Category: Tin BĐS Việt Nam

Tiếp tục chương trình đợt 2 Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, sáng 19/8, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và điều hành của Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến, Quốc hội họp Phiên toàn thể ở hội trường, nghe Tờ trình và Báo cáo ý kiến về định hướng chính sách sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản.

Trình bày Tờ trình về định hướng chính sách sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) kế thừa các quy định còn phù hợp và sửa đổi, bổ sung theo hướng thể chế đầy đủ quan điểm, đường lối, chủ trương của Đảng, Nhà nước có liên quan đến kinh doanh bất động sản, luật hóa các nghị quyết liên quan bất động sản đã được kiểm chứng trong thực tiễn.

Quang cảnh phiên họp.

Thực hiện phân cấp, phân quyền phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện đầu tư kinh doanh, thủ tục hành chính. Đẩy mạnh chuyển đổi số, tăng cường tính minh bạch, dự báo, điều tiết thị trường. Rà soát, tháo gỡ khó khăn, điểm nghẽn trong thực tiễn và sửa đổi bảo đảm đồng bộ với các pháp luật liên quan. Quy định các nội dung khung mang tính nguyên tắc.

Về nội dung cơ bản phân cấp, phân quyền, chỉ sửa đổi quy định về thẩm quyền quyết định cho phép chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án bất động sản theo hướng chuyển thẩm quyền từ Thủ tướng Chính phủ cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.

Đề cập việc cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh nêu rõ, cắt giảm, đơn giản hóa 9/31 điều kiện đầu tư kinh doanh. Về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, cắt giảm 4/12 thủ tục hành chính, đơn giản hóa 7/12 thủ tục hành chính, giữ nguyên 1 thủ tục hành chính liên quan đến đăng ký cấp quyền khai thác, sử dụng dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản thuộc thẩm quyền của Bộ Xây dựng.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh trình bày Tờ trình về định hướng chính sách sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản.

Trình bày Báo cáo ý kiến về định hướng chính sách sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Nguyễn Ngọc Bảo nêu rõ, về quyền mua, thuê mua phần diện tích sàn xây dựng trong công trình xây dựng của cá nhân nước ngoài, Điều 9 dự thảo luật bổ sung quyền mua, thuê mua phần diện tích sàn xây dựng đối với cá nhân nước ngoài.

Ủy ban Kinh tế và Tài chính nhận thấy, về mặt pháp lý, mặc dù giao dịch không kèm theo quyền sử dụng đất đối với phần diện tích sàn xây dựng, không kèm theo quyền sử dụng đất chung; tuy nhiên, việc sở hữu phần diện tích sàn xây dựng thực tế vẫn không tách rời việc sử dụng đất thực tế. Đề nghị tiếp tục nghiên cứu, rà soát kỹ lưỡng, đánh giá tác động đầy đủ và hết sức thận trọng, bảo đảm quán triệt đầy đủ các quan điểm, định hướng có liên quan tại Nghị quyết số 21-NQ/TW vừa được ban hành, hoàn thiện quy định để bảo đảm điều kiện “không gắn với chuyển quyền sử dụng đất”; bảo đảm quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội và tuân thủ quy hoạch, thống nhất với quy định có liên quan tại dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi).

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Nguyễn Ngọc Bảo trình bày Báo cáo ý kiến về định hướng chính sách sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản.

Liên quan đến kiểm soát huy động vốn và bảo vệ khách hàng trong kinh doanh bất động sản hình thành trong tương lai, nhiều ý kiến đề nghị, quy định theo hướng giữ quyền lựa chọn của khách hàng như Luật hiện hành. Đồng thời, tách bạch rõ nghĩa vụ của chủ đầu tư phải thu xếp sẵn khả năng cấp bảo lãnh với lựa chọn của từng khách hàng về việc phát hành thư bảo lãnh riêng; việc từ chối bảo lãnh phải trên cơ sở tự nguyện và được cung cấp đầy đủ thông tin về quyền lợi, chi phí, rủi ro, không được mặc định trong hợp đồng mẫu.

Về chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án bất động sản, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Nguyễn Ngọc Bảo đề nghị, tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện khoản 4 Điều 30, đáp ứng đầy đủ yêu cầu tại Kết luận số 151/KL-UBTVQH16 về việc nghiên cứu, lấy ý kiến đối tượng chịu sự tác động, đánh giá đầy đủ tác động của chính sách liên quan.

Các đại biểu dự phiên họp.

Bảo đảm phù hợp với thực tiễn, tạo cơ chế khơi thông nguồn lực triển khai thực hiện các dự án đối với trường hợp chủ đầu tư dự án không còn nhu cầu hoặc năng lực triển khai dự án muốn chuyển nhượng dự án mà không có khả năng hoàn thành nghĩa vụ tài chính về đất đai. Đồng thời, có quy định chặt chẽ về phương thức bảo đảm việc thực hiện nghĩa vụ tài chính với Nhà nước và cam kết triển khai dự án của bên nhận chuyển nhượng.

Bên cạnh đó, tiếp tục rà soát khoản 1 Điều 31 bảo đảm đồng bộ với khoản 7 Điều 51 Luật Đầu tư, xác định rõ trường hợp thực hiện thủ tục chuyển nhượng dự án theo Luật Đầu tư và theo Luật Kinh doanh bất động sản, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ, phù hợp với thuyết minh của Chính phủ khi sửa đổi Luật Đầu tư tại Báo cáo số 1189/BC-CP ngày 8/12/2025 của Chính phủ, không dẫn đến cách hiểu khác nhau về mục tiêu của quy định. Thủ tục chuyển nhượng dự án, điều chỉnh nhà đầu tư và đăng ký biến động đất đai cần được thiết kế theo nguyên tắc một đầu mối, một bộ hồ sơ dùng chung và một lần kiểm tra cùng điều kiện.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình Quốc hội chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa – xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026-2035. Ảnh: VPQH

Giữ nguyên mục tiêu, quyền lợi người thụ hưởng

Sáng 19/8, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình Quốc hội nội dung này, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, quá trình rà soát được thực hiện theo nguyên tắc không tích hợp cơ học, không làm thay đổi, thu hẹp hoặc sai lệch các mục tiêu Quốc hội đã quyết định, mà tập trung tổ chức lại nhiệm vụ để giảm giao thoa, trùng lắp, giảm đầu mối, giảm trung gian, tăng phân cấp và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Chương trình mới kế thừa, giữ nguyên mục tiêu, phạm vi, đối tượng, thời gian thực hiện, tổng nguồn lực cần huy động và các cơ chế đặc thù đã được Quốc hội quyết nghị đối với 4 chương trình. Như vậy, việc tích hợp không làm thay đổi mục tiêu, phạm vi, đối tượng thụ hưởng, thời gian thực hiện, tổng nguồn lực và không làm mất đi các cơ chế đặc thù đã được Quốc hội quyết định.

