Author: bachdn

Đại biểu Bế Thanh Tịnh, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh chủ trì phiên thảo luận tại tổ 16. Cùng dự có đại biểu Nguyễn Thanh Nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương.

Đại biểu Bế Thanh Tịnh, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh chủ trì, phát biểu thảo luận tại tổ.

Phát biểu định hướng thảo luận, đại biểu Bế Thanh Tịnh đề nghị các đại biểu nghiên cứu kỹ tờ trình của Chính phủ, báo cáo thẩm tra của các cơ quan của Quốc hội và tài liệu gửi đến đại biểu; tập trung cho ý kiến vào những vấn đề lớn, những nội dung cần tiếp tục làm rõ trong từng hồ sơ. Đối với dự án xây dựng khu đô thị lấn biển, đại biểu đề nghị quan tâm mục đích bổ sung, tích hợp chính sách vào dự thảo Luật Phát triển đô thị; nguyên tắc đầu tư xây dựng, tiêu chí xác định dự án và sự kết nối với các cơ chế, chính sách phát triển đô thị đặc biệt, khu kinh tế đặc biệt. Đối với chính sách giảm thuế, cần làm rõ đề xuất, điều kiện, đối tượng được hưởng và hiệu lực thi hành của nghị quyết. Đối với việc tách dự án điện hạt nhân Ninh Thuận, đại biểu đề nghị thảo luận về sự cần thiết, tính đặc thù, cơ sở pháp lý, cơ chế chuyển tiếp và cơ chế quản lý thống nhất giữa các dự án sau khi tách.

Tham gia thảo luận, các đại biểu tập trung góp ý về cơ chế, chính sách đối với dự án xây dựng khu đô thị lấn biển, trong đó quan tâm đến nguyên tắc đầu tư, tiêu chí xác định dự án, phạm vi áp dụng và yêu cầu bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ với các chính sách phát triển đô thị trong dự thảo luật. Các ý kiến đề nghị tiếp tục rà soát để chính sách vừa tạo cơ sở triển khai trong thực tiễn, vừa đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước.

Làm rõ thêm về nội dung này, đại biểu Trần Hồng Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Xây dựng, trao đổi khái quát từ thực tiễn hoạt động lấn biển, phát triển hệ thống cảng, sử dụng đất và vật liệu nạo vét; đồng thời đề cập yêu cầu ứng phó triều cường, nước biển dâng, ngập đô thị và khả năng thực hiện. Đại biểu thống nhất việc nghiên cứu đưa cơ chế vào dự thảo luật để tạo điều kiện cho địa phương triển khai, thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội; đồng thời lưu ý phải bảo đảm yêu cầu về môi trường, quốc phòng và an ninh.

 Đại biểu Trần Hồng Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Xây dựng phát biểu tại tổ.

Đối với dự án Nghị quyết của Quốc hội về giảm thuế, các đại biểu tập trung thảo luận về đề xuất giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp; điều kiện, đối tượng được hưởng chính sách và thời điểm có hiệu lực. Các ý kiến đề nghị tiếp tục rà soát, quy định rõ ràng, bảo đảm thuận lợi trong tổ chức thực hiện.

Về việc tách dự án điện hạt nhân Ninh Thuận thành các dự án độc lập, các đại biểu tập trung cho ý kiến về sự cần thiết, tính đặc thù, cơ sở pháp lý; mối quan hệ với các nghị quyết đã ban hành; cơ chế chuyển tiếp và việc kế thừa các nội dung liên quan. Các ý kiến đề nghị tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện cơ chế quản lý thống nhất, bảo đảm sự đồng bộ, chặt chẽ và thuận lợi trong quá trình triển khai các dự án sau khi tách.

Kết luận phiên thảo luận, đại biểu Bế Thanh Tịnh, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh đề nghị các cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, rà soát, tiếp thu đầy đủ các ý kiến của đại biểu; hoàn thiện các dự án luật, dự thảo nghị quyết và nội dung trình Quốc hội, bảo đảm chặt chẽ, thống nhất, khả thi và phù hợp với yêu cầu thực tiễn.

Theo Tờ trình của Chính phủ, dự thảo luật được xây dựng trên cơ sở kế thừa những quy định còn phù hợp, chỉ sửa đổi, bổ sung các quy định để đáp ứng yêu cầu quản lý trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp, trong đó có nội dung đáng chú ý là phân cấp thẩm quyền cho phép chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án bất động sản. Theo đó, thẩm quyền quyết định cho phép chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án bất động sản sẽ chuyển từ Thủ tướng Chính phủ sang UBND cấp tỉnh nhằm bảo đảm thống nhất với chủ trương đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, nâng cao tính chủ động và trách nhiệm của địa phương trong quản lý, theo dõi và tổ chức thực hiện dự án.

Dự thảo luật cũng quy định rõ trách nhiệm của UBND cấp tỉnh trong việc xem xét, quyết định, kiểm tra việc đáp ứng các điều kiện chuyển nhượng theo quy định của pháp luật. Trách nhiệm của chủ đầu tư cũng được xác định rõ hơn, nhất là việc thực hiện các cam kết, nghĩa vụ đối với dự án sau khi được chấp thuận chuyển nhượng.

