Author: bachdn

Có nhiều năm theo dõi mảng thông tin chính trị – xã hội, chúng tôi thuộc nhóm phóng viên được tiếp cận nhiều với hệ thống chính sách pháp luật, từ khi mới ở dạng ý tưởng, dự thảo cho tới khi được đưa ra thảo luận, ban hành và đi vào cuộc sống.

Mỗi quy định pháp luật mới đều xuất phát từ thực tế đời sống và hướng tới quản trị xã hội ngày một tốt hơn, dù vậy, chúng cũng sẽ có tác động rất lớn tới cộng đồng người dân, doanh nghiệp.

Đa số chính sách, quy định pháp luật được ban hành kịp thời và chính xác nhưng thực tế cũng có những trường hợp được phê duyệt vội vã, chưa phù hợp thực tế cuộc sống, thậm chí chưa đúng hay xung đột với các quy định pháp luật hiện hành, gây hoang mang, xáo trộn đời sống cũng như hoạt động sản xuất, kinh doanh của người dân, doanh nghiệp. Khi đó, xã hội rất cần sự phát hiện, phản biện chính sách của nhà báo để các bên liên quan cùng xem xét, cân nhắc.

Điều quan trọng ở đây là bản lĩnh của nhà báo và tờ báo, bởi từ chỗ phát hiện, phản biện trên công luận tới lúc cơ quan có thẩm quyền điều chỉnh lại chính sách là một hành trình dài và hết sức khó khăn, nhạy cảm. Không nhiều tờ báo làm được điều này nhưng An ninh Thủ đô lại nhiều lần phản biện thành công!

Loạt bài phản biện quy định “phải có “sổ đỏ” mới được cấp phép xây dựng” gây tiếng vang trong dư luận

Từ bài báo An ninh Thủ đô, hàng triệu người hưởng lợi

Còn nhớ, đầu tháng 12-2007, thành phố Hà Nội ban hành Quyết định số 79/2007/QĐ-UB quy định về cấp giấy phép xây dựng tại Hà Nội. Theo đó, từ ngày 1-1-2008, người dân phải có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (“sổ đỏ”) mới được xây dựng, cải tạo nhà ở.

Như vậy, sẽ có hàng trăm nghìn hộ dân chưa được cấp “sổ đỏ” hoặc đang trong giai đoạn chờ xem xét hồ sơ sẽ không được xây dựng mới, nâng cấp hoặc cải tạo nhà ở.

Nhận thấy quy định mới sẽ tác động rất lớn tới người dân Thủ đô, chúng tôi lập tức liên hệ với nhiều lãnh đạo các phường, xã của Hà Nội. Thật ngạc nhiên, chính những cán bộ phụ trách xây dựng tại địa bàn lại tỏ ý không đồng tình với quy định này. Họ lo lắng số lượng nhà tư nhân xây dựng sẽ giảm mạnh vì thiếu “sổ đỏ”, thậm chí có thể phát sinh “làn sóng” xây dựng nhà không phép vì nhu cầu xây dựng, cải tạo nhà ở tại Hà Nội rất lớn trong khi số thửa đất chưa có “sổ đỏ” còn rất nhiều…

Sau kỳ báo đầu tiên, chúng tôi tiếp tục gặp gỡ, phỏng vấn trực tiếp các lãnh đạo quận, huyện, phường, xã, sở, ngành của Hà Nội. Các ý kiến đều nhận định quy định mới “trái với thực tế cuộc sống” và sẽ “gây ách tắc”.

Trả lời phóng viên An ninh Thủ đô, Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Nguyễn Khắc Thọ, người phụ trách mảng trật tự xây dựng thời điểm đó – cũng thừa nhận: “Tôi hy vọng có sự điều chỉnh!”.

Sau loạt ý kiến từ cơ sở, chúng tôi tìm gặp GS.TSKH Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường và ông Chu Văn Chung – Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ Xây dựng) để tiếp mạch phản biện quy định “phải có “sổ đỏ” mới được cấp phép xây dựng”. GS Đặng Hùng Võ chỉ rõ, quy định mới thiếu căn cứ pháp lý và ông khuyên Hà Nội “đừng đẩy người dân vào tình trạng buộc phải vi phạm pháp luật”.

Trong khi đó, Vụ trưởng Vụ Pháp chế Chu Văn Chung khẳng định, Bộ Xây dựng sẽ làm việc với Bộ Tư pháp để kiểm tra, đề nghị Hà Nội bãi bỏ quy định này… Từ “ngòi nổ” là liên tiếp 4 kỳ báo trên An ninh Thủ đô, nhiều tờ báo uy tín khác nhận thấy đây là vấn đề rất hấp dẫn nên đã vào cuộc phản biện quy định mới của thành phố Hà Nội.

Trước sự sục sôi của dư luận, nội dung An ninh Thủ đô phản ánh được đưa ra cuộc giao ban báo chí hàng tuần do Ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội tổ chức để các cơ quan liên quan như Sở Xây dựng, Văn phòng Ủy ban nhân dân thành phố trả lời. Gặp tôi ngoài hành lang trước giờ họp, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Thành ủy Phạm Quốc Bản – người chủ trì giao ban cười nói: “Tất cả xuất phát từ “ông” An ninh Thủ đô này…”.

Bài báo “Một công văn của Bộ Xây dựng thiếu cơ sở pháp luật” mở màn loạt bài phản biện việc cho phép xây dựng công trình khách sạn 25 tầng tại 31 Kim Mã, Hà Nội

Tới ngày 27-12-2027, UBND TP Hà Nội ban hành Thông báo số 427/TB-UBND yêu cầu chính thức tạm dừng nội dung khoản 12, Điều 7 tại Quyết định 79/2007/QĐ-UB về việc phải có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mới được cấp phép xây dựng. Thành phố giao Sở Tư pháp phối hợp với các sở, ban, ngành liên quan rà soát, bổ sung, điều chỉnh toàn bộ khoản 12, Điều 7 đảm bảo phù hợp với Luật Xây dựng, Luật Đất đai, các văn bản hướng dẫn thi hành và thực tiễn của Hà Nội.