Chương trình gồm 07 nhóm nhiệm vụ: phát triển hạ tầng thiết yếu, bảo vệ môi trường; phát triển kinh tế nông thôn, sản xuất, đa dạng hóa sinh kế, việc làm và thu nhập; hiện đại hóa, nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo và nguồn nhân lực; chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển; bảo tồn và phát triển văn hóa; chính sách đặc thù đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, trong đó ưu tiên nhà ở, đất ở, nước sinh hoạt, tái định cư, đất sản xuất, chuyển đổi nghề, vùng dược liệu; quản lý, vận hành cơ sở dữ liệu dùng chung, chuyển đổi số, kiểm tra, đánh giá và truyền thông.

Về cơ chế quản lý, tổ chức thực hiện Chương trình, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, Chương trình được quản lý trên cơ sở dữ liệu dùng chung, theo dõi đồng bộ mục tiêu, nguồn lực, dự án, tiến độ, giải ngân, quyết toán, đối tượng thụ hưởng và sản phẩm đầu ra; kết quả thực hiện là căn cứ phân bổ, điều chuyển và đánh giá trách nhiệm.

Đồng thời, Chính phủ rà soát, hợp nhất các cơ chế đặc thù theo nguyên tắc kế thừa, chỉ mở rộng khi có tính chất tương đồng và bảo đảm pháp luật chuyên ngành.

Đặc biệt, Chính phủ sẽ xây dựng Bộ tiêu chí đánh giá kết quả đầu ra bằng hệ thống chỉ số lượng hóa về mức độ hoàn thành mục tiêu, tiến độ, giải ngân, chế độ báo cáo và mức độ hài lòng của nhân dân.

Cùng với đó, Chính phủ đề xuất giảm đầu mối trung gian, phân cấp mạnh hơn cho địa phương và gắn phân cấp với trách nhiệm. Các bộ quản lý ngành sẽ tập trung vào xây dựng chính sách, mục tiêu, tiêu chí chuyên ngành và đánh giá kết quả, không làm trung gian trong phân bổ, quyết toán. Địa phương được chủ động lựa chọn danh mục, thứ tự ưu tiên, phân bổ, điều chỉnh và tổ chức thực hiện, đồng thời chịu trách nhiệm về hiệu quả trên địa bàn.

Bộ Tài chính giữ vai trò đầu mối ở Trung ương, tập trung vào thể chế, mục tiêu, tiêu chí, kiểm tra và giám sát. Cách tiếp cận này nhằm trao quyền chủ động lớn hơn cho địa phương nhưng đồng thời tăng yêu cầu về trách nhiệm giải trình và hiệu quả sử dụng nguồn lực. Một vấn đề khác được Chính phủ nhấn mạnh là bảo đảm quá trình chuyển tiếp liên tục, không làm gián đoạn các nhiệm vụ đang triển khai.

Phân cấp phải đi cùng tiêu chuẩn, định mức, năng lực thực hiện

Thẩm tra Tờ trình của Chính phủ, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Lâm Văn Mẫn cho biết, Hội đồng Dân tộc nhất trí với chủ trương tích hợp thực chất 4 CTMTQG hiện hành thành một chương trình tổng thể.

Các đại biểu tham dự Phiên họp. Ảnh: VPQH

Hội đồng Dân tộc nhận thấy, nội dung Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội cơ bản đáp ứng yêu cầu tại khoản 5 Điều 20 Luật Đầu tư công, đồng thời việc tích hợp cơ bản bảo đảm không thu hẹp mục tiêu, phạm vi, đối tượng, quyền lợi và mức độ ưu tiên đã được Quốc hội quyết định.

Về nguồn lực, tổng nguồn lực của 4 chương trình được xác định là 808.558 tỷ đồng, trong đó ngân sách Trung ương 345.000 tỷ đồng, ngân sách địa phương 395.392 tỷ đồng và các nguồn vốn khác.

Hội đồng Dân tộc thống nhất với việc không áp dụng một cách cơ học tỷ lệ 75% vốn đầu tư công và 25% kinh phí thường xuyên. Cơ quan thẩm tra đề nghị Nghị quyết của Quốc hội xác định rõ tổng vốn, cơ cấu vốn đầu tư công và kinh phí thường xuyên; Chính phủ được chủ động cơ cấu vốn chi tiết trong phạm vi, giới hạn Quốc hội quyết định.

Hội đồng Dân tộc cũng tán thành việc ưu tiên ngân sách trung ương cho các địa phương khó khăn, song lưu ý khả năng cân đối ngân sách không thể là tiêu chí duy nhất. Việc phân bổ cần đồng thời căn cứ quy mô, đối tượng, mức thiếu hụt dịch vụ cơ bản, đặc thù từng lĩnh vực và điều kiện của từng địa bàn.

Đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, Hội đồng Dân tộc đề nghị tiêu chí và hệ số phân bổ đối với các xã không đặc biệt khó khăn phải đủ mạnh, đồng thời tăng cường theo dõi, báo cáo về nguồn lực và kết quả thụ hưởng.

Tán thành định hướng phân cấp theo nguyên tắc “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”, song Hội đồng Dân tộc cho rằng phân cấp phải đi cùng tiêu chuẩn, định mức, dữ liệu, năng lực thực hiện, hậu kiểm và trách nhiệm giải trình. Đặc biệt, trước khi phân cấp đến cấp xã cần đánh giá điều kiện thực hiện. Đối với nơi chưa đủ điều kiện, cấp tỉnh tiếp tục thực hiện hoặc hỗ trợ trong thời gian chuyển tiếp.

Về tổ chức thực hiện, Hội đồng Dân tộc nhất trí về nguyên tắc Quốc hội giao Chính phủ ban hành một nghị quyết để giảm đầu mối văn bản, đơn giản hóa thủ tục và xử lý trực tiếp các vấn đề trong quá trình triển khai. Tuy nhiên, Chính phủ cần xác định rõ cơ quan điều phối, cơ quan tổng hợp nguồn lực và trách nhiệm của từng Bộ.

Đối với kế hoạch năm 2027, Cơ quan thẩm tra nhất trí tiếp tục lập dự toán theo các chương trình hiện hành. Sau khi nghị quyết của Chính phủ được ban hành, các chương trình sẽ được sắp xếp theo cơ chế mới, nhưng phải bảo đảm không gián đoạn nhiệm vụ, dự án và quyền lợi của người thụ hưởng.

Cắt giảm điều kiện, đơn giản hóa thủ tục kinh doanh

Sáng 19/8, tiếp tục chương trình đợt 2 Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội thảo luận tại hội trường về Tờ trình và Báo cáo ý kiến đối với định hướng chính sách sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản. Phiên họp do Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến điều hành.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh trình bày tờ trình của Chính phủ. (Ảnh: Quốc hội)

Trình bày Tờ trình của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết việc sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản nhằm kế thừa những quy định còn phù hợp, đồng thời xử lý các vấn đề phát sinh trong thực tiễn và bảo đảm tính thống nhất với hệ thống pháp luật hiện hành.

