Author: bachdn

Đảm bảo quyền lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất

Sáng 21/8, tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội thảo luận tại hội trường về định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng đã phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu.

Liên quan đến vấn đề công chứng trong giao dịch đất đai được nhiều đại biểu quan tâm, Bộ trưởng cho biết vấn đề này liên quan đến Luật Đất đai và Luật Công chứng.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng (Ảnh: Media Quốc hội).

Có ý kiến đại biểu thì cho rằng không nhất thiết phải công chứng, có đại biểu lại buộc phải công chứng. Bộ trưởng cho biết công chứng chỉ là một thủ tục hành chính, cho nên không nhất thiết phải truyền tải vào trong luật.

“Các đại biểu yên tâm, Quốc hội yên tâm là không mất đi quyền, nghĩa vụ hợp pháp của người dân trong quá trình giao dịch về đất đai”, Bộ trưởng nhấn mạnh.

Đồng thời, bằng hình thức này hoặc hình thức khác nhưng Nhà nước vẫn phải đảm bảo quyền lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất nói riêng và các quyền tài sản khi được giao dịch trong quá trình giao dịch dân sự.

Tới đây, giữa Luật Đất đai và Luật Công chứng có thể quy định nội dung trên hài hoà, hợp lý nhất theo tinh thần của Nghị quyết số 21 là giảm thủ tục hành chính.

Đề nghị không bỏ quy định bắt buộc công chứng với giao dịch đất đai

Trước đó, phát biểu ý kiến tại hội trường, ĐBQH Nguyễn Thị Hồng Hạnh (đoàn Tp.Hồ Chí Minh) đề nghị tiếp tục giữ quy định về công chứng, chứng thực hợp đồng, văn bản thực hiện các quyền của người sử dụng đất như Luật Đất đai hiện hành, thay vì bỏ quy định này khỏi dự thảo.

ĐBQH Nguyễn Thị Hồng Hạnh (Ảnh: Media Quốc hội).

Theo đại biểu, khoản 3 Điều 27 Luật Đất đai hiện hành quy định các giao dịch chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, thừa kế, tặng cho quyền sử dụng đất; thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất phải được công chứng, chứng thực. Tuy nhiên, dự thảo Luật Đất đai sửa đổi lại không còn quy định này.

Qua nghiên cứu hồ sơ dự án luật, bà Hạnh cho rằng việc bỏ quy định trên chưa được đánh giá đầy đủ. 

Trong khi đó, nhiều tài liệu trong hồ sơ lại xác định công chứng và dữ liệu công chứng là một phần quan trọng trong quản lý đất đai, nhất là yêu cầu kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa cơ quan đất đai với cơ quan thuế, dân cư, xây dựng và công chứng.

Bà Hạnh nhấn mạnh chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai tập trung là cần thiết nhưng không thể thay thế hoàn toàn hoạt động công chứng. 

Cơ sở dữ liệu có thể xác thực thông tin về nhân thân, tài sản, nhưng không thể xác định người tham gia giao dịch có thực sự tự nguyện hay đang bị ép buộc, cũng như đánh giá đầy đủ năng lực hành vi của các bên. Đây là những nội dung cần người có chuyên môn trực tiếp kiểm tra, xác định.

Theo bà, Luật Công chứng quy định giao dịch phải công chứng là giao dịch quan trọng, đòi hỏi mức độ an toàn pháp lý cao và do luật chuyên ngành quy định. 

Vì vậy, nếu Luật Đất đai không còn quy định giao dịch phải công chứng, trong khi dự thảo lại đặt nguyên tắc ưu tiên áp dụng Luật Đất đai, có thể dẫn đến cách hiểu và áp dụng pháp luật không thống nhất trong áp dụng.

Do đó, đại biểu kiến nghị bổ sung lại nội dung khoản 3 Điều 27 Luật Đất đai hiện hành vào Điều 28 dự thảo luật, nhằm bảo đảm an toàn pháp lý cho các giao dịch đất đai và quyền lợi của người dân.

ĐBQH Lê Thị Thanh Lam (Ảnh: Media Quốc hội).

ĐBQH Lê Thị Thanh Lam (đoàn Tp.Cần Thơ) đề nghị xem xét thận trọng trên cơ sở đánh giá đầy đủ tác động và pháp lý và kinh tế khi bỏ quy định bắt buộc công chứng với giao dịch đất đai.

Bà Lam cho rằng, cắt giảm thủ tục hành chính và chi phí tuân thủ, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp là cần thiết. Tuy nhiên, với giao dịch chuyển quyền sử dụng đất không thể chỉ dựa trên tiêu chí này mà phải đặt trong tổng thể yêu cầu đảm bảo về đảm bảo pháp lý trong bảo vệ quyền tài sản của người dân và duy trì hiệu quả quản lý Nhà nước.

Giao dịch đất đai có giá trị kinh tế lớn, tác động sâu đến nhiều chủ thể và lợi ích xã hội, đại biểu yêu cầu đảm bảo pháp lý phải ngang hàng với yêu cầu cải cách hành chính. 

Hơn nữa, khi đánh giá tác động chính sách , phải dựa trên tổng thể lợi ích xã hội, thay vì từng giao dịch.