Tôi liền đưa bản tin “Không có “sổ đỏ” vẫn được cấp phép xây dựng” khép lại chuỗi tin, bài kéo dài gần 3 tuần, khẳng định phản biện của An ninh Thủ đô là chính xác, hợp lòng dân và đã nhận được sự tiếp thu cầu thị của thành phố Hà Nội! Như vậy, từ những bài báo của An ninh Thủ đô, hàng triệu người dân có nhu cầu xây dựng, cải tạo nhà ở đã được hưởng lợi…

Phản biện trực diện với tinh thần xây dựng

Cũng với tinh thần đi tới cùng vấn đề, sẵn sàng phản biện những quy định chưa phù hợp thực tế, tháng 3-2008, nhóm phóng viên An ninh Thủ đô đã vào cuộc quyết liệt phản biện chủ trương xây dựng khách sạn cao tầng tại 31 Kim Mã. Loạt bài mở đầu với bài viết “Một công văn của Bộ Xây dựng thiếu cơ sở pháp luật”.

Đúng như tiêu đề, bài viết nêu rõ Công văn số 1499 của Bộ Xây dựng do một Thứ trưởng Bộ Xây dựng ký gửi doanh nghiệp (nhà đầu tư dự án) đại ý cho rằng, “có thể chấp nhận được nếu nhà đầu tư đề xuất xây dựng công trình khách sạn 5 sao tại khu đất 31 Kim Mã với mật độ xây dựng khoảng 40%, hệ số sử dụng đất khoảng 10 lần, tầng cao 25 tầng…”.

Trong khi đó, cũng về dự án này, Thanh tra Bộ Xây dựng sau khi xem xét nội dung đơn kiến nghị của người dân, kiểm tra các văn bản liên quan, kiểm tra tại hiện trường và làm việc với nhà đầu tư đã có công văn gửi Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội ngày 29-1-2008 nêu ý kiến: Việc xây dựng khách sạn 5 sao tại 31 Kim Mã phải căn cứ theo quy hoạch chi tiết xây dựng tỷ lệ 1/500 trục đường Kim Mã – Hùng Vương (đoạn từ phố Hùng Vương đến Đại sứ quán Thụy Điển) đã được Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội phê duyệt.

Đặc biệt, Thanh tra Bộ Xây dựng nhấn mạnh: Công văn số 1499/BXD-KTQH ngày 13-7-2007 của Bộ Xây dựng trong đó có phần đề xuất quy mô của khách sạn là 25 tầng và một số văn bản khác của các sở liên quan đồng ý cho xây khách sạn quy mô 25 tầng tại địa chỉ trên là không có cơ sở pháp luật! Thanh tra Bộ Xây dựng cũng đề nghị thu hồi văn bản nói trên.

Tiêu đề mạnh mẽ “Lại một vụ “bật đèn xanh” để phá vỡ quy hoạch”

Tiếp theo kỳ báo đầu tiên, nhận được sự đồng thuận từ dư luận đối với vấn đề báo nêu, phóng viên An ninh Thủ đô tiếp tục bám theo mạch câu chuyện, phỏng vấn các chuyên gia về quy hoạch đô thị để khái quát hóa thành vấn đề chung đối với đô thị Hà Nội.

Bài thứ hai với tiêu đề mạnh mẽ “Lại một vụ “bật đèn xanh” để phá vỡ quy hoạch” tiếp tục nhấn mạnh văn bản do Thứ trưởng Bộ Xây dựng ký có thể hiểu là “hướng dẫn” doanh nghiệp nhưng không đúng với thẩm quyền và đặc biệt là không có cơ sở pháp luật.

Bài báo cũng khẳng định, theo quy định pháp luật thời điểm đó, phải có cơ quan nghiên cứu, lập quy hoạch, xin ý kiến nhân dân, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt điều chỉnh quy hoạch chứ không thể dễ dàng điều chỉnh bằng một thông báo như văn bản của Bộ Xây dựng.

Bài báo nêu quan điểm, tình trạng điều chỉnh quy hoạch thời điểm đó ở Hà Nội rất lộn xộn và chủ đầu tư, doanh nghiệp cứ thấy “ông to” là đến “xin” hướng dẫn quy hoạch, rồi thì điều chỉnh nhưng không đúng thẩm quyền. Và, nếu “cứ thế này thì bao giờ mới hết chuyện xin ý kiến, thỏa thuận tùy tiện theo kiểu gọt chân cho vừa giày?”.

Cũng tương tự loạt bài “Phải có “sổ đỏ” mới được cấp phép xây dựng”, vấn đề An ninh Thủ đô nêu nhận được sự quan tâm lớn từ dư luận và các cơ quan báo chí khác cũng đồng loạt lên tiếng. Kết quả, dự án xây dựng khách sạn 25 tầng tại 31 Kim Mã đã phải tạm dừng để các cơ quan chức năng xem xét lại quy hoạch một cách nghiêm túc theo đúng quy trình, quy định pháp luật.

Một lần nữa, tuyến bài phản biện của An ninh Thủ đô hướng về lẽ phải, về cộng đồng nhân dân lại thành công, tạo được hiệu ứng xã hội; được các cấp lãnh đạo thành phố và bạn đọc ghi nhận.

Đó là niềm vui, sự tự hào to lớn đối với người cầm bút An ninh Thủ đô; đồng thời là nguồn động lực to lớn để chúng tôi tiếp tục đi theo con đường đã chọn, cống hiến hết mình phục vụ bạn đọc, hướng về nhân dân!

Họp rà soát phân bổ vốn khoa học, công nghệ và chuyển đổi số năm 2026.

Đồng chí Đặng Ngọc Hậu, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, chủ trì cuộc làm việc.

Tại cuộc họp, Sở Khoa học và Công nghệ báo cáo kết quả rà soát, tháo gỡ khó khăn trong phát triển hạ tầng viễn thông tại các khu vực trắng, lõm sóng, chưa có băng rộng cố định; đề xuất giải pháp, lộ trình đầu tư và cơ chế hỗ trợ từ Quỹ Dịch vụ viễn thông công ích. Đồng thời, hướng dẫn triển khai truy cập số cộng đồng giai đoạn 2026-2030, xây dựng Khung kiến trúc số cấp tỉnh; làm rõ khó khăn trong dự toán, phân bổ, giải ngân kinh phí thực hiện Nghị quyết số 57 và Kế hoạch số 02 của Ban Chỉ đạo Trung ương.

Lãnh đạo Sở Khoa học và Công nghệ phát biểu tại cuộc làm việc.

Các đại biểu đã thảo luận giải pháp tháo gỡ khó khăn trong phân bổ vốn lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đề nghị Bộ Khoa học và Công nghệ hỗ trợ phát triển hạ tầng viễn thông tại khu vực trắng, lõm sóng, chưa có băng rộng cố định; hướng dẫn thủ tục đề xuất hỗ trợ từ nguồn viễn thông công ích, làm rõ đối tượng, tiêu chí ưu tiên xây dựng điểm truy cập số cộng đồng.

Các đại biểu dự cuộc hop.