Cùng với phân cấp, dự thảo luật tiếp tục đặt trọng tâm vào cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh và đơn giản hóa thủ tục hành chính. Cụ thể, dự thảo đề xuất cắt giảm, đơn giản hóa 9/31 điều kiện đầu tư kinh doanh, liên quan đến tên gọi, đăng ký hoạt động, chứng nhận đào tạo của sàn giao dịch bất động sản; tổ chức, cá nhân kinh doanh dịch vụ môi giới bất động sản; tổ chức, cá nhân kinh doanh dịch vụ quản lý và tư vấn bất động sản. Cắt giảm 4/12 thủ tục hành chính, đơn giản hóa 7/12 thủ tục và giữ lại một thủ tục liên quan đến đăng ký, cấp quyền khai thác, sử dụng dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản thuộc thẩm quyền của Bộ Xây dựng.

Dự thảo luật cũng tập trung xử lý những vấn đề đang phát sinh trong thực tiễn thị trường. Các khái niệm về kinh doanh bất động sản, dự án bất động sản, bất động sản có sẵn và bất động sản hình thành trong tương lai được hoàn thiện nhằm tạo cách hiểu thống nhất trong quá trình áp dụng pháp luật. Đồng thời bổ sung quy trình giao dịch bất động sản, xác lập nguyên tắc và khung quy trình thực hiện giao dịch. Sửa đổi, bổ sung quy định về xây dựng hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản theo hướng bảo đảm dữ liệu được thiết lập, cập nhật “đúng, đủ, sạch, sống” nhằm nâng cao tính công khai, minh bạch của thị trường, tăng khả năng dự báo và điều tiết, tạo thuận lợi cho tổ chức, cá nhân trong quá trình thực hiện giao dịch bất động sản…

Thảo luận tại tổ về định hướng chính sách sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản, hầu hết các ý kiến tán thành với sự cần thiết sửa đổi luật để hướng tới chuyển đổi có tính hệ thống đó là từ quản lý từng thủ tục sang quản trị rủi ro trong toàn bộ vòng đời dự án; vừa bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân, vừa tạo môi trường đầu tư minh bạch, ổn định và có khả năng dự báo cho doanh nghiệp…

Trước đó, tại Phiên họp thứ 4, các Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng tán thành với việc sửa đổi luật để phù hợp với thực tiễn cuộc sống, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội, đồng thời tháo gỡ những điểm nghẽn trong hoạt động quản lý, kinh doanh, mua bán bất động sản hiện nay. Tuy nhiên, như ý kiến của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn thì việc sửa đổi luật cần được đặt trong tổng thể hoàn thiện hệ thống pháp luật về đất đai, nhà ở, đầu tư, quy hoạch xây dựng, tài chính và các lĩnh vực có liên quan nhằm đảm bảo đồng bộ, thống nhất, tránh chồng chéo, mâu thuẫn và nâng cao hiệu quả việc tổ chức thực hiện…

Sau gần 2 năm thi hành, Luật Kinh doanh bất động sản đã bộc lộ nhiều bất cập, đòi hỏi phải được rà soát, sửa đổi kịp thời để phù hợp với thực tiễn. Bởi vậy, như ý kiến của Thủ tướng Lê Minh Hưng tại phiên thảo luận tổ về định hướng sửa đổi Luật Đất đai, Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản thì tinh thần chung là Quốc hội và Chính phủ tiếp tục đồng hành trong quá trình hoàn thiện cơ chế, chính sách theo hướng kiến tạo phát triển. Và xử lý những điểm nghẽn là một chuyện, nhưng phải kiến tạo cho giai đoạn phát triển mới.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu ngày 21/8/2026. Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN

Trong phiên họp buổi sáng, Quốc hội thảo luận tại Hội trường về: Định hướng chính sách sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản; Nội dung cơ chế, chính sách đối với dự án xây dựng khu đô thị lấn biển để tích hợp vào dự án Luật Phát triển đô thị.

Trong phiên hop buổi chiều, Quốc hội thảo luận tại Hội trường về: Định hướng xây dựng dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất); Dự án Nghị quyết của Quốc hội về giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp đối với cá nhân và doanh nghiệp; Việc tách Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận thành các dự án độc lập.

Trước đó, trong phiên họp buổi chiều ngày 21/8 dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Quốc hội thảo luận về định hướng chính sách sửa đổi Luật Nhà ở năm 2023.

Tại phiên thảo luận có 22 đại biểu phát biểu; đa số ý kiến đại biểu Quốc hội cơ bản nhất trí với định hướng chính sách sửa đổi Luật Nhà ở năm 2023 được nêu trong Tờ trình của Chính phủ.

Các đại biểu tập trung cho ý kiến về các nội dung: Phát triển nhà ở và dự án nhà ở; các giai đoạn của dự án đầu tư xây dựng nhà ở; chính sách hỗ trợ về nhà ở cho hộ gia đình, cá nhân tự xây dựng hoặc cải tạo, sửa chữa nhà ở thông qua chương trình mục tiêu quốc gia, chương trình đầu tư công về nhà ở; tiêu chuẩn diện tích, định mức trang thiết bị nội thất và nguyên tắc xác định giá cho thuê nhà ở công vụ; đối tượng, điều kiện được hưởng nhà ở xã hội; đối tượng được thuê nhà ở; loại nhà và tiêu chuẩn diện tích nhà ở xã hội; việc thực hiện dự án đầu tư xây dựng nhà ở thương mại; xác định giá bán, giá thuê mua, giá thuê nhà ở xã hội; công chứng, chứng thực hợp đồng; quỹ nhà ở; chính sách hỗ trợ của Nhà nước đối với dự án đầu tư xây dựng nhà ở cho thuê; quản lý, sử dụng nhà ở cho thuê…

Bên cạnh đó, ý kiến một số đại biểu đề nghị làm rõ quyền sở hữu nhà ở hợp pháp của người dân; quyền sở hữu và quyền sử dụng nhà ở; quyền lợi của chủ sở hữu khi chung cư bị phá dỡ xây dựng lại; quyền định đoạt đối với nhà ở…  

Kết thúc thảo luận, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu.

