Author: bachdn

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh trình bày báo cáo, sáng 24-8. Ảnh: QUANG PHÚC

Nghị quyết về điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòngđược Quốc hội thông qua với 460 đại biểu tán thành, bằng 92% tổng số đại biểu Quốc hội. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày được thông qua.

Tại nghị quyết, Quốc hội quyết nghị sửa đổi một số nội dung quan trọng về phạm vi, quy mô và tổng mức đầu tư của dự án đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng đã được phê duyệt ở Nghị quyết số 187/2025/QH15 về vấn đề này.

Theo đó, tuyến đường có điểm đầu nối ray biên giới Lào Cai, điểm cuối tại ga Nam Hải Phòng; tuyến chính dài 363km, các tuyến nhánh 63km. Dự án đi qua địa bàn 6 tỉnh, thành phố: Lào Cai, Phú Thọ, Hà Nội, Bắc Ninh, Hưng Yên và Hải Phòng.

Tuyến có khổ đường 1.435mm; thiết kế đường đôi cho các đoạn từ ga Bắc Hồng đến ga Nam Hải Phòng và đoạn từ ga Yên Viên đến ga Gia Lâm (các đoạn còn lại là đường đơn). Tốc độ thiết kế tuyến chính đạt 160km/h (đoạn qua Hà Nội khống chế tốc độ thiết kế 120km/h), các tuyến nhánh đạt tốc độ thiết kế 80km/h.

Dự án sử dụng công nghệ đường sắt chạy trên ray; sử dụng sức kéo điện đối với tuyến chính và nhánh Yên Viên – Gia Lâm, sức kéo diesel cho các nhánh kết nối cảng biển và có lộ trình chuyển đổi dần sang năng lượng sạch trong tương lai.

Sơ bộ tổng mức đầu tư của dự án là 289.339 tỷ đồng; nhu cầu sử dụng đất khoảng 2.075ha; số dân tái định cư dự kiến 25.544 người. Dự án phấn đấu cơ bản hoàn thành vào năm 2030.

Quang cảnh phiên họp Quốc hội sáng 24-8

Nghị quyết về chủ trương đầu tư Dự án xây dựng đường Vành đai 5 – Vùng Thủ đô Hà Nội được Quốc hội thông qua với 466 đại biểu tán thành, bằng 93% tổng số đại biểu Quốc hội. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày được thông qua.

Theo nghị quyết, tuyến đường dài 349km đi qua địa phận 7 tỉnh, thành phố: Hà Nội, Ninh Bình, Hưng Yên, Hải Phòng, Bắc Ninh, Thái Nguyên, Phú Thọ; sử dụng vốn đầu tư công.

Sơ bộ nhu cầu sử dụng đất của dự án là 4.011ha (trong đó, đất trồng lúa 1.776ha, đất lâm nghiệp khoảng 210ha), tổng mức đầu tư 288.268 tỷ đồng. Trong đó, dự kiến bố trí khoảng 61.394 tỷ đồng nguồn vốn ngân sách trung ương giai đoạn 2026-2030 để đầu tư tuyến chính cao tốc (116km qua 4 địa phương: Ninh Bình, Hưng Yên, Hải Phòng, Bắc Ninh); phần còn lại sử dụng ngân sách địa phương và các nguồn vốn hợp pháp khác.

Việc chuẩn bị đầu tư dự án bắt đầu từ năm 2026, thực hiện năm 2027, phấn đấu hoàn thành toàn tuyến trước năm 2035. Trong đó, các dự án thành phần sử dụng ngân sách trung ương cơ bản hoàn thành năm 2030, đưa vào vận hành, khai thác từ năm 2031.

Với dự án này, Quốc hội quyết nghị áp dụng 9 cơ chế đặc thù vượt trội. Trong đó, Quốc hội ủy quyền cho Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định điều chỉnh chủ trương đầu tư trong thời gian Quốc hội không họp (ngoại trừ trường hợp tăng vốn ngân sách trung ương hoặc ngân sách địa phương bố trí cho dự án); dự án không phải thực hiện thủ tục thẩm định, đánh giá nguồn vốn và khả năng cân đối vốn theo quy định của Luật Đầu tư công.

Bên cạnh đó, cho phép UBND cấp tỉnh quyết định thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đối với khu vực bãi đổ chất thải xây dựng để bàn giao nhanh mặt bằng cho nhà thầu; Quốc hội cũng cho phép áp dụng hình thức chỉ định thầu đối với các gói thầu thuộc dự án theo trình tự, thủ tục của pháp luật về đấu thầu…

Quốc hội biểu quyết thông qua Nghị quyết về chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 – Vùng Thủ đô Hà Nội. Ảnh: VPQH

Sơ bộ tổng mức đầu tư của Dự án là 288.268 tỷ đồng

Theo Nghị quyết, Dự án được đầu tư khoảng 349km thuộc địa phận 7 tỉnh, thành phố: Hà Nội, Ninh Bình, Hưng Yên, Hải Phòng, Bắc Ninh, Thái Nguyên, Phú Thọ.

Sơ bộ tổng mức đầu tư của Dự án là 288.268 tỷ đồng; trong đó, dự kiến bố trí khoảng 61.394 tỷ đồng nguồn vốn ngân sách Trung ương giai đoạn 2026-2030 để đầu tư tuyến chính cao tốc dự kiến khoảng 116km thuộc địa phận 4 tỉnh, thành phố: Ninh Bình, Hưng Yên, Hải Phòng, Bắc Ninh.

