Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc phát biểu kết luận phiên họp thứ nhất của Ban Chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản. (Ảnh: chinhphu.vn/Phương Nguyên)
Phiên họp được tổ chức trực tiếp kết hợp trực tuyến với các địa phương.
Báo cáo tại phiên họp, Thứ trưởng Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho biết, công tác hoàn thiện thể chế, tháo gỡ vướng mắc cho các dự án bất động sản và phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê đã đạt những kết quả tích cực. Tuy nhiên, cơ cấu nguồn cung chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu thực tế, lượng giao dịch giảm trong khi bất động sản tồn kho có xu hướng gia tăng.
Trong quý III/2026, cả nước ghi nhận khoảng 92.000 giao dịch bất động sản thành công, bằng 92% so với quý trước. Theo báo cáo của 27/34 địa phương, lượng bất động sản tồn kho khoảng 51.950 căn, lô đất nền. Đây mới là số liệu do các chủ đầu tư báo cáo, chưa phản ánh đầy đủ tình trạng bất động sản chưa tiêu thụ trên thị trường thứ cấp và nguồn vốn đầu tư tại những dự án dở dang. Về nhà ở xã hội, 9 tháng đầu năm 2026, cả nước hoàn thành gần 47.000 căn, đạt khoảng 48% chỉ tiêu năm. Đối với nhà ở cho thuê, đến hết quý III đã hoàn thành 8.314 căn. Tiến độ tại một số địa phương còn chậm, trong khi việc huy động nguồn lực đầu tư, nhất là đối với nhà ở cho thuê, vẫn gặp khó khăn.
Báo cáo về tín dụng bất động sản, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Nguyễn Ngọc Cảnh cho biết, đến cuối tháng 8/2026, tổng dư nợ tín dụng bất động sản đạt khoảng 5,21 triệu tỷ đồng, chiếm hơn 25% dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế. Chương trình tín dụng ưu đãi phát triển nhà ở xã hội đã được mở rộng lên hơn 153.000 tỷ đồng, song doanh số giải ngân mới đạt khoảng 17.500 tỷ đồng. Phó Thống đốc Nguyễn Ngọc Cảnh cho rằng cần tháo gỡ khó khăn trong tiếp cận tín dụng, đồng thời phát triển các kênh huy động vốn trung và dài hạn, phù hợp đặc điểm đầu tư bất động sản và bảo đảm an toàn hệ thống ngân hàng.
Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Nguyễn Ngọc Cảnh báo cáo. (Ảnh: chinhphu.vn/Phương Nguyên)
Thảo luận tại phiên họp, nhiều địa phương phản ánh tình trạng lãi suất vay còn cao, thời gian thu hồi vốn kéo dài, khiến doanh nghiệp thiếu động lực tham gia phát triển nhà ở cho thuê. Các ý kiến đề nghị có cơ chế tín dụng dài hạn, chính sách tài chính phù hợp với đặc điểm của phân khúc này. Đại diện các hiệp hội bất động sản cũng đề nghị đánh giá đầy đủ nguyên nhân tồn kho và những bất cập trong cơ cấu sản phẩm. Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam Nguyễn Văn Khôi lưu ý tình trạng nhà ở thương mại, nhà tái định cư và quỹ nhà thuộc tài sản công chưa được khai thác hiệu quả.
Kết luận phiên họp, nhấn mạnh khối lượng công việc còn rất lớn, Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu các thành viên Ban Chỉ đạo, bộ, ngành và địa phương tiếp tục quán triệt, thực hiện nghiêm túc, quyết liệt và hiệu quả các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về phát triển nhà ở và thị trường bất động sản. Trước hết, phải tập trung hoàn thiện thể chế, bảo đảm sự đồng bộ giữa pháp luật về đất đai, nhà ở, kinh doanh bất động sản và các quy định liên quan. Bộ Xây dựng có trách nhiệm rà soát, tiếp thu đầy đủ các kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, ý kiến thẩm tra và ý kiến tại Hội nghị Thành viên Chính phủ để hoàn thiện các dự án Luật Nhà ở (sửa đổi), Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi).
Việc hoàn thiện các dự án luật phải bám sát quan điểm, định hướng tại Nghị quyết số 21-NQ/TW và Thông báo số 64-TB/VPTW, trong đó chú trọng cơ chế tài chính đối với bất động sản để hoang, không đưa vào sử dụng hoặc chậm đưa vào sử dụng. Mục tiêu là hạn chế đầu cơ, thúc đẩy sử dụng đất đai và bất động sản đúng mục đích, hiệu quả. Việc sửa đổi pháp luật phải tháo gỡ được những khó khăn từ thực tiễn, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp nhưng không buông lỏng quản lý. Những vấn đề thuộc thẩm quyền của bộ, ngành, địa phương phải được xử lý kịp thời; những nội dung vượt thẩm quyền phải được tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét.