Tiếp đó, Quốc hội thảo luận ở Tổ về: Nội dung cơ chế, chính sách đối với dự án xây dựng khu đô thị lấn biển để tích hợp vào dự án Luật Phát triển đô thị; Dự án Nghị quyết của Quốc hội về giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp đối với cá nhân và doanh nghiệp; Việc tách Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận thành các dự án độc lập.                 

Hầm ngầm dành riêng cho tài sản giá trị

Một dự án hầm ngầm quy mô lớn tại Thụy Sĩ đang thu hút sự chú ý khi hướng tới nhóm khách hàng có khối tài sản đặc biệt lớn. Công trình nằm dưới dãy Alps, được thiết kế không chỉ để lưu trữ tài sản mà còn cung cấp một không gian bảo quản riêng biệt với yêu cầu an ninh nghiêm ngặt.

Dự án được triển khai tại khu vực dưới đèo Brünig, gần làng Lungern, do doanh nhân Thụy Sĩ Thomas Gasser, Chủ tịch Brünig Mega Safe đứng sau. Khoảng 300 nhân viên với nhiều năm kinh nghiệm trong các lĩnh vực xây dựng công trình ngầm, khai thác đá và sử dụng chất nổ sẽ tham gia thực hiện công trình. Dự án dự kiến hoàn thành trong năm 2027.

Theo thông tin được công bố, chi phí để sở hữu một không gian lưu trữ tại khu phức hợp này có thể lên tới khoảng 1,23 triệu USD (Ảnh: Brünig Mega Safe)

Theo kế hoạch, khu phức hợp sẽ có khoảng 20 hầm riêng, nằm ở độ sâu hơn 100m trong lớp đá của dãy Alps. Các không gian này có thể được sử dụng để bảo quản nhiều loại tài sản có giá trị cao như vàng, trang sức, tác phẩm nghệ thuật, xe cổ và những chai rượu vang đắt tiền. Thay vì một kho chứa chung, mỗi khách hàng sẽ sở hữu một khu vực riêng trong toàn bộ công trình.

Đáng chú ý, khu phức hợp còn được thiết kế đủ rộng để lưu giữ những chiếc siêu xe đắt tiền, trong đó có Ferrari. Với các chủ nhân sở hữu bộ sưu tập xe có giá trị, việc đưa phương tiện xuống lòng núi không chỉ nhằm tăng cường an ninh mà còn giúp bảo vệ xe khỏi các yếu tố thời tiết và môi trường bên ngoài.

Một trong những điểm đáng chú ý khác của hệ thống này là nhiệt độ tự nhiên bên trong các hang động luôn duy trì ở mức khoảng 13 độ C. Đây là điều kiện phù hợp để bảo quản rượu vang và các tác phẩm nghệ thuật.

Không chỉ có các khu vực cất giữ tài sản, dự án còn bao gồm một trường bắn, một quán rượu, kho chứa chất nổ và cơ sở phục vụ việc huấn luyện lính cứu hỏa.

Hầm cũng là nơi trú ẩn cho con người khi xảy ra các tình huống nghiêm trọng. Bên trong có những không gian nghỉ ngơi riêng tư, phòng họp kín đáo hoặc khu vực thư giãn.

Để có quyền sử dụng một căn hầm, khách hàng phải ký hợp đồng thuê với thời hạn lên tới 99 năm. Chi phí được công bố khoảng 1,23 triệu USD (khoảng 32 tỷ đồng) cho mỗi căn.

Đáng chú ý, mô hình này không đơn thuần là thuê một kho bảo quản. Theo đơn vị phát triển, khách hàng sẽ có một phần đất riêng được ghi nhận trong sổ đăng ký đất đai và có thể sử dụng tài sản này làm tài sản thế chấp.

An ninh nhiều lớp, lối vào được giữ kín

Yếu tố an ninh được đặt ở vị trí trọng tâm trong thiết kế của Brünig Mega Safe. Khu phức hợp được xây dựng sâu trong lòng núi, tận dụng cấu trúc đá tự nhiên để tạo thành lớp bảo vệ vật lý cho tài sản bên trong. Đơn vị phát triển cho biết tiêu chuẩn an ninh tại đây sẽ tương đương Ngân hàng Quốc gia Thụy Sĩ.

Quá trình tiếp cận hầm cũng được kiểm soát chặt chẽ. Theo Thomas Gasser, khách hàng không thể lái xe thẳng đến khu vực lưu trữ mà phải qua một trạm kiểm soát trước khi tiếp tục hành trình. Người ra vào sẽ phải xuống xe và trải qua nhiều bước kiểm tra an ninh.

Các chi tiết cụ thể về hệ thống kiểm soát không được công bố. Ngay cả phóng viên cũng chưa được tiếp cận lối vào dự kiến của khu phức hợp, cho thấy mức độ bảo mật mà dự án hướng tới.

