Category: Tin BĐS Việt Nam

Sáng 19/8, sau khi nghe tờ trình, Quốc hội tiến hành thảo luận tại tổ về Tờ trình về định hướng xây dựng dự án Luật Ngân sách Nhà nước (hợp nhất Luật Ngân sách Nhà nước và Luật Đầu tư công hiện hành).

Tham gia thảo luận tại tổ (Hải Phòng, Quảng Ngãi), Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nêu rõ, hai Luật Ngân sách Nhà nước và Luật Đầu tư công đã được Quốc hội sửa đổi, bổ sung trong các năm 2024, 2025, nhằm thể chế hóa một số tư tưởng chỉ đạo trong các nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị, đồng thời xử lý những vướng mắc phát sinh sau khi kiện toàn bộ máy tổ chức và thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Tuy nhiên trên thực tế, vẫn còn tồn tại những phát sinh vướng mắc, bất cập, hạn chế. Thủ tướng nhắc lại, trước đây Bộ Kế hoạch và Đầu tư là cơ quan tham mưu xây dựng Luật Đầu tư công, trong khi Bộ Tài chính tham mưu xây dựng Luật Ngân sách Nhà nước.

Trong đó, một bên thực hiện phân bổ đầu tư công, một bên phân bổ thu ngân sách và chi thường xuyên. “Trên thực tế đều sử dụng ngân sách Nhà nước, vì vậy không cần thiết phải có 2 luật”, Thủ tướng nói.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng phát biểu tại tổ (Ảnh: Hữu Thắng).

Theo Thủ tướng, việc hợp nhất là cần thiết bởi các khoản chi đầu tư công đều là chi ngân sách Nhà nước. Theo đó, những vấn đề liên quan đến chi ngân sách cho đầu tư công sẽ thực hiện theo các quy định về đầu tư công, còn chi thường xuyên thực hiện theo các quy định về chi thường xuyên, nhưng được đặt trong một khuôn khổ pháp luật thống nhất.

Một điểm giao thoa khác giữa 2 luật là hiện nay có kế hoạch tài chính 5 năm và kế hoạch đầu tư công trung hạn 5 năm. “Do đó, việc hợp nhất sẽ góp phần xử lý những nội dung giao thoa, chồng lấn và đơn giản hóa các thủ tục”, Thủ tướng Lê Minh Hưng phát biểu.

Về định hướng sửa đổi, Thủ tướng cho biết nội dung lớn đầu tiên là hợp nhất kế hoạch tài chính 5 năm và dự toán ngân sách Nhà nước với kế hoạch đầu tư công, trong đó, hợp nhất kế hoạch đầu tư công trung hạn vào kế hoạch tài chính 5 năm. Tương tự, kế hoạch đầu tư công hằng năm sẽ được hợp nhất vào dự toán ngân sách Nhà nước hằng năm.

Một định hướng quan trọng khác, theo Thủ tướng, là tiếp tục rà soát để kế thừa, sửa đổi, bổ sung đồng bộ quyền hạn, trách nhiệm của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các bộ, cơ quan, Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân các cấp. Việc này phải được thực hiện xuyên suốt từ quy trình quyết định chủ trương, phê chuẩn, ra quyết định đến giám sát tổ chức thực hiện, qua đó làm rõ thẩm quyền của từng cấp.

“Những nhiệm vụ nào thuộc chức năng, nhiệm vụ của Quốc hội, của Ủy ban Thường vụ Quốc hội thì phải được quy định rõ. Còn những vấn đề cần phân cấp mạnh hơn theo tình hình chung cho Chính phủ, cho Thủ tướng Chính phủ, cho các bộ, ngành và cho các địa phương thì sẽ phải quy định rõ hơn nữa trong dự thảo Luật”, Thủ tướng nói.

Quang cảnh phiên họp tổ Hải Phòng, Quảng Ngãi (Ảnh: Hữu Thắng).

Theo tinh thần phân cấp, Thủ tướng cho biết, có thể xem xét để Quốc hội giao Chính phủ quy định chi tiết một số nội dung nhằm tạo sự chủ động, linh hoạt trong điều hành, như tiêu chí điều chỉnh, tiêu chí phân loại dự án, trình tự, thủ tục quyết định chủ trương đầu tư, quyết định đầu tư chương trình, dự án (trừ các chương trình, dự án thuộc thẩm quyền của Quốc hội).