“Việc bỏ công chứng bắt buộc với giao dịch đất đai có thể giảm thời gian và chi phí cho người dân, nhưng đó chỉ là lợi ích trước mắt. Cần đánh giá đầy đủ chi phí xã hội phát sinh nếu xảy ra rủi ro giao dịch vô hiệu hoặc gian lận”, bà Lam nêu.

Nữ đại biểu cũng nhấn mạnh, quyền sử dụng đất là loại tài sản đặc biệt, có giá trị lớn và gắn với quyền và lợi ích của cá nhân, tổ chức. Nếu có sai sót trong giao dịch đất đai, không chỉ ảnh hưởng đến các bên tham gia mà có thể kéo theo hệ lụy với các giao dịch tiếp theo và sự ổn định của thị trường. 

“Vì vậy, kiểm soát tính hợp pháp của giao dịch trước khi đăng ký quyền sử dụng đất không chỉ là nhu cầu của các bên mà còn là yêu cầu của quản lý Nhà nước và vấn đề phát triển kinh tế”, đại biểu nói và đề nghị giữ quy định bắt buộc công chứng với giao dịch đất đai.

Mức giá phải phù hợp với khả năng chi trả

Chiều 21/8, Quốc hội thảo luận tại Hội trường về định hướng chính sách sửa đổi Luật Nhà ở năm 2023. Là người phát biểu đầu tiên, đại biểu Phan Thị Thúy Linh – Chủ tịch Liên đoàn Lao động thành phố Đà Nẵng, phản ánh tại các hội nghị đối thoại với công nhân, người lao động, vấn đề được quan tâm và đặt ra nhiều nhất vẫn là nhà ở.

Liên quan đến nhà ở xã hội, nữ đại biểu cho rằng, thời gian qua, nhiều ý kiến phản ánh quy trình xét duyệt hồ sơ và việc chứng minh thu nhập còn quá phức tạp, kéo dài, có trường hợp mất cả năm.

Đại biểu Phan Thị Thúy Linh.

Do vậy, đại biểu đề nghị quy định rõ thời hạn xét duyệt hồ sơ ngay trong luật. Đồng thời, trong trường hợp số lượng hồ sơ vượt quá số căn hộ được bố trí, cần thực hiện việc xét duyệt theo các tiêu chí ưu tiên công khai, minh bạch, thay vì chỉ dựa vào hình thức bốc thăm.

Liên quan đến giá nhà, nữ đại biểu tính toán, thu nhập bình quân của người lao động cả nước hiện nay khoảng 9 triệu đồng/tháng; tại nhiều địa phương, mức thu nhập chỉ khoảng 6 – 8 triệu đồng/tháng.

Trong khi đó, một căn nhà ở xã hội diện tích khoảng 50 m² được mở bán đầu năm nay đã có giá trên 1 tỷ đồng, tương đương khoảng 10 năm thu nhập của một người lao động.

Đối với nhà thuê, tiền thuê mỗi tháng khoảng 5 triệu đồng, với mức thu nhập như trên, người lao động rất khó có khả năng chi trả.

Đại biểu viện dẫn, dự thảo hiện có bốn công thức tính giá thuê, tuy nhiên tất cả đều xuất phát từ chi phí đầu tư mà chưa có quy định nào dựa trên khả năng chi trả thực tế của người lao động.

Theo bà, để phát triển nhà ở cho thuê với mức giá phù hợp cần hướng tới khả năng chi trả của người lao động, chứ không chỉ “phù hợp với chi phí đầu tư”.

Ưu đãi cho chủ đầu tư, người lao động được gì?

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Hải Phòng) nhất trí cao với định hướng chuyển đổi từ mục tiêu chủ yếu khuyến khích sở hữu nhà sang bảo đảm cho người dân có chỗ ở an toàn, ổn định và phù hợp với khả năng chi trả.

Tuy nhiên, để tư duy mới này thực sự đi vào cuộc sống, đối với việc phát triển nhà ở cho thuê, bà Nga đề nghị phân biệt rõ chính sách khuyến khích thị trường với chính sách hỗ trợ bằng nguồn lực công.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga. (Ảnh: Như Ý)

Theo đại biểu, dự thảo đang dành cho dự án nhà ở cho thuê ngoài Nhà nước một gói ưu đãi khá lớn: có thể giao chủ đầu tư không qua đấu thầu, miễn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, được bố trí diện tích thương mại và một phần nhà ở thương mại để bán, cùng các ưu đãi tín dụng và hỗ trợ khác. Trong khi đó, đối tượng thuê lại được xác định rất rộng, bao gồm cả công dân chỉ “có nhu cầu thuê nhà”.

“Cần trả lời rõ một câu hỏi: Nhà nước đang ưu đãi cho một loại hình kinh doanh hay ưu đãi để đạt một mục tiêu xã hội?”, bà Nga nêu rõ.

Nữ đại biểu cho rằng, nếu chỉ cần xây nhà để cho thuê theo giá thị trường cũng được hưởng đầy đủ các cơ chế đặc biệt thì rất khó lượng hóa Nhà nước đã bỏ ra bao nhiêu nguồn lực và người dân thực sự nhận lại được lợi ích gì.

Vì vậy, bà Nga đề nghị luật xác lập nguyên tắc: mức ưu đãi phải tương ứng với nghĩa vụ xã hội mà chủ đầu tư cam kết thực hiện.

Cùng mối quan tâm, đại biểu Thạch Phước Bình (Vĩnh Long) cho rằng, câu hỏi quan trọng không chỉ là xây dựng được bao nhiêu căn nhà ở xã hội, mà quan trọng hơn là những căn nhà đó cuối cùng đến đúng đối tượng nào?