Phát biểu kết luận cuộc họp, đồng chí Đặng Ngọc Hậu, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, đề nghị Sở Khoa học và Công nghệ rà soát, tổng hợp các khó khăn, vướng mắc của các sở, ngành, địa phương, bổ sung vào nội dung kiến nghị với Bộ Khoa học và Công nghệ; phối hợp với Sở Tài chính nghiên cứu các văn bản hướng dẫn của Trung ương, đề xuất xây dựng chính sách hỗ trợ tổ công nghệ số cộng đồng; xử lý các nguồn kinh phí để kịp thời phân bổ và cân đối kinh phí xây dựng chính sách. Phối hợp với Sở Nội vụ xây dựng vị trí việc làm ứng dụng công nghệ số để giảm chi phí hành chính.

Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, với băn khoăn của đại biểu Quốc hội về chung cư có thời hạn; nhà ở, chung cư xuống cấp, tranh chấp thì tại phiên thảo luận tổ Thủ tướng Lê Minh Hưng có phát biểu về cơ sở chính trị, cơ sở thực tiễn và các điều kiện để người dân ở chung cư có những điều kiện tốt nhất.

Về giá bán, giá cho thuê và đối tượng được mua, thuê nhà ở xã hội, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết, Luật Nhà ở năm 2023 và các nghị định của Chính phủ đã quy định cụ thể về trình tự, thủ tục triển khai dự án, qua đó góp phần tháo gỡ khó khăn cho chủ đầu tư và địa phương, rút ngắn thời gian thực hiện các dự án nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê.

Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh phát biểu giải trình

Quy trình được thực hiện chủ động từ khảo sát, thiết kế, lập dự án, dự toán đến lựa chọn đơn vị tư vấn, đồng thời vẫn bảo đảm vai trò quản lý, kiểm tra của Nhà nước. Sau khi Sở Xây dựng – cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng tại địa phương kiểm tra, thẩm định, chủ đầu tư mới được thực hiện việc công bố thông tin bán nhà.

Việc công khai thông tin dự án nhà ở xã hội, trong đó có thông tin liên quan đến bán nhà được triển khai trên môi trường trực tuyến và bước đầu phát huy hiệu quả tại một số địa phương. Bộ trưởng cho hay, đây được xem là giải pháp góp phần tăng tính minh bạch, giúp người dân thuận lợi hơn trong việc tiếp cận thông tin và lựa chọn nhà ở phù hợp.

Về đối tượng được mua nhà ở xã hội, Bộ trưởng cho biết, dự thảo luật quy định 11 nhóm đối tượng, trong đó có 6 nhóm thuộc diện chính sách.

Với chính sách tín dụng ưu đãi, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết “không lo” khi người mua nhà vay vốn tại Ngân hàng Chính sách xã hội được hưởng mức lãi suất hơn 2%; lãi suất đối với khoản vay tại các ngân hàng thương mại khoảng 4,62%, trong khi chủ đầu tư được vay với mức khoảng 5,62%.

Theo Bộ trưởng, đây là những mức lãi suất ưu đãi, nhân văn, thể hiện sự quan tâm của Đảng và Nhà nước với người dân có nhu cầu về nhà ở, đồng thời tạo điều kiện cho doanh nghiệp tham gia đầu tư, phát triển nhà ở xã hội.

Một nội dung khác được đại biểu Quốc hội quan tâm là nhóm nhà ở chính sách. Theo Bộ trưởng Trần Hồng Minh, Luật Nhà ở năm 2023 chưa có quy định riêng về khái niệm “nhà ở chính sách”. Trong dự thảo luật lần này, khái niệm này được bổ sung, trong đó nhà ở xã hội được xác định là một loại hình thuộc nhóm nhà ở chính sách.

Việc phân định rõ khái niệm và phạm vi nhằm xác định cụ thể hơn đối tượng, loại hình và cơ chế chính sách đối với từng nhóm nhà ở, qua đó tạo cơ sở pháp lý thuận lợi cho quá trình tổ chức thực hiện.

Bộ trưởng Xây dựng: Dự thảo luật nhằm mục tiêu tiếp tục tháo gỡ điểm nghẽn phát sinh từ thực tiễn, hoàn thiện hành lang pháp lý thuận lợi hơn cho phát triển nguồn cung nhà ở, nhất là nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê. Ảnh: Hoàng Hà

Về chính sách nhà ở đối với lực lượng vũ trang, Bộ Công an và Bộ Quốc phòng đều được áp dụng các cơ chế phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê trong hệ thống chính sách nhà ở hiện hành. Các đối tượng công tác tại vùng núi, hải đảo, vùng sâu, vùng xa và địa bàn có điều kiện khó khăn cũng thuộc phạm vi chính sách hỗ trợ.

Bộ trưởng nhấn mạnh, yêu cầu đặt ra hiện nay là tổ chức triển khai nhanh, hiệu quả các chính sách đã được ban hành để cán bộ, chiến sĩ sớm được thụ hưởng chính sách nhà ở.

Bên cạnh lực lượng vũ trang, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam cũng được thực hiện các dự án nhà ở cho thuê, nhà ở xã hội theo cơ chế, chính sách hiện hành, qua đó góp phần giải quyết nhu cầu chỗ ở cho người lao động, nhất là tại các khu vực tập trung đông công nhân.

Về phát triển nhà ở cho thuê tại các đô thị, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết dự thảo tiếp tục duy trì quy định với khu vực đô thị. Theo đó, tại các đô thị loại 1, 2, 3 cần chú trọng phát triển nhà ở, đồng thời nghiêm cấm tình trạng phân lô, bán nền.

Định hướng này nhằm thúc đẩy phát triển các loại hình nhà ở phù hợp với quá trình đô thị hóa, đồng thời góp phần quản lý chặt chẽ việc sử dụng đất và tổ chức không gian đô thị.

Đại biểu Trần Hoàng Ngân (Đoàn TP. Hồ Chí Minh). Ảnh: Bích Hồng/Bnews/vnanet.vn

Trao đổi với phóng viên, một số đại biểu cho rằng việc sửa đổi, hoàn thiện thể chế quản lý đất đai và phát triển nhà ở không chỉ là yêu cầu cấp thiết để khắc phục các tồn tại, lãng phí mà còn nhằm khơi thông nguồn lực kinh tế, bảo vệ tối đa quyền lợi chính đáng và tạo cơ hội an cư thực sự cho người dân.