Hình ảnh 3D mô phỏng thiết kế hầm trú ẩn (Ảnh: Brünig Mega Safe)

Khi “hầm trú ẩn” trở thành tài sản xa xỉ

Thụy Sĩ vốn nổi tiếng với vai trò là một trung tâm quản lý tài sản quốc tế. Tuy nhiên, Brünig Mega Safe đang đưa khái niệm này sang một hướng khác khi tập trung vào những tài sản hữu hình có giá trị lớn.

Nếu các kho lưu trữ truyền thống chủ yếu phục vụ vàng, giấy tờ hoặc dữ liệu, những căn hầm tại Lungern được thiết kế để đáp ứng nhu cầu đa dạng hơn, từ bộ sưu tập xe hơi, tác phẩm nghệ thuật đến rượu vang quý.

Mô hình này cũng phản ánh một xu hướng đang được giới tài phiệt quan tâm: đưa những tài sản quan trọng xuống các không gian biệt lập, nơi có thể kiểm soát chặt chẽ khả năng tiếp cận và điều kiện bảo quản.

Ý tưởng xây dựng những công trình kiên cố dưới lòng đất cũng từng xuất hiện trong các dự án của một số tỷ phú. Mark Zuckerberg, CEO Meta được cho là đang xây dựng một khu bất động sản rộng khoảng 5,6km2 trên đảo Kauai, thuộc bang Hawaii, Mỹ. Trong đó có một hầm trú ẩn dưới lòng đất, có hệ thống cung cấp năng lượng riêng, nguồn thực phẩm dự trữ và cửa có khả năng chống chịu sức công phá lớn.

Trong khi đó, tỷ phú Bill Gates đã xây dựng các hầm trú ẩn bên dưới nhiều ngôi nhà mà ông sở hữu.

Với Brünig Mega Safe, lòng núi không chỉ đóng vai trò là lớp bảo vệ tự nhiên mà còn được biến thành một dạng bất động sản đặc biệt. Nếu hoàn thành theo đúng kế hoạch, dự án có thể trở thành một ví dụ đáng chú ý về cách giới siêu giàu tìm kiếm những không gian vừa kín đáo, vừa an toàn để bảo vệ các tài sản có giá trị đặc biệt.

 Tuyến đường Bà Triệu đang được mở rộng tạo thêm không gian phát triển.

Những con số biết nói

Theo số liệu công khai của UBND thành phố, đến ngày 7/8, tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn thành phố Huế đạt khoảng 10.143 tỷ đồng trên dự toán 16.000 tỷ đồng, tương đương 63,4%; tăng khá rõ so với mức 61,2% của tuần trước. Riêng từ 31/7 đến 7/8, ngân sách thu thêm khoảng 347 tỷ đồng.

Đáng chú ý, bình quân các xã, phường đã hoàn thành 74,5% dự toán thu, so với 70,3% tuần trước. Nhiều địa phương có tỷ lệ thực hiện rất cao, thậm chí vượt nhiều lần dự toán như A Lưới 3, A Lưới 1, A Lưới 4, Khe Tre, Thuận An…

Tất nhiên, không nên chỉ nhìn tỷ lệ phần trăm để đánh giá sức khỏe kinh tế của từng địa bàn, bởi những nơi có dự toán nhỏ có thể đạt tỷ lệ rất cao khi phát sinh một vài khoản thu lớn. Điều cần quan tâm hơn là quy mô tuyệt đối, cơ cấu và tính bền vững của nguồn thu.

Nhưng nếu đặt con số ấy bên cạnh tiến độ đầu tư công, một khoảng cách đáng suy nghĩ xuất hiện.

Đến ngày 7/8, tỷ lệ giải ngân của Huế theo kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ giao mới đạt 35,6%, dù đã tăng từ 34,1% một tuần trước. Mức này thấp hơn bình quân cả nước là 41,9%. Nếu tính toàn bộ các nguồn vốn, tỷ lệ giải ngân của thành phố chỉ đạt 28,9%.

Đáng lưu ý hơn, điểm nghẽn lại tập trung ở một số chủ đầu tư đang nắm giữ lượng vốn rất lớn. Ban Quản lý dự án (QLDA) đầu tư xây dựng công trình giao thông thành phố có kế hoạch vốn gần 2.250 tỷ đồng nhưng mới giải ngân 18,2%; Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế đạt 23,6%; Ban QLDA và Phát triển đô thị đạt 37,2%; Ban QLDA khu vực 2 đạt 38,3%.

Điều đó cho thấy, trong điều hành đầu tư công, không thể chỉ nhìn số lượng đơn vị có tỷ lệ giải ngân cao. Một đơn vị được giao vài tỷ đồng hoàn thành 100% kế hoạch là rất đáng ghi nhận, nhưng không thể bù cho một chủ đầu tư đang nắm vài nghìn tỷ đồng mà mới giải ngân chưa tới 20%. Muốn tạo chuyển biến thực chất, phải đánh trúng những dự án và chủ đầu tư đang nắm khối lượng vốn lớn.

Bảng công khai xử lý tài sản công đến ngày 7/8 bổ sung thêm một góc nhìn đáng chú ý. Bình quân, toàn thành phố mới xử lý được 34,5% số cơ sở nhà, đất thuộc diện phải xử lý, dù đã tăng từ 29,9% tuần trước.