Đồng tình với yêu cầu phải kiểm soát chặt chẽ, minh bạch và bảo đảm đúng đối tượng, tuy nhiên, ông đề nghị không nên giải quyết vấn đề này chủ yếu bằng cách yêu cầu người dân phải đi xin thêm nhiều loại giấy xác nhận.

“Nếu Nhà nước đã có cơ sở dữ liệu về dân cư, đất đai, nhà ở, thuế, bảo hiểm xã hội và các dữ liệu có liên quan thì nguyên tắc nên là cơ quan Nhà nước chủ động kết nối, khai thác và đối soát dữ liệu”, ông Bình nói.

Chiều 21/8, tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất, Quốc hội thảo luận tại hội trường về Định hướng chính sách sửa đổi Luật Nhà ở năm 2023.

Chuyển từ tư duy “sở hữu nhà” sang “có nhà để ở” 

Tham gia thảo luận, đại biểu Trương Thị Bích Hạnh (đoàn Tp.HCM) đánh giá, trong thời gian qua, pháp luật đã có nhiều chính sách về nhà ở, song chưa hình thành được một hệ thống chính sách đủ khả năng đưa người dân đến mục tiêu có nhà ở theo loại hình phù hợp và theo khả năng chi trả.

Theo đại biểu, thực tiễn triển khai Luật Nhà ở 2023 và các quy định pháp luật liên quan vẫn còn những điểm nghẽn như việc bố trí và khai thác quỹ đất chưa thực sự hiệu quả, thủ tục tiếp cận nhà ở xã hội còn khó khăn, giá bán chưa gắn với khả năng chi trả, nhà ở cho thuê chưa được đặt đúng vị trí trong hệ thống chính sách.

Góp ý nội dung cụ thể, đại biểu đề nghị dự thảo Luật thay đổi “thước đo” của chính sách nhà ở. “Không chỉ phát triển thêm bao nhiêu căn nhà, mà quan trọng hơn là bao nhiêu người dân thực sự có khả năng tiếp cận nhà ở phù hợp và có khả năng chi trả”, bà Hạnh nói.

Từ đó, đại biểu đề nghị bổ sung nguyên tắc này tại dự thảo Luật: Phát triển nhà ở hướng tới mục tiêu mọi người dân đều có chỗ ở phù hợp, an toàn, đáp ứng nhu cầu và điều kiện của cá nhân, gia đình; có chính sách hỗ trợ vốn để cải tạo, xây dựng lại nhà ở. Đồng thời, cần đưa các tiêu chí về thu nhập, giá nhà, giá thuê, việc làm, giao thông và hạ tầng xã hội vào chương trình phát triển nhà ở cấp tỉnh.

Đại biểu Trương Thị Bích Hạnh (Ảnh: Media Quốc hội).

Đối với nhà ở xã hội, đại biểu Trương Thị Bích Hạnh đề nghị chuyển từ tư duy “tạo lập quỹ đất” sang tư duy “tạo lập quỹ nhà ở xã hội có khả năng sử dụng thực tế”. Theo đại biểu, quỹ đất là phải có nhưng đồng thời phải ở đúng vị trí, có kết nối hạ tầng, gần nơi có nhu cầu và phù hợp với khả năng tài chính của người dân.

Đại biểu cho rằng cần tháo gỡ những điểm nghẽn đang tồn tại trên thực tế như quỹ đất, thủ tục đầu tư, xác định giá, hỗ trợ tín dụng và khả năng tiếp cận của người dân. Để tạo lập quỹ nhà ở xã hội, bà Hạnh đề nghị quy định rõ trách nhiệm của địa phương trong việc xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch phát triển nhà ở xã hội phù hợp với nhu cầu thực tế của người dân và người lao động trên địa bàn.

“Thực tế hiện nay, các địa phương đều bố trí đủ quỹ đất nhưng lại không sát với nhu cầu của người ở”, bà nói và cho rằng, thủ tục và điều kiện mua nhà ở xã hội cần được đơn giản hóa, tạo thuận lợi và phù hợp hơn trên cơ sở khai thác các cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, đất đai, nhà ở và thuế, người dân chỉ cần bổ sung những nội dung còn thiếu.

Một nội dung nữa cũng được đại biểu Trương Thị Bích Hạnh nhấn mạnh là phát triển nhà ở cho thuê. Theo đại biểu, việc dự thảo dành một chương riêng về nội dung này là chính sách hết sức quan trọng, được kỳ vọng tạo ra bước chuyển trong tư duy từ “sở hữu nhà” sang “có nhà để ở” của đa phần người dân hiện nay.

Bởi theo đại biểu, không phải mọi người dân đều cần hoặc có khả năng sở hữu nhà. Trong khi đó, một nền kinh tế có lực lượng lao động có tính cơ động cao cần một thị trường nhà ở cho thuê an toàn, có giá cả phù hợp, gần nơi làm việc và giao thông công cộng. 

Để chính sách nhà ở cho thuê trở thành trụ cột lâu dài của chính sách nhà ở quốc gia, đại biểu đề nghị rà soát, bổ sung các quy định phù hợp, khả thi và đủ mạnh về đất đai, tín dụng nhằm khuyến khích doanh nghiệp đầu tư xây dựng nhà ở cho thuê.