Về định hướng sửa đổi một số nội dung về quản lý ngân sách Nhà nước để đáp ứng yêu cầu thực tiễn, Thủ tướng cho biết, các nội dung cần được rà soát gồm việc phân bổ và tăng thu ngân sách Nhà nước trong quá trình điều hành; sử dụng dự phòng, dự trữ tài chính; sử dụng tăng thu, dự toán chi còn lại để bổ sung chi ứng phó với một số tình huống khẩn cấp; việc chuyển nguồn và thời hạn chi đối với các khoản chuyển nguồn.

Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục nhưng phải đi cùng kiểm tra, giám sát chặt chẽ. “Đã đụng đến ngân sách là phải có kiểm tra, giám sát, phải đảm bảo hiệu quả”, Thủ tướng nêu rõ.

Theo Thủ tướng, tinh thần này phải được thực hiện nghiêm túc theo Kết luận Hội nghị Trung ương 2, Kết luận số 18. Theo đó, tất cả các khoản chi của ngân sách Nhà nước, bao gồm cả chi đầu tư công và chi thường xuyên, đều phải được đánh giá hiệu quả. Việc đánh giá hiệu quả phải được thực hiện trên cơ sở kết quả đầu ra và theo hướng đánh giá tổng thể.

Thủ tướng lưu ý, nếu chỉ đánh giá thuần túy theo hiệu quả kinh tế thì chưa chắc một dự án đã đáp ứng đầy đủ các chỉ tiêu cần đánh giá. Bên cạnh hiệu quả kinh tế, việc đánh giá còn phải tính đến các yếu tố về quốc phòng, an ninh, dân tộc, tôn giáo và các yếu tố liên quan khác để có đánh giá tổng thể về kết quả đầu ra.

Theo người đứng đầu Chính phủ, việc hợp nhất Luật Ngân sách Nhà nước và Luật Đầu tư công có đầy đủ cơ sở chính trị, cơ sở pháp lý và yêu cầu thực tiễn. Trên cơ sở ý kiến của các đại biểu Quốc hội, các cơ quan sẽ tiếp tục hoàn thiện để báo cáo Quốc hội cho ý kiến.

Theo kết luận thanh tra, trong công tác quản lý, sắp xếp, xử lý nhà, đất, Bộ Y tế đã ban hành các văn bản, kế hoạch triển khai đến các cơ quan, đơn vị thuộc và trực thuộc.

Từ ngày 1/3/2025 đến ngày 30/4/2026, Bộ Y tế đã phê duyệt và tổ chức thực hiện phương án sắp xếp, xử lý theo Nghị định số 03/2025/NĐ-CP đối với 10/61 cơ sở nhà, đất. Từ ngày 30/4/2026, Bộ tiếp tục rà soát, hoàn thiện, phê duyệt phương án sắp xếp lại cơ sở nhà, đất và bước đầu có kết quả.

Thanh tra Chính phủ nhận định, công tác lãnh đạo, chỉ đạo rà soát, đề xuất phương án sắp xếp lại cơ sở nhà, đất còn chậm, chưa kịp thời. Nghị định số 03/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 1/1/2025 nhưng đến tháng 3/2025, Bộ Y tế mới ban hành kế hoạch triển khai cụ thể các nội dung theo yêu cầu.

Đáng chú ý, có 14 đơn vị chậm báo cáo, kê khai, không có báo cáo rà soát, đề xuất phương án sắp xếp lại cơ sở nhà, đất theo yêu cầu. Trong 42 cơ sở được lựa chọn để kiểm tra hồ sơ, vẫn còn 6 cơ sở chưa được phê duyệt phương án sắp xếp lại, xử lý.

