thực. “Đây là gốc rễ của vấn đề, là nguyên nhân của mọi nguyên nhân trong chuyện tranh chấp, khiếu nại, tố cáo của người dân”, đại biểu Tạ Văn Hạ nhấn mạnh.

Hoàn thiện cơ chế điều tiết giá trị tăng thêm từ đất

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn, Bí thư tỉnh uỷ Quảng Ninh Quản Minh Cường và các đại biểu tham dự phiên họp. Ảnh: Đức Thanh.

Ở góc độ điều tiết nguồn lực tài chính từ đất đai, đại biểu Nguyễn Đại Thắng (đoàn Hưng Yên) cho biết, dự thảo đã xác định Nhà nước có thẩm quyền quyết định chính sách tài chính về đất đai và điều tiết phần giá trị tăng thêm từ đất mà không do đầu tư của người sử dụng đất mang lại. Tuy nhiên, quy định hiện nay chủ yếu xác định các khoản thu ngân sách từ đất đai, trong khi cơ chế cụ thể điều tiết phần giá trị tăng thêm từ đất chưa thật rõ.

Đại biểu đề nghị hoàn thiện cơ chế điều tiết phần giá trị tăng thêm do quy hoạch, đầu tư kết cấu hạ tầng, chuyển mục đích sử dụng đất và mở rộng không gian đô thị, bảo đảm Nhà nước và xã hội được hưởng một phần hợp lý giá trị gia tăng do đầu tư công và quyết định quản lý nhà nước tạo ra. Đồng thời, cần đánh giá tác động của bảng giá đất và hệ số điều chỉnh đối với chi phí sản xuất, kinh doanh và khả năng tiếp cận đất đai của doanh nghiệp.

Đại biểu Nguyễn Thị Hồng Hạnh (đoàn TP.HCM) cũng đề nghị bổ sung cơ chế tài chính cụ thể để điều tiết phần giá trị tăng thêm từ đất không do người sử dụng đất đầu tư. Theo đại biểu, dự thảo mới quy định quyền chung của Nhà nước trong điều tiết phần giá trị tăng thêm từ đất nhưng toàn bộ chương về tài chính đất đai, giá đất chưa quy định công cụ tài chính cụ thể làm cơ sở pháp lý cho việc thu và điều tiết.

“Đây là vấn đề rất lớn ảnh hưởng trực tiếp đến quyền của người sử dụng đất cũng như ngân sách nhà nước nên phải thể hiện trong luật”, đại biểu nêu quan điểm.

Cùng đi có đồng chí Nguyễn Thế Hoàn, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Giám đốc Sở Tài chính; lãnh đạo một số sở, ngành và xã Bạch Đằng.

Khu vực triển khai Dự án Nhà máy sản xuất phôi tre ép công nghiệp và các sản phẩm từ tre tại xã Bạch Đằng.

Dự án Nhà máy sản xuất phôi tre ép công nghiệp và các sản phẩm từ tre do Công ty cổ phần Greenhill Valley đầu tư tại xã Bạch Đằng với diện tích khoảng 2,51 ha, tổng vốn đầu tư 165 tỷ đồng. Doanh nghiệp dự kiến khởi công trong tháng 9/2026, phấn đấu hoàn thành xây dựng, lắp đặt thiết bị để sớm đưa nhà máy vào sản xuất. Nguyên liệu chính của nhà máy là cây vầu tại Cao Bằng. Qua chế biến công nghiệp, vầu được tạo thành phôi, thanh, ván và các sản phẩm gỗ ép khối sử dụng trong sản xuất đồ nội thất, lát sàn, vách và vật liệu xây dựng. Sản phẩm có độ bền, khả năng chịu nước, chịu lực và có thể sử dụng cho nhiều hạng mục trong nhà, ngoài trời. Điểm đáng chú ý của dự án không chỉ nằm ở quy mô vốn đầu tư, nhà máy chế biến mới mà ở khả năng hình thành chuỗi giá trị từ vùng nguyên liệu đến sản phẩm chế biến sâu ngay tại Cao Bằng.