Đặc biệt, giá thuê nhà là một nội dung rất quan trọng trong chính sách nhà ở cho thuê. Đại biểu đề nghị bổ sung các quy định về tiêu chí xác định giá thuê nhà phù hợp, cơ chế điều chỉnh giá thuê và chính sách hỗ trợ giá thuê đối với các nhóm đối tượng yếu thế. Bà Hạnh cho rằng, cần hướng tới mục tiêu để nhà ở cho thuê trở thành lựa chọn ưu tiên của người dân và là một trụ cột trong chính sách nhà ở của quốc gia.

Quy trình xét duyệt hồ sơ mua NOXH còn quá phức tạp

Trong khi đó, đại biểu Phan Thị Thuý Linh (đoàn Đà Nẵng) đề nghị luật hóa thời hạn và cơ chế xét duyệt hồ sơ mua nhà ở xã hội. Vì trong thời gian qua, nhiều ý kiến phản ánh quy trình xét duyệt hồ sơ và chứng minh thu nhập còn quá phức tạp, kéo dài hàng năm. Nguyên nhân là pháp luật hiện hành không quy định thời hạn cụ thể cho việc xét duyệt hồ sơ.

“Đề nghị quy định thời hạn xét duyệt trong Luật, đồng thời khi số hồ sơ vượt số căn hộ thì phải xét theo tiêu chí ưu tiên công khai, không chỉ dựa vào bốc thăm”, đại biểu Linh đề xuất.

Đại biểu Phan Thị Thuý Linh (Ảnh: Media Quốc hội).

Cũng liên quan đến nhà ở xã hội, đại biểu Phan Thị Thuý Linh đề nghị xem lại giá thuê và giá bán cần sát với khả năng chi trả của người lao động.

“Thu nhập bình quân của người lao động cả nước hiện nay thì hiện khoảng 9 triệu đồng/tháng, nhiều địa phương cũng chỉ 6 – 8 triệu đồng. Trong khi một căn nhà ở xã hội khoảng 50m² mở bán đầu năm nay thì cũng đã trên 1 tỷ đồng, bằng khoảng 10 năm thu nhập của người lao động. Còn tiền thuê, mỗi tháng khoảng 5 triệu đồng nếu áp theo công thức tính hiện nay. Do vậy người lao động rất khó có khả năng chi trả”, đại biểu Linh phân tích.

Cũng theo đại biểu đoàn Đà Nẵng, dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) có nhiều quy định để tính giá nhà ở cho thuê song đều xuất phát từ chi phí đầu tư, không quy định nào dựa vào khả năng chi trả.

“Nghị quyết 21 cũng yêu cầu phát triển nhà ở cho thuê với giá phù hợp, phù hợp ở đây cũng cần phải hướng tới phù hợp với khả năng chi trả, không chỉ phù hợp với chi phí”, đại biểu Phan Thị Thuý Linh nói.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Bùi Duy Cường kiểm tra thực địa dự án. Ảnh: Tùng Nguyễn

Dự án Xây dựng cụm công trình đầu mối Liên Mạc (giai đoạn 1) được HĐND thành phố Hà Nội phê duyệt chủ trương đầu tư tại Nghị quyết số 28/NQ-HĐND ngày 22-9-2023. Dự án gồm 2 thành phần: Dự án bồi thường, hỗ trợ tái định cư, giải phóng mặt bằng trên địa bàn quận Bắc Từ Liêm trước đây và Dự án xây dựng cụm công trình đầu mối Liên Mạc (giai đoạn 1).

Dự án thành phần 2 do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình hạ tầng kỹ thuật và nông nghiệp Hà Nội làm chủ đầu tư, triển khai trên địa bàn hai phường: Thượng Cát và Đông Ngạc, với mục tiêu lấy nước từ sông Hồng vào sông Nhuệ để chủ động cấp nước tưới phục vụ sản xuất nông nghiệp, duy trì dòng chảy sông Nhuệ; tiêu nước từ sông Nhuệ ra sông Hồng cho diện tích khoảng 9.200ha; đồng thời cải thiện môi trường sinh thái, chất lượng nước và chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu.

Tại điểm kiểm tra thực địa ở khu vực đê hữu Hồng (phường Thượng Cát), Phó Chủ tịch UBND thành phố Bùi Duy Cường đã nghe Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình hạ tầng kỹ thuật và nông nghiệp Hà Nội Nguyễn Văn Quyến báo cáo về tình hình triển khai Dự án Cụm công trình đầu mối Liên Mạc.

Đại diện chủ đầu tư và lãnh đạo địa phương báo cáo kết quả thực hiện dự án. Ảnh: Tùng Nguyễn

Quy mô đầu tư xây dựng cụm công trình đầu mối Liên Mạc (giai đoạn 1) với hạng mục công trình tưới, tiêu kết hợp công suất 70 m3/s (công suất bơm tưới đủ theo quy hoạch; công suất bơm tiêu đầu tư giai đoạn 1 là 70 m3/s trong tổng công suất theo quy hoạch là 170 m3/s). Tiến độ thực hiện dự án năm 2025 – 2030. Đến nay, dự án đã lựa chọn xong nhà thầu các gói thầu lớn (EC, EP) và giải ngân đạt 98% nguồn vốn bố trí năm 2026.