Lãnh đạo Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội phát biểu ý kiến. (Ảnh: chinhphu.vn/Phương Nguyên)
Phó Thủ tướng Thường trực đồng thời yêu cầu quyết tâm hoàn thành chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê năm 2026 và giai đoạn 2026-2030 theo Nghị quyết số 303/NQ-CP của Chính phủ; tăng tỷ lệ nhà ở xã hội cho thuê, gắn phát triển nhà ở với nhu cầu thực tế, bảo đảm đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, tránh tình trạng nhà ở xây dựng xong nhưng bị bỏ hoang, không có người sử dụng. Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chịu trách nhiệm trước Thủ tướng Chính phủ về kết quả thực hiện chỉ tiêu được giao trên địa bàn.
Đối với những dự án bất động sản tồn đọng, kéo dài, Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu tập trung giải quyết dứt điểm vướng mắc theo thẩm quyền, sớm đưa những dự án đã được tháo gỡ vào vận hành, khai thác để khơi thông nguồn lực, bổ sung nguồn cung nhà ở, nhất là những sản phẩm có giá phù hợp khả năng chi trả của người dân. Yêu cầu theo dõi sát diễn biến thị trường, điều hành chủ động, linh hoạt các công cụ tín dụng, thuế, đất đai; kiểm soát rủi ro, ngăn chặn đầu cơ, thổi giá và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm. Cùng với đó, tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu về đất đai, nhà ở, thị trường bất động sản để nâng cao chất lượng dự báo và hiệu quả điều hành.
Làm rõ yêu cầu phát triển nhà ở theo nhu cầu thực tế, Phó Thủ tướng Thường trực lưu ý phải đánh giá đúng quan hệ cung-cầu trên thị trường bất động sản. Không chỉ xem xét số lượng sản phẩm được đưa ra thị trường mà cần phân tích nhu cầu từng phân khúc, từng khu vực, từng nhóm đối tượng, gắn với thu nhập và khả năng chi trả của người dân.
Liên quan đến diễn biến giá bất động sản, Phó Thủ tướng Thường trực cho rằng không nên lo ngại việc giá nhà giảm theo hướng phù hợp hơn với khả năng chi trả của người dân. Điều cần quan tâm là sự lành mạnh, ổn định của thị trường, không để tình trạng mất cân đối cung-cầu, đầu cơ và phát triển quá nóng gây rủi ro cho nền kinh tế.
Đối với nhà ở cho thuê, Phó Thủ tướng Thường trực nhấn mạnh đây là hướng phát triển cần được ưu tiên, phù hợp với đặc điểm dịch chuyển việc làm của công nhân, người lao động. Người lao động có thể thay đổi nơi làm việc theo nhu cầu của doanh nghiệp, thị trường, vì vậy cần có nguồn nhà ở cho thuê đủ lớn, được bố trí phù hợp với các trung tâm sản xuất, khu công nghiệp và điều kiện sinh hoạt.
Để phát triển phân khúc này, phải đa dạng hóa hình thức đầu tư, huy động doanh nghiệp tham gia, kết hợp nguồn lực nhà nước với nguồn lực xã hội. Phó Thủ tướng Thường trực lưu ý không thể chỉ trông chờ vào nguồn vốn của các cơ quan, tổ chức công, bởi nguồn lực này có giới hạn, khó đáp ứng nhu cầu nhà ở cho thuê ngày càng lớn. Chính sách phải xuất phát từ thực tế, phù hợp điều kiện từng địa phương, nhu cầu và tập quán sinh hoạt của người dân. Việc lựa chọn loại hình nhà ở xã hội cần có sự linh hoạt, không áp dụng cứng nhắc một mô hình cho mọi khu vực.
Đối với nguồn nhà ở đã đầu tư nhưng chưa khai thác hiệu quả, Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu nghiên cứu phương án sử dụng phù hợp, bổ sung nguồn nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê. Trong quá trình thảo luận, Phó Thủ tướng Thường trực cũng gợi mở khả năng mua lại những căn nhà ở thương mại đã xây dựng nhưng chưa tiêu thụ được để bố trí cho thuê, trên cơ sở bảo đảm hiệu quả, phù hợp quy hoạch và pháp luật.
Về nhiệm vụ cụ thể, Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu Bộ Xây dựng, cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo, rà soát, thống nhất số liệu giữa các tài liệu, phân loại địa phương theo kết quả thực hiện chỉ tiêu tại Nghị quyết số 303/NQ-CP. Việc đánh giá phải phân tách rõ nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và căn cứ vào số căn đã hoàn thành, không đồng nhất số dự án khởi công với sản phẩm thực tế đưa vào sử dụng.
