Author: bachdn

Đường Nguyễn Trãi (phường An Xuyên, tỉnh Cà Mau) bị ngập do mưa lớn, triều cường. (Ảnh: HỮU TÙNG)

Ngày 24/8, theo kết luận số 69/KL-TT vừa ban hành của Thanh tra tỉnh Cà Mau về việc chấp hành pháp luật đối với dự án cải tạo và xây dựng hệ thống thoát nước và xử lý nước thải thành phố Cà Mau (giai đoạn 1), dự án có tổng mức đầu tư phê duyệt ban đầu năm 2009 là hơn 500 tỷ đồng, sử dụng vốn vay ưu đãi ODA của Chính phủ Italia và vốn đối ứng trong nước.

Dự án được kỳ vọng sẽ giải quyết dứt điểm tình trạng ngập úng đô thị, thu gom và xử lý nước thải cho các khu vực nội thị thành phố Cà Mau trước đây, nay gồm các phường Tân Thành, An Xuyên, Lý Văn Lâm, Hòa Thành của tỉnh Cà Mau.

Trạm bơm chống ngập trên đường 3/2, phường Tân Thành, tỉnh Cà Mau. (Ảnh: HỮU TÙNG)

Tuy nhiên, qua gần 20 năm triển khai và qua 2 lần điều chỉnh quy mô, tổng mức đầu tư, dự án vẫn rơi vào tình trạng tồn đọng, kéo dài. Đến thời điểm thanh tra, công trình chỉ mới hoàn thành một số công việc chuẩn bị đầu tư như: Khảo sát, thiết kế, giải phóng mặt bằng hơn 23ha tại phường Tân Xuyên… Tổng số tiền đã giải ngân mới đạt hơn 36 tỷ đồng, trong đó vốn ODA là hơn 13 tỷ đồng, vốn đối ứng hơn 23 tỷ đồng.

Khu vực cửa xả thoát nước thải và nước mưa trên đường Mạc Cửu, phường An Xuyên, tỉnh Cà Mau. (Ảnh: HỮU TÙNG)

Mức giải ngân nêu trên chỉ đạt 9,76% so tổng vốn được phân bổ (hơn 373 tỷ đồng). Đáng chú ý, số vốn không giải ngân được và bị hủy lên tới hơn 229 tỷ đồng, chiếm đến hơn 86,2%. Dự án hoàn toàn chưa lựa chọn được nhà thầu thi công xây lắp.

Theo kết luận của Thanh tra tỉnh Cà Mau, nguyên nhân dẫn đến dự án “đóng băng” suốt nhiều năm xuất phát từ cả yếu tố chủ quan lẫn khách quan.

Cụ thể, ở khâu chuẩn bị đầu tư, đơn vị tư vấn là Công ty cổ phần tư vấn cấp thoát nước và môi trường đã lập tổng mức đầu tư thiếu sót, không tính toán đầy đủ các chi phí lớn như phá dỡ, hoàn trả mặt đường, vỉa hè hay di dời hạ tầng kỹ thuật.

Do chưa triển khai được dự án chống ngập nên mỗi khi mưa lớn cục bộ, đường phố nội thị Cà Mau lại bị ngập, ảnh hưởng lớn đến đi lại và sinh hoạt của người dân. (Ảnh: HỮU TÙNG)

Việc này khiến tổng mức đầu tư ban đầu thấp hơn nhiều so thực tế, buộc phải điều chỉnh nhiều lần. Bản thân chủ đầu tư qua các thời kỳ (Công ty cấp thoát nước Cà Mau và Ban quản lý dự án công trình xây dựng tỉnh) thiếu kiểm tra, nghiệm thu chưa chặt chẽ, dẫn đến nhiều gói thầu thực hiện trễ hạn hợp đồng từ vài tháng đến hàng chục tháng; cùng với việc chỉ định thầu ở một số gói thầu khi dự toán chưa được phê duyệt.

Bên cạnh đó, hợp đồng tư vấn thiết kế với Liên danh tư vấn Italia kéo dài hơn 6 năm do thủ tục xin ý kiến “không phản đối” từ nhà tài trợ rườm rà. Đỉnh điểm vướng mắc vào năm 2022 khi Tổng cục Đường bộ Việt Nam (trước đây) không chấp thuận phương án đào lắp tuyến ống thoát nước trên mặt Quốc lộ 63 vừa được nâng cấp, buộc dự án phải tìm phương án thay thế.

Để xử lý dứt điểm “dự án treo”, ngày 29/7/2025, Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau đã trình và được Thủ tướng Chính phủ đồng ý cho phép dừng sử dụng nguồn vốn vay ODA Italia tại Công văn số 11279/VPCP-QHQT (ngày 17/11/2025). Theo công văn nêu trên, tỉnh Cà Mau sẽ cân đối ngân sách trong nước và các nguồn vốn hợp pháp khác để tiếp tục thực hiện dự án theo tình hình mới.

Từ kết quả thanh tra vừa ban hành, Thanh tra tỉnh Cà Mau kiến nghị Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh tổ chức kiểm điểm vai trò, trách nhiệm đối với nhiều cựu lãnh đạo các sở: Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư (nay là Sở Tài chính); Sở Xây dựng; Ban Quản lý dự án Xây dựng tỉnh; nguyên lãnh đạo Công ty cấp thoát nước Cà Mau.

Thanh tra tỉnh cũng yêu cầu các cơ quan chuyên môn rà soát, tận dụng tối đa hồ sơ kỹ thuật đã lập để tránh lãng phí, khẩn trương giải quyết dứt điểm công nợ với các nhà thầu nước ngoài và trong nước, quyết liệt triển khai hạ tầng thoát nước nhằm bảo vệ môi trường, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân đô thị Cà Mau.

Kết quả biểu quyết thông qua Nghị quyết về việc di chuyển 2 di tích trong phạm vi thực hiện dự án đầu tư xây dựng tuyến đường kết nối Cảng Hàng không quốc tế Gia Bình với Thủ đô Hà Nội. Ảnh: VPQH

Theo đó, Nghị quyết cho phép áp dụng cơ chế, chính sách quy định tại Điều 2 Nghị quyết số 256/2025/QH15 của Quốc hội về chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng Cảng Hàng không quốc tế Gia Bình đối với việc di chuyển 2 di tích lịch sử – văn hóa gồm: Đình Đông Côi, phường Thuận Thành và Đình Tam Sơn, xã Lương Tài, thành phố Bắc Ninh trong phạm vi thực hiện Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường kết nối Cảng Hàng không quốc tế Gia Bình với Thủ đô Hà Nội, đoạn qua địa bàn thành phố Bắc Ninh.