Ngày 4-8-2026, UBND phường Thượng Cát đã tổ chức bàn giao cho Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình hạ tầng kỹ thuật và nông nghiệp Hà Nội phạm vi mặt bằng vị trí ngoài đê với diện tích 9,1 ha và trong đê với diện tích 8,7 ha. Ban Quản lý dự án đã tiếp nhận và chỉ đạo nhà thầu tập trung máy móc thiết bị dọn dẹp mặt bằng để chuẩn bị thi công.

Nhằm đáp ứng mục tiêu hoàn thành dự án trong năm 2027 theo chỉ đạo của UBND thành phố Hà Nội, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình hạ tầng kỹ thuật và nông nghiệp Hà Nội Nguyễn Văn Quyến kiến nghị chính quyền địa phương khẩn trương phối hợp tháo gỡ các công trình tồn tại, đẩy nhanh đền bù, sớm bàn giao toàn bộ mặt bằng sạch trong tháng 10-2026.

Khu vực cụm công trình đầu mối Liên Mạc (thành phố Hà Nội). Ảnh: Tùng Nguyễn

Phát biểu chỉ đạo ngay tại hiện trường, Phó Chủ tịch UBND thành phố Bùi Duy Cường ghi nhận sự nỗ lực của chủ đầu tư và các đơn vị trong việc đảm bảo tiến độ giải ngân, đồng thời nhấn mạnh đây là công trình trọng điểm có tầm quan trọng đặc biệt đối với hạ tầng thủy lợi và môi trường của thành phố, do đó yêu cầu các bên phải thể hiện tinh thần trách nhiệm cao nhất, quyết tâm vượt qua khó khăn để đảm bảo tiến độ chung.

Chỉ đạo về hướng giải quyết đối với vướng mắc ở công tác giải phóng mặt bằng và bàn giao đất bãi, Phó Chủ tịch UBND thành phố Bùi Duy Cường yêu cầu hai phường Thượng Cát và Đông Ngạc tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành liên quan khẩn trương rà soát, cập nhật và làm sạch dữ liệu đất đai. Việc đo đạc, xác định nguồn gốc đất và kiểm đếm phải được thực hiện một cách chủ động, nhanh chóng nhưng phải đảm bảo chính xác, đúng quy định pháp luật.

Liên quan đến các diện tích đất đã có thông báo thu hồi và đã hoàn thành việc cắm mốc giới trên thực địa, Phó Chủ tịch UBND thành phố Bùi Duy Cường chỉ đạo hai phường và các đơn vị liên quan không được chờ đợi mà phải “bắt tay” vào làm ngay từng phần; khẩn trương phân loại, xử lý chi tiết theo từng thửa đất nhằm tạo thuận lợi tối đa cho nhà thầu đưa máy móc, phương tiện vào thi công.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Bùi Duy Cường cũng giao Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng các sở, ngành liên quan chủ động phối hợp, tháo gỡ kịp thời những vướng mắc phát sinh thuộc thẩm quyền, tạo điều kiện thuận lợi nhất để chính quyền địa phương hoàn thành công tác đền bù, bàn giao toàn bộ mặt bằng sạch cho Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình hạ tầng kỹ thuật và nông nghiệp Hà Nội tiếp nhận và tổ chức thi công, hoàn thành dự án trong năm 2027.

Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn. Ảnh: Media Quốc hội.

Ngày 21/8, tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội khoá XVI, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày tờ trình về việc tách Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận thành các dự án độc lập.

Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận được Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư tại Nghị quyết số 41/2009/QH12 năm 2009. Sau thời gian dừng thực hiện, Quốc hội quyết định tiếp tục triển khai dự án tại Nghị quyết số 174/2024/QH15 năm 2024 và ban hành các cơ chế, chính sách đặc biệt tại Nghị quyết số 189/2025/QH15 năm 2025. Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng ban hành Nghị quyết số 121/2026/UBTVQH15 năm 2026 nhằm tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ triển khai dự án.

Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, trong quá trình triển khai, các dự phần của dự án đã được tổ chức theo hướng độc lập. Tập đoàn Điện lực Việt Nam thực hiện Dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1; Tập đoàn Công nghiệp Năng lượng Quốc gia Việt Nam thực hiện Dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2; Dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được giao UBND tỉnh Ninh Thuận làm cơ quan chủ quản.

Như vậy, theo Chính phủ, các dự án đã có chủ đầu tư, tiến độ và phương thức thực hiện khác nhau, trong khi về pháp lý vẫn đang có một chủ trương đầu tư chung theo Nghị quyết số 41/2009/QH12 năm 2009. Chính phủ cho rằng việc tách dự án thành các dự án độc lập là cần thiết, có cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn.

Về cơ sở chính trị, Bộ Chính trị đã cơ bản đồng ý với chủ trương tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong triển khai dự án, trong đó có việc tách thành 3 dự án độc lập và giao Đảng đoàn Chính phủ phối hợp với Đảng đoàn Quốc hội chỉ đạo các cơ quan liên quan báo cáo Quốc hội xem xét, quyết định tại kỳ họp thường lệ tháng 8/2026.

Về cơ sở pháp lý, Bộ trưởng cho biết, Luật Đầu tư công năm 2024 và Luật Đầu tư năm 2025 đã có quy định về việc chia tách một số dự án thành nhiều dự án. Quốc hội là cơ quan quyết định chủ trương đầu tư ban đầu nên việc Quốc hội xem xét, quyết định tách dự án là phù hợp về thẩm quyền.