Theo dự kiến bước đầu của doanh nghiệp, vùng nguyên liệu tập trung khoảng 2.300 ha có thể bảo đảm nguồn cung lâu dài cho nhà máy; doanh nghiệp đã khảo sát nguồn vầu tại nhiều khu vực trong tỉnh. Quy mô và phương án vùng nguyên liệu sẽ tiếp tục được các cơ quan chuyên môn rà soát, tính toán cụ thể, gắn với quy hoạch sản xuất và sinh kế của người dân. Đây là hướng đi phù hợp với mục tiêu chuyển từ sản xuất, khai thác nguyên liệu đơn thuần sang phát triển các chuỗi nông, lâm nghiệp có chế biến sâu, nâng giá trị sản phẩm và thu nhập cho người dân.

Chủ tịch UBND tỉnh Lê Hải Hòa kiểm tra thực địa tình hình triển khai Dự án Nhà máy sản xuất phôi tre ép công nghiệp và các sản phẩm từ tre.

Kiểm tra tại khu vực triển khai dự án, Chủ tịch UBND tỉnh Lê Hải Hòa ghi nhận nỗ lực của doanh nghiệp trong quá trình chuẩn bị đầu tư. Khu vực xây dựng nhà máy có địa hình chia cắt, việc tổ chức san nền, đường vận chuyển và thi công gặp nhiều khó khăn, làm phát sinh chi phí.

Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các sở, ngành cùng doanh nghiệp rà soát trực tiếp từng vấn đề tại hiện trường, xác định rõ nội dung thuộc trách nhiệm của Nhà nước và của nhà đầu tư để xử lý kịp thời. Đánh giá cao ý nghĩa của dự án, Chủ tịch UBND tỉnh nhấn mạnh tỉnh đặc biệt quan tâm các dự án chế biến nông, lâm sản gắn với vùng nguyên liệu, gắn với sinh kế của người dân và tạo thêm giá trị sản xuất tại địa phương. Khi nhà máy chế biến hoạt động ổn định, tác động không chỉ thể hiện ở giá trị sản xuất công nghiệp mà còn tạo nhu cầu nguyên liệu, thúc đẩy sản xuất tại các xã, tạo thêm hoạt động vận tải, thương mại, dịch vụ và việc làm.

Tỉnh sẽ tiếp tục đồng hành, hướng dẫn doanh nghiệp hoàn thiện các thủ tục, tiếp cận đầy đủ các chính sách hỗ trợ, ưu đãi theo quy định. Đối với các điều kiện hạ tầng cần thiết, trên cơ sở khả năng cân đối nguồn lực và hiệu quả thực tế của dự án, các cơ quan chức năng nghiên cứu, đề xuất phương án phù hợp, đúng quy định, tạo điều kiện để doanh nghiệp triển khai đầu tư.

Đối với một số diện tích giáp ranh khu vực dự án có thông tin về trạng thái rừng chưa thống nhất giữa hồ sơ, quy hoạch và hiện trạng, giao Sở Nông nghiệp và Môi trường, cơ quan kiểm lâm phối hợp với chính quyền địa phương khẩn trương kiểm tra, đo đạc, đánh giá chính xác hiện trạng; đối chiếu với quy hoạch 3 loại rừng, trường hợp có nội dung không còn phù hợp với thực tế thì tham mưu xử lý, điều chỉnh theo đúng thẩm quyền và quy định của pháp luật. Việc rà soát đồng thời phải tính đến phương án tổ chức mặt bằng, cân bằng đào, đắp hợp lý, giảm chi phí nhưng không làm ảnh hưởng đến rừng, cảnh quan và môi trường.

Yêu cầu ngành nông nghiệp và môi trường phối hợp với các xã rà soát tổng thể các vùng sản xuất, từng bước hình thành vùng nguyên liệu vầu ổn định gắn với nhà máy. Việc phát triển vầu phải được đặt trong tổng thể các vùng nguyên liệu mía, dâu tằm, cây gia vị và các sản phẩm nông, lâm nghiệp khác, tránh phát triển tự phát hoặc cạnh tranh nguyên liệu giữa các chuỗi sản xuất.