Nghị quyết này có hiệu lực thi hành từ ngày 20/9/2026. Chính phủ chịu trách nhiệm trước Quốc hội trong việc lãnh đạo, chỉ đạo việc triển khai thực hiện Nghị quyết này.

Trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý Dự thảo Nghị quyết trước khi Quốc hội thông qua, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh cho biết, ngày 22/8, Quốc hội đã cho ý kiến tại Hội trường đối với Hồ sơ Dự án Nghị quyết của Quốc hội về di chuyển các di tích trong phạm vi thực hiện Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường kết nối Cảng Hàng không quốc tế Gia Bình với Thủ đô Hà Nội và Dự án xây dựng Doanh trại Trung đoàn không quân Công an nhân dân theo quy định tại Điều 2 Nghị quyết số 256/2025/QH15 của Quốc hội.

Sau phiên thảo luận tại Hội trường, Chính phủ đã phối hợp chặt chẽ với Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội và các cơ quan có liên quan để nghiên cứu, tiếp thu đầy đủ ý kiến và đã có báo cáo tiếp thu giải trình gửi tới các đại biểu Quốc hội.

 Dự thảo Nghị quyết sau khi tiếp thu, chỉnh lý đã đạt được sự thống nhất cao giữa Chính phủ và Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Các mục tiêu đặt ra trong quá trình xây dựng dự thảo Nghị quyết đã đạt được, đó là: áp dụng cơ chế, chính sách di chuyển đối với 2 di tích (Đình Đông Côi và Đình Tam Sơn) trong phạm vi thực hiện dự án đầu tư xây dựng tuyến đường kết nối Cảng hàng không quốc tế Gia Bình với Thủ đô Hà Nội, đoạn qua địa bàn thành phố Bắc Ninh theo Điều 2 Nghị quyết số 256/2025/QH15 của Quốc hội.

Đối với di tích Đền Tân Trăn (xã Lâm Thao), Chính phủ sẽ rà soát kỹ lưỡng thực trạng và các vấn đề liên quan đến Luật Tín ngưỡng, Tôn giáo và chưa đưa vào Nghị quyết này.

“Chính phủ sẽ chịu trách nhiệm trước Quốc hội trong việc lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện Nghị quyết này, bảo đảm hài hòa giữa bảo tồn di sản văn hóa và yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội” – Bộ trưởng cho biết./.

Luật Phát triển đô thị quy định TPHCM, thành phố khác là đô thị đặc biệt được quyết định thí điểm cơ chế, chính sách mới, khác với luật, nghị quyết của Quốc hội hoặc đối với những vấn đề chưa được pháp luật quy định.

Việc thực hiện thí điểm cơ chế, chính sách không thực hiện trong lĩnh vực quốc phòng, an ninh, đối ngoại quốc gia, tôn giáo và lĩnh vực khác liên quan trực tiếp đến chủ quyền quốc gia.

Trên cơ sở chấp thuận của cấp có thẩm quyền, HĐND Thành phố ban hành nghị quyết thí điểm cơ chế, chính sách, trong đó xác định rõ mục tiêu, phạm vi, đối tượng, nội dung, thời gian, không gian, địa bàn thí điểm.

HĐND Thành phố cũng dự kiến kết quả, tác động của thí điểm; quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan; biện pháp quản trị rủi ro; cơ chế kiểm soát, giám sát, đánh giá; điều kiện, trình tự điều chỉnh, gia hạn hoặc kết thúc việc thí điểm.

UBND Thành phố có trách nhiệm trình HĐND ban hành nghị quyết thí điểm cơ chế, chính sách.

Một góc của TPHCM. Ảnh: Nguyễn Huế

Trường hợp đề xuất thí điểm cơ chế, chính sách có tác động đến vùng đô thị đặc biệt, UBND Thành phố có trách nhiệm đánh giá tác động kinh tế – xã hội vùng, quốc gia, lấy ý kiến của UBND cấp tỉnh của các địa phương có liên quan trước khi trình HĐND Thành phố xem xét, quyết định.

UBND Thành phố có trách nhiệm xử lý hoặc kiến nghị xử lý các vấn đề phát sinh trong quá trình thực hiện; tạm dừng thực hiện thí điểm và báo cáo HĐND Thành phố xem xét, quyết định trong trường hợp việc thí điểm có ảnh hưởng tiêu cực vượt quá mức độ đã được dự báo.

Quy định về khu kinh tế đặc biệt

Luật Phát triển đô thị đã dành riêng một chương quy định về cơ chế, chính sách phát triển Khu kinh tế đặc biệt. Theo đó, xã, phường, đặc khu được công nhận là khu kinh tế đặc biệt khi đáp ứng các tiêu chí: Có vị trí chiến lược, phù hợp với định hướng phát triển kinh tế – xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh của đất nước; có cảng hàng không quốc tế hoặc cảng biển loại I trở lên; có không gian tương đối độc lập, dễ kiểm soát, có quy mô dân số, diện tích tự nhiên lớn.

Theo báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo luật, Chính phủ cho biết luật đã chỉnh lý theo hướng bỏ quy định giao thẩm quyền cho HĐND ở khu kinh tế đặc biệt quyết định thử nghiệm có kiểm soát.

Với khu đô thị lấn biển, luật quy định rõ việc đầu tư, xây dựng, phát triển dự án khu đô thị lấn biển phải được thực hiện trên cơ sở đánh giá đầy đủ về điều kiện tự nhiên, địa chất… cũng như đánh giá tác động của dự án đến khu vực ven biển và các khu vực lân cận.

Khu đô thị lấn biển phải được quy hoạch, đầu tư, xây dựng hiện đại, xanh, thông minh theo hướng sử dụng hiệu quả tài nguyên biển và đất đai, tiết kiệm năng lượng, bảo đảm khả năng chống chịu và an toàn của hệ thống hạ tầng.

Luật cũng nêu rõ việc đầu tư, xây dựng và đưa khu đô thị lấn biển vào khai thác, sử dụng phải được thực hiện theo từng giai đoạn phù hợp với quy mô, khả năng đáp ứng của hạ tầng và yêu cầu bảo đảm an toàn công trình, bảo vệ môi trường.

Nhà đầu tư chịu trách nhiệm quản lý, vận hành, duy tu, bảo dưỡng, công trình lấn biển và các công trình hạ tầng kỹ thuật trong khu vực dự án, khu đô thị lấn biển. 

Quốc hội giao Chính phủ quy định tiêu chí đối với dự án đầu tư xây dựng khu đô thị lấn biển để thu hút nhà đầu tư chiến lược, điều kiện xác định nhà đầu tư chiến lược để được hưởng cơ chế, chính sách theo quy định của luật này.