Về thực tiễn, Nghị quyết số 41/2009/QH12 năm 2009 được ban hành trước khi Luật Đầu tư công có hiệu lực, do đó chưa xác định đầy đủ các nội dung của chủ trương đầu tư theo pháp luật hiện hành, đồng thời chưa xác định rõ phương thức, hình thức đầu tư của từng nhà máy.

“Hiện nay, Nhà máy Ninh Thuận 1 và Ninh Thuận 2 do hai chủ đầu tư khác nhau thực hiện, dự kiến có phương thức đầu tư và tiến độ chuẩn bị hồ sơ khác nhau. Nếu tiếp tục duy trì một chủ trương đầu tư chung, việc điều chỉnh một nhà máy sẽ kéo theo thủ tục đối với toàn bộ dự án, làm tăng thủ tục và có nguy cơ làm ảnh hưởng đến tiến độ,” Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn trình bày với Quốc hội.

Theo tờ trình của Chính phủ, việc tách thành các dự án độc lập sẽ tạo cơ sở pháp lý rõ ràng, xác định trách nhiệm cụ thể; mỗi dự án có thể được thẩm định, phê duyệt và tổ chức thực hiện phù hợp với hình thức đầu tư, nguồn vốn và đặc thù riêng.

Theo phương án Chính phủ trình Quốc hội, Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận sẽ được tách thành 3 dự án độc lập: Dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư phục vụ các nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận; Dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1; Dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2. Sau khi tách, các dự án sẽ kế thừa dữ liệu và kết quả của các công việc đã được phê duyệt, nhằm bảo đảm tính liên tục và tránh lãng phí.

Đối với hai dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và 2, Chính phủ sẽ chỉ đạo lập, thẩm định, phê duyệt chủ trương đầu tư và tổ chức thực hiện theo pháp luật hiện hành, phù hợp với hình thức đầu tư và nguồn vốn của từng dự án.

Đối với dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, tiếp tục giao UBND tỉnh Ninh Thuận làm cơ quan chủ quản, đồng thời duy trì các cơ chế cần thiết để bảo đảm tiến độ giải phóng mặt bằng, tái định cư và quyền, lợi ích hợp pháp của người dân.

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh, việc tách dự án không làm thay đổi mục tiêu, yêu cầu về an toàn, hiệu quả và trách nhiệm của Nhà nước đối với Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận. Các cơ chế, chính sách đặc biệt đã được Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành tiếp tục được áp dụng với cả 3 dự án sau khi tách, bảo đảm tính liên tục, đồng bộ trong quá trình chuyển tiếp.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Tạ Đình Thi. Ảnh: Media Quốc hội.

Rà soát các cơ chế, chính sách đặc biệt đối với từng dự án

Thẩm tra nội dung này, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Tạ Đình Thi cho biết, Ủy ban cơ bản tán thành sự cần thiết ban hành nghị quyết về việc tách Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận thành các dự án độc lập. Việc tách dự án sẽ tạo cơ sở pháp lý để từng chủ đầu tư thực hiện thủ tục đầu tư, đồng thời xác định rõ mục tiêu, phạm vi, nguồn vốn, phương thức đầu tư và tiến độ của từng dự án.

Tuy nhiên, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường đề nghị Chính phủ rà soát và chịu trách nhiệm bảo đảm việc tách dự án không ảnh hưởng đến quá trình triển khai, tuyệt đối không để xảy ra khoảng trống pháp lý hoặc phát sinh điểm nghẽn mới giữa chủ trương cũ và quyết định đầu tư mới.

Ủy ban cũng đề nghị thực hiện đúng chỉ đạo của Bộ Chính trị tại Công văn số 4135-CV/VPTW về đánh giá toàn diện tác động kinh tế, xã hội, môi trường, an ninh, đối ngoại, an toàn công nghệ; bảo đảm tiến độ, chất lượng, hiệu quả, an toàn; phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và tuân thủ Quy định số 178-QĐ/TW về kiểm soát quyền lực trong công tác xây dựng pháp luật.

Về hồ sơ, trình tự, thủ tục trình dự thảo Nghị quyết, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường cho rằng pháp luật hiện hành về ban hành văn bản quy phạm pháp luật, đầu tư, đầu tư công và pháp luật có liên quan chưa quy định cụ thể về thành phần hồ sơ, trình tự, thủ tục trình Quốc hội xem xét, quyết định việc tách dự án đã được Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư thành các dự án độc lập.

Do đó, Ủy ban đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo làm rõ căn cứ pháp lý và trình tự, thủ tục được áp dụng để xây dựng, trình dự thảo Nghị quyết; trên cơ sở đó rà soát thành phần, chất lượng hồ sơ, bổ sung đánh giá tác động của việc tách Dự án và các vấn đề liên quan đến tổ chức thực hiện sau khi tách, bảo đảm chặt chẽ, phù hợp.

UBND tỉnh Bắc Ninh vừa yêu cầu các sở, ngành và địa phương triển khai đồng bộ các biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, kiểm soát ô nhiễm môi trường tại các cụm công nghiệp và làng nghề trên địa bàn.

Theo phân công, Sở Nông nghiệp và Môi trường sẽ tập trung kiểm tra, giám sát việc chấp hành pháp luật về bảo vệ môi trường của các tổ chức, cá nhân. Các cơ sở sản xuất có nguy cơ phát sinh ô nhiễm cao như sản xuất giấy, tái chế nhựa, nhuộm, dệt và gia công kim loại được đưa vào diện rà soát, phân loại tại các cụm công nghiệp, làng nghề.