Về tiến độ thực hiện, theo Nghị quyết, từ năm 2026 sẽ thực hiện công tác chuẩn bị đầu tự Dự án; thực hiện Dự án từ năm 2027; phấn đấu hoàn thành toàn tuyến trước năm 2035.

Trong đó, đối với các dự án thành phần sử dụng ngân sách Trung ương được cân đối vốn giai đoạn 2026-2030 cơ bản hoàn thành năm 2030, đưa vào vận hành, khai thác năm 2031; các dự án thành phần sử dụng vốn ngân sách địa phương, các địa phương căn cứ khả năng cân đối vốn, chủ động triển khai thực hiện.

Dự án được áp dụng 9 cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt

Theo Nghị quyết, Dự án được Quốc hội cho phép áp dụng 9 cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt.

Cụ thể, trong thời gian Quốc hội không họp, Quốc hội ủy quyền cho Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án, trừ 2 trường hợp: tăng phần vốn ngân sách trung ương bố trí cho Dự án, trình Quốc hội xem xét, quyết định; tăng phần vốn ngân sách địa phương bố trí cho Dự án do địa phương xem xét, quyết định.

Quốc hội cho phép Dự án không phải thẩm định, đánh giá nguồn vốn, khả năng cân đối vốn theo quy định của Luật Đầu tư công; được áp dụng cơ chế đặc thù về công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; cho phép UBND cấp tỉnh quyết định thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khu vực bãi đổ chất thải xây dựng; cho phép áp dụng hình thức chỉ định thầu đối với các gói thầu thuộc Dự án.

Trường hợp việc lập, thẩm định, phê duyệt Dự án có nội dung khác với quy hoạch có liên quan thì Dự án được phê duyệt mà không phải thực hiện thủ tục điều chỉnh quy hoạch.

Nguồn thu từ việc phát triển các khu đô thị, khu chức năng xung quanh tuyến đường sau khi trừ đi chi phí tổ chức thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khu vực phát triển khu đô thị, khu chức năng hai bên tuyến đường Vành đai 5 và chi phí khác có liên quan theo quy định của pháp luật, chính quyền địa phương cấp tỉnh được giữ lại một phần tỷ lệ để nộp vào ngân sách địa phương và phần còn lại nộp vào ngân sách trung ương. Nghị quyết giao Chính phủ quy định cụ thể về tỷ lệ phân chia và phương thức thực hiện.

Nghị quyết cũng giao Chính phủ xem xét quyết định chuyển đổi hình thức đầu tư các dự án thành phần mà không phải thực hiện thủ tục quyết định chủ trương đầu tư; tổng hợp và báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất.

Không để xảy ra tình trạng phải dừng, tạm dừng Dự án do không cân đối được nguồn vốn

Quốc hội giao Chính phủ chịu trách nhiệm trước Quốc hội trong việc triển khai tổ chức thực hiện, quản lý và khai thác, vận hành Dự án theo đúng Nghị quyết này và quy định của pháp luật có liên quan; đôn đốc, kiểm tra các địa phương được giao làm cơ quan chủ quản hoặc cơ quan có thẩm quyền bảo đảm nguồn vốn thực hiện và tiến độ, chất lượng Dự án; bảo đảm tính chính xác, đầy đủ của nội dung, thông tin, số liệu liên quan tới Dự án.

Đồng thời, tính toán phạm vi, tổng mức đầu tư các dự án thành phần; chuẩn xác phạm vi đầu tư giai đoạn 2026 2030 theo khả năng cân đối vốn trong bước Báo cáo nghiên cứu khả thị theo quy định của pháp luật; triển khai bảo đảm kế hoạch vay và trả nợ công quốc gia…

Chính phủ lãnh đạo, chỉ đạo việc triển khai thực hiện Nghị quyết bảo đảm đúng mục tiêu, công khai, minh bạch và hiệu quả; không để trục lợi chính sách, tham nhũng, tiêu cực, thất thoát, lãng phí trong quá trình thực hiện; hằng năm báo cáo Quốc hội tại kỳ họp cuối năm về tình hình thực hiện Dự án; thông tin đầy đủ để người dân hiểu, đồng thuận về chủ trương đầu tư và hỗ trợ triển khai thực hiện Dự án…

Trong quá trình thực hiện, Thủ tướng Chính phủ quyết định sử dụng các nguồn vốn hợp pháp theo thẩm quyền để bố trí đủ vốn phù hợp với tiến độ thực hiện, không để xảy ra tình trạng phải dừng, tạm dừng Dự án do không cân đối được nguồn vốn.

Các địa phương chịu trách nhiệm bố trí vốn ngân sách địa phương để bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và triển khai đầu tư xây dựng đường song hành (ưu tiên đoạn đường song hành với tuyến chính cao tốc đã được cân đối vốn ngân sách trung ương giai đoạn 2026 2030); được chủ động tạm ứng vốn ngân sách địa phương cho các nhiệm vụ chi của ngân sách trung ương trong điều kiện nguồn vốn ngân sách trung ương đã được cân đối nhưng chưa kịp bố trí, ngân sách trung ương sẽ hoàn trả khi được bố trí…

“Kiểm toán nhà nước, trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình, kiểm toán việc thực hiện Dự án theo Nghị quyết này” – Nghị quyết nêu rõ.

Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa và các đại biểu tham dự Phiên họp. Ảnh: NHƯ Ý

Sơ bộ tổng mức đầu tư của dự án là 289.339 tỷ đồng

Theo Nghị quyết được Quốc hội thông qua, phạm vi Dự án có điểm đầu tại vị trí nối ray qua biên giới (tỉnh Lào Cai), điểm cuối tại ga Nam Hải Phòng (TP Hải Phòng).

Chiều dài tuyến chính khoảng 363 km; chiều dài các tuyến nhánh khoảng 63 km; đi qua địa phận 6 tỉnh, thành phố gồm: Lào Cai, Phú Thọ, Hà Nội, Bắc Ninh, Hưng Yên và Hải Phòng.

Về quy mô, đầu tư mới đường đôi đoạn từ ga Bắc Hồng đến ga Nam Hải Phòng và đoạn từ ga Yên Viên đến ga Gia Lâm, đường đơn đối với các đoạn tuyến còn lại; khổ 1.435 mm; vận chuyển chung hành khách, hàng hóa.

Tuyến đường có tốc độ thiết kế 160 km/h đối với đoạn từ ga Lào Cai đến ga Nam Hải Phòng, tốc độ thiết kế 120 km/h đối với đoạn qua khu vực đầu mối thành phố Hà Nội; tốc độ thiết kế 80 km/h đối với các đoạn tuyến còn lại.

Về công nghệ, Dự án áp dụng công nghệ đường sắt chạy trên ray; sử dụng sức kéo điện cho tuyến chính và đoạn tuyến nhánh nối từ ga Yên Viên đến ga Gia Lâm; sử dụng sức kéo diesel và sẽ chuyển đổi đầu máy sử dụng năng lượng sạch trong tương lai cho các tuyến nhánh kết nối cảng biển.

Sơ bộ tổng mức đầu tư của dự án là 289.339 tỷ đồng; phấn đấu hoàn thành cơ bản dự án chậm nhất vào năm 2030.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, sơ bộ tổng mức đầu tư điều chỉnh lần này đã được tính toán cụ thể, chi tiết hơn; giá trị sơ bộ tổng mức đầu tư được tính theo giá trị tổng mức đầu tư của bước Báo cáo nghiên cứu khả thi.

Trong đó, tổng mức đầu tư được xác định trên cơ sở: danh mục các tiêu chuẩn kỹ thuật được Bộ Xây dựng phê duyệt, định mức được Bộ Xây dựng chuyển đổi; khối lượng được lấy theo hồ sơ Báo cáo nghiên cứu khả thi; đơn giá các loại vật tư, vật liệu trong nước đã sản xuất được lấy theo báo giá trong nước, các vật tư, vật liệu nhập khẩu tham khảo đơn giá nước ngoài; đơn giá và chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được cập nhật đến năm 2026.

Bộ Xây dựng đã dự kiến nhu cầu vốn cho từng năm; trong đó giai đoạn 2021 – 2025 đã bố trí 711 tỷ đồng, giai đoạn 2026 – 2030 cần khoảng 224.586 tỷ đồng, giai đoạn 2031 – 2035 cần khoảng 64.042 tỷ đồng. Quốc hội đã quyết định nguồn vốn từ ngân sách nhà nước bố trí trong kế hoạch đầu tư công trung hạn và nguồn vốn hợp pháp khác.

Nghị quyết cũng nêu rõ: UBND TP. Hải Phòng chịu trách nhiệm huy động vốn và hiệu quả đầu tư đoạn tuyến nhánh nối ga Nam Hải Phòng với ga Nam Đồ Sơn, khu bến Nam Đồ Sơn bảo đảm khai thác đồng bộ các công trình này, không gây thất thoát, lãng phí. Bộ Xây dựng có trách nhiệm hỗ trợ UBND TP. Hải Phòng trong quản lý thực hiện đầu tư đoạn tuyến nhánh này.

Tăng cường kiểm tra, giám sát, kiểm soát chặt chẽ chi phí

Bộ trưởng Trần Hồng Minh cũng cho hay, qua thảo luận, các ý kiến góp ý tập trung làm rõ về cơ sở điều chỉnh dự án; nội dung điều chỉnh và hiệu quả đạt được sau khi điều chỉnh dự án.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh trình bày Báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý Dự thảo Nghị quyết. Ảnh: VPQH

Bên cạnh đó là các ý kiến đóng góp để Chính phủ chỉ đạo tổ chức triển khai thực hiện bảo đảm hoàn thành dự án đúng tiến độ, hiệu quả, không thất thoát, lãng phí.

Tiếp thu ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ sẽ chỉ đạo tăng cường kiểm tra, giám sát, kiểm soát chặt chẽ các loại chi phí, hạn chế tối đa việc tiếp tục phải điều chỉnh tổng mức đầu tư trong quá trình thực hiện Dự án.

 Bộ trưởng nêu rõ, để kiểm soát chi phí đầu tư các dự án nói chung và kiểm soát chặt chẽ khối lượng, đơn giá, tiêu chuẩn kỹ thuật nói riêng, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 206/2026/NĐ CP ngày 15/6/2026 về quản lý chi phí đầu tư xây dựng; Bộ Xậy dựng đã ban hành các Thông tư hướng dẫn.

Quá trình nghiên cứu chuẩn bị đầu tự Dự án, Bộ Xây dựng đã chủ động rà soát tham mưu Chính phủ trình Quốc hội có cơ chế kiểm soát, giám sát độc lập, phòng, chống lãng phí tiêu cực và đã được Quốc hội thông qua tại khoản 13 Điều 3 Nghị quyết số 187/2025/QH15.