Về phát triển Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam, luật điều chỉnh thẩm quyền quy định “điều kiện, trình tự, thủ tục cấp phép thành lập ngân hàng có hoạt động ngân hàng đầu tư tại Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam, phát hành sản phẩm tài chính quốc tế thông qua Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam” từ cơ quan điều hành Trung tâm tài chính quốc tế tại Thành phố sang HĐND Thành phố và bổ sung điều kiện phải có ý kiến của Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Đồng thời, luật bổ sung quy định thành viên Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam được cung cấp dịch vụ tài chính, dịch vụ hỗ trợ khác tại trung tâm theo giấy phép thành lập và hoạt động cho tổ chức trong nước để giao dịch, thu hút vốn quốc tế.

Cuối phiên họp sáng 24/8, Quốc hội thông qua Luật Phát triển đô thị với 465 đại biểu tán thành, bằng 93% tổng số đại biểu Quốc hội.

Quốc hội biểu quyết thông qua dự thảo Luật Phát triển đô thị, sáng 24/8. Ảnh: Quang Phúc/Sài Gòn Giải Phóng.

Luật tập trung tạo cơ chế phát triển cho các đô thị đặc biệt như TP.HCM, thành phố lớn và khu kinh tế đặc biệt trên nguyên tắc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền.

Phát biểu tiếp thu, chỉnh lý dự thảo luật trước khi Quốc hội biểu quyết, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết dự thảo luật đã làm rõ một số cơ chế thí điểm đặc thù có thể áp dụng cho thành phố chưa là đô thị đặc biệt và khu kinh tế đặc biệt.

Theo đó, Chính phủ được ban hành nghị định thí điểm khi có chủ trương của cấp có thẩm quyền và được Ủy ban Thường vụ Quốc hội đồng ý. Việc thí điểm chỉ nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước, quản lý kinh tế và xã hội.

Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang và các đại biểu đoàn TP.HCM cảm ơn Quốc hội đã biểu quyết thông qua dự thảo Luật Phát triển đô thị, sáng 24/8. Ảnh: Quang Phúc/Sài Gòn Giải Phóng.

Dự thảo Luật Phát triển đô thị gồm 5 chương, 66 điều, tăng 1 điều so với dự thảo ban đầu.

Theo đó, HĐND thành phố được quyết định tổng biên chế công chức, viên chức tăng thêm không quá 20% so với Trung ương giao nếu tự cân đối được ngân sách chi trả lương.

Luật cũng bổ sung quy định về đầu tư, phát triển khu đô thị lấn biển. Nhà đầu tư chiến lược được áp dụng cơ chế khai thác khoáng sản, như khai thác cát biển làm vật liệu san lấp, tương tự các dự án trọng điểm quốc gia. Thời hạn hoạt động của dự án lên tới 70 năm. Nhà đầu tư không được chuyển nhượng toàn bộ dự án khi chưa hoàn thành; chỉ được chuyển nhượng tối đa 50% diện tích đất lấn biển đã hoàn tất hạ tầng kỹ thuật khung.

Đối với khu thương mại tự do và khu logistics tích hợp, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam được quy định điều kiện để chi nhánh ngân hàng nước ngoài mở phòng giao dịch trong khu thương mại tự do nhằm kiểm soát rủi ro ngoại hối, rửa tiền. Chính phủ được giao quy định trình tự công nhận, tạm đình chỉ hoặc đình chỉ chế độ ưu tiên hải quan đối với doanh nghiệp hoạt động tại đây.

Về Trung tâm Tài chính quốc tế, luật giao HĐND thành phố quyết định điều kiện, thủ tục cấp phép ngân hàng đầu tư và phát hành sản phẩm tài chính quốc tế, trên cơ sở có ý kiến thống nhất của Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Đối với khu kinh tế đặc biệt, luật bỏ thẩm quyền của HĐND trong việc quyết định cơ chế thử nghiệm có kiểm soát.

Các đại biểu đoàn TP.HCM cảm ơn Quốc hội đã biểu quyết thông qua dự thảo Luật Phát triển đô thị, sáng 24/8. Ảnh: Quang Phúc/Sài Gòn Giải Phóng.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng. Ảnh: Bích Hồng/Bnews/vnanet.vn

Luật Phát triển đô thị với 5 chương, 66 điều vừa được Quốc hội khóa XVI thông qua sáng 24/8 tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất sau khi được tiếp thu, giải trình, chỉnh lý. Nhiều cơ chế, chính sách được bổ sung theo hướng tạo thêm không gian phát triển, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và khai thác các mô hình phát triển mới.

Đáng chú ý, Luật Phát triển đô thị có các quy định về khu đô thị lấn biển, khu thương mại tự do, logistics tích hợp, Trung tâm tài chính quốc tế, hạ tầng năng lượng và quy hoạch đô thị. Tinh thần xuyên suốt của luật là phát huy tiềm năng, lợi thế của các địa phương theo phương châm “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”; đồng thời tạo không gian phát triển có tính khả thi, hiệu lực và hiệu quả trong tổ chức thực hiện.

* Mở không gian phát triển từ những mô hình đô thị mới

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, Chính phủ đã nghiêm túc tiếp thu, chỉnh lý dự thảo luật bảo đảm thể chế hóa đầy đủ chủ trương, định hướng của Đảng, xác lập các cơ chế chính sách đột phá, vượt trội, đáp ứng yêu cầu thúc đẩy phát triển đô thị đặc biệt nói chung, Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng, thành phố khác, khu kinh tế đặc biệt, dự án khu đô thị lấn biển, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số và phát triển nhanh, bền vững đất nước trong kỷ nguyên mới.

Việc xây dựng luật được thực hiện trên cơ sở tuân thủ nguyên tắc bảo đảm tính hợp hiến, đổi mới tư duy lập pháp, đẩy mạnh phân cấp phân quyền gắn với năng lực điều kiện bảo đảm thực hiện và trách nhiệm giải trình, phát huy tiềm năng lợi thế của các địa phương, phù hợp với phương châm địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm, tạo không gian phát triển mới với tính khả thi, hiệu lực, hiệu quả trong tổ chức thực hiện.

Một điểm nhấn trong quá trình chỉnh lý dự thảo là bổ sung cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển khu đô thị lấn biển. Nội dung này được bổ sung thành một điều riêng trong Mục 3 về phát triển kinh tế của Chương II về cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển đô thị đặc biệt.

Các quy định tập trung vào những vấn đề cốt lõi của dự án khu đô thị lấn biển, gồm nguyên tắc đầu tư, xây dựng và phát triển; điều kiện đối với nhà đầu tư chiến lược; ưu đãi, hỗ trợ và nghĩa vụ của nhà đầu tư; thẩm quyền quyết định một số chỉ tiêu kinh tế – kỹ thuật, chỉ tiêu sử dụng đất và cơ chế khai thác khoáng sản phục vụ dự án.