Bắc Ninh: Kiên quyết ngăn tái diễn ô nhiễm tại làng nghề. Ảnh: Báo Bắc Ninh

Trên cơ sở kết quả phân loại, cơ quan chức năng sẽ xây dựng kế hoạch kiểm tra, giám sát theo từng nhóm đối tượng, qua đó chủ động nhận diện và xử lý các trường hợp vi phạm. Những cơ sở gây ô nhiễm nghiêm trọng hoặc nhiều lần tái phạm sẽ bị áp dụng các biện pháp xử lý nghiêm theo quy định, trong đó có đình chỉ hoạt động.

Siết hạ tầng xử lý nước thải tại cụm công nghiệp

Sở Công Thương được giao hướng dẫn và đôn đốc các chủ đầu tư hạ tầng cụm công nghiệp triển khai hệ thống thu gom, xử lý nước thải tập trung đối với những cụm đã hoạt động nhưng chưa có công trình xử lý nước thải tập trung, trong trường hợp các cụm này vẫn được định hướng tiếp tục hoạt động theo quy hoạch tỉnh.

Cơ quan này cũng có trách nhiệm rà soát, đề xuất loại khỏi quy hoạch những dự án không đáp ứng yêu cầu về hạ tầng bảo vệ môi trường. Đồng thời, Sở Công Thương sẽ phối hợp với các sở, ngành liên quan kiểm tra, giám sát hoạt động của chủ đầu tư kinh doanh hạ tầng cụm công nghiệp và các doanh nghiệp thứ cấp.

Việc kiểm soát hệ thống thu gom, xử lý chất thải được tỉnh xác định là một giải pháp quan trọng để hạn chế nguy cơ ô nhiễm phát sinh từ hoạt động sản xuất công nghiệp, cũng như ngăn tình trạng ô nhiễm lan rộng.

Rà soát cơ sở sản xuất trong khu dân cư

Tại các xã, phường có cụm công nghiệp và làng nghề, UBND tỉnh yêu cầu chính quyền địa phương tăng cường hướng dẫn doanh nghiệp, hộ kinh doanh tuân thủ đầy đủ quy định về bảo vệ môi trường.

Các địa phương đồng thời phải bố trí nhân lực và nguồn lực phù hợp cho công tác quản lý môi trường; tăng cường kiểm tra hoạt động sản xuất, kinh doanh để kịp thời phát hiện và xử lý các trường hợp vi phạm.

Một trong những nhiệm vụ được nhấn mạnh là rà soát các cơ sở sản xuất tại làng nghề nằm xen kẽ trong khu dân cư và có nguy cơ gây ô nhiễm. Từ kết quả rà soát, địa phương phải xây dựng phương án cùng lộ trình di dời những cơ sở không còn phù hợp ra khỏi khu dân cư.

Việc này nhằm hạn chế tác động từ hoạt động sản xuất đến đời sống và sức khỏe của người dân.

Công an tỉnh Bắc Ninh được giao chỉ đạo các phòng nghiệp vụ và công an cấp xã, phường chủ động nắm tình hình tại các cụm công nghiệp, làng nghề. Lực lượng chức năng sẽ tập trung phát hiện các hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật về môi trường để xử lý theo quy định.

Bên cạnh hoạt động nghiệp vụ, lực lượng công an được yêu cầu thường xuyên phối hợp với các cơ quan quản lý nhà nước trong kiểm tra, thanh tra. Qua đó, những vi phạm, tồn tại hoặc thiếu sót trong công tác quản lý nhà nước về môi trường sẽ được phát hiện và tham mưu cấp có thẩm quyền xử lý.

UBND tỉnh Bắc Ninh yêu cầu các cơ quan, đơn vị được giao nhiệm vụ nghiêm túc triển khai và báo cáo kết quả thực hiện với Chủ tịch UBND tỉnh trước ngày 15/12/2026.

Việc tăng cường kiểm soát đồng thời tại cụm công nghiệp và làng nghề nhằm kiểm soát các nguồn phát sinh ô nhiễm, nâng cao hiệu quả quản lý môi trường, đồng thời định hướng hoạt động sản xuất theo hướng an toàn, bền vững và phù hợp hơn với đời sống của cộng đồng dân cư.

Theo quyết định, việc tiếp tục cho thuê đất được thực hiện theo quy định tại Nghị quyết số 29/2026/QH16 của Quốc hội và Nghị định số 147/2026/NĐ-CP của Chính phủ về cơ chế, chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc đối với các dự án tồn đọng, kéo dài.

Theo đó, dự án King Palace được thực hiện trên khu vực đất có diện tích hơn 18ha. Trong đó, phần đất rừng cảnh quan là 16,3ha. Phần còn lại là đất xây dựng, vườn hoa, cây cảnh hiện có thuộc khuôn viên Dinh 1.

UBND tỉnh này yêu cầu sau khi quyết định có hiệu lực, các cơ quan, đơn vị liên quan hoàn thiện thủ tục để triển khai dự án đầu tư theo đúng thẩm quyền và quy định pháp luật. Giao UBND phường Xuân Hương – Đà Lạt có trách nhiệm chấm dứt hợp đồng trước đó và thực hiện ký hợp đồng mới theo đúng quy định; đồng thời hướng dẫn Công ty cổ phần Hoàn Cầu Đà Lạt hoàn tất các thủ tục pháp lý liên quan.