Triển khai thực hiện chính sách này, quá trình phê duyệt Dự án thành phần 1, Chủ đầu tư đã gửi hồ sơ tổng mức đầu tư để Kiểm toán nhà nước thực hiện kiểm toán trước khi phê duyệt. Quá trình lựa chọn nhà thầu nước ngoài, Chính phủ yêu cầu Chủ đầu tư thực hiện nghiêm cơ chế đã được Quốc hội thông qua bảo đảm khách quan, công khai, minh bạch, chặt chẽ.

Nghị quyết Quốc hội yêu cầu Kiểm toán nhà nước trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình, kiểm toán việc thực hiện Dự án./.

Dự án được đầu tư nhằm hình thành tuyến đường bộ cao tốc kết nối Thủ đô Hà Nội với các địa phương trong Vùng, đáp ứng nhu cầu vận tải bền vững, tạo động lực lan tỏa, mở ra không gian phát triển kinh tế mới; tạo tiền đề phát triển kinh tế – xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh; phân luồng giao thông từ xa, góp phần giảm ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường; hoàn thiện đồng bộ hệ thống đường vành đai Thủ đô Hà Nội.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Nghị quyết. Ảnh: media.quochoi.vn

Phạm vi, địa điểm, quy mô và hình thức đầu tư: Đầu tư khoảng 349km thuộc địa phận 7 tỉnh, thành phố: Hà Nội, Ninh Bình, Hưng Yên, Hải Phòng, Bắc Ninh, Thái Nguyên, Phú Thọ; hình thức đầu tư công, chia thành các dự án thành phần.

Dự án áp dụng các công nghệ tiên tiến, hiện đại, bảo đảm yêu cầu về an toàn, đồng bộ, chất lượng và hiệu quả. Khuyến khích ứng dụng công nghệ cao trong khảo sát, thiết kế, thi công, thích ứng với biến đổi khí hậu. Thực hiện hình thức thu phí điện tử không dừng trong khai thác, vận hành.

Sơ bộ nhu cầu sử dụng đất: Sơ bộ tổng nhu cầu sử dụng đất khoảng 4.011ha, gồm đất trồng lúa khoảng 1.776ha (trong đó đất trồng lúa nước từ hai vụ trở lên khoảng 1.590ha); đất lâm nghiệp khoảng 210ha; các loại đất khác theo quy định của pháp luật về đất đai khoảng 2.025ha.

Sơ bộ tổng mức đầu tư của dự án là 288.268 tỷ đồng. Nguồn vốn ngân sách nhà nước bố trí trong các kỳ kế hoạch đầu tư công trung hạn và nguồn vốn hợp pháp khác.

Trong đó, dự kiến bố trí khoảng 61.394 tỷ đồng nguồn vốn ngân sách trung ương giai đoạn 2026-2030 để đầu tư tuyến chính cao tốc, dự kiến khoảng 116 km thuộc địa phận 4 tỉnh, thành phố: Ninh Bình, Hưng Yên, Hải Phòng, Bắc Ninh.

Tiến độ thực hiện như sau: Chuẩn bị đầu tư Dự án từ năm 2026; thực hiện dự án từ năm 2027; phấn đấu hoàn thành toàn tuyến trước năm 2035, trong đó: Đối với các dự án thành phần sử dụng ngân sách trung ương được cân đối vốn giai đoạn 2026-2030 cơ bản hoàn thành năm 2030, đưa vào vận hành, khai thác năm 2031; đối với các dự án thành phần sử dụng vốn ngân sách địa phương, các địa phương căn cứ khả năng cân đối vốn, chủ động triển khai thực hiện.

Quang cảnh phiên làm việc sáng 24-8. Ảnh: media.quochoi.vn

Nghị quyết cũng quy định một số cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt áp dụng khi triển khai dự án như: Trong thời gian Quốc hội không họp, Quốc hội ủy quyền cho Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án, trừ các trường hợp tăng phần vốn ngân sách Trung ương bố trí cho dự án, trình Quốc hội xem xét, quyết định; tăng phần vốn ngân sách địa phương bố trí cho dự án do địa phương xem xét, quyết định.

Đồng thời, dự án không phải thẩm định, đánh giá nguồn vốn, khả năng cân đối vốn theo quy định của Luật Đầu tư công.

Nghị quyết cho phép UBND cấp tỉnh quyết định thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khu vực bãi đổ chất thải xây dựng trong hồ sơ khảo sát dự án và bàn giao mặt bằng cho nhà thầu để đổ chất thải xây dựng của dự án; tổ chức quản lý bãi đổ chất thải xây dựng của dự án theo quy định của pháp luật về đất đai, pháp luật về môi trường và quy định khác của pháp luật có liên quan.

Đầu tư dứt điểm từng đoạn, không để dở dang

Theo Nghị quyết, Dự án nhằm hình thành tuyến đường bộ cao tốc kết nối Thủ đô Hà Nội với các địa phương trong Vùng, đáp ứng nhu cầu vận tải bền vững, tạo động lực lan tỏa, mở ra không gian phát triển kinh tế mới.

Tuyến đường dài khoảng 349 km, đi qua Hà Nội, Ninh Bình, Hưng Yên, Hải Phòng, Bắc Ninh, Thái Nguyên và Phú Thọ; thực hiện theo hình thức đầu tư công và được chia thành 28 dự án thành phần.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình tại phiên họp.