Việc bổ sung cơ chế này được thực hiện trên cơ sở tiếp thu ý kiến của các đại biểu Quốc hội, nhằm bảo đảm phù hợp với mục tiêu chính sách và cấu trúc của dự thảo Luật.

Cùng với đô thị lấn biển, luật hoàn thiện thêm cơ chế cho khu thương mại tự do và khu logistics tích hợp. Khu thương mại tự do được xác định là “khu chức năng”, qua đó làm rõ hơn nội hàm của mô hình này trong hệ thống quy định của dự thảo.

Đối với hoạt động ngân hàng tại khu thương mại tự do, luật cũng bổ sung thẩm quyền của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trong quy định yêu cầu, điều kiện cụ thể đối với phòng giao dịch của chi nhánh ngân hàng nước ngoài. Mục tiêu là kiểm soát chặt chẽ, hạn chế rủi ro về quản lý ngoại hối, phòng, chống rửa tiền và tránh tạo sức ép cạnh tranh lớn đối với các ngân hàng trong nước.

Cùng đó là quy định trình tự, thủ tục công nhận, gia hạn, tạm đình chỉ và đình chỉ việc áp dụng chế độ ưu tiên hải quan đối với khu thương mại tự do, khu logistics tích hợp, tạo cơ sở để hoàn thiện các cơ chế pháp lý cụ thể trong tổ chức thực hiện.

Ngoài ra, Luật Phát triển đô thị chú trọng tăng phân cấp, phân quyền nhưng gắn với kiểm soát. Theo đó, tạo không gian phát triển không chỉ thể hiện ở việc mở thêm các mô hình, lĩnh vực mới mà còn ở việc trao thêm thẩm quyền cho chính quyền địa phương.

Trong lĩnh vực quy hoạch, dự thảo bổ sung thẩm quyền của Hội đồng nhân dân Thành phố trong việc điều chỉnh cục bộ Quy hoạch tổng thể Thành phố.

Đáng chú ý, việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền được đặt song song với yêu cầu kiểm soát quyền lực. Luật bổ sung điều kiện “phải có sự đồng ý của Ủy ban Thường vụ Quốc hội” đối với trường hợp Chính phủ ban hành Nghị định thí điểm cơ chế, chính sách khác hoặc chưa được quy định trong Luật Phát triển đô thị và các văn bản quy phạm pháp luật khác của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Phạm vi thí điểm cũng được giới hạn là “để đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước, quản lý kinh tế, quản lý xã hội”. Việc chỉnh lý nhằm tăng cường tính công khai, minh bạch, bảo đảm yêu cầu kiểm soát quyền lực, thống nhất cách hiểu và tính khả thi trong áp dụng.

Kết quả biểu quyết thông qua Luật Phát triển đô thị. Ảnh: Bích Hồng/Bnews/vnanet.vn

* Tạo cơ chế cho tài chính quốc tế và hạ tầng năng lượng

Một không gian phát triển mới khác được Luật Phát triển đô thị đề cập đến chính là việc tập trung hoàn thiện là Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam.

Theo đó, Luật điều chỉnh thẩm quyền quy định điều kiện, trình tự, thủ tục cấp phép thành lập ngân hàng có hoạt động ngân hàng đầu tư tại Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam và phát hành sản phẩm tài chính quốc tế thông qua Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam từ Cơ quan điều hành Trung tâm tài chính quốc tế tại Thành phố sang Hội đồng nhân dân Thành phố; đồng thời bổ sung điều kiện phải có ý kiến của Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Cùng đó là bổ sung quy định Thành viên Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam được cung cấp dịch vụ tài chính, dịch vụ hỗ trợ khác tại Trung tâm theo Giấy phép thành lập và hoạt động cho tổ chức trong nước để giao dịch, thu hút vốn quốc tế. Hoạt động này phải tuân thủ các quy định về quản lý ngoại hối, phòng chống rửa tiền, chống tài trợ khủng bố, chống tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt và quản lý nợ công.

Trong lĩnh vực năng lượng, luật đã bổ sung đầy đủ thẩm quyền của Hội đồng nhân dân Thành phố trong việc quy định các nội dung về mua bán điện trực tiếp, gồm đối tượng, điều kiện tham gia, cơ chế thực hiện và trách nhiệm của đối tượng tham gia. Quy định nhằm bảo đảm đầy đủ cơ sở pháp lý trong tổ chức thực hiện, tính khả thi, thống nhất, an toàn và ổn định trong vận hành hệ thống điện.

Luật Phát triển đô thị trình Quốc hội xem xét, thông qua có 5 chương, 66 điều, tăng 1 điều so với dự thảo Luật Chính phủ trình Quốc hội đầu kỳ họp. Các nội dung được chỉnh lý cho thấy Luật Phát triển đô thị đã tập trung vào việc tạo thêm không gian phát triển, hoàn thiện cơ chế cho những mô hình mới, tăng quyền chủ động của địa phương và đồng thời đặt ra các yêu cầu về kiểm soát quyền lực, trách nhiệm giải trình.

Quốc hội biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc. (Ảnh: DUY LINH)

Tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, sáng 24/8, với 467/470 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành (bằng 93,40%), Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc; có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2027.

So với hiện hành, Luật bổ sung quy định cho phép Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định điều chỉnh một số nội dung của quy chế khi cần thiết theo đề xuất của cơ quan lập quy chế quản lý kiến trúc hoặc Ủy ban nhân dân cấp xã và trên cơ sở kết quả rà soát, đánh giá quá trình thực hiện quy chế quản lý kiến trúc.

Trường hợp Ủy ban nhân dân cấp xã được Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phân cấp hoặc ủy quyền theo quy định thì Ủy ban nhân dân cấp xã quyết định điều chỉnh quy chế theo quy định.

Trước khi biểu quyết, Quốc hội đã nghe Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày Báo cáo một số nội dung chính đã được tiếp thu, giải trình, chỉnh lý và hoàn thiện dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc.

Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày Báo cáo một số nội dung chính đã được tiếp thu, giải trình, chỉnh lý và hoàn thiện dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc. (Ảnh: DUY LINH)

Theo đó, Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết về nhóm đề nghị tăng cường cơ chế kiểm soát chuyên môn của cơ quan cấp tỉnh khi phân cấp cho xã trong lập, ban hành quy chế quản lý kiến trúc: Chính phủ đề nghị giữ nguyên như phương án của dự thảo Luật. Việc phân cấp, ủy quyền và cơ chế kiểm soát chuyên môn đã được pháp luật về tổ chức chính quyền địa phương quy định. Khi thực hiện phân cấp, Ủy ban nhân dân tỉnh sẽ quy định cụ thể yêu cầu, cơ chế để bảo đảm chất lượng chuyên môn phù hợp với từng trường hợp.