Theo định hướng được đưa ra, dự án sửa đổi tập trung vào 6 nhóm chính sách gồm: thể chế hóa đầy đủ các chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước về thị trường bất động sản; phân cấp, phân quyền phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp; tiếp tục đơn giản hóa điều kiện đầu tư kinh doanh và thủ tục hành chính; thúc đẩy chuyển đổi số, nâng cao tính minh bạch của thị trường; tháo gỡ các điểm nghẽn phát sinh trong thực tế; đồng thời chuyển một số quy định sang hướng khung, mang tính nguyên tắc.

Một thay đổi đáng chú ý là thẩm quyền quyết định cho phép chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án bất động sản được đề xuất chuyển từ Thủ tướng Chính phủ về UBND cấp tỉnh.

Chính phủ cũng đề xuất cắt giảm, đơn giản hóa 9 trong tổng số 31 điều kiện đầu tư kinh doanh. Đối với thủ tục hành chính, 4/12 thủ tục được đề xuất cắt giảm, 7/12 thủ tục được đơn giản hóa và một thủ tục được giữ nguyên.

Một nội dung trọng tâm của dự thảo là tiếp tục hoàn thiện các quy định đang gây khó khăn trong quá trình triển khai dự án và giao dịch bất động sản.

Theo Bộ trưởng Trần Hồng Minh, dự thảo sẽ làm rõ một số khái niệm như kinh doanh bất động sản, dự án bất động sản, bất động sản có sẵn và bất động sản hình thành trong tương lai.

Quy định liên quan đến quyền mua nhà, công trình xây dựng của tổ chức, cá nhân nước ngoài cũng được rà soát. Dự thảo theo hướng quy định nhóm đối tượng này chỉ được mua nhà ở và các loại công trình xây dựng không gắn với quyền sử dụng đất.

Bên cạnh đó, dự thảo bổ sung khung quy trình giao dịch bất động sản, từ nguyên tắc thực hiện đến các bước giao dịch cơ bản. Đối với dự án BT, nghĩa vụ tài chính được đề xuất thực hiện thông qua bảo lãnh hoặc nộp tiền vào tài khoản phong tỏa theo quy định của pháp luật về đầu tư và đối tác công tư.

Các quy định về kinh doanh quyền sử dụng đất đã có hạ tầng kỹ thuật, chuyển nhượng dự án và hợp đồng kinh doanh bất động sản cũng được sửa đổi nhằm đồng bộ hơn với pháp luật về đất đai, đầu tư và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Đáng chú ý, dự thảo bổ sung cơ chế bảo đảm đối với 5% giá trị còn lại của hợp đồng kinh doanh bất động sản. Khoản tiền này có thể được chuyển vào tài khoản phong tỏa hoặc thực hiện theo thỏa thuận giữa các bên.

Cùng với đó, hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu về nhà ở, thị trường bất động sản sẽ được hoàn thiện theo hướng dữ liệu phải đầy đủ, chính xác, được cập nhật thường xuyên. Dự thảo cũng đặt vấn đề xây dựng mã định danh điện tử cho tổ chức, cá nhân, bất động sản và các đối tượng thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Kinh doanh bất động sản và Luật Nhà ở.

Đề nghị đánh giá kỹ tác động của chính sách

Trình bày Báo cáo ý kiến, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Nguyễn Ngọc Bảo cho biết cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục rà soát kỹ nhiều nội dung trước khi hoàn thiện dự thảo.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Nguyễn Ngọc Bảo trình bày Báo cáo ý kiến thẩm tra.

Đối với đề xuất cho phép cá nhân nước ngoài mua, thuê mua phần diện tích sàn xây dựng trong công trình, Ủy ban Kinh tế và Tài chính cho rằng dù giao dịch không trực tiếp gắn với quyền sử dụng đất, việc sở hữu và sử dụng diện tích sàn trên thực tế vẫn có mối liên hệ với đất đai.

Do đó, cơ quan thẩm tra đề nghị đánh giá tác động toàn diện và thận trọng, nhất là về yêu cầu không gắn với chuyển quyền sử dụng đất, quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội và sự phù hợp với quy hoạch. Quy định mới cũng cần bảo đảm thống nhất với các nội dung đang được xây dựng trong pháp luật đất đai.

Đối với dự án bất động sản được thực hiện trên quỹ đất thanh toán cho dự án BT, cơ quan thẩm tra đồng tình với việc cần có cơ chế xử lý nghĩa vụ tài chính về đất đai. Tuy nhiên, do hoạt động BT hiện được điều chỉnh bởi Nghị định 257/2025/NĐ-CP và trong quá trình thực hiện có thể phát sinh các vấn đề mới, việc thiết kế chính sách cần được đặt trong tổng thể pháp luật về PPP và đất đai.

Theo đó, Luật Kinh doanh bất động sản nên quy định ở mức nguyên tắc và dẫn chiếu sang pháp luật PPP, thay vì quy định riêng từng vấn đề cụ thể tại nhiều đạo luật khác nhau.

Bảo vệ khách hàng khi mua bất động sản hình thành trong tương lai

Một nội dung nhận được nhiều ý kiến là cơ chế bảo lãnh khi chủ đầu tư huy động vốn từ khách hàng đối với bất động sản hình thành trong tương lai.

Một số ý kiến đề nghị tiếp tục duy trì quyền lựa chọn của khách hàng như quy định hiện hành. Theo hướng này, chủ đầu tư vẫn phải chủ động thu xếp khả năng được ngân hàng cấp bảo lãnh, trong khi khách hàng có quyền quyết định có yêu cầu phát hành bảo lãnh riêng hay không.

Việc khách hàng từ chối bảo lãnh cần dựa trên sự tự nguyện và phải được cung cấp đầy đủ thông tin về quyền lợi, chi phí cũng như rủi ro. Việc từ chối không nên được mặc định ngay trong hợp đồng mẫu.

Ở chiều ngược lại, cũng có ý kiến ủng hộ cơ chế lựa chọn trong dự thảo vì có thể góp phần giảm chi phí. Tuy nhiên, phương án này cũng tiềm ẩn nguy cơ bị lạm dụng khi khách hàng thường ở vị thế yếu hơn về khả năng thương lượng và tiếp cận thông tin, từ đó làm giảm vai trò kiểm soát rủi ro của cơ chế bảo lãnh.

Cần cơ chế bảo lãnh khi chủ đầu tư huy động vốn từ khách hàng đối với bất động sản hình thành trong tương lai. (Ảnh minh họa)

Về chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án bất động sản, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục hoàn thiện quy định tại Điều 30, trong đó cần đánh giá đầy đủ tác động và lấy ý kiến các đối tượng chịu ảnh hưởng.