Bày tỏ sự ủng hộ mạnh mẽ đối với việc sớm sửa đổi, hoàn thiện Luật Đất đai năm 2024, đại biểu Trần Hoàng Ngân (Thành phố Hồ Chí Minh) nhấn mạnh vai trò quyết định của thể chế đối với sự phát triển kinh tế. Dẫn bài học kinh nghiệm từ chính sách “Khoán 10” giúp Việt Nam từ một quốc gia thiếu lương thực vươn lên thành quốc gia xuất khẩu gạo đứng thứ hai thế giới, đại biểu khẳng định khi thể chế khơi thông và huy động hiệu quả các nguồn lực sẽ tạo động lực tăng trưởng rất lớn.

Theo đại biểu Trần Hoàng Ngân, công tác quản lý nhà nước về đất đai thời gian qua vẫn còn tồn tại tình trạng lãng phí, lấn chiếm, đầu cơ, lũng đoạn làm giá đất sốt ảo, gây bất ổn thị trường. Việc sửa đổi Luật Đất đai lần này cần quán triệt tinh thần Nghị quyết 18 -NQ/TW của Trung ương, chuyển đổi mạnh mẽ từ tư duy chú trọng giá trị bồi thường sang tư duy tạo sinh kế tốt hơn cho người dân có đất bị thu hồi, đảm bảo nơi ở mới có hạ tầng đồng bộ và gần trường học, bệnh viện.

Đối với công tác định giá đất, đại biểu đề xuất cần xây dựng bảng giá đất minh bạch, khách quan dựa trên hệ thống dữ liệu đầy đủ, có sự tư vấn của các đơn vị độc lập và chuyên gia. Giá đất phù hợp thị trường sẽ giúp doanh nghiệp giảm chi phí mặt bằng, đồng thời đảm bảo quyền lợi đền bù chính đáng để người dân yên tâm an cư lập nghiệp.

Liên quan đến định hướng chính sách sửa đổi Luật Nhà ở năm 2023, các đại biểu đánh giá cao sự đổi mới trong tư duy quản lý khi bổ sung các chính sách về nhà ở cho thuê, nhà ở chính sách và cải tạo chung cư cũ.

Đại biểu Trương Thị Bích Hạnh (Thành phố Hồ Chí Minh) đề nghị thay đổi thước đo của chính sách nhà ở. Theo đại biểu, thước đo này không chỉ tính bằng số lượng căn nhà hoàn thành mà phải căn cứ vào số lượng người dân thực sự tiếp cận được nhà ở phù hợp khả năng chi trả. Đồng thời, chuyển tư duy từ tạo lập quỹ đất sang tạo lập quỹ nhà ở xã hội có kết nối hạ tầng giao thông và phù hợp với nhu cầu thực tế.

Cùng chung góc nhìn, đại biểu Phan Thị Thúy Linh (Đoàn Đà Nẵng) đề xuất luật hóa thời hạn, đơn giản hóa quy trình xét duyệt hồ sơ và chứng minh thu nhập của người mua nhà ở xã hội. Đại biểu cho rằng, khi số lượng hồ sơ vượt quá quỹ nhà, cần áp dụng các tiêu chí ưu tiên công khai, minh bạch thay vì phụ thuộc vào bốc thăm. Đại biểu cũng lưu ý giá bán và giá thuê nhà ở xã hội phải bám sát mức thu nhập bình quân của người lao động hiện nay.

Để thúc đẩy phân khúc nhà ở xã hội cho thuê, theo đại biểu Lương Thị Hoa (Thanh Hóa) cần có cơ chế ưu đãi đột phá, thực chất về đất đai, tín dụng và thuế đối với các dự án cho thuê dài hạn. Tuy nhiên, đại biểu nhấn mạnh chính sách ưu đãi phải đi kèm nghĩa vụ cam kết về chất lượng, thời hạn và giá thuê hợp lý, tránh để xuất hiện kẽ hở cho hành vi trục lợi chính sách.

Việc bảo đảm an ninh mạng hệ thống thông tin theo cấp độ trong hoạt động của cơ quan, tổ chức được thực hiện thường xuyên, liên tục

Nghị định này quy định chi tiết khoản 2 Điều 8, khoản 5 Điều 9, khoản 6 Điều 10, khoản 5 Điều 12 Luật An ninh mạng, cụ thể: tiêu chí xác định cấp độ hệ thống thông tin; quy định thẩm quyền, trình tự, thủ tục xác định cấp độ hệ thống thông tin và biện pháp, trách nhiệm, nghĩa vụ bảo đảm an ninh mạng theo từng cấp độ của hệ thống thông tin; tiêu chí xác định hệ thống thông tin quan trọng về an ninh quốc gia; nhiệm vụ bảo vệ an ninh mạng đối với hệ thống thông tin; biện pháp bảo vệ an ninh mạng đối với hệ thống thông tin; kiểm tra an ninh mạng đối với hệ thống thông tin của cơ quan, tổ chức không thuộc danh mục hệ thống thông tin quan trọng về an ninh quốc gia.

Tiêu chí xác định cấp độ hệ thống thông tin

Nghị định quy định tiêu chí xác định cấp độ hệ thống thông tin từ cấp độ 1 đến cấp độ 5:

Tiêu chí xác định cấp độ 1

Hệ thống thông tin cấp độ 1 là hệ thống phục vụ hoạt động nội bộ của cơ quan, tổ chức và chỉ xử lý thông tin công cộng.

Hệ thống thông tin được đánh giá rủi ro an ninh mạng theo Khung quản lý rủi ro an ninh mạng.

Tiêu chí xác định cấp độ 2

Hệ thống thông tin cấp độ 2 là hệ thống thông tin có một trong các tiêu chí cụ thể sau:

1. Hệ thống thông tin phục vụ hoạt động nội bộ của cơ quan, tổ chức và có xử lý thông tin riêng, thông tin cá nhân của người sử dụng nhưng không xử lý thông tin bí mật nhà nước.

2. Hệ thống thông tin phục vụ người dân, doanh nghiệp thuộc một trong các loại hình như sau:

a) Cung cấp dịch vụ trực tuyến không thuộc danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện;

b) Cung cấp dịch vụ trực tuyến khác có xử lý thông tin riêng, thông tin cá nhân của dưới 100.000 chủ thể dữ liệu đối với dữ liệu cá nhân cơ bản hoặc dưới 10.000 chủ thể dữ liệu đối với dữ liệu cá nhân nhạy cảm.

3. Hệ  thống cơ sở hạ tầng thông tin phục vụ hoạt động của một cơ quan, tổ chức.

4. Hệ thống thông tin khác do Thủ tướng Chính phủ quyết định hoặc được đánh giá rủi ro an ninh mạng theo Khung quản lý rủi ro an ninh mạng.