Thanh tra Chính phủ cũng chỉ ra Bộ Y tế chưa tổ chức kiểm tra, xử lý việc thực hiện phương án sắp xếp lại, xử lý cơ sở nhà, đất; chưa kiểm tra, xử lý việc tuân thủ tiêu chuẩn, định mức sử dụng tài sản đối với các đơn vị. Có 17 đơn vị chưa tự kiểm tra, xử lý nhằm bảo đảm đúng tiêu chuẩn, định mức sử dụng tài sản.

Những hạn chế này cho thấy việc sắp xếp, xử lý nhà, đất sau kiện toàn tổ chức bộ máy không chỉ là câu chuyện về hoàn tất thủ tục, mà đòi hỏi sự chủ động, quyết liệt trong từng khâu từ rà soát, kiểm kê, lập phương án đến tổ chức thực hiện.

16 cơ sở nhà, đất đang dôi dư, không có nhu cầu sử dụng

Qua kiểm tra hồ sơ 42 cơ sở nhà, đất, Thanh tra Chính phủ xác định 16 cơ sở nhà, đất của 6 đơn vị thuộc Bộ Y tế đang dôi dư, không có nhu cầu sử dụng, có khả năng xử lý để khai thông nguồn lực, tránh lãng phí. Tổng diện tích đất ở của các cơ sở này là 46.034,4m2 và một cơ sở là đất nông nghiệp diện tích 2.020m2.

Cụ thể, Bệnh viện Chỉnh hình và Phục hồi chức năng Hà Nội có 5 cơ sở; Viện Sốt rét – Ký sinh trùng – Côn trùng Trung ương có 3 cơ sở; Viện Vệ sinh dịch tễ Tây Nguyên có 4 cơ sở; Bệnh viện Phong – Da liễu Trung ương Quỳnh Lập có 2 cơ sở; Báo Sức khỏe và Đời sống có 1 cơ sở; Bệnh viện Đa khoa Nông nghiệp có 1 cơ sở.

Thanh tra Chính phủ nhận định: “Nếu được xử lý kịp thời, số tài sản này có thể được đưa trở lại sử dụng hiệu quả, thay vì để kéo dài tình trạng bỏ trống hoặc không còn nhu cầu sử dụng”.

Thanh tra Chính phủ cũng chỉ ra, tại thời điểm 30/4/2026, có 10 cơ sở nhà, đất chưa được phê duyệt phương án sắp xếp, trong đó 2 cơ sở bỏ trống trên 12 tháng và 7 cơ sở không có nhu cầu sử dụng. Thanh tra Chính phủ đánh giá việc chậm phê duyệt phương án sắp xếp, xử lý chưa đáp ứng yêu cầu; đến ngày 19/6/2026, Bộ Y tế đã phê duyệt phương án đối với cả 10 cơ sở này.

Theo kết luận thanh tra, đây là vấn đề cần được nhìn nhận trong tổng thể yêu cầu sắp xếp lại tổ chức bộ máy. Khi bộ máy được tinh gọn, việc rà soát, xử lý tài sản công phải đi cùng, bảo đảm tài sản không tiếp tục nằm ngoài nhu cầu sử dụng, gây lãng phí nguồn lực Nhà nước.

Nhiều hạn chế trong công tác kiểm kê, kê khai

Bên cạnh việc xác định các cơ sở nhà, đất có khả năng khai thông nguồn lực, kết luận thanh tra cũng chỉ ra nhiều hạn chế trong công tác kiểm kê, kê khai, quản lý hồ sơ và cơ sở dữ liệu.

Qua kiểm tra, Thanh tra Chính phủ phát hiện có cơ sở nhà, đất chưa được kê khai trên phần mềm Tổng kiểm kê; một số báo cáo, đề xuất phương án sắp xếp chưa đúng hướng dẫn; có 7 cơ sở nhà, đất không thuộc diện sắp xếp theo quy định nhưng vẫn được Bộ Y tế phân loại đưa vào diện sắp xếp lại, xử lý.

Đáng chú ý, Bộ Y tế đã phê duyệt dữ liệu tài sản công đối với một số cơ sở nhà, đất trên Phần mềm quản lý tài sản công nhưng chưa kiểm tra, rà soát, đối chiếu đầy đủ, dẫn đến thông tin trên phần mềm thiếu, không chính xác.