Sơ bộ tổng nhu cầu sử dụng đất của Dự án khoảng 4.011 ha, gồm khoảng 1.776 ha đất trồng lúa, 210 ha đất lâm nghiệp và 2.025 ha các loại đất khác.

Sơ bộ tổng mức đầu tư của Dự án là 288.268 tỷ đồng, trong đó khoảng 215.192 tỷ đồng vốn ngân sách trung ương và 73.076 tỷ đồng vốn ngân sách địa phương.

Trong giai đoạn 2026-2030, dự kiến bố trí khoảng 61.394 tỷ đồng vốn ngân sách trung ương để đầu tư khoảng 116 km tuyến chính cao tốc qua Ninh Bình, Hưng Yên, Hải Phòng và Bắc Ninh.

Dự án được chuẩn bị đầu tư từ năm 2026, thực hiện từ năm 2027 và phấn đấu hoàn thành toàn tuyến trước năm 2035. Các dự án thành phần sử dụng ngân sách trung ương được cân đối vốn trong giai đoạn 2026-2030 sẽ cơ bản hoàn thành năm 2030, đưa vào vận hành, khai thác năm 2031. Với các dự án sử dụng vốn ngân sách địa phương, địa phương căn cứ khả năng cân đối vốn để chủ động triển khai.

Giải trình về tổng mức đầu tư, Chính phủ cho biết đã chỉ đạo rà soát nhằm bảo đảm “tính đúng, tính đủ, hạn chế tăng tổng mức đầu tư trong quá trình triển khai thực hiện”.

Do Dự án thực hiện trong thời gian dài, tổng mức đầu tư có thể biến động bởi các yếu tố khách quan, bất khả kháng hoặc yếu tố chủ quan như thay đổi quy hoạch, chính sách, chỉ số giá; chậm triển khai bồi thường, hỗ trợ, tái định cư hoặc nguồn vốn bố trí không đáp ứng yêu cầu.

Trong bước lập báo cáo nghiên cứu khả thi, Chính phủ sẽ chỉ đạo Bộ Xây dựng và các địa phương khảo sát chi tiết, cập nhật khối lượng, đơn giá và điều kiện thực tế từng đoạn tuyến để xác định tổng mức đầu tư bảo đảm tính đúng, tính đủ.

Về nguồn lực, Chính phủ xác định đầu tư dứt điểm từng đoạn tuyến trong phạm vi vốn được bố trí giai đoạn 2026-2030, bảo đảm hoàn thành và đưa vào khai thác ngay, “không đầu tư dàn trải, không để công trình dở dang”. Các đoạn còn lại được triển khai ngay công tác chuẩn bị đầu tư, quản lý quỹ đất và sẵn sàng thực hiện khi cân đối, huy động được nguồn vốn.

Các đại biểu tham dự phiên họp sáng 24/8. Ảnh: Quochoi.vn

Áp dụng chỉ định thầu; không phải thẩm định, đánh giá nguồn vốn

Chính phủ khẳng định phần vốn trung ương bố trí trong giai đoạn 2026 – 2030 đã được đánh giá tác động đối với kế hoạch trả nợ công quốc gia, bảo đảm các cân đối vĩ mô và an toàn nợ công; cơ bản không ảnh hưởng đến việc bố trí vốn cho các công trình trọng điểm quốc gia khác.

Nghị quyết quy định Dự án không phải thẩm định, đánh giá nguồn vốn và khả năng cân đối vốn theo Luật Đầu tư công. Chính phủ chịu trách nhiệm chuẩn xác phạm vi đầu tư giai đoạn 2026 – 2030 theo khả năng cân đối vốn trong bước lập báo cáo nghiên cứu khả thi, triển khai bảo đảm kế hoạch vay và trả nợ công quốc gia.

Trong quá trình thực hiện, Thủ tướng Chính phủ quyết định sử dụng các nguồn vốn hợp pháp theo thẩm quyền để bố trí đủ vốn phù hợp với tiến độ, không để xảy ra tình trạng phải dừng, tạm dừng Dự án do không cân đối được nguồn vốn.

Nghị quyết cho phép áp dụng hình thức chỉ định thầu đối với các gói thầu thuộc Dự án. Chính phủ giải trình, cơ chế này nhằm giảm thủ tục, thời gian và chi phí, nhưng việc lựa chọn nhà thầu vẫn phải tuân thủ đầy đủ trình tự, thủ tục của pháp luật về đấu thầu, bảo đảm công khai, minh bạch, hiệu quả và không làm giảm yêu cầu về tiêu chuẩn kỹ thuật, chất lượng công trình, an toàn lao động, an toàn giao thông.

Tiếp thu kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, thẩm quyền chuyển đổi hình thức đầu tư các dự án thành phần được chỉnh lý từ Bộ trưởng Bộ Xây dựng hoặc Chủ tịch UBND cấp tỉnh thành Chính phủ, nhằm “bảo đảm tính chặt chẽ, hợp lý”. Chính phủ phải tổng hợp, báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất.

Các địa phương có Dự án đi qua chịu trách nhiệm bố trí vốn ngân sách địa phương để bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và đầu tư đường song hành; ưu tiên thực hiện đồng bộ với các đoạn tuyến chính cao tốc đã được cân đối vốn trung ương trong giai đoạn 2026 – 2030./.