Tiêu chí xác định cấp độ 3

Hệ thống thông tin cấp độ 3 là hệ thống có một trong các tiêu chí sau:

1. Hệ thống xử lý thông tin bí mật nhà nước hoặc hệ thống phục vụ quốc phòng, an ninh khi bị phá hoại sẽ làm tổn hại tới an ninh quốc gia.

2. Hệ thống thông tin phục vụ người dân, doanh nghiệp thuộc một trong các loại hình như sau:

a) Cung cấp dịch vụ trực tuyến thuộc danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện;

b) Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính;

c) Cung cấp dịch vụ trực tuyến khác có xử lý thông tin riêng, thông tin cá nhân của từ 100.000 chủ thể dữ liệu đối với dữ liệu cá nhân cơ bản trở lên hoặc từ 10.000 chủ thể dữ liệu đối với dữ liệu cá nhân nhạy cảm trở lên.

3. Hệ thống cơ sở hạ tầng thông tin phục vụ hoạt động của các cơ quan, tổ chức trong phạm vi một bộ, một ngành, một tỉnh hoặc một số tỉnh.

4. Hệ thống thông tin điều khiển công nghiệp trực tiếp phục vụ điều khiển, vận hành hoạt động bình thường của các công trình xây dựng cấp II, cấp III hoặc cấp IV theo phân cấp của pháp luật về xây dựng.

5. Hệ thống thông tin khác do Thủ tướng Chính phủ quyết định hoặc được đánh giá rủi ro an ninh mạng theo Khung quản lý rủi ro an ninh mạng.

Tiêu chí xác định cấp độ 4

Hệ thống thông tin cấp độ 4 là hệ thống có một trong các tiêu chí sau:

1. Hệ thống thông tin xử lý thông tin bí mật nhà nước hoặc hệ thống phục vụ quốc phòng, an ninh khi bị phá hoại sẽ làm tổn hại nghiêm trọng tới an ninh quốc gia.

2. Hệ thống thông tin quốc gia phục vụ phát triển Chính phủ điện tử hoặc hệ thống cơ sở hạ tầng thông tin phục vụ hoạt động của các cơ quan, tổ chức trên phạm vi toàn quốc, yêu cầu vận hành 24/7 và không chấp nhận ngừng vận hành mà không có kế hoạch trước.

3. Hệ thống thông tin điều khiển công nghiệp trực tiếp phục vụ điều khiển, vận hành hoạt động bình thường của các công trình xây dựng cấp I theo phân cấp của pháp luật về xây dựng.

4. Hệ thống thông tin khác do Thủ tướng Chính phủ quyết định hoặc được đánh giá rủi ro an ninh mạng theo Khung quản lý rủi ro an ninh mạng.

Tiêu chí xác định cấp độ 5

Hệ thống thông tin cấp độ 5 là hệ thống có một trong các tiêu chí sau:

1. Hệ thống thông tin xử lý thông tin bí mật nhà nước hoặc hệ thống phục vụ quốc phòng, an ninh, mang tính chiến lược khi bị phá hoại sẽ làm tổn hại đặc biệt nghiêm trọng tới an ninh quốc gia.

2. Hệ thống thông tin phục vụ lưu trữ dữ liệu tập trung đối với một số loại hình thông tin, dữ liệu đặc biệt quan trọng của quốc gia.

3. Hệ thống cơ sở hạ tầng thông tin quốc gia phục vụ kết nối liên thông hoạt động của Việt Nam với quốc tế.

4. Hệ thống thông tin điều khiển công nghiệp trực tiếp phục vụ điều khiển, vận hành hoạt động bình thường của công trình xây dựng cấp đặc biệt theo phân cấp của pháp luật về xây dựng hoặc công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia theo pháp luật về an ninh quốc gia.

5. Hệ thống thông tin khác do Thủ tướng Chính phủ quyết định hoặc được đánh giá rủi ro an ninh mạng theo Khung quản lý rủi ro an ninh mạng.

Tiêu chí xác định hệ thống thông tin quan trọng về an ninh quốc gia

Theo Nghị định quy định, hệ thống thông tin quan trọng về an ninh quốc gia đáp ứng một trong các tiêu chí sau đây:

1. Hệ thống thông tin phục vụ chỉ đạo, điều hành của các công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia theo quy định của pháp luật.

2. Hệ thống thông tin phục vụ chỉ đạo, điều hành, điều khiển hoạt động của công trình viễn thông quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia theo quy định của pháp luật.

3. Hệ thống thông tin thuộc các lĩnh vực được quy định tại khoản 2 Điều 9 Luật An ninh mạng khi bị sự cố, xâm nhập, chiếm quyền điều khiển, làm sai lệch, gián đoạn, ngưng trệ, tê liệt, tấn công hoặc phá hoại sẽ gây ra một trong các hậu quả sau đây:

a) Trực tiếp tác động đến độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc, sự tồn tại của chế độ và Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam;

b) Gây hậu quả nghiêm trọng đến an ninh quốc gia, đối ngoại làm suy yếu khả năng phòng thủ, bảo vệ Tổ quốc;

c) Gây hậu quả nghiêm trọng đến nền kinh tế quốc dân;

d) Gây thảm họa đối với đời sống con người, môi trường sinh thái;

đ) Gây hậu quả nghiêm trọng đến hoạt động của công trình xây dựng cấp đặc biệt theo phân cấp của pháp luật về xây dựng;

e) Gây hậu quả nghiêm trọng đến hoạt động hoạch định chủ trương, chính sách thuộc phạm vi bí mật nhà nước;

g) Ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự chỉ đạo điều hành trực tiếp của các cơ quan Đảng, Nhà nước ở trung ương.

4. Hệ thống thông tin cấp độ 5 là hệ thống thông tin quan trọng về an ninh quốc gia.

Biện pháp bảo vệ an ninh mạng đối với hệ thống thông tin

Nghị định quy định các biện pháp bảo vệ an ninh mạng đối với hệ thống thông tin gồm:

Ban hành quy định về bảo đảm an ninh mạng trong thiết kế, xây dựng, quản lý, vận hành, sử dụng, nâng cấp, hủy bỏ hệ thống thông tin; tổ chức triển khai các biện pháp lưu trữ, sao lưu bảo vệ an ninh thông tin mạng và an ninh của các thành tố cấu thành hệ thống thông tin theo Tiêu chuẩn quốc gia về An ninh mạng – Hệ thống thông tin – Yêu cầu cơ bản.