Cùng với đó, Bộ Y tế đang quản lý 210 cơ sở nhà, đất, trong đó có 73 cơ sở, chiếm 34,7%, chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật đất đai.

Kết luận thanh tra cũng nêu một số trường hợp quản lý, sử dụng, khai thác nhà, đất chưa đúng quy định. Qua kiểm tra thực địa, có 6 đơn vị sử dụng cơ sở nhà, đất để cho thuê, liên doanh, liên kết; trong đó có đơn vị thực hiện theo Đề án sử dụng tài sản công đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt, nhưng cũng có trường hợp cho thuê mặt bằng để thực hiện hoạt động phi trợ không lập hồ sơ đề nghị khai thác tài sản công để báo cáo cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Đặc biệt, đối với cơ sở nhà, đất của Bệnh viện Đa khoa Nông nghiệp thuộc Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, Thanh tra Chính phủ phát hiện từ năm 2014, bệnh viện cho thuê tài sản khi chưa có Đề án được duyệt; sử dụng tài sản công không đúng mục đích được giao và cho thuê không qua đấu giá theo quy định.

Kiến nghị Bộ Y tế chấn chỉnh công tác quản lý

Trên cơ sở kết quả thanh tra, Tổng Thanh tra Chính phủ kiến nghị Bộ Y tế chấn chỉnh công tác quản lý; chỉ đạo kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện phương án sắp xếp, xử lý cơ sở nhà, đất và quản lý, sử dụng tài sản công đúng tiêu chuẩn, định mức.

Bộ Y tế được yêu cầu khẩn trương thực hiện các giải pháp khai thông nguồn lực từ tài sản công là nhà, đất; tăng cường phối hợp với địa phương và chỉ đạo quyết liệt 6 đơn vị có 10 cơ sở nhà, đất dôi dư, bỏ trống, không còn nhu cầu sử dụng, khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, thủ tục để chuyển giao về địa phương quản lý, xử lý; kịp thời đưa tài sản vào khai thác, sử dụng đúng mục đích, có hiệu quả, tránh lãng phí. Đồng thời, Bộ Y tế phải chỉ đạo hoàn thiện hồ sơ, thủ tục trình cấp có thẩm quyền phê duyệt phương án sắp xếp, xử lý đối với 6 cơ sở nhà, đất chưa được phê duyệt; hoàn thiện hồ sơ pháp lý, thực hiện đăng ký đất đai, tài sản gắn liền với đất đối với 73/210 cơ sở chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Thanh tra Chính phủ cũng yêu cầu tăng cường kiểm tra, rà soát và giám sát việc thực hiện các phương án sắp xếp, xử lý; kịp thời phát hiện, chấn chỉnh, xử lý nghiêm vi phạm, bảo đảm các phương án được phê duyệt được tổ chức thực hiện đúng trình tự, thủ tục, công khai, minh bạch.

Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh trình bày tờ trình của Chính phủ. (Nguồn: Báo Nhân Dân)

Sáng 19/8, tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh trình bày tờ trình định hướng chính sách sửa đổi Luật Nhà ở năm 2023.

Xác định nhà ở cho thuê là phân khúc chiến lược dài hạn

Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết, việc sửa đổi Luật Nhà ở nhằm tiếp tục thể chế hóa đầy đủ đường lối, chủ trương của Đảng, Nhà nước, nhất là các định hướng mới về phát triển nhà ở; đồng thời hoàn thiện môi trường pháp lý, tháo gỡ những vướng mắc phát sinh trong thực tiễn.

Quan điểm xuyên suốt của dự thảo là phát triển nhà ở hướng tới mục tiêu mọi người dân đều có chỗ ở ổn định, bảo đảm an sinh xã hội, đồng thời phát triển đa dạng các loại hình nhà ở.

Đáng chú ý, dự thảo xác định nhà ở cho thuê là phân khúc chiến lược dài hạn, phục vụ đông đảo người dân. Theo Bộ trưởng Xây dựng, định hướng này nhằm mở rộng lựa chọn về chỗ ở, nhất là đối với người lao động, người có thu nhập chưa cao và những nhóm dân cư chưa có điều kiện sở hữu nhà ở.

Dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi cũng bổ sung định hướng phát triển 4 nhóm nhà ở gồm nhà ở thương mại, nhà ở cho thuê, nhà ở công vụ và nhà ở chính sách, kèm theo các chính sách tương ứng.

Trong đó, đề xuất riêng một chương mới về phát triển nhà ở cho thuê, quy định rõ đối tượng được thuê, các hình thức phát triển bằng nguồn vốn nhà nước và ngoài nhà nước, yêu cầu đối với dự án, trình tự thủ tục đầu tư, chính sách ưu đãi chủ đầu tư, giá cho thuê và quản lý, sử dụng nhà ở cho thuê.

Ngoài ra, dự thảo bổ sung quy định về nhà lưu trú cho chuyên gia và người lao động ngoài khu công nghiệp, đáp ứng nhu cầu thực tế đang ngày càng gia tăng tại các địa phương có tốc độ phát triển công nghiệp, đô thị nhanh.

Phân cấp, phân quyền triệt để cho địa phương

Một trong những điểm nhấn quan trọng của dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi là đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, gắn với việc đơn giản hóa thủ tục hành chính.

Theo Bộ trưởng Trần Hồng Minh, dự thảo rà soát, phân quyền, phân cấp triệt để cho chính quyền địa phương, trong đó 20/21 thủ tục thuộc thẩm quyền địa phương. Cùng với đó, dự thảo đề xuất cắt giảm 3/4 điều kiện kinh doanh, đơn giản hóa 7/7 thủ tục hành chính.

Cách tiếp cận này nhằm giảm tầng nấc trung gian, rút ngắn thời gian giải quyết công việc, đồng thời xác định rõ hơn trách nhiệm của chính quyền địa phương trong tổ chức thực hiện chính sách nhà ở.

Mặt khác, việc sửa luật không chỉ nhằm bổ sung quy định mới mà còn phải loại bỏ những quy định không còn phù hợp, những nội dung trùng lặp với pháp luật liên quan và những thủ tục không còn cần thiết.

Theo đó, dự thảo cũng lược bỏ 7 nội dung quy định về thi hành, hành vi bị nghiêm cấm không còn phù hợp với thực tiễn, một số nội dung trùng lặp với một số luật liên quan và bỏ quy định về sở hữu nhà ở riêng lẻ tại Việt Nam của tổ chức cá nhân tại nước ngoài.

Xác định rõ đối tượng được “ưu tiên” thụ hưởng chính sách nhà ở cho thuê

Trình bày báo cáo ý kiến về định hướng chính sách sửa đổi Luật Nhà ở năm 2023, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, Ủy ban tán thành với sự cần thiết xây dựng Luật Nhà ở (sửa đổi).

Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cũng nhất trí với 6 nhóm chính sách đã xác định; đồng thời đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát, thể chế hóa đầy đủ các chỉ đạo của Đảng về định hướng phân loại phát triển nhà ở theo 4 nhóm, phân định rõ khái niệm về “nhà ở chính sách” và “nhà ở xã hội”.

Ủy ban cũng đề nghị nghiên cứu, làm rõ chính sách “ưu tiên” phát triển loại hình nhà ở cho thuê so với các loại hình nhà ở khác; rà soát, đề xuất chính sách để bảo đảm tháo gỡ triệt để các điểm nghẽn đã được chỉ ra trong báo cáo tổng kết thi hành và thực tiễn triển khai Luật Nhà ở năm 2023.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu trình bày báo cáo ý kiến về định hướng chính sách sửa đổi Luật Nhà ở năm 2023. (Nguồn: Báo Nhân Dân)

Về chính sách đối với các loại hình nhà ở cho thuê, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện để xác định rõ các đối tượng được “ưu tiên” thụ hưởng chính sách nhà ở cho thuê; nghiên cứu, rà soát quy định về nguồn vốn của “quỹ nhà ở”; rà soát các quy định về quản lý, sử dụng nhà ở cho thuê (được đầu tư xây dựng bằng vốn của nhà nước) và các quy định về quản lý, sử dụng nhà ở thuộc tài sản công.