Các Sở, ngành theo chức năng nhiệm vụ để hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện các thủ tục về đầu tư, đất đai, môi trường, xây dựng, quy hoạch theo đúng quy định. Cùng với đó, cơ quan thuế được giao tiếp tục rà soát tình hình thực hiện nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước nếu có và các nghĩa vụ thuế của nhà đầu tư.

Phía Công ty cổ phần Hoàn Cầu Đà Lạt có trách nhiệm triển khai dự án đúng quy định pháp luật, thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ về đất đai, đầu tư, xây dựng, môi trường, tài chính và các nghĩa vụ khác theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Dinh 1 được biết đến là một trong những công trình kiến trúc mang giá trị lịch sử đặc biệt của Đà Lạt. Công trình được xây dựng từ những năm 1940, từng là nơi làm việc và nghỉ dưỡng của vua Bảo Đại, vị vua cuối cùng của triều Nguyễn.

Hiện nay, đây là một trong các biệt thự hiếm hoi tại Đà Lạt được xếp hạng Nhóm 1, gồm nhà biệt thự được xếp hạng di tích lịch sử, văn hóa và nhà biệt thự có giá trị điển hình về kiến trúc, nhà cổ.

Năm 2014, dinh được UBND tỉnh Lâm Đồng cho Công ty cổ phần Hoàn Cầu thuê với thời hạn 50 năm để thực hiện dự án du lịch, nghỉ dưỡng mang tên King Palace.

Tuy nhiên, năm 2020, Thanh tra Chính phủ đã chỉ ra một số sai phạm liên quan đến dự án tại Kết luận số 929/KL-TTCP. Trong đó, cơ quan thanh tra xác định việc cho thuê khu đất thực hiện dự án khi chưa có trong kế hoạch sử dụng đất là chưa phù hợp quy định pháp luật.

Bên cạnh đó, việc cho thuê tài sản công không thông qua đấu giá cũng được xác định là chưa đúng quy định.

Thời gian qua, những vướng mắc của dự án King Palace đã được UBND tỉnh Lâm Đồng đưa vào nhóm 6 dự án thương mại, du lịch – dịch vụ ưu tiên tháo gỡ trên địa bàn tỉnh. 

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh khởi tố vụ án, khởi tố 07 bị can liên quan đến vụ án “Làm giả tài liệu của cơ quan, tổ chức và sử dụng tài liệu giả của cơ quan, tổ chức”, xảy ra năm 2024 và 2025 tại Dự án nhà ở xã hội Khu dân cư Đại Thắng, phường Vạn Xuân.

Theo đại diện Sở Xây dựng tỉnh Thái Nguyên, giai đoạn 2021-2025 có 10 dự án được chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời giao chủ đầu tư, với quy mô khoảng 9.299 căn nhà ở xã hội, tổng mức đầu tư khoảng 8.881 tỷ đồng. 

Bên cạnh những kết quả, quá trình triển khai các dự án nhà ở xã hội vẫn tiềm ẩn nguy cơ phát sinh vi phạm pháp luật trong hoạt động đầu tư, xây dựng, quản lý và thực hiện chính sách hỗ trợ, như: Xây dựng không đúng quy hoạch, không đúng giấy phép xây dựng; vi phạm quy định về quản lý chất lượng công trình, an toàn lao động, phòng cháy, chữa cháy; kê khai không trung thực hồ sơ để được mua, thuê, thuê mua nhà ở xã hội; làm giả tài liệu, xác nhận sai sự thật hoặc lợi dụng chính sách để trục lợi, gây ảnh hưởng đến hiệu quả thực hiện chính sách an sinh xã hội, làm mất công bằng đối với các đối tượng thực sự có nhu cầu. 

Thực tế, trên địa bàn tỉnh đã xảy ra vụ việc vi phạm pháp luật liên quan đến chính sách nhà ở xã hội. Điển hình như vào cuối năm 2025, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Thái Nguyên đã khởi tố vụ án hình sự “Làm giả tài liệu của cơ quan, tổ chức; sử dụng tài liệu giả của cơ quan, tổ chức” xảy ra tại Dự án nhà ở xã hội Khu dân cư Đại Thắng, phường Vạn Xuân.

Quá trình điều tra xác định có 304 đơn vị thực hiện việc xác nhận hồ sơ mua nhà ở xã hội, trong đó nhiều hồ sơ có dấu hiệu sử dụng tài liệu giả nhằm hợp thức hóa điều kiện mua nhà ở xã hội. Cơ quan Cảnh sát điều tra đã khởi tố nhiều bị can liên quan, tiếp tục mở rộng điều tra để xử lý nghiêm các hành vi vi phạm theo quy định của pháp luật.

Nhằm đảm bảo các dự án nhà ở xã hội được triển khai đúng quy định, Công an tỉnh Thái Nguyên sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành và chính quyền địa phương tăng cường công tác nắm tình hình; quản lý nhà nước về an ninh, trật tự đối với các dự án nhà ở xã hội; kịp thời phát hiện, đấu tranh, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật trong hoạt động đầu tư xây dựng, quản lý và thực hiện chính sách nhà ở xã hội; đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật nhằm nâng cao ý thức chấp hành của các chủ đầu tư, doanh nghiệp và người dân.