Xác định, lập hồ sơ đề xuất cấp độ hệ thống thông tin, hệ thống thông tin quan trọng về an ninh quốc gia; tổ chức thẩm định an ninh mạng đối với hồ sơ, thiết kế hệ thống thông tin theo trình tự, thủ tục thẩm định hồ sơ đề xuất cấp độ được quy định chi tiết trong Chương III của Nghị định này.

Đánh giá điều kiện an ninh mạng hệ thống thông tin là hoạt động xem xét mức độ đáp ứng các điều kiện về an ninh mạng của hệ thống thông tin trước khi đưa vào vận hành, sử dụng.

Áp dụng biện pháp quản lý, biện pháp kỹ thuật theo quy định tại Điều 29, Điều 30 Nghị định này, Tiêu chuẩn quốc gia về An ninh mạng – Hệ thống thông tin – Yêu cầu cơ bản và các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về an ninh mạng khác theo quy định của pháp luật.

Bộ trưởng Bộ Công an quy định về hoạt động giám sát an ninh mạng, ứng phó, khắc phục sự cố an ninh mạng đối với hệ thống thông tin.

Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 19/8/2026./.

Hiện nay, dự thảo Luật Nhà ở và dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản đều có quy định điều chỉnh một số giao dịch mua bán, cho thuê, cho thuê mua nhà ở, dễ dẫn đến tình trạng chồng chéo. Đại biểu cho rằng cần rà soát kỹ lưỡng để xác định rõ phạm vi điều chỉnh đối với từng loại giao dịch nhà ở.

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Duy Thanh phát biểu đóng góp ý kiến tại Hội trường.

Dẫn chứng từ thực tế, đại biểu chỉ ra: Đối với phần nhà ở thương mại bán, cho thuê mua trong dự án nhà ở cho thuê, dự thảo Luật Nhà ở có trường hợp không bắt buộc thực hiện bảo lãnh nhà ở hình thành trong tương lai. Trong khi đó, dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản lại quy định bắt buộc phải có cơ chế bảo lãnh. Mặc dù cùng một loại giao dịch và rủi ro của người mua nhà hình thành trong tương lai không thay đổi, việc áp dụng hai chế độ pháp lý khác nhau tùy thuộc vào tên gọi dự án dễ gây lúng túng cho doanh nghiệp trong quá trình thực thi.

Xác định rõ nghĩa vụ tài chính trước khi quyết định đầu tư

Đối với quy định cho phép doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê bằng quỹ đất trong dự án, quỹ đất ở vị trí khác hoặc bằng tiền, đại biểu Nguyễn Duy Thanh bày tỏ sự đồng tình cao với chủ trương huy động nguồn lực doanh nghiệp cùng Nhà nước giải quyết nhu cầu nhà ở cho người dân.

Tuy nhiên, do các nghĩa vụ này ảnh hưởng trực tiếp đến quỹ đất, tổng mức đầu tư và phương án tài chính của dự án, đại biểu kiến nghị cơ quan soạn thảo cần hoàn thiện quy định theo hướng: Nghĩa vụ tài chính phải được tính toán, xác định cụ thể ngay từ đầu, trước khi doanh nghiệp quyết định đầu tư và giữ ổn định trong suốt quá trình triển khai. Đồng thời, cần làm rõ mối quan hệ giữa nghĩa vụ phát triển nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê (có cộng dồn hay cho phép lựa chọn, hoán đổi) để giúp nhà đầu tư chủ động đánh giá chính xác tính khả thi của dự án.

Không phát sinh thêm thủ tục hành chính

Về quy định Chương trình phát triển nhà ở cấp tỉnh, đại biểu đánh giá đây là công cụ quản lý cần thiết, giúp địa phương chủ động dự báo nhu cầu và cân đối nguồn lực. Dù vậy, việc dự thảo yêu cầu dự án phải “phù hợp với Chương trình phát triển nhà ở” cần được cân nhắc mức độ phù hợp sao cho hợp lý, tránh vô tình tạo thêm một “tầng” thủ tục hành chính không cần thiết.

Đáng chú ý, trong giai đoạn triển khai sắp xếp các đơn vị hành chính, nhiều địa phương chưa kịp ban hành chương trình thay thế, dẫn đến nguy cơ các dự án bị đình trệ. Đại biểu đề nghị tích hợp việc đánh giá sự phù hợp này ngay trong các thủ tục đầu tư hiện có, không tạo thêm thủ tục riêng biệt; đồng thời cần có cơ chế tháo gỡ linh hoạt trong thời gian địa phương chưa kịp ban hành hoặc điều chỉnh chương trình, đảm bảo không làm ách tắc các dự án đã đáp ứng đầy đủ điều kiện pháp lý khác.

Siết chặt quản lý căn hộ chung cư lưu trú ngắn hạn

Liên quan đến quy định cấm sử dụng căn hộ chung cư vào mục đích không phải để ở nhưng loại trừ trường hợp “lưu trú ngắn hạn”, đại biểu nhận định mô hình cho thuê căn hộ theo ngày, theo tuần qua các nền tảng công nghệ đang phát triển rất mạnh mẽ, kéo theo nhiều vấn đề phức tạp về an ninh trật tự, công tác quản lý cư trú, phòng cháy, chữa cháy và sinh hoạt chung của cư dân.

Từ thực tế đó, đại biểu kiến nghị không nên chỉ dừng lại ở việc quy định chung chung “lưu trú ngắn hạn” như một trường hợp ngoại lệ trong điều cấm. Ngược lại, Luật cần làm rõ bản chất đây là hoạt động cho thuê nhà ở ngắn hạn hay kinh doanh dịch vụ lưu trú. Trên cơ sở đó, xác định khung pháp lý điều chỉnh phù hợp, làm rõ trách nhiệm của chủ căn hộ và đơn vị quản lý, vận hành chung cư. Việc quy định minh bạch, rõ ràng sẽ vừa tạo điều kiện cho chủ sở hữu khai thác tài sản hợp pháp, vừa bảo đảm môi trường sống an toàn, văn minh cho cộng đồng cư dân chung cư./.

Lễ ký kết giữa JICA với Ban Quản lý Dự án Đầu tư Xây dựng Hạ tầng Đô thị Thành phố Hồ Chí Minh (UICI) và Công ty Cổ phần Kỹ thuật Yasuda. (Ảnh: PV/Vietnam+)

Ngày 21/8, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA) phối hợp với Ban Quản lý Dự án Đầu tư Xây dựng Hạ tầng Đô thị Thành phố Hồ Chí Minh (UICI) và Công ty Cổ phần Kỹ thuật Yasuda đã tổ chức lễ ký kết dự án “Cải tạo phục hồi đường cống thoát nước cũ, xuống cấp bằng công nghệ không đào hở”. Sự kiện đánh dấu bước chính thức triển khai dự án trong khuôn khổ Chương trình Viện trợ không hoàn lại của Chính phủ Nhật Bản.