Về chung cư có thời hạn, dự thảo Luật đã đưa ra khái niệm mới là “chung cư có thời hạn”. Tuy nhiên, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị cân nhắc việc bổ sung khái niệm “chung cư có thời hạn” trong dự thảo Luật để tránh có cách hiểu khác nhau liên quan đến “thời hạn sử dụng nhà chung cư”.

Cơ quan này cũng đề nghị tiếp tục nghiên cứu, có cơ chế “kiểm soát chặt chẽ, minh bạch các trường hợp được hưởng chính sách ưu tiên về nhà ở, không để xảy ra tình trạng trục lợi chính sách; kiểm soát, ngăn chặn tình trạng đầu cơ nhà ở”.

Cùng đó, đề nghị tiếp tục rà soát, đề xuất chính sách để bảo đảm tháo gỡ triệt để các điểm nghẽn đã được chỉ ra, đặc biệt là những bất cập trong quản lý, sử dụng nhà chung cư như: Tranh chấp về phần sở hữu chung-sở hữu riêng của nhà chung cư, hoạt động của Ban quản trị, Ban quản lý nhà chung cư.

Gỡ “nút thắt” sau nhiều năm đình trệ

Hai dự án thành phần gồm đoạn từ cầu Nỏ Hẻn đến Đường tỉnh 514 và đoạn từ Đường tỉnh 514 đến đường vào Cảng hàng không Thọ Xuân, do Sở Xây dựng Thanh Hóa làm chủ đầu tư.

Gỡ nút thắt sau nhiều năm đình trệ dự án đi sân bay Thọ Xuân

Từ năm 2021, việc thi công phải tạm dừng do thiếu vốn và những vướng mắc kéo dài trong công tác giải phóng mặt bằng. Sau khi được điều chỉnh chủ trương đầu tư, điều chỉnh dự án và tổng mức đầu tư, thời gian thực hiện hợp đồng cũng được gia hạn đến ngày 30/11/2027.

Những thay đổi này đã tạo cơ sở pháp lý để dự án tiếp tục triển khai. Từ ngày 1/8, các nhà thầu đồng loạt trở lại công trường, tổ chức thi công tại những vị trí đã được bàn giao mặt bằng.

Đây được xem là bước chuyển quan trọng đối với hai tuyến đường từng “đứng bánh” trong thời gian dài.

Người dân bàn giao mặt bằng cho đơn vị thi công dự án đi sân bay Thọ Xuân.

Đoạn từ cầu Nỏ Hẻn đến Đường tỉnh 514 có tổng mức đầu tư sau điều chỉnh 1.502 tỷ đồng, tăng hơn 530 tỷ đồng so với ban đầu, chủ yếu do chi phí giải phóng mặt bằng tăng. Dù từng phải tạm dừng, dự án cũng đã đạt khoảng 184 tỷ đồng giá trị xây lắp, tương đương 47% giá trị hợp đồng.

Trên công trường, nhà thầu đã hoàn thành thi công đến điểm dừng kỹ thuật cả 6/6 cầu, hoàn thành 35/85 cống, thi công khoảng 4 km mặt đường bê tông nhựa cùng nhiều hạng mục nền đường.

Các nhà thầu huy động máy móc, nhân lực tăng tốc thi công 2 dự án nghìn tỷ.

Về mặt bằng, khoảng 8,11 km đã được bàn giao, đạt 67% chiều dài tuyến. Phần còn lại chủ yếu nằm trên địa bàn các xã Tân Ninh, Xuân Du và Hợp Tiến. Theo kế hoạch, đến cuối tháng 9/2026, các địa phương sẽ cơ bản hoàn thành giải phóng mặt bằng hơn 10,6 km tuyến. Phần còn lại qua xã Hợp Tiến tiếp tục được tập trung xử lý.

Tuyến 1.800 tỷ từng bước nối dài về sân bay

Ở dự án đoạn từ Đường tỉnh 514 đến đường vào Cảng hàng không Thọ Xuân, tổng mức đầu tư sau điều chỉnh được nâng lên 1.837 tỷ đồng, tăng khoảng 727 tỷ đồng so với ban đầu.