Về vấn đề quy định thời gian thẩm định quy hoạch phù hợp với từng cấp độ của đồ án, bảo đảm chất lượng thẩm định: Chính phủ đề nghị giữ nguyên quy định về thời hạn tối đa là 20 ngày. Việc rút ngắn thời gian nhằm cải cách thủ tục hành chính, không làm thay đổi yêu cầu về nội dung, chất lượng thẩm định và trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.

Chính phủ xin tiếp thu về đề nghị đối với công tác quản lý, hành nghề (việc chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm phải gắn với cơ chế kiểm soát, đồng thời đẩy mạnh xây dựng cơ sở dữ liệu). Dự thảo Luật đã được rà soát, chỉnh lý, hoàn thiện theo hướng tăng cường hậu kiểm, phát triển nghề nghiệp liên tục, xây dựng và vận hành cơ sở dữ liệu hành nghề, bảo đảm cải cách thủ tục hành chính đi đôi với hiệu lực, hiệu quả trong quản lý nhà nước.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày Báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Luật – Ảnh: chinhphu.vn/Nhật Bắc

Trước khi Quốc hội biểu quyết thông qua Luật, thay mặt Chính phủ và cơ quan chủ trì soạn thảo, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày Báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Luật.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, trên cơ sở nghiên cứu đầy đủ ý kiến của các đại biểu Quốc hội và Kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ đã nghiêm túc tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật, bảo đảm thể chế hóa đầy đủ chủ trương, định hướng của Đảng; xác lập các cơ chế, chính sách đột phá, vượt trội đáp ứng yêu cầu thúc đẩy phát triển đô thị đặc biệt nói chung, TPHCM nói riêng, các thành phố khác, khu kinh tế đặc biệt và đầu tư xây dựng dự án khu đô thị lấn biển.

Việc chỉnh lý dự thảo Luật nhằm góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số, phát triển nhanh, bền vững đất nước trong kỷ nguyên mới; đồng thời bảo đảm tính hợp hiến, đổi mới tư duy lập pháp, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với năng lực, điều kiện bảo đảm thực hiện và trách nhiệm giải trình.

Theo Bộ trưởng, dự thảo được chỉnh lý theo hướng phát huy tiềm năng, lợi thế của các địa phương, phù hợp với phương châm “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”, tạo không gian phát triển với tính khả thi, hiệu lực, hiệu quả trong tổ chức thực hiện.

Bổ sung điều kiện kiểm soát cơ chế thí điểm

Tiếp thu ý kiến của các đại biểu Quốc hội và Kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ đã chỉnh lý toàn diện nhiều quy định của dự thảo Luật.

Về phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng (khoản 6 Điều 1), dự thảo Luật bổ sung điều kiện “phải có sự đồng ý của Ủy ban Thường vụ Quốc hội” và giới hạn phạm vi thí điểm cơ chế, chính sách là “để đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước, quản lý kinh tế, quản lý xã hội“.

Theo Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng, việc bổ sung quy định nhằm tăng cường tính công khai, minh bạch, bảo đảm yêu cầu kiểm soát quyền lực trong việc Chính phủ ban hành Nghị định thí điểm cơ chế, chính sách khác hoặc chưa được quy định trong Luật Phát triển đô thị, văn bản quy phạm pháp luật khác của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội để áp dụng đối với thành phố chưa được công nhận là đô thị đặc biệt, khu kinh tế đặc biệt; đồng thời thống nhất cách hiểu và bảo đảm tính khả thi khi áp dụng Luật.

Dự thảo Luật cũng bổ sung quy định xác định tính chất của khu thương mại tự do là “khu chức năng” và giải thích từ ngữ về “cấp có thẩm quyền” nhằm bảo đảm minh bạch, thống nhất trong áp dụng các quy định liên quan…

Hoàn thiện cơ chế cho khu thương mại tự do, Trung tâm tài chính quốc tế

Về khu thương mại tự do, khu logistics tích hợp (Điều 21 và khoản 6 Điều 63), dự thảo Luật bổ sung thẩm quyền của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quy định yêu cầu, điều kiện cụ thể của phòng giao dịch của chi nhánh ngân hàng nước ngoài trong khu thương mại tự do.

Quy định này nhằm kiểm soát chặt chẽ, hạn chế rủi ro về quản lý ngoại hối, phòng, chống rửa tiền, đồng thời tránh tạo sức ép cạnh tranh lớn đối với các ngân hàng trong nước.

Dự thảo cũng bổ sung thẩm quyền của Chính phủ quy định trình tự, thủ tục công nhận, gia hạn, tạm đình chỉ, đình chỉ việc áp dụng chế độ ưu tiên hải quan đối với khu thương mại tự do, khu logistics tích hợp, tạo cơ sở hoàn thiện các cơ chế pháp lý cụ thể cho tổ chức thực hiện.

Về phát triển Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam (Điều 24), dự thảo Luật chỉnh lý tên Điều thành “Cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam”, nhằm làm rõ mục tiêu điều chỉnh vấn đề này trong dự thảo Luật với Nghị quyết số 222/2025/QH15.

Dự thảo điều chỉnh thẩm quyền quy định điều kiện, trình tự, thủ tục cấp phép thành lập ngân hàng có hoạt động ngân hàng đầu tư và phát hành sản phẩm tài chính quốc tế tại Trung tâm tài chính quốc tế từ Cơ quan điều hành Trung tâm sang HĐND Thành phố, đồng thời bổ sung điều kiện phải có ý kiến của Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Dự thảo cũng cho phép thành viên Trung tâm cung cấp dịch vụ tài chính, dịch vụ hỗ trợ khác cho tổ chức trong nước để giao dịch, thu hút vốn quốc tế, trên cơ sở tuân thủ quy định về quản lý ngoại hối, phòng chống rửa tiền, chống tài trợ khủng bố, chống tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt và quản lý nợ công…

Bổ sung cơ chế phát triển khu đô thị lấn biển

Về các quy định liên quan đến khu kinh tế đặc biệt (Chương III), dự thảo Luật được chỉnh lý theo hướng bỏ quy định giao thẩm quyền cho HĐND ở khu kinh tế đặc biệt quyết định thử nghiệm có kiểm soát.