Dự án nhằm cải tạo khoảng 2,1 km tuyến cống thoát nước đã xuống cấp tại khu vực trung tâm thành phố, nhiều đoạn được xây dựng từ thời Pháp thuộc. Việc áp dụng công nghệ thi công không đào hở giúp giảm thiểu tác động đến giao thông, sinh hoạt và hoạt động kinh tế tại các khu vực có mật độ dân cư và phương tiện cao. Sau khi hoàn thành, hệ thống thoát nước được kỳ vọng vận hành hiệu quả hơn, hạn chế ngập úng, sụt lún mặt đường và ô nhiễm nguồn nước ngầm, đồng thời tăng cường khả năng thích ứng của đô thị trước biến đổi khí hậu và đô thị hóa.

Quang cảnh buổi làm việc. (Ảnh: PV/Vietnam+)

Đây không phải lần đầu JICA hỗ trợ Việt Nam trong lĩnh vực thoát nước và xử lý nước thải. Trước đó, JICA đã đồng hành xây dựng quy hoạch tổng thể thoát nước tại Thành phố Hồ Chí Minh, triển khai Dự án Cải thiện môi trường nước và nhiều chương trình hợp tác khác. Đặc biệt, năm 2015, dự án thí điểm công nghệ không đào hở với sự tham gia của Thành phố Osaka và các doanh nghiệp Nhật Bản đã tạo nền tảng quan trọng cho dự án lần này.

Thông qua dự án, công nghệ cải tạo đường cống không đào hở của Nhật Bản không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả sửa chữa hạ tầng xuống cấp tại Việt Nam mà còn thúc đẩy chuyển giao công nghệ, nâng cao năng lực cho đơn vị trong nước và mở rộng ứng dụng phương thức thi công hiện đại này. JICA cam kết tiếp tục tăng cường hợp tác nhằm hướng tới phát triển đô thị bền vững và cải thiện chất lượng sống cho người dân./.

Quốc hội Khóa XVI

Nghĩa vụ phải tính được trước khi doanh nghiệp xuống tiền

Chiều 21/8, thảo luận tại Quốc hội về định hướng chính sách sửa đổi Luật Nhà ở năm 2023, đại biểu Quốc hội Nguyễn Duy Thanh (đoàn Cà Mau) cho biết ông cơ bản tán thành với các định hướng sửa đổi, đồng thời nêu một số vấn đề từ thực tế hoạt động của doanh nghiệp.

Theo đại biểu Nguyễn Duy Thanh, dự thảo Luật Nhà ở và dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản hiện cùng điều chỉnh một số giao dịch mua bán, cho thuê và cho thuê mua nhà ở. Do vậy, ông đề nghị trước hết cần rà soát để xác định rõ luật nào điều chỉnh loại giao dịch nhà ở nào.

Nếu doanh nghiệp không xác định được giao dịch thuộc phạm vi điều chỉnh của luật nào, điều kiện áp dụng ra sao thì rất dễ phát sinh cách hiểu khác nhau trong quá trình thực hiện.

Đại biểu Nguyễn Duy Thanh (Đoàn ĐBQH tỉnh Cà Mau) phát biểu (ảnh QH).

Đại biểu dẫn trường hợp nhà ở thương mại được bán, cho thuê mua trong dự án nhà ở cho thuê. Trong khi dự thảo Luật Nhà ở có trường hợp không thực hiện bảo lãnh nhà ở hình thành trong tương lai, dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản lại quy định cơ chế bảo lãnh đối với loại giao dịch này.

Theo đại biểu, rủi ro đối với người mua nhà hình thành trong tương lai không thay đổi chỉ vì căn nhà nằm trong một dự án có tên gọi khác. Vì vậy, từng loại giao dịch cần được xác định rõ áp dụng luật nào; nếu có ngoại lệ cũng phải quy định cụ thể, tránh cùng một giao dịch nhưng có thể được hiểu theo hai chế độ pháp lý khác nhau.

Về nghĩa vụ phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê, đại biểu Nguyễn Duy Thanh đồng tình với việc doanh nghiệp cùng Nhà nước tham gia giải quyết nhu cầu nhà ở. Tuy nhiên, dự thảo cho phép thực hiện nghĩa vụ bằng quỹ đất trong dự án, quỹ đất ở vị trí khác hoặc bằng tiền.

Theo đại biểu, đây đều là những nghĩa vụ tác động trực tiếp đến quỹ đất, tổng mức đầu tư và phương án tài chính. Vì vậy, doanh nghiệp cần biết ngay từ đầu phải dành bao nhiêu đất, thực hiện nghĩa vụ nào và theo hình thức nào.

Các đại biểu dự phiên họp (ảnh QH).

Đặc biệt, cần làm rõ mối quan hệ giữa nghĩa vụ phát triển nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê, trong đó xác định hai nghĩa vụ có cộng dồn hay không, trường hợp nào được lựa chọn hoặc hoán đổi.

“Doanh nghiệp có thể chấp nhận nghĩa vụ, nhưng phải biết trước nghĩa vụ đó để còn tính được dự án có khả thi hay không”, đại biểu nêu.

Không để thiếu chương trình phát triển nhà ở làm dừng dự án

Đối với Chương trình phát triển nhà ở cấp tỉnh, đại biểu cho rằng đây là công cụ cần thiết để địa phương dự báo nhu cầu và chủ động nguồn lực. Tuy nhiên, cần làm rõ yêu cầu dự án phải “phù hợp” với Chương trình phát triển nhà ở ở mức độ nào.

Theo đại biểu, nếu một dự án đã phù hợp với quy hoạch, đất đai và đáp ứng các điều kiện về đầu tư, xây dựng nhưng vẫn phải chờ thêm một bước xác nhận phù hợp với Chương trình phát triển nhà ở, có thể phát sinh thêm tầng thủ tục.

Điều này càng đáng lưu ý trong quá trình sắp xếp đơn vị hành chính. Theo báo cáo tổng kết được đại biểu dẫn lại, trước sắp xếp, 63/63 địa phương đã có Chương trình phát triển nhà ở, nhưng sau sắp xếp mới có 10/34 địa phương ban hành chương trình thay thế.

Toàn cảnh phiên họp (ảnh QH).