Mục tiêu là tạo điều kiện khơi thông nguồn lực trong những trường hợp chủ đầu tư không còn nhu cầu hoặc không đủ năng lực tiếp tục triển khai dự án. Tuy nhiên, cơ chế chuyển nhượng phải đi kèm các biện pháp bảo đảm nghĩa vụ tài chính với Nhà nước cũng như trách nhiệm thực hiện dự án của bên nhận chuyển nhượng.

Ủy ban Kinh tế và Tài chính đồng thời đề nghị rà soát quy định tại Điều 31 để bảo đảm thống nhất với Luật Đầu tư, tránh tình trạng một dự án phải thực hiện nhiều thủ tục với hồ sơ và quy trình khác nhau.

Theo hướng được đề xuất, thủ tục chuyển nhượng dự án, điều chỉnh nhà đầu tư và đăng ký biến động đất đai cần được thiết kế theo nguyên tắc một đầu mối, sử dụng một bộ hồ sơ chung và thực hiện kiểm tra điều kiện một lần.

Đối với việc giao UBND cấp tỉnh quyết định chuyển nhượng những dự án đã được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận chủ trương đầu tư, cơ quan thẩm tra lưu ý việc phân quyền cần gắn với trách nhiệm và cơ chế giám sát tương ứng.

Dự thảo cần làm rõ những trường hợp phải xin ý kiến hoặc quyết định của cơ quan Trung ương, thời hạn xử lý, giá trị pháp lý của ý kiến tham gia, đồng thời bảo đảm công khai quyết định và cập nhật đầy đủ thông tin vào hệ thống dữ liệu.

Sáng 19/8, tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra về định hướng xây dựng dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất).

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày Tờ trình.

Trình bày Tờ trình, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết việc xây dựng luật hợp nhất nhằm khắc phục những bất cập do Luật Ngân sách nhà nước và Luật Đầu tư công đang được điều chỉnh bởi hai đạo luật riêng biệt, đồng thời tạo sự liên kết giữa kế hoạch tài chính và kế hoạch đầu tư công.

Theo dự thảo, kế hoạch đầu tư công trung hạn sẽ được tích hợp vào kế hoạch tài chính 5 năm; kế hoạch đầu tư công hằng năm được gắn với dự toán ngân sách nhà nước hằng năm. Các nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ ngân sách cho chi thường xuyên và chi đầu tư cũng được định hướng thống nhất.

Dự luật cơ bản kế thừa các quy định hiện hành, đồng thời chỉ giữ ở cấp luật những vấn đề thuộc thẩm quyền của Quốc hội và mang tính nguyên tắc. Một số nội dung về trình tự, thủ tục, tiêu chí phân loại dự án và các vấn đề thường xuyên thay đổi sẽ được giao Chính phủ quy định chi tiết để tăng tính linh hoạt trong điều hành.

Chính phủ cũng đề xuất đơn giản hóa quy trình, giảm báo cáo và chi phí tuân thủ; mở rộng khả năng sử dụng nguồn tăng thu trong quá trình điều hành ngân sách; điều chỉnh cơ chế sử dụng dự phòng và quỹ dự trữ tài chính để ứng phó với các tình huống cấp bách.

Dự kiến dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất) sẽ được trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 2 vào tháng 10/2026.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Nguyễn Hữu Toàn.

Trình bày báo cáo thẩm tra, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Nguyễn Hữu Toàn cho biết cơ quan thẩm tra cơ bản nhất trí với sự cần thiết xây dựng luật hợp nhất.

Tuy nhiên, Ủy ban đề nghị việc hợp nhất không chỉ dừng ở việc ghép các quy định của hai luật mà phải thực sự xử lý những điểm giao thoa, chồng chéo, đồng thời hình thành quy trình thống nhất từ lập dự toán, phân bổ, thực hiện đến quyết toán ngân sách và đầu tư công.

Một yêu cầu được nhấn mạnh là chuyển mạnh sang quản lý đầu tư công dựa trên kết quả. Việc phân bổ vốn cần căn cứ vào hiệu quả kinh tế – xã hội của từng chương trình, dự án, đồng thời xác định rõ trách nhiệm của cơ quan và người đứng đầu trong việc bảo đảm hiệu quả sử dụng vốn.

Cơ quan thẩm tra cũng đồng tình với định hướng đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, trong đó có việc giao UBND cấp tỉnh quyết định chuyển nguồn chi đầu tư công đối với các dự án sử dụng vốn ngân sách trung ương. Tuy nhiên, việc phân cấp phải đi kèm điều kiện, phạm vi áp dụng rõ ràng và cơ chế báo cáo, giám sát của HĐND nhằm bảo đảm công khai, minh bạch.

Đối với các đề xuất liên quan đến tăng thu, dự phòng ngân sách, quỹ dự trữ tài chính, chuyển nguồn và kiểm soát hiệu quả đầu tư công, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện để bảo đảm tính thống nhất, minh bạch và khả thi.

Theo cơ quan thẩm tra, mục tiêu cuối cùng của việc hợp nhất hai luật phải là tháo gỡ điểm nghẽn, nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng nguồn lực nhà nước, thay vì chỉ đơn thuần thay đổi cấu trúc pháp luật.

Khu vực phía trong nhà ga hành khách của Sân bay Liên Khương cũng được vệ sinh, trang trí tiểu cảnh, sẵn sàng phục vụ các chuyến bay trong nước và quốc tế. Ảnh: Nguyễn Dũng/TTXVN

Sau gần 6 tháng tạm dừng để sửa chữa, Cảng hàng không quốc tế (HKQT) Liên Khương chính thức khai thác trở lại từ 0 giờ ngày 19/8, đánh dấu bước khôi phục quan trọng của hạ tầng giao thông hàng không, tạo thêm động lực cho du lịch, giao thương và phát triển kinh tế – xã hội của Lâm Đồng.

Ngay trong ngày mở cửa trở lại, sân bay dự kiến phục vụ 28 lượt chuyến. Chuyến bay khai trương VN1380 của Vietnam Airlines từ Thành phố Hồ Chí Minh đến Đà Lạt hạ cánh lúc 7 giờ 5 phút, mở đầu cho việc khôi phục hoạt động hàng không tại Lâm Đồng.

Tại Lễ khánh thành, ông Hồ Văn Mười, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng nhấn mạnh Cảng hàng không quốc tế Liên Khương từ lâu đã được xác định là “mạch máu” giao thông then chốt của tỉnh Lâm Đồng, giữ vai trò cửa ngõ hàng không kết nối cao nguyên Lâm Viên với các trung tâm kinh tế lớn trong nước và quốc tế. Những năm qua, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của du lịch và dịch vụ, sản lượng hành khách thông qua cảng có thời điểm đạt gần 3 triệu lượt/năm, vượt công suất thiết kế hiện hữu. Điều đó khẳng định sức hút và vị thế ngày càng cao của Lâm Đồng, đồng thời cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết phải đầu tư nâng cấp hạ tầng khu bay nhằm bảo đảm an toàn khai thác tuyệt đối, ổn định và bền vững.