Chủ tịch UBND tỉnh kỳ vọng khi đi vào hoạt động, nhà máy không chỉ tạo thêm một sản phẩm công nghiệp mới mà có thể trở thành hạt nhân của chuỗi sản xuất từ cây vầu, góp phần đưa nguồn nguyên liệu sẵn có của Cao Bằng vào chế biến sâu, nâng cao giá trị sản xuất, tạo sinh kế cho người dân và mở thêm dư địa tăng trưởng cho khu vực công nghiệp chế biến của tỉnh.

Cần đặc biệt quan tâm bảo đảm đời sống, sinh kế của người dân sau khi bị thu hồi đất

Thảo luận tại Phiên họp, các đại biểu tập trung cho ý kiến vào việc thể chế hóa các chủ trương, đường lối của Đảng, nhất là Nghị quyết 21-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan; tính hợp hiến, hợp pháp, tính đồng bộ, thống nhất với hệ thống pháp luật hiện hành; phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng trong dự thảo luật với các quan hệ pháp luật về đất đai phát sinh trong thực tiễn và khả năng giải quyết căn bản các khó khăn, vướng mắc, đáp ứng yêu cầu khơi thông và phát huy hiệu quả nguồn lực đất đai, tạo động lực cho mô hình tăng trưởng, phát triển mới của đất nước.

Các đại biểu cũng cho ý kiến về tính khả thi và dự kiến quy phạm hóa tại dự thảo Luật đối với các nội dung như: đổi mới về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; chỉ tiêu sử dụng đất, phân loại đất; thu hồi đất, nhất là trường hợp thu hồi đất vì mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội và lợi ích quốc gia, công cộng; chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; cơ chế tài chính về đất đai và xác định giá đất; quy định về giao đất, cho thuê đất thông qua đấu giá, đấu thầu, thỏa thuận nhận quyền sử dụng đất và chuyển mục đích sử dụng đất; về cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất…

Nghị quyết 21-NQ/TW của Trung ương cũng đã thể hiện cách tiếp cận mới, chuyển từ tư duy chỉ bồi thường tài sản sang tái thiết cuộc sống cho người có đất bị thu hồi. Tại Phiên họp, nhiều đại biểu đánh giá cao dự thảo đã có các quy định xác định rõ các trường hợp thu hồi đất sẽ góp phần bảo đảm minh bạch, thống nhất, hạn chế cách hiểu và vận dụng khác nhau trong thực tế. Đồng thời, đề xuất nhiều giải pháp góp phần hoàn thiện cơ chế thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.

Đại biểu Nguyễn Đại Thắng phát biểu tại phiên họp.

Liên quan thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và bảo đảm sinh kế cho người có đất bị thu hồi, Đại biểu Nguyễn Đại Thắng (Đoàn Hưng Yên) cho rằng đây là nội dung đã được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước và Ban Chấp hành Trung ương Đảng lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt. Đại biểu cơ bản đồng tình với Điều 35 dự thảo Luật về các trường hợp Nhà nước thu hồi đất để phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng, cho rằng việc xác định rõ các trường hợp thu hồi đất sẽ bảo đảm tính minh bạch, thống nhất, hạn chế cách hiểu khác nhau.

Tuy nhiên, cùng với việc xác định rõ trường hợp thu hồi đất, Đại biểu lưu ý cần đặc biệt quan tâm bảo đảm đời sống, sinh kế của người dân sau khi bị thu hồi đất. Đây cần là nguyên tắc xuyên suốt trong chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.

Với Điều 42 về thứ tự ưu tiên bồi thường về đất, Đại biểu Nguyễn Đại Thắng đề nghị tiếp tục hoàn thiện theo hướng cụ thể hóa yêu cầu tái thiết cuộc sống, bảo đảm người có đất bị thu hồi có nơi ở và sinh kế bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ. Cần làm rõ thứ tự ưu tiên và điều kiện áp dụng các hình thức bồi thường, trong đó ưu tiên bố trí đất có cùng mục đích sử dụng hoặc nhà ở, đất ở tái định cư.