Sự phân hóa giữa các địa phương rất lớn. Có những địa phương đã hoàn thành 100%, trong khi một số nơi tiến độ còn rất thấp: Hương Thủy, Nam Đông 25%; Phong Thái 23,8%; Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố 22%; Chân Mây – Lăng Cô và Phú Vang 19%; Phú Xuân, Long Quảng 18,2%; Khe Tre 16,2%; Thủy Xuân 11,1%; thậm chí Kim Trà và Hưng Lộc chưa xử lý xong trường hợp nào.

Đáng chú ý là những nơi vừa có khối lượng lớn vừa có tỷ lệ xử lý thấp. Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố có 41 cơ sở cần xử lý nhưng mới hoàn thành 9; Phú Vang có 42 cơ sở, mới hoàn thành 8; Khe Tre có 37 cơ sở, mới hoàn thành 6…

Đằng sau những con số ấy là một câu chuyện lớn hơn về hiệu quả phân bổ nguồn lực sau sắp xếp bộ máy và đơn vị hành chính. Mỗi trụ sở, khu đất không còn nhu cầu sử dụng nhưng chưa được xử lý không chỉ là một tài sản nằm im. Đó là một nguồn lực chưa được đưa vào phục vụ những nhu cầu phát triển mới. Rõ ràng, xử lý tài sản công không chỉ là một công việc hành chính sau sắp xếp. Đây phải được coi là một nhiệm vụ kinh tế và quản trị phát triển.

“Điểm nghẽn của các điểm nghẽn”

Đặt ba con số cạnh nhau sẽ thấy một vấn đề rất đáng suy ngẫm: Thu ngân sách: 63,4%; giải ngân đầu tư công: 35,6%; xử lý tài sản công: 34,5%.

Ba con số không hoàn toàn cùng một mẫu số nên không thể so sánh cơ học. Nhưng về phương diện điều hành, chúng lại phát đi một tín hiệu khá nhất quán: Khả năng huy động nguồn lực đang đi nhanh hơn khả năng đưa nguồn lực vào vận hành.

Đây có thể xem là một dạng “điểm nghẽn hấp thụ nguồn lực”.

Huế không phải không có vốn; vốn đầu tư công đã được bố trí. Huế không phải không có tài sản; bởi sau sắp xếp, một lượng đáng kể nhà, đất công đang chờ được bố trí, chuyển đổi công năng hoặc khai thác phù hợp. Huế cũng không phải không tạo được nguồn thu. Kết quả ngân sách sau hơn bảy tháng đang chứng minh điều đó.

Nhưng vốn chỉ trở thành động lực tăng trưởng khi được biến thành công trình; đất đai chỉ thực sự là nguồn lực khi được sử dụng hiệu quả; tài sản công chỉ có giá trị phát triển khi được bố trí đúng nhu cầu hoặc khai thác hợp lý.

Khoảng cách từ “nguồn lực đang có” đến “nguồn lực đang vận động” vì vậy chính là khoảng cách cần rút ngắn nhất hiện nay.

Từ quản lý tiến độ sang quản trị kết quả

Từ thực tế trên đòi hỏi một cách tiếp cận quyết liệt hơn trong những tháng cuối năm. Trước hết, đối với đầu tư công, cần chuyển mạnh từ theo dõi tỷ lệ giải ngân bình quân sang quản trị từng dự án lớn. Mỗi dự án chậm phải được xác định rõ đang mắc ở đâu: Giải phóng mặt bằng, thủ tục đầu tư, hồ sơ đất đai, điều chỉnh dự án, năng lực nhà thầu hay trách nhiệm chủ đầu tư.

Điểm nghẽn nào cũng phải có địa chỉ trách nhiệm, người xử lý và thời hạn xử lý. Đặc biệt, cần tập trung vào nhóm dự án có quy mô vốn hàng trăm, hàng nghìn tỷ đồng. Chỉ cần các dự án lớn tăng thêm 10 – 15 điểm phần trăm giải ngân, hiệu ứng đối với tỷ lệ chung và đối với nền kinh tế sẽ lớn hơn rất nhiều so với việc thúc hàng chục dự án nhỏ.

Đối với tài sản công, cần nhanh chóng hoàn thiện một “bản đồ tài sản công sau sắp xếp”: Tài sản nào tiếp tục sử dụng; tài sản nào chuyển cho giáo dục, y tế, văn hóa, thiết chế cộng đồng; tài sản nào có thể khai thác, cho thuê; tài sản nào cần xử lý theo quy định để tạo nguồn lực mới.

Quan trọng hơn, sự chênh lệch rất lớn giữa các xã, phường trong cả giải ngân và xử lý tài sản công cho thấy cần quan tâm đến năng lực thực thi ở cấp cơ sở. Phân cấp mạnh là cần thiết, nhưng nếu quyền hạn được chuyển xuống nhanh hơn năng lực cán bộ, quy trình và công cụ quản trị thì chính cấp cơ sở có thể trở thành một điểm nghẽn mới.

Năm tháng còn lại của năm 2026 vì vậy không chỉ là chặng nước rút để hoàn thành các chỉ tiêu. Đây còn là thời gian kiểm nghiệm năng lực quản trị phát triển của thành phố sau những thay đổi lớn về tổ chức và không gian phát triển.

Huế cần tạo ra ba dòng chảy đồng thời: Dòng vốn đầu tư công, dòng tài sản – đất đai và dòng đầu tư xã hội. Đầu tư công đi nhanh sẽ tạo hạ tầng và kích thích nhu cầu; đất đai, tài sản được khơi thông sẽ mở không gian phát triển; hạ tầng và mặt bằng tốt hơn lại tạo điều kiện thu hút đầu tư tư nhân. Khi ba dòng chảy ấy gặp nhau, nguồn lực mới có thể tạo ra hiệu ứng cộng hưởng.