Theo ông Hồ Văn Mười, trong 7 tháng đầu năm 2026, mặc dù Cảng hàng không quốc tế Liên Khương phải tạm dừng hoạt động để sửa chữa, nâng cấp, nhưng du lịch Lâm Đồng vẫn duy trì sức hút mạnh mẽ, toàn tỉnh đã đón khoảng 14,2 triệu lượt khách, với tổng doanh thu du lịch đạt trên 40 nghìn tỷ đồng, tăng 22% so với cùng kỳ năm 2025. Những kết quả đó cho thấy sức hấp dẫn của Lâm Đồng và đặc biệt cho thấy nhu cầu kết nối, nhu cầu đến với Lâm Đồng của du khách là rất lớn.

Hệ thống cầu thang dẫn từ cửa máy bay đến khu vực nhà ga sẵn sàng cho ngày Sân bay Liên Khương tái hoạt động. Ảnh: Nguyễn Dũng/TTXVN

Trong khi đó, trước thời điểm tạm dừng hoạt động, Cảng hàng không quốc tế Liên Khương phục vụ bình quân khoảng 36 chuyến bay mỗi ngày, với khoảng 6.000 lượt hành khách đi và đến. Theo kế hoạch khai thác trở lại, sản lượng dự kiến đạt khoảng 6.800 lượt hành khách mỗi ngày, riêng 4 tháng cuối năm có thể phục vụ trên 800.000 lượt hành khách.

Trong thời gian sân bay đóng cửa, ước tính khoảng 1 triệu lượt khách bị ảnh hưởng, phải chuyển sang đường bộ hoặc trung chuyển qua các sân bay lân cận. Như vậy, việc Cảng hàng không quốc tế Liên Khương hoạt động trở lại không chỉ đáp ứng nhu cầu đi lại ngày càng tăng của người dân và du khách, mà còn khơi thông một dòng chảy quan trọng đối với kinh tế Lâm Đồng; tạo điều kiện để mở rộng thị trường khách, thúc đẩy du lịch, thương mại, dịch vụ, thu hút đầu tư và tăng cường kết nối với các trung tâm kinh tế, du lịch trong nước và quốc tế.

Ông Nguyễn Đức Hùng – Quyền Tổng giám đốc Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam – CTCP (ACV) cho biết: “Chúng tôi rất tự hào vì Dự án có ý nghĩa chiến lược quan trọng trong việc khôi phục cửa ngõ hàng không quan trọng của tỉnh Lâm Đồng và khu vực Tây Nguyên. Hệ thống đường cất hạ cánh, đường lăn sau khi được sửa chữa góp phần nâng cao năng lực khai thác, bảo đảm an toàn và khả năng tiếp nhận các loại tàu bay Code E, tạo điều kiện khai thác các loại tàu bay có kích thước, tải trọng lớn hơn; qua đó mở rộng khả năng khai thác các đường bay nội địa trọng điểm cùng các đường bay quốc tế, kết nối thuận tiện tỉnh Lâm Đồng với các trung tâm lớn như Hà Nội, TP.HCM và các nước trong khu vực. Giao thông hàng không thông suốt là chìa khóa để tỉnh Lâm Đồng tạo niềm tin với các nhà đầu tư lớn trong lĩnh vực bất động sản, nông nghiệp công nghệ cao và du lịch nghỉ dưỡng giúp khơi thông dòng khách du lịch, giải tỏa áp lực giao thông đường bộ và tạo cú hích mạnh mẽ cho phát triển kinh tế – xã hội cả vùng Tây Nguyên”.

Mặt sau nhà ga hành khách của Sân bay Liên Khương (xã Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng) đã hoàn thành chỉnh trang. Ảnh: Nguyễn Dũng/TTXVN

Theo lãnh đạo Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam – CTCP, Dự án có tổng mức đầu tư hơn 1.032,8 tỷ đồng, tập trung sửa chữa đường cất hạ cánh 09/27 dài 3.250m, rộng 45m cùng hệ thống đường lăn, khu vực an toàn, thoát nước, đèn hiệu, đèn tiếp cận và các hạng mục bảo đảm hoạt động bay.

Điểm đáng chú ý là sau nâng cấp, sức chịu tải đường cất hạ cánh được nâng lên mức 830/R/C/W/T, chấm dứt tình trạng hạn chế tải trọng, cho phép sân bay tiếp nhận các dòng tàu bay Code C và Code D như B737, B757, A320, A321, A300 và ATR72 với tải trọng tối đa. Đây là điều kiện quan trọng để Liên Khương nâng cao năng lực khai thác và mở rộng mạng đường bay trong thời gian tới.

Theo kế hoạch, giai đoạn đầu Cảng HKQT Liên Khương sẽ khai thác khoảng 36-40 chuyến/ngày, phục vụ khoảng 6.800 lượt hành khách/ngày. Trong 4 tháng cuối năm 2026, sản lượng hành khách qua cảng dự kiến đạt khoảng 816.000 lượt.

Đáng chú ý, mạng bay nội địa kết nối Đà Lạt với các trung tâm lớn như Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội, Đà Nẵng, Vinh, Hải Phòng và Cần Thơ đã được khôi phục. Trên mạng bay quốc tế, đường bay Đà Lạt – Kuala Lumpur dự kiến khai thác 4 chuyến/tuần; đường bay Đà Lạt – Singapore dự kiến mở lại từ tháng 12/2026 với tần suất 3 chuyến/tuần.

Việc nối lại các đường bay có ý nghĩa đặc biệt đối với một địa phương có du lịch là ngành kinh tế quan trọng như Lâm Đồng. Khả năng tiếp cận bằng đường hàng không được khôi phục sẽ tạo thuận lợi cho du khách từ các thị trường lớn đến Đà Lạt, đồng thời rút ngắn thời gian di chuyển của người dân, doanh nghiệp, góp phần thúc đẩy giao thương và thu hút đầu tư.

Sự kiện càng có ý nghĩa khi Lâm Đồng chuẩn bị tổ chức nhiều hoạt động quy mô lớn vào cuối năm, trong đó có Festival Hoa Đà Lạt – Lâm Đồng lần thứ XI, Lễ hội Văn hóa Thổ cẩm Việt Nam lần thứ III và Festival Âm nhạc quốc tế Langbiang 2026. Việc sân bay hoạt động trở lại giúp địa phương có thêm điều kiện đón lượng lớn du khách, đại biểu và nhà đầu tư đến tham dự các sự kiện này.

Về lâu dài, hạ tầng được nâng cấp được xem là nền tảng để Lâm Đồng mở rộng mạng bay, tăng năng lực kết nối với các trung tâm kinh tế, du lịch trong nước và quốc tế, hướng tới mục tiêu đưa Cảng HKQT Liên Khương đạt cấp 4E vào năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày Tờ trình về định hướng xây dựng dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất). Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN

Tích hợp thực chất, giữ nguyên tổng nguồn lực

Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã trình bày Tờ trình tóm tắt về phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa – xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026 – 2035. Chương trình này được xây dựng trên cơ sở tích hợp thực chất 4 chương trình mục tiêu quốc gia hiện hành.