Dự thảo quy định nguồn thu từ giao dịch tín chỉ carbon là nguồn thu ngân sách cấp tỉnh được hưởng 100% và giao HĐND cấp tỉnh nơi có khu kinh tế đặc biệt quy định việc sử dụng nguồn thu đó.

Đồng thời, dự thảo không tiếp tục quy định về phát triển các đảo đất, bãi đá nhỏ biệt lập để tiếp tục nghiên cứu, đánh giá toàn diện và xử lý trong pháp luật chuyên ngành về biển, đảo vào thời điểm phù hợp, bảo đảm đồng bộ, chặt chẽ và phù hợp với yêu cầu về chủ quyền, quốc phòng, an ninh, đối ngoại, tài nguyên và môi trường biển.

Về cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển khu đô thị lấn biển (Điều 19), tiếp thu ý kiến của các đại biểu Quốc hội, dự thảo Luật bổ sung 1 điều trong Mục 3 về phát triển kinh tế của Chương II về cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển đô thị đặc biệt để quy định cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển khu đô thị lấn biển.

Theo đó, dự thảo quy định về nguyên tắc đầu tư, xây dựng, phát triển khu đô thị lấn biển; điều kiện đối với nhà đầu tư chiến lược; ưu đãi, hỗ trợ và nghĩa vụ của nhà đầu tư; thẩm quyền quyết định một số chỉ tiêu kinh tế-kỹ thuật, chỉ tiêu sử dụng đất và cơ chế khai thác khoáng sản phục vụ dự án…

Luật Phát triển đô thị sau khi tiếp thu, chỉnh lý, hoàn thiện trình Quốc hội thông qua có 5 chương, 66 điều, tăng 1 điều so với dự thảo Luật Chính phủ trình Quốc hội đầu kỳ họp.

Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 1/10/2026.

Quốc hội biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường. Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN

Hai Luật được Quốc hội thông qua là Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường; và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

Bốn Nghị quyết được thông qua gồm: Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; Nghị quyết của Quốc hội về chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 – Vùng Thủ đô Hà Nội; Nghị quyết của Quốc hội về điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng; Nghị quyết của Quốc hội quy định cơ chế, chính sách đặc thù để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong việc thực hiện các dự án, công trình phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 tại Đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang.

Đột phá cải cách hành chính trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường

Quốc hội đã biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường với 93% tổng số đại biểu tham gia biểu quyết tán thành.

10 luật được sửa đổi, bổ sung gồm: Luật Trồng trọt; Luật Bảo vệ và kiểm dịch thực vật; Luật Chăn nuôi; Luật Thú y; Luật Thủy sản; Luật Địa chất và khoáng sản; Luật Tài nguyên nước; Luật Thủy lợi; Luật Khí tượng thủy văn và Luật Đê điều.

Luật chuyển căn bản trong tư duy quản lý nhà nước từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm” dựa trên cơ sở quản trị rủi ro. Luật chính thức bãi bỏ điều kiện kinh doanh đối với hoạt động buôn bán giống cây trồng và phân bón; đồng thời kéo dài thời hạn của Giấy chứng nhận đăng ký thuốc bảo vệ thực vật từ 5 năm lên 10 năm và bãi bỏ thủ tục cấp lại đối với Giấy chứng nhận đủ điều kiện buôn bán thuốc bảo vệ thực vật để chuyển sang chế độ không thời hạn.

Ngoài ra, luật đẩy mạnh phân cấp phân quyền cho chính quyền cấp tỉnh đối với các thủ tục thú y, quản lý giống vật nuôi quý hiếm, cấp phép mỏ khoáng sản nhóm I và thủ tục tài nguyên nước nhằm tiết giảm tối đa thời gian và chi phí hành chính cho doanh nghiệp.

Luật sẽ có hiệu lực kể từ ngày 1/1/2027.

Bảo vệ tinh thần đổi mới sáng tạo

Với 465/471 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội thông qua Nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.

Nghị quyết này quy định cơ chế miễn hoặc loại trừ trách nhiệm hình sự đối với các hành vi vi phạm nhưng có động cơ vì lợi ích chung, không vụ lợi cá nhân hay tham nhũng, và đã khắc phục toàn bộ thiệt hại vật chất. Đặc biệt, nghị quyết thiết lập cơ chế loại trừ trách nhiệm hình sự đối với các rủi ro phát sinh trong quá trình thử nghiệm công nghệ mới, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số khi chủ thể đã tuân thủ đúng quy trình phòng ngừa, hoặc trong trường hợp quy định pháp luật còn mâu thuẫn nhưng hành vi xuất phát từ yêu cầu đòi hỏi cấp thiết của thực tiễn. Bên cạnh đó, cơ quan tiến hành tố tụng được phép xem xét tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự tối đa 2 năm để tạo điều kiện cho các tổ chức, cá nhân tập trung khắc phục hậu quả và đưa công trình vào vận hành hiệu quả.

Dự thảo Nghị quyết sau khi tiếp thu, chỉnh lý trình Quốc hội thông qua gồm 3 chương, 13 điều. Nghị quyết có hiệu lực thi hành từ ngày 1/9/2026 với thời hạn áp dụng trong 3 năm, kể từ ngày có hiệu lực.

Khơi thông nguồn lực đầu tư Dự án đường Vành đai 5 – Vùng Thủ đô Hà Nội

Nhằm tăng cường kết nối liên vùng và hoàn thiện hạ tầng quốc gia, Quốc hội đã phê duyệt Nghị quyết về chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 – Vùng Thủ đô Hà Nội, với 463/470 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành.

Dự án có chiều dài toàn tuyến khoảng 349 km đi qua địa phận 7 tỉnh, thành phố bao gồm Hà Nội, Ninh Bình, Hưng Yên, Hải Phòng, Bắc Ninh, Thái Nguyên, Phú Thọ. Dự án có sơ bộ tổng mức đầu tư là 288.268 tỷ đồng, trong đó nguồn ngân sách trung ương đóng vai trò chủ đạo với 215.192 tỷ đồng (chiếm 74,65% để đầu tư tuyến chính cao tốc) và ngân sách các địa phương tự cân đối khoảng 73.076 tỷ đồng (chiếm 25,35% phục vụ giải phóng mặt bằng, xây dựng đường song hành). Công trình dự kiến triển khai chuẩn bị đầu tư từ năm 2026, thi công từ năm 2027 và đặt mục tiêu hoàn thành toàn tuyến trước năm 2035.

Hiện đại hóa tuyến đường sắt chiến lược Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng

Quốc hội biểu quyết thông qua Nghị quyết của Quốc hội về điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng. Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN

Cùng với hạ tầng đường bộ, Quốc hội tiếp tục phê duyệt Nghị quyết về điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, với 460/473 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành.