Theo Đại biểu, bồi thường bằng tiền chỉ thực hiện khi không có quỹ đất, quỹ nhà phù hợp hoặc theo nguyện vọng của người bị thu hồi đất; đồng thời cần có tiêu chí cụ thể đánh giá mức độ bảo đảm về vị trí, diện tích, hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội.

“Đối với người trực tiếp sản xuất nông nghiệp, chính sách bồi thường, hỗ trợ cần gắn với việc tiếp tục sản xuất và yêu cầu chuyển đổi sinh kế bền vững, tránh tình trạng người bị thu hồi đất được bồi thường về tài sản nhưng sau đó gặp khó khăn trong ổn định cuộc sống”, Đại biểu Nguyễn Đại Thắng đề xuất.

Đại biểu Lê Văn Thế

Đại biểu Lê Văn Thế (Đoàn Ninh Bình) nêu quan điểm, thu hồi đất cần gắn với tổ chức lại không gian phát triển. Theo Đại biểu, khi Nhà nước đầu tư tuyến đường hoặc công trình hạ tầng lớn, việc thu hồi đất không nên chỉ dừng ở việc bảo đảm đủ diện tích cho công trình.

Nếu chỉ thu hồi phần đất trong ranh giới dự án, sau khi công trình hoàn thành có thể còn những phần đất nhỏ, méo, khó tiếp cận; đất sản xuất bị chia cắt hoặc không còn hiệu quả canh tác. Vì vậy, giải phóng mặt bằng không chỉ là lấy đủ đất cho công trình, mà phải tính đến hiệu quả sử dụng đất và chất lượng không gian sau dự án.

Dự kiến bổ sung, sửa đổi 15 luật để đồng bộ với Luật Đất đai

Giải trình làm rõ một số vấn đề đại biểu nêu, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) Trịnh Việt Hùng nhấn mạnh, cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ nghiêm túc tiếp thu đầy đủ, nghiên cứu thấu đáo các ý kiến để tiếp tục hoàn thiện dự thảo Luật Đất đai sửa đổi.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng.

Theo Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng, các đại biểu đặc biệt quan tâm đến các vấn đề: về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; về giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất; về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; về tài chính đất đai và giá đất; về quyền và nghĩa vụ sử dụng đất, chế độ sử dụng đất; về đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số, phân cấp phân quyền trong quản lý nhà nước về đất đai; về tăng cường kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm, giải quyết tranh chấp, khiếu nại về đất đai. Các đại biểu cũng có kiến nghị sửa đổi căn cơ, toàn diện Luật Đất đai và các luật có liên quan, không để xảy ra tình trạng luật này thông mà các luật khác lại nghẽn.

Bộ trưởng NN&MT nêu rõ, ngay từ khi xây dựng chính sách, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Tư pháp phối hợp với Bộ NN&MT cùng các bộ, ngành có liên quan rà soát các luật liên quan phải sửa đổi nhằm đồng bộ, thống nhất với Luật Đất đai. “Dự kiến sau khi Luật Đất đai được thông qua, sẽ có khoảng trên 15 luật được bổ sung, sửa đổi để đồng bộ với Luật Đất đai”, ông Hùng nói.

Bộ trưởng NN&MT cho biết, đối với những ý kiến đóng góp trực tiếp vào các nội dung, các điều khoản của dự thảo Luật Đất đai về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, thu hồi đất, bồi thường hỗ trợ tái định cư, tài chính đất đai… cùng một số ý kiến nêu các vấn đề thực tiễn đặt ra cần được tiếp tục tháo gỡ, cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu trong quá trình hoàn thiện dự thảo Luật Đất đai.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên.