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh, mục tiêu của việc tích hợp nhằm tổ chức lại cấu trúc Chương trình theo nhóm vấn đề cần giải quyết, khắc phục tình trạng chồng chéo, dàn trải, thu gọn đầu mối quản lý, đơn giản hóa thủ tục, tăng khả năng lồng ghép nguồn lực và nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước; bảo đảm hoàn thành đầy đủ các mục tiêu Quốc hội đã quyết nghị.

Về quan điểm thực hiện, Chính phủ khẳng định không tích hợp “cơ học”, không làm thay đổi, thu hẹp hoặc sai lệch mục tiêu, phạm vi, đối tượng thụ hưởng và các cơ chế đặc thù đã được Quốc hội quyết nghị đối với 4 chương trình. Nội dung điều chỉnh chủ yếu là cơ cấu lại nhiệm vụ để tránh trùng lặp; thiết kế theo logic chính sách chung, chuẩn hóa theo mục tiêu, đối tượng, địa bàn, nguồn lực và sản phẩm đầu ra; giảm đầu mối, giảm văn bản và thủ tục trung gian, tập trung nguồn lực cho đầu tư phát triển và nhiệm vụ trực tiếp tạo kết quả; phân cấp mạnh theo nguyên tắc “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”, gắn với giám sát, đánh giá kết quả.

Về nguồn lực thực hiện, chương trình giữ nguyên dự kiến tổng nguồn lực khoảng 808.558 tỷ đồng. Chính phủ kiến nghị Quốc hội giao Chính phủ rà soát, quyết định cơ cấu từng nguồn vốn, cơ cấu chi đầu tư và chi thường xuyên của ngân sách trung ương bảo đảm triệt để tiết kiệm chi thường xuyên. Đáng chú ý, phương thức phân bổ ngân sách nhà nước sẽ đổi mới từ “phân bổ theo nhu cầu đăng ký” sang kết hợp nhu cầu với kết quả thực hiện mục tiêu, giải ngân, năng lực và điều kiện sẵn sàng thực hiện.

Nội dung Chương trình sau tích hợp gồm 7 nhóm nhiệm vụ cụ thể là: Phát triển hạ tầng thiết yếu, bảo vệ môi trường; phát triển kinh tế nông thôn, sản xuất, đa dạng hóa sinh kế, việc làm và thu nhập; hiện đại hóa, nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo và nguồn nhân lực; chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển; bảo tồn và phát triển văn hóa; chính sách đặc thù đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi (ưu tiên nhà ở, đất ở, nước sinh hoạt, tái định cư, đất sản xuất, chuyển đổi nghề, vùng dược liệu); quản lý, vận hành cơ sở dữ liệu dùng chung, chuyển đổi số, kiểm tra, đánh giá và truyền thông.

Về phương thức quản lý, chương trình chuyển mạnh từ quản lý nặng về đầu vào sang quản lý theo kết quả đầu ra, vận hành trên cơ sở dữ liệu dùng chung để theo dõi đồng bộ tiến độ, giải ngân và đối tượng thụ hưởng. Theo đó, cơ cấu tổ chức quản lý gồm: Ban Chỉ đạo Trung ương do Thủ tướng Chính phủ làm Trưởng ban chỉ đạo, điều hành, điều phối; Bộ Nông nghiệp và Môi trường sử dụng Văn phòng điều phối hiện có làm cơ quan điều phối chung. Các bộ quản lý ngành chịu trách nhiệm quản lý nhóm mục tiêu, thiết kế chính sách, chỉ tiêu, tiêu chí và đánh giá kết quả đầu ra, không làm trung gian phân bổ và quyết toán. Bộ Tài chính là đầu mối tổng hợp phân bổ, sử dụng, thanh toán, quyết toán và kết quả thực hiện. Địa phương chủ động lựa chọn danh mục, thứ tự ưu tiên, phân bổ, điều chỉnh và phương thức thực hiện.

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cũng nêu rõ nguyên tắc phân cấp mạnh mẽ: “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”, gắn liền với giám sát, đánh giá kết quả.

Đẩy mạnh phân cấp đi đôi với trách nhiệm giải trình

Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội Lâm Văn Mẫn trình bày Báo cáo thẩm tra về việc tích hợp 04 Chương trình mục tiêu quốc gia thành 01 Chương trình mục tiêu quốc gia. Ảnh: Doãn Tấn/ TTXVN

Trình bày Báo cáo thẩm tra, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội Lâm Văn Mẫn khẳng định, Hội đồng Dân tộc nhất trí cao với sự cần thiết tích hợp thực chất bốn chương trình mục tiêu quốc gia hiện hành thành một Chương trình tổng thể nhằm giảm đầu mối, tăng lồng ghép nguồn lực, đẩy mạnh phân cấp và quản lý theo kết quả đầu ra, đúng theo tinh thần chỉ đạo của Bộ Chính trị.

Hội đồng Dân tộc nhận thấy hồ sơ của Chính phủ đã tiếp thu nghiêm túc ý kiến kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, cơ bản đáp ứng các yêu cầu của Luật Đầu tư công. Việc tích hợp này đảm bảo không thu hẹp mục tiêu, phạm vi, đối tượng, quyền lợi và mức độ ưu tiên đối với các đối tượng thụ hưởng.

Đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, xã, thôn đặc biệt khó khăn, Hội đồng Dân tộc đề nghị nguyên tắc “ưu tiên ở mức cao nhất” phải được bảo đảm xuyên suốt từ phân bổ nguồn lực đến giám sát, với các tiêu chí và hệ số phân bổ đủ mạnh, đồng thời phải theo dõi và báo cáo riêng về nguồn lực cũng như kết quả thụ hưởng.

Về phân bổ nguồn lực, Hội đồng Dân tộc thống nhất không áp dụng cơ học tỷ lệ cố định giữa vốn đầu tư công và kinh phí thường xuyên. Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị Nghị quyết của Quốc hội cần xác định rõ tổng vốn và cơ cấu vốn đầu tư công – kinh phí thường xuyên để giao Chính phủ chủ động điều hành chi tiết trong phạm vi được giao.

Về phân cấp quản lý, Hội đồng Dân tộc tán thành nguyên tắc trao quyền chủ động cho địa phương, nhưng lưu ý phân cấp phải đi đôi với tiêu chuẩn, định mức, dữ liệu, năng lực thực hiện, hậu kiểm và trách nhiệm giải trình. Đặc biệt, trước khi phân cấp đến cấp xã, cần phải đánh giá kỹ điều kiện thực hiện; đối với những nơi chưa đủ điều kiện, cấp tỉnh tiếp tục thực hiện hoặc hỗ trợ trong thời gian chuyển tiếp.