Quốc hội biểu quyết thông qua Luật Phát triển đô thị. (Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN)

Sáng 24/8, với 465/474 đại biểu Quốc hội tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua Luật Phát triển đô thị.

Luật này quy định cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển thành phố là đô thị loại đặc biệt, thành phố khác và khu kinh tế đặc biệt. Luật gồm 5 chương, 66 điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/10/2026.

Trình bày Báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Luật, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng nêu rõ: Trên cơ sở nghiên cứu đầy đủ ý kiến của các đại biểu Quốc hội và Kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ đã nghiêm túc tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật, bảo đảm thể chế hóa đầy đủ chủ trương, định hướng của Đảng, xác lập các cơ chế, chính sách đột phá, vượt trội đáp ứng yêu cầu thúc đẩy phát triển đô thị đặc biệt nói chung, Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng, thành phố khác, khu kinh tế đặc biệt và đầu tư xây dựng dự án khu đô thị lấn biển; góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng “2 con số” và phát triển nhanh, bền vững đất nước trong kỷ nguyên mới.

Việc chỉnh lý dự thảo Luật được thực hiện trên cơ sở tuân thủ nguyên tắc bảo đảm tính hợp hiến, đổi mới tư duy lập pháp, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với năng lực, điều kiện bảo đảm thực hiện và trách nhiệm giải trình; phát huy tiềm năng, lợi thế của các địa phương phù hợp với phương châm “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm,” tạo không gian phát triển với tính khả thi, hiệu lực, hiệu quả trong tổ chức thực hiện.

Về quy hoạch (điểm a khoản 2 Điều 10 và điểm d khoản 1 Điều 45): Dự thảo Luật bổ sung thẩm quyền của Hội đồng nhân dân Thành phố trong việc điều chỉnh cục bộ Quy hoạch tổng thể Thành phố, bảo đảm yêu cầu thống nhất quản lý nhà nước về quy hoạch, sự kết nối giữa Quy hoạch của Thành phố với quy hoạch ở khu kinh tế đặc biệt trong trường hợp khu kinh tế đặc biệt nằm trên địa bàn Thành phố.

Về khu thương mại tự do, khu logistics tích hợp (Điều 21 và khoản 6 Điều 63): Dự thảo Luật đã được tiếp thu, chỉnh lý theo hướng bổ sung thẩm quyền của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quy định yêu cầu, điều kiện cụ thể của phòng giao dịch của chi nhánh ngân hàng nước ngoài trong khu thương mại tự do nhằm kiểm soát chặt chẽ, hạn chế rủi ro về quản lý ngoại hối, phòng, chống rửa tiền cũng như tránh tạo sức ép cạnh tranh lớn đối với các ngân hàng trong nước.

Đồng thời, bổ sung thẩm quyền của Chính phủ trong việc quy định trình tự, thủ tục công nhận, gia hạn, tạm đình chỉ, đình chỉ việc áp dụng chế độ ưu tiên hải quan đối với khu thương mại tự do, khu logistics tích hợp, tạo cơ sở để hoàn thiện các cơ chế pháp lý cụ thể cho tổ chức thực hiện.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng. (Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN)

Về phát triển hạ tầng năng lượng và công nghiệp năng lượng (Điều 25): Dự thảo Luật đã được tiếp thu, bổ sung đầy đủ thẩm quyền của Hội đồng nhân dân Thành phố trong việc quy định các nội dung về mua bán điện trực tiếp, gồm đối tượng, điều kiện tham gia, cơ chế thực hiện và trách nhiệm của đối tượng tham gia mua bán điện trực tiếp, bảo đảm đầy đủ cơ sở pháp lý trong tổ chức thực hiện cũng như tính khả thi, thống nhất, an toàn và ổn định trong vận hành hệ thống điện…

Về cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển khu đô thị lấn biển (Điều 19): Tiếp thu ý kiến của các đại biểu Quốc hội, dự thảo Luật quy định cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển khu đô thị lấn biển, bảo đảm phù hợp với mục tiêu của chính sách và cấu trúc của dự thảo Luật.

Trong đó quy định: Nguyên tắc đầu tư, xây dựng, phát triển khu đô thị lấn biển; điều kiện đối với nhà đầu tư chiến lược; ưu đãi, hỗ trợ và nghĩa vụ của nhà đầu tư; thẩm quyền quyết định một số chỉ tiêu kinh tế – kỹ thuật, chỉ tiêu sử dụng đất; cơ chế khai thác khoáng sản phục vụ dự án.

Phấn đấu hằng năm giảm 10% số vụ phạm tội về trật tự xã hội

Trong phiên họp sáng 24/8, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác của Viện kiểm sát nhân dân, của Tòa án nhân dân và công tác thi hành án với 473/476 đại biểu Quốc hội có mặt tán thành.

Nghị quyết gồm 8 điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2027; quy định một số chỉ tiêu, nhiệm vụ trong công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác của Viện kiểm sát nhân dân, của Tòa án nhân dân và công tác thi hành án, báo cáo, giám sát việc thực hiện các chỉ tiêu, nhiệm vụ quy định tại Nghị quyết.