Phát biểu kết luận Phiên thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên nêu rõ, qua thảo luận, hầu hết các ý kiến thống nhất với các định hướng chính sách và sự cần thiết cấp bách phải sửa đổi toàn diện Luật Đất đai 2024; đồng thời, đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát, hoàn thiện hồ sơ và dự kiến quy phạm hóa tại dự thảo Luật Đất đai. Phó Chủ tịch Quốc hội lưu ý, đối với mỗi chính sách đề xuất sửa đổi, phải bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu quản lý nhà nước và yêu cầu phát triển, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp trong tiếp cận, sử dụng hiệu quả nguồn lực đất đai nhưng cũng bảo đảm vai trò quản lý của Nhà nước trong lĩnh vực đặc biệt quan trọng này.

Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Cơ quan soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, rà soát kỹ, hoàn thiện các nội dung định hướng chính sách sửa đổi luật đúng theo tinh thần Nghị quyết 21-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương. Riêng về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư: Quy định rõ trong Luật các tiêu chí cụ thể để xác định dự án thuộc trường hợp được thu hồi đất để phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng; hạn chế tối đa việc vận dụng chủ quan, tùy tiện. Rà soát chặt chẽ các trường hợp cho phép thu hồi đất trước khi phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và thu hồi đất trước khi hoàn thành việc bố trí tái định cư; đồng thời, nghiên cứu thể chế hóa quan điểm chuyển mạnh từ tư duy “bồi thường tài sản bị thu hồi” sang tư duy “tái thiết cuộc sống cho người dân khi Nhà nước thu hồi đất” bằng các yếu tố có thể kiểm tra như chỗ ở, hạ tầng tái định cư, trường học, y tế, giao thông, dịch vụ, sinh kế, việc làm và thu nhập cho người dân.

Sáng 21/8, với đại đa số ĐBQH có mặt tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội biểu quyết thông qua việc bổ sung 3 nội dung vào Chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI.

Trước đó, thừa ủy quyền của UBTVQH, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu trình bày Tờ trình về việc bổ sung Chương trình Kỳ họp.

Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất. Ảnh: Media Quốc hội

Theo Tờ trình, căn cứ ý kiến của cấp có thẩm quyền, đề nghị của Chính phủ, các Ủy ban của Quốc hội, quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, Nội quy kỳ họp Quốc hội và tình hình chuẩn bị thực tế, UBTVQH đề nghị Quốc hội sửa đổi, bổ sung Chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất.

Theo đó, 3 nội dung được bổ sung để trình Quốc hội xem xét, thông qua gồm: việc tách Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận thành các dự án độc lập; cơ chế, chính sách đối với dự án xây dựng khu đô thị lấn biển để tích hợp vào dự án Luật Phát triển đô thị; dự án Nghị quyết của Quốc hội về giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp đối với cá nhân và doanh nghiệp.

Cùng với việc bổ sung các nội dung trên, UBTVQH đề nghị điều chỉnh thời gian tiến hành một số nội dung liên quan, đồng thời bố trí Quốc hội làm việc thêm ngoài giờ trong một số ngày, bảo đảm không kéo dài tổng thời gian của Kỳ họp.

Đối với 3 nội dung bổ sung, do thời gian từ thảo luận tại tổ đến thảo luận tại hội trường rất ngắn, UBTVQH đề nghị Quốc hội cho phép xây dựng một báo cáo chung để tổng hợp ý kiến ĐBQH tại tổ và hội trường.

Theo phương án này, sẽ không xây dựng riêng báo cáo giải trình ý kiến thảo luận tại tổ để gửi ĐBQH trước phiên thảo luận tại hội trường. Thay vào đó, cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ kết hợp giải trình, tiếp thu, làm rõ ý kiến ĐBQH vào cuối mỗi phiên thảo luận tại hội trường và tổng hợp vào báo cáo giải trình trước khi Quốc hội xem xét, thông qua.

Cách thức này tương tự phương án đã được thực hiện tại một số kỳ họp trước, nhằm bảo đảm tiến độ xử lý các nội dung bổ sung nhưng vẫn đáp ứng yêu cầu tiếp thu, giải trình đầy đủ ý kiến của ĐBQH.