Hội đồng Dân tộc cũng đồng tình với giải pháp xử lý nhiệm vụ chuyển tiếp và kế hoạch năm 2027. Theo đó, đối với kế hoạch năm 2027, cơ bản nhất trí tiếp tục lập dự toán theo các chương trình hiện hành, sau khi Nghị quyết của Chính phủ được ban hành sẽ sắp xếp, tích hợp theo cơ chế mới nhằm tránh gián đoạn nhiệm vụ, dự án và quyền lợi của người thụ hưởng.

Trên cơ sở đó, Hội đồng Dân tộc đề nghị Quốc hội xem xét, quyết định phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa – xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026 – 2035.

Thành ủy Huế thông tin, ông Hà Xuân Hậu, Giám đốc Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng và Phát triển đô thị TP Huế, bị khai trừ Đảng.

Quyết định khai trừ được Ban Thường vụ Thành ủy Huế công bố ngày 17/8. Nguyên nhân là do trong thời gian giữ chức giám đốc, ông Hậu thiếu trách nhiệm, vi phạm nghiêm trọng quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ và phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, vi phạm quy định những điều đảng viên không được làm và trách nhiệm nêu gương, gây hậu quả rất nghiêm trọng.

Cơ quan điều tra và Viện kiểm sát thi hành các quyết định khởi tố, lệnh bắt tạm giam đối với ông Hà Xuân Hậu. (Ảnh: Mạnh Hùng)

Trước đó, Báo Điện tử VTC News đưa tin, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Huế vừa khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can, bắt tạm giam ông Hà Xuân Hậu – Giám đốc Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng và Phát triển đô thị TP Huế để điều tra những sai phạm trong quá trình thực hiện “Dự án xử lý triệt để ô nhiễm môi trường do rác thải sinh hoạt tại các khu vực trọng điểm trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là thành phố Huế)”.

Theo kết quả điều tra, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Huế thông tin, tháng 3/2016, Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng công trình dân dụng và công nghiệp tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là BQL dự án Đầu tư xây dựng và Phát triển đô thị TP Huế do ông Hà Xuân Hậu làm giám đốc) có báo cáo đề xuất, thuyết minh chủ trương đầu tư xây dựng “Dự án xử lý triệt để ô nhiễm môi trường do rác thải sinh hoạt tại các khu vực trọng điểm trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế” tại xã Hương Bình, thị xã Hương Trà cũ (còn gọi là dự án rác Hương Bình).

Ngày 30/10/2017, UBND tỉnh Thừa Thiên Huế có quyết định phê duyệt đầu tư và giao Ban Quản lý dự án làm chủ đầu tư; tổng mức đầu tư 85,79 tỷ đồng. Trong đó, nguồn vốn đầu tư từ ngân sách Trung ương là 44,965 tỷ đồng, phần còn lại do ngân sách địa phương bố trí. Thời gian thực hiện dự án từ năm 2018 đến 2020.

Cơ quan điều tra xác định, quá trình tổ chức thực hiện dự án, Ban Quản lý dự án để xảy ra nhiều sai phạm. Cụ thể, có dấu hiệu đề xuất chủ trương đầu tư xây dựng dự án thiếu tính khả thi, bố trí địa điểm xây dựng chưa phù hợp, mất cân đối giữa công suất thiết kế (150 tấn/ngày đêm) với khối lượng rác thải hiện có thể đưa về dự án rác Hương Bình để xử lý (chỉ khoảng 40 tấn/ngày đêm).

Sau đó, Ban Quản lý dự án báo cáo cấp có thẩm quyền chuyển đổi dự án này trở thành điểm tập kết rác cho nhà máy xử lý rác Phú Sơn, hiện các hạng mục của dự án chưa hoàn thành, tính khả thi của dự án không đảm bảo.

Trong quá trình tổ chức lựa chọn nhà thầu thi công, Ban Quản lý dự án không nghiên cứu, xem xét, đánh giá đầy đủ, đúng thực trạng về năng lực tài chính, năng lực xây dựng của các nhà thầu tham gia đấu thầu, dẫn đến lựa chọn nhà thầu kém năng lực khiến cho dự án chậm tiến độ, phải gia hạn thời gian thực hiện dự án nhiều lần.

Đến nay, dự án kéo dài hơn 7 năm nhưng vẫn chưa hoàn thành, một số gói thầu thi công xây dựng chính trong dự án bị “đội vốn”, một số hạng mục xây dựng và các hạng mục vật liệu kỹ thuật xây dựng tại công trình đã nghiệm thu thanh toán nhưng chưa được đưa vào sử dụng mà không có phương án bảo quản làm suy giảm chất lượng gây lãng phí ngân sách.

Quá trình quản lý tiến độ thi công, Ban Quản lý dự án thiếu trách nhiệm trong thực hiện chức trách nhiệm vụ được giao, không bám sát vào tình hình, tiến độ thi công của các nhà thầu, không kiên quyết xử lý vi phạm của các nhà thầu, không sớm chấm dứt hợp đồng, thay thế nhà thầu năng lực yếu kém để nhanh chóng hoàn thành công trình mà nhiều lần đề xuất cấp có thẩm quyền gia hạn tiến độ thi công không đúng quy định.

Dự án rác Hương Bình sau nhiều năm thi công đến nay vẫn ngổn ngang.

Trong công tác quản lý hợp đồng xây dựng, Ban Quản lý dự án không kịp thời theo dõi, bám sát tiến độ thi công của nhà thầu là công ty Thiên Phát Thịnh, thiếu biện pháp quản lý rủi ro duy trì các công cụ tài chính nhằm đảm bảo ngân sách nhà nước không bị thất thoát trước các thời điểm kết thúc thời gian thi công theo hợp đồng.

Quá trình xử lý vi phạm của nhà thầu thiếu kiên quyết, không sớm chấm dứt hợp đồng khi nhà thầu có vi phạm cơ bản hợp đồng, không triển khai thực hiện các biện pháp đảm bảo thu hồi số tiền tạm ứng, dẫn đến gây thiệt hại ngân sách nhà nước số tiền 2.140.797.000 đồng.

Cơ quan điều tra xác định ông Hà Xuân Hậu chịu trách nhiệm chính đối với những sai phạm nêu trên.

Hiện cơ quan điều tra tiếp tục mở rộng vụ án, điều tra toàn diện những vi phạm của các thành viên Ban Quản lý dự án và các nhà thầu trong quá trình thi công, thực hiện dự án nhằm xử lý nghiêm minh, triệt để các hành vi vi phạm, thu hồi tài sản thiệt hại cho nhà nước.

Trước đây, cơ quan chức năng TP Dĩ An, nay là phường Dĩ An tiến hành kiểm tra, đo đạc hiện trạng sử dụng tại khu đất ga Sóng Thần đã xác định có 18 trường hợp đang sử dụng 14.025m2 đất, trong đó có một phần đã xây dựng nhà ở, nhà kho. Đây là khu đất ngành đường sắt dự kiến đầu tư, mở rộng ga Sóng Thần thành ga liên vận quốc tế.