Đại biểu Nguyễn Duy Thanh đề nghị không để việc chậm cập nhật công cụ quản lý làm dừng một dự án đã đáp ứng đầy đủ các điều kiện pháp luật khác. Việc xem xét sự phù hợp với Chương trình nên được thực hiện trong các thủ tục đầu tư hiện có, không tạo thêm thủ tục riêng; đồng thời cần có cơ chế xử lý trong thời gian địa phương chưa kịp ban hành hoặc điều chỉnh Chương trình.

Một vấn đề khác được đại biểu Nguyễn Duy Thanh đề cập là trường hợp lưu trú ngắn hạn tại căn hộ chung cư. Dự thảo cấm sử dụng căn hộ chung cư vào mục đích không phải để ở nhưng loại trừ trường hợp “lưu trú ngắn hạn”. Theo đại biểu, khái niệm này cần được làm rõ.

Thực tế, việc cho thuê căn hộ theo ngày, theo tuần qua các nền tảng trực tuyến đã phát triển và phát sinh các vấn đề liên quan đến cư trú, an ninh, phòng cháy, chữa cháy và quản lý chung cư.

Do đó, nếu cho phép lưu trú ngắn hạn, cần xác định rõ đây là cho thuê nhà ở trong thời gian ngắn hay hoạt động kinh doanh dịch vụ lưu trú. Từ đó mới có thể xác định pháp luật áp dụng, trách nhiệm của chủ căn hộ, đơn vị quản lý chung cư và các điều kiện cần thiết.

Theo đại biểu, quy định rõ sẽ vừa tạo điều kiện để chủ sở hữu khai thác tài sản hợp pháp, vừa bảo đảm quyền lợi và cuộc sống của những cư dân khác trong chung cư.

Lúng túng từ xử lý tài sản đến xác định diện tích vi phạm

Nêu vướng mắc đầu tiên về xử lý tài sản khi thu hồi đất, ĐBQH Trần Nhật Minh cho biết: khoản 8 Điều 81 Luật Đất đai năm 2024 quy định: “… hết thời hạn được gia hạn mà chủ đầu tư vẫn chưa đưa đất vào sử dụng thì Nhà nước thu hồi đất mà không bồi thường về đất, tài sản gắn liền với đất và chi phí đầu tư vào đất còn lại”.

Theo đại biểu, với quy định này, chủ đầu tư có trách nhiệm tự xử lý, di dời tài sản gắn liền với đất để bàn giao đất cho Nhà nước thu hồi. Nếu không chấp hành quyết định thu hồi đất, chủ đầu tư sẽ bị cưỡng chế thực hiện quyết định thu hồi đất theo Điều 89 Luật Đất đai và Điều 37, Điều 38 Nghị định số 102/2024/NĐ-CP.

ĐBQH Trần Nhật Minh (Nghệ An) phát biểu. Ảnh: Nguyễn Hùng

Tuy nhiên, trên thực tế, ở một số dự án, nhà đầu tư đã đầu tư được 80 – 90% công trình trên đất nhưng vẫn chậm tiến độ sử dụng đất và thuộc trường hợp Nhà nước thu hồi đất. Nếu buộc thanh lý, tháo dỡ tài sản gắn liền với đất sẽ gây lãng phí lớn.

Vướng mắc thứ hai liên quan đến việc gia hạn tiến độ sử dụng đất và thu hồi đất. Luật Đất đai năm 2024 quy định, trường hợp tiến độ sử dụng đất chậm 24 tháng so với tiến độ ghi trong dự án đầu tư thì chủ đầu tư được gia hạn tiến độ sử dụng đất không quá 24 tháng; hết thời hạn gia hạn mà vẫn chưa đưa đất vào sử dụng thì Nhà nước thu hồi đất.

Theo đại biểu, Luật chưa quy định cụ thể khái niệm “chưa đưa đất vào sử dụng”. Vì vậy, chưa rõ trường hợp chủ đầu tư đã đưa đất vào sử dụng nhưng chưa hoàn thành dự án theo tiến độ đầu tư, theo quy hoạch mặt bằng đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt có bị thu hồi đất hay không.

Vướng mắc thứ ba là xác định diện tích để tính thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất đối với dự án chậm tiến độ. Theo đại biểu, với dự án đã được Nhà nước cho thuê đất và được bàn giao đất trên thực địa nhưng quá 12 tháng vẫn không đưa đất vào sử dụng, hiện trạng là đất trống, có thể kết luận dự án vi phạm pháp luật về đất đai và xác định diện tích không đưa vào sử dụng là toàn bộ diện tích đất đã được giao, cho thuê.

Trong khi đó, với những công trình, dự án đang triển khai dang dở, nhất là dự án đầu tư phát triển nhà ở, chủ đầu tư mới xây dựng một số hạng mục trên đất hoặc đã đầu tư xây dựng cơ bản các công trình, chỉ còn một vài hạng mục chưa hoàn thành theo quy hoạch chi tiết xây dựng được phê duyệt. Việc xác định toàn bộ diện tích dự án là diện tích vi phạm sẽ rất bất cập và gây khó khăn cho chủ đầu tư.

Dự thảo chưa tháo gỡ được các vướng mắc

ĐBQH Trần Nhật Minh cho biết, khoản 7 Điều 37 dự thảo Luật quy định: “Sử dụng đất để thực hiện dự án đầu tư mà không sử dụng đất hoặc chậm sử dụng đất thì Nhà nước thu một khoản tiền lũy tiến; trường hợp vẫn không đưa đất vào sử dụng thì Nhà nước thu hồi đất”.

Theo đại biểu, quy định này chưa tháo gỡ được những vướng mắc nêu trên của Luật Đất đai năm 2024. Dự thảo cũng chưa quy định hướng xử lý tài sản gắn liền với đất và chi phí đầu tư vào đất còn lại khi thu hồi đất. Bên cạnh đó, quy định “Nhà nước thu một khoản tiền lũy tiến” còn hết sức chung chung, không rõ ràng, khó xác định để áp dụng trong thực tiễn.

Toàn cảnh phiên thảo luận Hội trường. Ảnh: Khánh Duy

Do đó, ĐBQH Trần Nhật Minh đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu sửa đổi, bổ sung quy định rõ hơn về nội dung này. Đại biểu cho rằng, có thể nghiên cứu theo hướng thiết kế thành một điều riêng biệt về thu hồi đất đối với các dự án đầu tư không sử dụng đất hoặc chậm sử dụng đất, nhằm cụ thể hóa quan điểm, định hướng tại Nghị quyết số 21 ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan: “Có chế tài cụ thể và đồng bộ để xử lý các trường hợp đã được Nhà nước giao đất, cho thuê đất nhưng không sử dụng hoặc chậm sử dụng”.