Các địa phương trên tuyến đang nỗ lực giải phóng mặt bằng sạch bàn giao cho dự án

Giá trị xây lắp hiện đạt khoảng 62 tỷ đồng, tương đương 18% giá trị hợp đồng. Trong đó, 1,3 km cuối tuyến đã hoàn thành và đưa vào khai thác; nhà thầu đã thi công đến điểm dừng kỹ thuật tại một số đoạn tuyến và hoàn thành 4/6 cầu.

Hơn 5 km mặt bằng đã được bàn giao. Các xã Hợp Tiến, Thọ Ngọc và Thọ Bình đang tập trung hoàn thiện hồ sơ, chi trả bồi thường, hỗ trợ và bố trí tái định cư cho các hộ còn lại, với mục tiêu hoàn thành giải phóng mặt bằng trong năm 2026.

Nếu mặt bằng được bàn giao đúng kế hoạch, các mũi thi công có thể được triển khai đồng loạt, thay vì phải thi công cầm chừng theo từng đoạn rời rạc.

Tại nhiều vị trí, mặt bằng được bàn giao còn nhỏ lẻ, xen kẹp. Một số hộ dân đã nhận tiền bồi thường nhưng chưa hoàn tất tháo dỡ công trình, khiến nhà thầu không thể tổ chức thi công liên tục.

Để tạo chuyển biến rõ rệt, Sở Xây dựng Thanh Hóa đã đề nghị các địa phương phát động chiến dịch “45 ngày đêm đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng”, huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc, tăng cường tuyên truyền, vận động người dân đồng thuận bàn giao mặt bằng.

Mục tiêu đặt ra là cơ bản hoàn thành giải phóng mặt bằng trước ngày 30/9/2026. Riêng 94 hộ còn vướng mắc phức tạp phải tiếp tục được tập trung xử lý, hoàn thành trước ngày 31/12/2026.

Đây được xem là “cuộc chạy đua” quyết định khả năng tăng tốc của dự án trong những tháng cuối năm. Cùng với mặt bằng, nguồn vật liệu xây dựng cũng đang được xem là một trong những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ.

Đất đắp, cát và đá chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu, trong khi một số mỏ vật liệu trong khu vực đang tạm dừng khai thác. Trước tình hình này, Sở Xây dựng yêu cầu các đơn vị rà soát, đánh giá các mỏ vật liệu lân cận, tổng hợp nhu cầu sử dụng để chủ động nguồn cung phục vụ thi công.

Đáng chú ý, ngày 7/8, UBND tỉnh Thanh Hóa đã bổ sung hai dự án vào danh mục được sử dụng đất san lấp tại mỏ đất làm vật liệu san lấp ở xã Sao Vàng. Mỏ có trữ lượng khoảng 2,7 triệu m³ và thuộc khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản.

Động thái này được kỳ vọng góp phần giải bài toán nguồn vật liệu, tạo thêm dư địa để các nhà thầu tổ chức thi công với cường độ cao hơn.

Kỳ vọng tạo “cú hích” kết nối vùng

Trên công trường, các nhà thầu đang tập trung nhân lực, máy móc và thiết bị vào những vị trí đã có mặt bằng. Ban Quản lý dự án Đầu tư công trình giao thông Thanh Hóa được yêu cầu bám sát tiến độ từng địa phương, kịp thời tháo gỡ khó khăn; các nhà thầu phải xây dựng kế hoạch thi công chi tiết, chủ động nhân lực, thiết bị và vật liệu.

Sau khi được điều chỉnh và gia hạn thời gian thực hiện đến cuối tháng 11/2027, hai dự án đang có cơ hội để “hồi sinh” sau nhiều năm đình trệ. Tuy nhiên, để biến cơ hội thành tiến độ thực tế, việc giải quyết dứt điểm mặt bằng và bảo đảm nguồn vật liệu vẫn là nhiệm vụ then chốt.

Khi hoàn thành, hai tuyến đường sẽ tạo trục kết nối quan trọng từ khu vực trung tâm Thanh Hóa đến Cảng hàng không Thọ Xuân, rút ngắn và nâng cao năng lực lưu thông, đồng thời mở rộng không gian phát triển đô thị, công nghiệp, dịch vụ và logistics.