Ga Sóng Thần đang được phát triển thành ga liên vận quốc tế. Ảnh: XUÂN TRUNG

Trên cơ sở đó, lực lượng chức năng địa phương đã lập biên bản hành chính đối với các trường hợp lấn chiếm; đồng thời vận động được 4 hộ dân sinh sống trên phần đất vi phạm nhận kinh phí hỗ trợ và tự nguyện di dời tài sản, công trình trên đất để bàn giao mặt bằng cho ngành đường sắt.

Đến nay vẫn còn 14 trường hợp đang sử dụng 2.355m2 đất lấn chiếm, chưa tự nguyện di dời tài sản, công trình trên đất để bàn giao cho ngành đường sắt quản lý.

UBND phường Dĩ An tiếp tục phối hợp vận động các hộ dân tự nguyện di dời, bàn giao đất sử dụng trái phép. Bên cạnh đó, chính quyền địa phương cũng đang hoàn thiện thủ tục, phương án cưỡng chế đối với những trường hợp không chấp hành. Dự kiến sẽ triển khai thực hiện ngay trong tháng 8 này.

Bảo đảm quyền của chủ sở hữu căn hộ chung cư

Việc sửa đổi, bổ sung Luật Nhà ở năm 2023 nhằm tiếp tục thể chế hóa chủ trương của Đảng, Nhà nước về hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; hoàn thiện môi trường pháp lý thuận lợi, minh bạch, an toàn; cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính trong đầu tư xây dựng; có chính sách phát triển nhà ở để hướng tới mục tiêu mọi người đều có chỗ ở, tạo điều kiện bình đẳng cho người dân, doanh nghiệp…

Dự thảo bổ sung mới quy định về 4 loại hình nhà ở và chính sách pháp luật tương ứng đối với từng loại hình nhà ở gồm: (1) các loại nhà ở thương mại (trong đó có nhà ở thương mại theo dự án, nhà ở riêng lẻ của cá nhân); (2) nhà ở cho thuê (gồm nhà ở cho thuê được đầu tư, tạo lập bằng vốn nhà nước, vốn ngoài nhà nước; nhà lưu trú cho công nhân trong khu công nghiệp, nhà lưu trú cho chuyên gia, người lao động ngoài khu công nghiệp); (3) nhà ở công vụ; (4) nhà ở chính sách (bao gồm nhà ở cho cán bộ cao cấp của Đảng, nhà ở xã hội, nhà cho lực lượng vũ trang nhân dân, nhà ở hỗ trợ thông qua chương trình mục tiêu quốc gia, nhà ở phục vụ tái định cư).

 Quang cảnh phiên họp. Ảnh: TRỌNG HẢI

Về sở hữu nhà ở, dự thảo quy định “chung cư có thời hạn” theo thời hạn sử dụng công trình xây dựng theo quy định của pháp luật xây dựng, gắn với bảo đảm quyền tài sản, chủ sở hữu căn hộ chung cư được quyền thực hiện nghĩa vụ tài chính để xây dựng mới chung cư theo quy định khi hết thời hạn.

Về phát triển nhà ở cho thuê, dự thảo bổ sung chương mới về phát triển nhà ở cho thuê, bao gồm: Nhà ở cho thuê được đầu tư xây dựng bằng vốn của Nhà nước; nhà ở cho thuê được đầu tư xây dựng không bằng vốn của Nhà nước; nhà lưu trú cho chuyên gia, người lao động ngoài khu công nghiệp.

Về quản lý sử dụng nhà chung cư, dự thảo bổ sung mô hình thuê đơn vị chuyên nghiệp thực hiện một số nhiệm vụ ban quản trị nhà chung cư nhằm nâng cao chất lượng quản lý nhà chung cư, giảm tải khối lượng công việc cho ban quản trị.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh trình bày tờ trình về định hướng chính sách sửa đổi Luật Nhà ở năm 2023. Ảnh: TRỌNG HẢI 

Đối với các nội dung lược bỏ, dự thảo luật đã rà soát lược bỏ nội dung quy định hành vi nghiêm cấm; các nội dung trùng lặp với một số luật liên quan; bỏ quy định về sở hữu nhà ở riêng lẻ của tổ chức, cá nhân nước ngoài; bỏ quy định Ngân hàng chính sách xã hội cho chủ đầu tư vay ưu đãi để xây dựng nhà ở xã hội, nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân để phù hợp với hoạt động tín dụng của Ngân hàng chính sách xã hội.

Cân nhắc việc bổ sung khái niệm “chung cư có thời hạn”

Báo cáo ý kiến về định hướng chính sách sửa đổi Luật Nhà ở năm 2023, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội tán thành với sự cần thiết xây dựng Luật Nhà ở (sửa đổi) và nhận thấy các nhóm chính sách và nội dung của dự thảo luật cơ bản đã thể chế hóa kịp thời các chủ trương, đường lối của Đảng; bảo đảm tính tương thích với các điều ước quốc tế có liên quan…

Liên quan đến chính sách về sở hữu nhà ở, về chung cư có thời hạn, dự thảo luật đã đưa ra khái niệm mới là “chung cư có thời hạn”. Tuy nhiên, các điều còn lại của dự thảo luật không sử dụng thuật ngữ này mà chỉ quy định về “thời hạn sử dụng nhà chung cư”. Khái niệm về “thời hạn sử dụng nhà chung cư” và các chính sách về cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư tại dự thảo luật về cơ bản là kế thừa các quy định tại Luật Nhà ở năm 2023. Do đó, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội đề nghị cân nhắc việc bổ sung khái niệm “chung cư có thời hạn” trong dự thảo luật để tránh có cách hiểu khác nhau liên quan đến “thời hạn sử dụng nhà chung cư”.

 Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu trình bày Báo cáo ý kiến về định hướng chính sách sửa đổi Luật Nhà ở năm 2023. Ảnh: TRỌNG HẢI

Đồng thời, đề nghị tiếp tục nghiên cứu, làm rõ trong trường hợp tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài thực hiện đầu tư xây dựng nhà ở theo dự án tại Việt Nam thì có được sở hữu nhà ở riêng lẻ thông qua việc thực hiện dự án đầu tư xây dựng nhà ở tại Việt Nam hay không?

Về chính sách đối với các loại hình nhà ở cho thuê, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội đề nghị tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện để xác định rõ các đối tượng được ưu tiên thụ hưởng chính sách nhà ở cho thuê; nghiên cứu, rà soát quy định về nguồn vốn của quỹ nhà ở…

Về nhà ở chính sách, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội đề nghị tiếp tục nghiên cứu, có cơ chế kiểm soát chặt chẽ, minh bạch các trường hợp được hưởng chính sách ưu tiên về nhà ở, không để xảy ra tình trạng trục lợi chính sách; kiểm soát, ngăn chặn tình trạng đầu cơ nhà ở.