Vì thế, vấn đề cốt lõi của Huế trong chặng đường còn lại của năm 2026 không chỉ là thu thêm được bao nhiêu, bố trí thêm bao nhiêu vốn, mà quan trọng hơn là làm cho mỗi đồng vốn, mỗi dự án, mỗi khu đất và mỗi tài sản công vận động nhanh hơn, hiệu quả hơn và tạo ra giá trị lớn hơn.

Ông Đỗ Thành Trung – Chủ tịch UBND TP. Hải Phòng – vừa có buổi làm việc với 6 xã: Kiến Hải, Kiến Hưng, Nghi Dương, Chấn Hưng, Hùng Thắng và Nguyễn Bỉnh Khiêm về tình hình phát triển kinh tế – xã hội và triển khai các dự án trọng điểm.

Sáu xã này nằm trong không gian Khu kinh tế ven biển phía Nam, động lực tăng trưởng kinh tế mới của thành phố với nhiều dự án trọng điểm như cảng Nam Đồ Sơn, nhà máy nhiệt điện LNG Hải Phòng và các KCN: Tân Trào, Ngũ Phúc, Tiên Lãng 1…

Trong 8 tháng đầu năm, các địa phương nêu trên đều đạt kết quả nổi bật. Trong đó, xã Kiến Hưng giải ngân hơn 93% vốn đầu tư công, thu ngân sách đạt 81,2% dự toán, giải phóng mặt bằng KCN Tân Trào đạt 97,4%.

Xã Nghi Dương giải ngân 83% vốn đầu tư công, vượt 18% so với kịch bản. Còn xã Nguyễn Bỉnh Khiêm thu ngân sách đạt hơn 90% dự toán.

Ông Đỗ Thành Trung – Chủ tịch UBND TP Hải Phòng chủ trì buổi làm việc với 6 xã trong không gian Khu kinh tế ven biển phía Nam.

Bên cạnh kết quả GPMB tại các KCN Tân Trào, Ngũ Phúc, xã Kiến Hải đã hoàn thành GPMB khu tái định cư phục vụ Dự án đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng và dự án cầu Văn Úc 2.

Tại buổi làm việc, Ban quản lý Khu kinh tế Hải Phòng đề nghị thành phố quan tâm tháo gỡ những vướng mắc liên quan dự án nhà máy nhiệt điện LNG Hải Phòng, đẩy mạnh thu hút đầu tư 2 bến khởi động cảng Nam Đồ Sơn, phấn đấu hoàn thành, đưa vào sử dụng trước năm 2030; đẩy nhanh tiến độ tuyến cao tốc Ninh Bình – Hải Phòng, tuyến đường sau cảng Nam Đồ Sơn, đường kết nối từ tỉnh 354 đến đường cao tốc ven biển…

Cầu Văn Úc 2 nối Khu thương mại tự do với cảng Nam Đồ Sơn, thuộc Khu kinh tế ven biển phía Nam Hải Phòng.

Đối với Khu thương mại tự do, Ban quản lý Khu kinh tế đề nghị nghiên cứu cắt giảm thành phần hồ sơ, thời gian giải quyết và xây dựng cẩm nang hướng dẫn nhà đầu tư.

Tại buổi làm việc, ông Nguyễn Thành Trung nhấn mạnh một số dự án đầu tư hạ tầng, phát triển khu công nghiệp còn chậm, gặp nhiều khó khăn, vướng mắc. Trong khi đó, yêu cầu tăng trưởng cao đang đặt ra áp lực lớn, đòi hỏi các dự án phải được đẩy nhanh hơn nữa để sớm phát huy hiệu quả, tạo cơ sở thu hút đầu tư và đóng góp vào tăng trưởng của thành phố.

Phối cảnh Khu kinh tế ven biển phía Nam Hải Phòng.

Chủ tịch UBND TP. Hải Phòng yêu cầu chủ đầu tư các dự án tập trung nguồn lực, đẩy nhanh tiến độ các dự án theo kế hoạch. Các sở ngành, địa phương phối hợp, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, đảm bảo các dự án triển khai đồng bộ.

Tranh thủ mặt bằng đã được bàn giao, chủ đầu tư và các nhà thầu Dự án Tu bổ, tôn tạo di tích Thành cổ Diên Khánh đang huy động máy móc, thiết bị, nhân lực, tổ chức thi công nhiều hạng mục. Đến nay, dự án đạt hơn 65% khối lượng. Tuy nhiên, để hoàn thành trong năm 2026, những vướng mắc về giải phóng mặt bằng và di dời hạ tầng kỹ thuật cần sớm được tháo gỡ.

Tăng tốc trên công trường

Trên công trường Dự án Tu bổ, tôn tạo di tích Thành cổ Diên Khánh, không khí thi công khá khẩn trương. Dọc các khu vực đã có mặt bằng, máy móc, thiết bị được huy động phục vụ thi công; công nhân tập trung triển khai các phần việc còn lại. Từng đoạn thành đất, hệ thống thoát nước, tuyến đường lát gạch và các khu vực công viên đang dần được hoàn thiện. Chủ đầu tư cùng các nhà thầu tranh thủ từng vị trí có mặt bằng để tổ chức thi công, bù lại khoảng thời gian tiến độ bị ảnh hưởng trước đó.