Về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, Nghị quyết đề ra chỉ tiêu phấn đấu hằng năm giảm 10% số vụ phạm tội về trật tự xã hội; bảo đảm việc giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố đúng thời hạn theo quy định của pháp luật đạt 100%; tỷ lệ điều tra, khám phá các loại tội phạm đạt trên 75%; tỷ lệ điều tra, khám phá đối với tội phạm rất nghiêm trọng đạt trên 90%; tỷ lệ điều tra, khám phá đối với tội phạm đặc biệt nghiêm trọng đạt trên 90%; bảo đảm 100% các vụ việc đã xác định có dấu hiệu tội phạm đều phải được khởi tố vụ án để điều tra theo quy định của pháp luật.

Quốc hội biểu quyết thông qua Nghị quyết của Quốc hội về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác của Viện kiểm sát nhân dân, của Tòa án nhân dân và công tác thi hành án. (Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN)

Cơ quan điều tra, Cơ quan thanh tra, Kiểm toán nhà nước, Viện kiểm sát, Tòa án, Cơ quan thi hành án phối hợp chặt chẽ trong công tác phòng ngừa, phát hiện và xử lý, áp dụng các biện pháp theo quy định của pháp luật để thu hồi tiền, tài sản trong các vụ việc, vụ án hình sự về tham nhũng, kinh tế đạt trên 60%, trong đó tại giai đoạn điều tra đạt từ 65% trở lên trên tổng giá trị tiền, tài sản thực tế thu hồi nêu trên.

Cho phép di chuyển 2 di tích để thực hiện tuyến đường kết nối sân bay Gia Bình với Hà Nội

Với 427/453 đại biểu Quốc hội tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về việc di chuyển 2 di tích lịch sử – văn hóa trong phạm vi thực hiện Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường kết nối Cảng hàng không quốc tế Gia Bình với Thủ đô Hà Nội theo quy định tại Điều 2 Nghị quyết số 256/2025/QH15 của Quốc hội.

Nghị quyết cho phép áp dụng cơ chế, chính sách quy định tại Điều 2 Nghị quyết số 256/2025/QH15 của Quốc hội về chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng Cảng hàng không quốc tế Gia Bình đối với việc di chuyển 2 di tích lịch sử-văn hóa gồm: Đình Đông Côi, phường Thuận Thành và Đình Tam Sơn, xã Lương Tài, thành phố Bắc Ninh trong phạm vi thực hiện Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường kết nối Cảng hàng không quốc tế Gia Bình với Thủ đô Hà Nội, đoạn qua địa bàn thành phố Bắc Ninh.

Nghị quyết này có hiệu lực thi hành từ ngày 20/9/2026.

Trước khi tiến hành biểu quyết, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh trình bày Báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Nghị quyết của Quốc hội.

Cụ thể, một số ý kiến đề nghị việc xem xét sự cần thiết phải bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu phát triển hạ tầng chiến lược với nhiệm vụ gìn giữ các giá trị cốt lõi của di tích và đời sống văn hóa gắn với di tích.

Tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, Chính phủ đã chỉ đạo rà soát và xác định việc di chuyển di tích chỉ thực hiện khi thực sự cần thiết, không còn biện pháp thay thế để bảo tồn tại chỗ. Đồng thời, quá trình di chuyển phải bảo tồn tối đa, phát huy giá trị của di tích, bảo đảm công khai, minh bạch và có tham vấn ý kiến người dân.

Về phạm vi điều chỉnh, có ý kiến đề nghị xác định rõ dự thảo Nghị quyết chỉ áp dụng đối với 2 di tích trong phạm vi Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường kết nối Cảng hàng không quốc tế Gia Bình với Thủ đô Hà Nội, không sử dụng cơ chế hướng dẫn để mở rộng thêm đối tượng.

Tiếp thu ý kiến này, Chính phủ đã rà soát và chỉnh lý dự thảo theo hướng chỉ áp dụng Điều 2 Nghị quyết số 256/2025/QH15 của Quốc hội đối với 2 di tích cụ thể là đình Đông Côi, phường Thuận Thành và đình Tam Sơn, xã Lương Tài. Đối với đền Tân Trăn, xã Lâm Thao, Chính phủ sẽ tiếp tục rà soát kỹ thực trạng và các vấn đề liên quan đến quy định của pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo. Tiếp thu ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ không đưa di tích này vào dự thảo Nghị quyết./.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý và hoàn thiện dự thảo Luật – Ảnh: chinhphu.vn/Nhật Bắc

Luật Kiến trúc được hoàn thiện theo hướng đổi mới phương thức quản lý, đẩy mạnh phân cấp, cải cách thủ tục hành chính và ứng dụng dữ liệu trong quản lý hành nghề. Những thay đổi này tập trung vào việc tăng tính chủ động của chính quyền cơ sở, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm và xây dựng nền tảng dữ liệu phục vụ quản lý hiệu quả hơn.

Trước khi biểu quyết, Quốc hội đã nghe Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày Báo cáo một số nội dung chính đã được tiếp thu, giải trình, chỉnh lý và hoàn thiện dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, về nhóm đề nghị tăng cường cơ chế kiểm soát chuyên môn của cơ quan cấp tỉnh khi phân cấp cho xã trong lập, ban hành quy chế quản lý kiến trúc: Chính phủ đề nghị giữ nguyên như phương án của dự thảo luật.

Việc phân cấp, ủy quyền và cơ chế kiểm soát chuyên môn đã được pháp luật về tổ chức chính quyền địa phương quy định. Khi thực hiện phân cấp, Ủy ban nhân dân tỉnh sẽ quy định cụ thể yêu cầu, cơ chế để bảo đảm chất lượng chuyên môn phù hợp với từng trường hợp.