Bộ Xây dựng tiếp tục tổ chức các đoàn công tác làm việc với những địa phương có tiến độ chậm, nguy cơ không hoàn thành chỉ tiêu; trực tiếp hướng dẫn, đôn đốc, tháo gỡ khó khăn và yêu cầu các chủ đầu tư đẩy nhanh tiến độ. Bộ chủ trì, phối hợp với các cơ quan, địa phương đánh giá thực trạng bất động sản tồn kho, nhà ở tái định cư, nhà ở thuộc tài sản công chưa được bố trí sử dụng; nghiên cứu giải pháp chuyển đổi công năng, đưa vào khai thác làm nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê. Tiếp tục hướng dẫn, đôn đốc các địa phương cập nhật, chuẩn hóa dữ liệu trên hệ thống thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản, bảo đảm tính đầy đủ, kịp thời, phục vụ quản lý, dự báo và điều hành.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp chặt chẽ với Bộ Tư pháp, Bộ Xây dựng bảo đảm sự thống nhất giữa các quy định về sử dụng đất, giao đất, cho thuê đất, miễn, giảm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất trong các dự án luật liên quan. Đẩy nhanh việc xây dựng, vận hành Hệ thống thông tin quốc gia về đất đai và Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai; kết nối, chia sẻ thông tin với các cơ sở dữ liệu về quy hoạch, thuế, công chứng, ngân hàng, nhà ở và thị trường bất động sản. Đồng thời, hướng dẫn địa phương triển khai các cơ chế, chính sách đã được ban hành nhằm tháo gỡ vướng mắc về giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất và xác định giá đất. Bộ Tài chính tiếp tục đôn đốc, hướng dẫn các địa phương xử lý những dự án bất động sản tồn đọng, kéo dài theo cơ chế, chính sách đã được cấp có thẩm quyền ban hành; tập trung giải quyết các dự án còn vướng mắc thuộc phạm vi trách nhiệm của Bộ.
Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Bộ Xây dựng hoàn thiện các quy định về địa vị pháp lý, nguồn thu và nhiệm vụ chi của Quỹ nhà ở, bảo đảm thống nhất với pháp luật về ngân sách nhà nước; rà soát, hoàn thiện chính sách, pháp luật về ngân sách, đầu tư, đấu thầu, thuế, tài chính đất đai, giá và các lĩnh vực liên quan; nghiên cứu, đề xuất cơ chế bố trí vốn nhà nước để phát triển nhà ở cho thuê. Cần nghiên cứu các giải pháp phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp, thị trường vốn và những quỹ đầu tư phù hợp, tạo thêm kênh huy động vốn trung và dài hạn an toàn cho doanh nghiệp bất động sản.
Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chỉ đạo các tổ chức tín dụng tăng khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp đầu tư, kinh doanh bất động sản và người dân mua nhà để ở; hướng dòng vốn vào nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê, phấn đấu giảm lãi suất cho vay, đồng thời kiểm soát chặt chẽ rủi ro tín dụng bất động sản. Đôn đốc giải ngân chương trình tín dụng ưu đãi cho nhà ở xã hội, nhà ở công nhân và người trẻ dưới 35 tuổi mua nhà ở xã hội; kịp thời tháo gỡ những vướng mắc về điều kiện, thủ tục vay vốn. Phối hợp với Bộ Xây dựng nghiên cứu chính sách tín dụng phù hợp đối với nhà ở cho thuê và các loại hình nhà ở khác.
Ngân hàng Chính sách xã hội bảo đảm nguồn vốn, đẩy mạnh giải ngân cho vay mua, thuê mua nhà ở xã hội, xây dựng mới, cải tạo, sửa chữa nhà ở theo quy định; đơn giản hóa hồ sơ, thủ tục để người dân thuận lợi tiếp cận vốn vay ưu đãi.
Bộ Công an phối hợp bảo đảm an ninh, an toàn dữ liệu đất đai, nhà ở và thị trường bất động sản; kết nối, chia sẻ dữ liệu dân cư để xác định đúng đối tượng được hưởng chính sách nhà ở xã hội. Đồng thời, tăng cường điều tra, xử lý nghiêm các hành vi lừa đảo, môi giới trái phép và trục lợi chính sách.
Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố phải đưa chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê tại Nghị quyết số 303/NQ-CP vào kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội hằng năm; rà soát nhu cầu nhà ở theo từng nhóm đối tượng, từng khu vực, làm cơ sở điều chỉnh chương trình, kế hoạch phát triển nhà ở giai đoạn 2026-2030. Quy hoạch, bố trí quỹ đất phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê phải gắn với hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và nhu cầu sinh hoạt thực tế.
Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu tập trung tháo gỡ khó khăn cho các dự án bất động sản tồn đọng, kéo dài theo thẩm quyền; rà soát, bố trí đủ quỹ đất sạch tại vị trí thuận lợi, chủ động dành ngân sách địa phương cho công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, tạo điều kiện phát triển nhà ở xã hội, nhất là nhà ở cho thuê và thuê mua.