Dự án sau khi điều chỉnh sẽ xây dựng tuyến đường đôi khổ tiêu chuẩn 1.435 mm cho các đoạn tuyến trọng điểm có nhu cầu vận tải cực lớn gồm đoạn ga Bắc Hồng – ga Nam Hải Phòng và đoạn ga Yên Viên – ga Gia Lâm, vận hành bằng công nghệ sức kéo điện hiện đại và định hướng chuyển đổi năng lượng sạch trong tương lai. Với tốc độ thiết kế tối đa đạt 160 km/h cho cả tàu khách và tàu hàng cùng sơ bộ tổng mức đầu tư điều chỉnh là 289.339 tỷ đồng, dự án hướng tới mục tiêu hoàn thành cơ bản toàn tuyến vào năm 2030.

Sơ bộ tổng nhu cầu sử dụng đất của dự án khoảng 2.075ha. Trong đó, đất trồng lúa khoảng 784ha, gồm khoảng 534ha đất trồng lúa nước từ hai vụ trở lên; đất lâm nghiệp khoảng 897ha và các loại đất khác theo quy định của pháp luật về đất đai khoảng 394ha. Diện tích trên không bao gồm khoảng 1.048ha đất mỏ vật liệu và bãi đổ thải sẽ được bàn giao cho các địa phương sau khi hoàn thành dự án. Sơ bộ số dân tái định cư của dự án khoảng 25.544 người.

Tháo gỡ triệt để vướng mắc hạ tầng phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027

Quốc hội đã thông qua Nghị quyết quy định cơ chế, chính sách đặc thù tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thực hiện các dự án, công trình phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 tại đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang, với 464/476 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành.

Nghị quyết cho phép áp dụng quy trình rút gọn đặc biệt để hợp thức hóa pháp lý và tiếp tục thi công, giải ngân vốn đối với các dự án đã khởi công thực tế từ tháng 3/2025 đến trước ngày 18/5/2026 khi chưa kịp hoàn thiện các thủ tục đất đai, quy hoạch và mỏ khoáng sản phục vụ san lấp.

Nghị quyết này áp dụng đối với cơ quan nhà nước, tổ chức, cá nhân tham gia thực hiện các dự án, công trình, hạng mục công trình quy định tại khoản 1 Điều này và cơ quan nhà nước, tổ chức, cá nhân có liên quan.

Về nguyên tắc thực hiện, Nghị quyết nêu rõ yêu cầu: Bảo đảm phù hợp với chủ trương của Đảng, đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục theo quy định tại Nghị quyết này; phù hợp với các điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên. Bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng và bảo đảm hài hòa lợi ích của các chủ thể có liên quan theo quy định của pháp luật; chủ đầu tư, nhà đầu tư, nhà thầu phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính với Nhà nước; bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn xã hội, không làm phát sinh tranh chấp, khiếu kiện…

Nghị quyết chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/9/2026.

Đổi mới cơ chế quản lý và tăng cường bảo vệ người lao động làm việc ở nước ngoài

Quốc hội biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN

Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng với 476/477 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành.

Nhằm bảo vệ tối đa lợi ích hợp pháp của người lao động, luật nghiêm cấm các doanh nghiệp dịch vụ thu học phí, phí đào tạo trước khi lao động được phía đối tác nước ngoài tuyển chọn và ký kết hợp đồng. Doanh nghiệp phải cam kết bằng văn bản về thời gian chờ xuất cảnh không quá 180 ngày kể từ ngày trúng tuyển; nếu quá thời hạn này mà không thực hiện đúng cam kết thì phải bồi thường và hoàn trả toàn bộ tiền dịch vụ đã thu.

Người lao động cũng sẽ không phải đóng bảo hiểm xã hội hoặc thuế thu nhập cá nhân hai lần nếu Việt Nam và quốc gia tiếp nhận đã ký kết hiệp định tránh đóng song trùng.

Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2027.

Nghị quyết tập trung xử lý những dự án, công trình đã được triển khai, thi công xây dựng trong thời gian từ tháng 3/2025 đến trước ngày 18/5/2026 trong khi một số thủ tục theo quy định pháp luật chưa được hoàn thiện. Nghị quyết có hiệu lực thi hành từ ngày 1/9/2026.

Các dự án, công trình thuộc phạm vi áp dụng gồm: dự án thuộc danh mục các dự án phục vụ Hội nghị APEC 2027 ban hành kèm theo Quyết định số 948 ngày 17/5/2025 của Thủ tướng Chính phủ về giao nhiệm vụ chuẩn bị các điều kiện và thực hiện một số biện pháp để triển khai nhanh các dự án phục vụ Hội nghị APEC 2027 tại Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang.

Bên cạnh đó là công trình, hạng mục công trình thuộc dự án đối ứng thực hiện trên quỹ đất thanh toán cho nhà đầu tư thực hiện dự án Trung tâm tổ chức Hội nghị APEC áp dụng loại hợp đồng Xây dựng – Chuyển giao (Dự án BT). 

Nghị quyết cũng áp dụng đối với hoạt động khai thác, thu hồi khoáng sản, đổ chất thải, tiếp nhận chất thải từ hoạt động xây dựng để phục vụ các dự án, công trình, hạng mục công trình nêu trên.

Kết quả biểu quyết thông qua Nghị quyết (Ảnh: Media Quốc hội).

Nghị quyết áp dụng đối với cơ quan nhà nước, tổ chức, cá nhân tham gia thực hiện các dự án, công trình, hạng mục công trình thuộc phạm vi quy định và cơ quan nhà nước, tổ chức, cá nhân có liên quan.

Trước khi Quốc hội biểu quyết thông qua Nghị quyết, trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Nghị quyết, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, việc áp dụng Nghị quyết đối với các dự án, công trình thuộc phạm vi được cấp có thẩm quyền cho chủ trương, tuyệt đối không mở rộng phạm vi áp dụng hoặc tạo tiền lệ trong việc xử lý các trường hợp tương tự; phù hợp với chủ trương phân cấp, phân quyền đảm bảo tính linh hoạt, phát huy tinh thần địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm.

Về cơ chế kiểm tra, giám sát, hậu kiểm, Chính phủ đã chỉ đạo rà soát, chỉnh lý theo hướng bổ sung cơ chế kiểm soát có sự phối hợp giữa tỉnh An Giang và các bộ, ngành trong xử lý vấn đề đổ thải, tiếp nhận chất thải phát sinh trong quá trình xây dựng; xử lý việc thu hồi, khai thác khoáng sản; tổ chức thẩm định, nghiệm thu công trình, dự án. Mục tiêu là bảo đảm an toàn về môi trường, phòng cháy chữa cháy, an toàn lao động và lợi ích của Nhà nước.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình (Ảnh: Media Quốc hội).

Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, việc áp dụng cơ chế đặc thù để miễn, giảm một số thủ tục thực chất nhằm chuyển từ phương thức tiền kiểm sang hậu kiểm, nhưng không bỏ qua hay buông lỏng quản lý. 

Cơ chế này được áp dụng khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện, tiêu chí chặt chẽ. Đồng thời, cơ chế đặc thù không nhằm thay đổi hoặc miễn nghĩa vụ của chủ đầu tư, nhà đầu tư, nhà thầu theo quy định của pháp luật hiện hành.

Về trách nhiệm thi hành Nghị quyết, tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, Chính phủ đã chỉ đạo rà soát, chỉnh lý dự thảo để làm rõ trách nhiệm của Chính phủ, các bộ, ngành và tỉnh An Giang, phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền của các cơ quan theo quy định của Luật Tổ chức Chính phủ và Luật Tổ chức chính quyền địa phương.

Bên cạnh đó, dự thảo thể hiện vai trò, trách nhiệm của Chính phủ, các cơ quan của Chính phủ trong việc đồng hành, phối hợp với UBND tỉnh An Giang để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện các dự án, công trình phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027.

Bộ trưởng Bộ Tài chính cũng cho biết, trong quá trình hoàn thiện dự thảo Nghị quyết, UBND tỉnh An Giang và các nhà đầu tư báo cáo Quốc hội, Chính phủ về một số vướng mắc trong việc áp dụng định mức, đơn giá xây dựng của các dự án, công trình phục vụ Hội nghị cấp cao APEC và đề nghị bổ sung cơ chế, chính sách để xử lý tại Nghị quyết.

Theo Chính phủ, đây là những vấn đề mới phát sinh, chưa được UBND tỉnh An Giang báo cáo trong quá trình xây dựng Nghị quyết. 

Do đó, đến thời điểm báo cáo, chưa có cơ sở để Chính phủ đánh giá toàn diện và báo cáo cấp có thẩm quyền cho chủ trương xử lý. Chính phủ sẽ chỉ đạo UBND tỉnh An Giang và các cơ quan liên quan đánh giá toàn diện những vướng mắc và đề xuất giải pháp xử lý phù hợp, bảo đảm cấp có thẩm quyền xem xét, cho chủ trương xử lý theo quy định.

Sáng 24/8, Quốc hội biểu quyết thông qua Nghị quyết về việc di chuyển 3 di tích trong phạm vi thực hiện 2 dự án đầu tư xây dựng tuyến đường kết nối Cảng hàng không quốc tế Gia Bình với Thủ đô Hà Nội và xây dựng Doanh trại Trung đoàn không quân Công an nhân dân.

Kết quả biểu quyết điện tử cho thấy, có 427/453 đại biểu Quốc hội tham gia biểu quyết tán thành, chiếm 85,40%. Nghị quyết có hiệu lực thi hành từ ngày 20/9/2026.

Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất sáng 24/8. Ảnh: Media Quốc hội

Chỉ di chuyển di tích khi thực sự cần thiết

Trước đó, Quốc hội nghe Bộ trưởng Bộ VHTT&DL Lâm Thị Phương Thanh, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Nghị quyết.

Về sự cần thiết ban hành Nghị quyết, Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội và các đại biểu Quốc hội đều tán thành việc xây dựng, ban hành Nghị quyết.

Tuy nhiên, có ý kiến đề nghị cần hài hòa giữa yêu cầu phát triển hạ tầng chiến lược, bảo đảm tiến độ các dự án với việc gìn giữ các giá trị cốt lõi của di tích và đời sống văn hóa gắn với di tích.

Bộ trưởng Bộ VHTT&DL Lâm Thị Phương Thanh. Ảnh: Media Quốc hội

Tiếp thu ý kiến đại biểu, Chính phủ đã chỉ đạo rà soát, bảo đảm việc di chuyển di tích chỉ thực hiện khi thực sự cần thiết, không còn biện pháp thay thế để bảo tồn tại chỗ; đồng thời bảo tồn tối đa, phát huy giá trị di tích, bảo đảm công khai, minh bạch và tham vấn ý kiến người dân.

Về phạm vi điều chỉnh, Chính phủ quy định dự thảo Nghị quyết chỉ áp dụng Điều 2 Nghị quyết số 256/2025/QH15 đối với 2 di tích cụ thể là đình Đông Côi, phường Thuận Thành và đình Tam Sơn, xã Lương Tài.

Đối với đền Tân Trăn, xã Lâm Thao, Chính phủ sẽ tiếp tục rà soát thực trạng, các vấn đề liên quan đến pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo và tiếp thu ý kiến của UBTVQH, chưa đưa di tích này vào dự thảo Nghị quyết.

Bảo tồn tối đa tính nguyên gốc của di tích

Về tổ chức thực hiện, dự thảo Nghị quyết được chỉnh lý theo hướng giao Chính phủ chịu trách nhiệm trước Quốc hội trong việc lãnh đạo, chỉ đạo triển khai thực hiện.

Theo Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh, UBND tỉnh Bắc Ninh phải bảo đảm hồ sơ khoa học, phạm vi, ranh giới, phương án di chuyển và kết quả bảo tồn di tích; đồng thời bảo tồn tối đa, phát huy giá trị di tích, bảo đảm công khai, minh bạch và tham vấn ý kiến người dân trong quá trình thực hiện.

Quốc hội chính thức thông qua Nghị quyết. Ảnh: Media Quốc hội

Chính phủ cũng sẽ thực hiện chế độ báo cáo chung theo quy định. Trong quá trình di chuyển, các cơ quan liên quan phải bảo đảm tính khả thi, hiệu quả, tối đa tính nguyên gốc, tính toàn vẹn và các yếu tố cấu thành giá trị của di tích.

Việc di chuyển không được làm mai một, biến dạng hoặc làm mất đi bản sắc, đặc trưng văn hóa, lịch sử, kiến trúc, tín ngưỡng vốn có của từng di tích. Đồng thời, cần quan tâm đầy đủ đến yếu tố văn hóa, tín ngưỡng và sinh kế của cộng đồng liên quan, bảo đảm sự tham gia và đồng thuận của người dân.

Với việc thông qua Nghị quyết, Quốc hội cho phép triển khai cơ chế di chuyển các di tích thuộc phạm vi 2 dự án theo quy định tại Điều 2 Nghị quyết số 256/2025/QH15, đồng thời đặt yêu cầu cao về bảo tồn và phát huy giá trị di sản trong quá trình thực hiện.