Về đề nghị quy định thời gian thẩm định quy hoạch phù hợp với từng cấp độ của đồ án để bảo đảm chất lượng thẩm định, Chính phủ đề nghị giữ quy định về thời hạn tối đa 20 ngày.

Theo Bộ trưởng Trần Hồng Minh, việc rút ngắn thời gian thẩm định nhằm phục vụ yêu cầu cải cách thủ tục hành chính, nhưng không làm thay đổi yêu cầu về nội dung và chất lượng thẩm định.

“Việc rút ngắn thời gian nhằm cải cách thủ tục hành chính, không làm thay đổi yêu cầu về nội dung, chất lượng thẩm định và trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan”, Bộ trưởng Trần Hồng Minh nhấn mạnh.

Qua đó, quy định mới hướng tới giảm thời gian thực hiện thủ tục nhưng vẫn duy trì trách nhiệm và yêu cầu chuyên môn trong quá trình thẩm định quy hoạch.

Một nội dung khác được Chính phủ tiếp thu là đề nghị gắn việc chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm trong quản lý hành nghề với cơ chế kiểm soát phù hợp, đồng thời đẩy mạnh xây dựng cơ sở dữ liệu.

Dự thảo luật đã được rà soát, chỉnh lý, hoàn thiện theo hướng tăng cường hậu kiểm, phát triển nghề nghiệp liên tục, xây dựng và vận hành cơ sở dữ liệu hành nghề, bảo đảm cải cách thủ tục hành chính đi đôi với hiệu lực, hiệu quả trong quản lý nhà nước.

Dự thảo luật sau khi được tiếp thu, chỉnh lý trình Quốc hội thông qua gồm 3 điều. Luật được thông qua sẽ có hiệu lực từ ngày 1/3/2027.

Kết quả biểu quyết điện tử cho thấy, có 427/453 đại biểu Quốc hội tham gia biểu quyết tán thành (chiếm 85,40%). 

Như vậy, Quốc hội đã chính thức thông qua Nghị quyết của Quốc hội về việc di chuyển ba di tích: Đình Đông Côi và đình Tam Sơn, đền Tân Trăn trong phạm vi thực hiện hai Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường kết nối Cảng hàng không quốc tế Gia Bình với Thủ đô Hà Nội và Dự án xây dựng Doanh trại Trung đoàn không quân Công an nhân dân theo quy định tại Điều 2 Nghị quyết số 256/2025/QH15 của Quốc hội.

Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Nghị quyết. Ảnh: Media Quốc hội.

Trước đó, Quốc hội đã nghe Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Nghị quyết.

Về sự cần thiết ban hành Nghị quyết, Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội, ý kiến phát biểu, góp ý của các đại biểu Quốc hội đều tán thành sự cần thiết xây dựng, ban hành dự thảo Nghị quyết.

Có ý kiến đề nghị cần xem xét sự cần thiết trên cơ sở hài hòa giữa yêu cầu phát triển hạ tầng chiến lược, bảo đảm thực hiện các dự án để bảo đảm giữ gìn các giá trị cốt lõi của di tích và đời sống văn hóa gắn với di tích.

Tiếp thu ý kiến đại biểu, Chính phủ đã chỉ đạo rà soát, bảo đảm việc di chuyển di tích chỉ thực hiện khi thực sự cần thiết, không còn biện pháp thay thế để bảo tồn tại chỗ; bảo tồn tối đa và phát huy giá trị của di tích, bảo đảm công khai, minh bạch, có tham vấn ý kiến của người dân.

Về phạm vi điều chỉnh của dự thảo Nghị quyết, Báo cáo nêu rõ, có ý kiến đề nghị xác định rõ phạm vi chỉ hai di tích này trong phạm vi dự án tuyến đường kết nối Cảng Hàng không quốc tế Gia Bình với Thủ đô Hà Nội. Không được dùng cơ chế hướng dẫn để mở rộng thêm đối tượng.

Tiếp thu ý kiến đại biểu, Chính phủ đã rà soát, quy định dự thảo Nghị quyết theo hướng chỉ áp dụng Điều 2 Nghị quyết số 256/2025/QH15 của Quốc hội đối với hai di tích cụ thể: đình Đông Côi, phường Thuận Thành và đình Tam Sơn, xã Lương Tài. 

Đối với đền Tân Trăn (xã Lâm Thao), Chính phủ sẽ rà soát kỹ lưỡng thực trạng và những vấn đề liên quan đến quy định của pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo và tiếp thu ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội chưa đưa vào dự thảo Nghị quyết này.

Về những nguyên tắc, giải pháp Chính phủ cần lưu ý trong quá trình di chuyển di tích, Chính phủ sẽ chỉ đạo các cơ quan liên quan bảo đảm tính khả thi, hiệu quả, bảo đảm tối đa tính nguyên gốc, tính toàn vẹn và các yếu tố cấu thành giá trị của di tích; không làm mai một, biến dạng hoặc mất đi bản sắc, đặc trưng văn hóa, lịch sử, kiến trúc, tín ngưỡng vốn có của từng di tích, đồng thời quan tâm đầy đủ đến yếu tố văn hóa, tín ngưỡng và sinh kế của cộng đồng có liên quan; bảo đảm có sự tham gia và đồng thuận của người dân trong quá trình thực hiện.

Nghị quyết có hiệu lực thi hành từ ngày 20/9/2026.