Công nhân thi công hạng mục công trình tu bổ, tôn tạo Thành cổ Diên Khánh.

Dự án được khởi công từ tháng 12-2024, trên phần diện tích đã được bàn giao, nhà thầu đồng loạt triển khai nhiều hạng mục. Trong đó, nhóm hạng mục bên ngoài tuyến thành đất gồm: Tu bổ, tôn tạo hộ thành hào; xây mới 1 trạm bơm; sửa chữa đường bê tông theo đường ranh giới ngoài; xây cầu cổng Hậu; tôn tạo, chỉnh trang các cầu cổng Nam, cổng Đông, cổng Tây đã đạt khoảng 90% khối lượng. Hạng mục tu bổ, phục hồi tuyến thành đất đạt khoảng 70%; hệ thống thoát nước mưa đạt khoảng 90%; tuyến đường lát gạch thẻ và các công viên công cộng số 3, 4, 5 đạt khoảng 60%.

Dự án cũng đã được điều chỉnh để đáp ứng yêu cầu bảo tồn, tôn tạo và khai thác giá trị di tích. Ngày 28-10-2025, UBND tỉnh phê duyệt điều chỉnh chủ trương đầu tư, bổ sung 3 hạng mục gồm: Xây mới tường rào nhà trạm bơm cấp nước; xây dựng lan can dọc đường bê tông trên kè; lát gạch tuyến thành đất và quét vôi ve chỉnh trang lại các cổng thành. Tổng mức đầu tư sau điều chỉnh hơn 225,5 tỷ đồng, tăng khoảng 60 tỷ đồng do chi phí giải phóng mặt bằng tăng; thời gian thực hiện dự án đến năm 2026.

Với khối lượng còn lại khá lớn và thời gian thực hiện không còn nhiều, Ban Quản lý dự án Phát triển tỉnh đã yêu cầu các nhà thầu tiếp tục huy động tối đa trang thiết bị, máy móc và nhân lực, chủ động tổ chức các mũi thi công tại những khu vực đã có mặt bằng. Mục tiêu là tận dụng tối đa quỹ thời gian, đẩy nhanh khối lượng, phấn đấu hoàn thành dự án trong năm 2026.

Sớm tháo gỡ vướng mắc mặt bằng

Trong khi nhiều hạng mục đang được đẩy nhanh, khó khăn lớn nhất hiện nay vẫn là mặt bằng chưa được bàn giao dứt điểm. Việc mặt bằng được bàn giao không tập trung, thiếu tính liên tục khiến nhà thầu khó bố trí các mũi thi công và xây dựng kế hoạch triển khai đồng bộ trên toàn công trường.

Góc Thành phía tây bắc đang dần hoàn thiện

Theo báo cáo, dự án có 122 trường hợp bị ảnh hưởng phải thực hiện giải phóng mặt bằng, với diện tích gần 7,5ha. Đến nay, cơ quan chức năng đã kiểm kê, xác minh hồ sơ pháp lý đối với tất cả các trường hợp. Trong đó, đã chi trả 120 trường hợp, còn 2 trường hợp chưa nhận tiền. Diện tích đất đã thu hồi và bàn giao cho nhà thầu hơn 7,2ha. Tuy nhiên, thực tế diện tích có thể triển khai thi công mới khoảng 6,7ha do mặt bằng chưa liền thửa. Bên cạnh đó, do một số hộ dân đã nhận tiền bồi thường nhưng đang xây dựng nhà tại khu tái định cư nên chưa bàn giao mặt bằng. Chính vì vậy, một số hạng mục quan trọng như công viên số 1, số 2, một phần tuyến đường lát gạch thẻ tiếp giáp công viên số 1, số 2 và cổng phía nam vẫn chưa thể triển khai thi công. 

Không chỉ vướng mặt bằng, việc di dời các công trình hạ tầng kỹ thuật cũng chưa hoàn thành. Hiện vẫn còn một số hệ thống cấp nước, điện, điện chiếu sáng và đèn tín hiệu giao thông, viễn thông VNPT, Viettel và cáp quang ngành Công an cần tiếp tục di dời. Đây là những phần việc có liên quan trực tiếp đến khả năng triển khai đồng bộ các hạng mục của dự án. 

Để tháo gỡ các điểm nghẽn, Ban Quản lý dự án Phát triển tỉnh kiến nghị UBND xã Diên Khánh tiếp tục tăng cường thông tin, tuyên truyền về mục tiêu, ý nghĩa của dự án; vận động các hộ còn vướng mắc về bồi thường, giải tỏa sớm bàn giao mặt bằng sạch cho chủ đầu tư và nhà thầu. Đồng thời, địa phương cần phối hợp chỉ đạo Chi nhánh Phát triển quỹ đất khu vực Diên Khánh đẩy nhanh công tác di dời hạ tầng kỹ thuật, tạo mặt bằng liên tục để nhà thầu tổ chức thi công.

Chủ đầu tư cũng đề nghị người dân sinh sống trong khu vực dự án cùng phối hợp, giữ gìn vệ sinh chung, không xả rác, nước thải vào khu vực đang thi công. Đối với những phần mặt bằng đã tiếp nhận, các nhà thầu được yêu cầu không chờ đợi mà phải chủ động bố trí nhân lực, máy móc, tăng các mũi thi công để đẩy nhanh tiến độ.

Ông NGUYỄN THANH HIẾN – Giám đốc Ban Quản lý dự án Phát triển tỉnh: Đến nay, khối lượng thực hiện toàn dự án ước đạt hơn 65%. Thời gian qua, chủ đầu tư và nhà thầu đã tập trung đẩy mạnh thi công, cố gắng bù lại khoảng thời gian bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khách quan. Một trong những tác động lớn đến tiến độ dự án là đợt mưa lũ lớn xảy ra trên địa bàn xã Diên Khánh vào tháng 11-2025, đã làm trang thiết bị, máy móc, vật tư, vật liệu tại công trường và một số hạng mục hư hại đáng kể. Sau khi khắc phục hậu quả, các đơn vị tiếp tục tổ chức thi công tại những khu vực đủ điều kiện.

Điều quan trọng là phải xác định chính xác 50 năm đang nói đến thời hạn nào: thời hạn sử dụng đất, thời hạn hoạt động của dự án hay thời hạn sử dụng của công trình.

Theo thông tin được Cổng Thông tin điện tử Chính phủ đăng tải về Luật Nhà ở 2023, pháp luật hiện hành không quy định thời hạn sở hữu nhà chung cư nói chung là 50 năm, mà quy định về thời hạn sử dụng nhà chung cư. Thời hạn sử dụng được xác định căn cứ hồ sơ thiết kế của công trình và việc kiểm định, đánh giá chất lượng khi cần thiết.

Mỗi tòa nhà chung cư có thời hạn sử dụng nhất định. Ảnh: Phương Vi

Điều này có nghĩa, cần phân biệt giữa “thời hạn sử dụng của tòa nhà” và “thời hạn sở hữu căn hộ”.

Một tòa nhà chung cư có thể được thiết kế với thời hạn sử dụng nhất định. Khi đến thời điểm này, không có nghĩa căn hộ tự động bị thu hồi hay chủ sở hữu đương nhiên mất tài sản.

Theo quy định về cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư, cơ quan có thẩm quyền phải kiểm định, đánh giá chất lượng công trình để xác định nhà chung cư còn đủ điều kiện tiếp tục sử dụng hay phải phá dỡ. Việc cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư hiện được quy định chi tiết tại Nghị định 98/2024/NĐ-CP của Chính phủ và Văn bản hợp nhất số 20/VBHN-BXD năm 2026 của Bộ Xây dựng.

Một trong những nguyên nhân khiến người mua dễ nhầm lẫn là thời hạn sử dụng đất của dự án.

Theo Điều 172 Luật Đất đai 2024, đất sử dụng để thực hiện dự án đầu tư được Nhà nước xem xét, quyết định theo thời hạn hoạt động của dự án hoặc đơn xin giao đất, thuê đất nhưng không quá 50 năm trong trường hợp thông thường. Với một số dự án có thời hạn hoạt động trên 50 năm theo Luật Đầu tư, thời hạn giao đất có thể lên tới 70 năm. Khi hết thời hạn, người sử dụng đất có nhu cầu tiếp tục sử dụng có thể được Nhà nước xem xét gia hạn theo quy định.

Vì vậy, một dự án bất động sản nằm trên đất có thời hạn không thể được hiểu giống với căn hộ nhà ở gắn với quyền sử dụng đất ở ổn định, lâu dài.

Đây là lý do khi nghe quảng cáo “sở hữu 50 năm”, người mua cần hỏi rõ 50 năm tính từ thời điểm nào, áp dụng cho quyền nào và được thể hiện thế nào trong hồ sơ pháp lý của dự án.

Nếu nhà chung cư đến thời điểm phải kiểm định nhưng kết quả cho thấy công trình vẫn bảo đảm an toàn, nhà chung cư có thể tiếp tục được sử dụng theo thời gian được xác định trong kết luận kiểm định.

Nếu công trình không còn bảo đảm an toàn và thuộc diện phải phá dỡ, việc xử lý không đơn thuần là “hết 50 năm thì chủ căn hộ mất trắng”. Việc phá dỡ, cải tạo hoặc xây dựng lại nhà chung cư phải thực hiện theo quy định pháp luật về cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư. Chính phủ đã ban hành Nghị định 98/2024/NĐ-CP để quy định chi tiết vấn đề này.

Đặc biệt, với nhà chung cư trên đất ở sử dụng ổn định, lâu dài, cần phân biệt giá trị của bản thân công trình với quyền sử dụng đất. Cổng Thông tin điện tử Chính phủ cũng nêu rõ Luật Nhà ở 2023 không đặt ra thời hạn sở hữu chung cư nói chung; khi công trình hết thời hạn sử dụng và phải phá dỡ, việc xử lý quyền lợi của chủ sở hữu được thực hiện theo quy định về cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư.

Với những dự án được giới thiệu là “chung cư 50 năm”, người mua không nên chỉ căn cứ vào lời quảng cáo. Cần kiểm tra ít nhất các yếu tố pháp lý trước khi giao dịch: Loại đất mà dự án đang sử dụng; Thời hạn sử dụng đất còn lại của dự án; Thời hạn hoạt động của dự án đầu tư, nếu có; Công trình được xác định là nhà ở hay loại hình bất động sản khác; Quyền của người mua được ghi cụ thể thế nào trong hợp đồng mua bán và Giấy chứng nhận; Sau khi hết thời hạn sử dụng đất hoặc khi công trình xuống cấp, cơ chế xử lý quyền lợi của người mua được quy định ra sao.