Từ những đoạn đường đang được thi công trở lại, một kỳ vọng lớn hơn cũng đang được đặt ra: biến hạ tầng giao thông thành động lực mới cho liên kết vùng và phát triển kinh tế – xã hội của Thanh Hóa.

Ngày 19/8, tại xã Bình Khê, tỉnh Gia Lai, dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh hạ tầng kỹ thuật Khu công nghiệp Tây Giang chính thức được khởi công.

Các đại biểu thực hiện nghi thức khởi công dự án Khu công nghiệp Tây Giang.

Khu công nghiệp Tây Giang được triển khai tại thôn Thượng Giang 1 và thôn Nam Giang, xã Bình Khê, tỉnh Gia Lai. Dự án có quy mô khoảng 300ha, tổng vốn đầu tư gần 1.800 tỷ đồng, được UBND tỉnh Gia Lai chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận nhà đầu tư tại Quyết định số 210/QĐ-UBND ngày 16/1/2026.

Theo kế hoạch, dự án sẽ hoàn thành toàn bộ vào quý IV/2029. Nhà đầu tư dự kiến bắt đầu tiếp nhận các nhà đầu tư thứ cấp từ tháng 1/2027, trong đó việc bàn giao mặt bằng sạch phục vụ các nhà đầu tư thứ cấp được đặt mục tiêu thực hiện trong quý I/2027.

Khu công nghiệp Tây Giang được định hướng phát triển theo mô hình khu công nghiệp xanh, hiện đại, ưu tiên thu hút các ngành công nghệ cao, công nghiệp sạch, chế biến sâu, năng lượng tái tạo, dệt may và công nghiệp hỗ trợ.

Phó chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Lâm Hải Giang phát biểu tại lễ khởi công.

Phát biểu tại lễ khởi công, Phó chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Lâm Hải Giang đánh giá: Khu công nghiệp Tây Giang là một trong những dự án có ý nghĩa quan trọng trong kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh. Đối với xã Bình Khê, dự án được kỳ vọng trở thành động lực phát triển công nghiệp, phát huy lợi thế địa bàn nằm trên trục quốc lộ 19 và kết nối với cao tốc Quy Nhơn – Pleiku.

Phó chủ tịch UBND tỉnh Lâm Hải Giang nhấn mạnh, khi các doanh nghiệp thứ cấp đi vào hoạt động, Khu công nghiệp Tây Giang sẽ góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cơ cấu lao động, hình thành các chuỗi liên kết sản xuất – dịch vụ, đồng thời tạo việc làm, thu nhập, hạ tầng và nguồn thu bền vững cho địa phương.

Cũng trong sáng 19/8, tỉnh Gia Lai đồng loạt khởi công nhiều dự án, công trình chào mừng kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9.

Lễ khởi công dự án.

Đáng chú ý, dự án thành phần 2, đoạn Km22+000 – Km90+000 thuộc dự án Đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Quy Nhơn – Pleiku được khởi công tại nút giao với đường Trường Sơn Đông, xã Đak Pơ. 

Dự án có tổng mức đầu tư khoảng 27.576 tỷ đồng, dài 68,895km, đi qua các xã Bình Phú, Bình Khê, Ya Hội, Đak Pơ, Hra và phường An Bình. Ban Quản lý dự án các công trình Giao thông và Dân dụng tỉnh Gia Lai làm chủ đầu tư.

Tại Km45+000 tuyến đường ven biển ĐT.639, đoạn Mỹ Thành – Lại Giang, thuộc xã An Lương, Dự án Phát triển tích hợp thích ứng cũng được khởi công. Dự án có tổng mức đầu tư 2.660 tỷ đồng, do Ban Quản lý dự án Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Gia Lai làm chủ đầu tư.

Tại phường Diên Hồng, dự án đầu tư xây dựng đường Lê Thánh Tôn được khởi công tại khu vực nút giao Lê Thánh Tôn – Nguyễn Văn Linh. Tuyến đường dài khoảng 4,1km, tổng mức đầu tư khoảng 160 tỷ đồng, do Ban Quản lý các dự án đầu tư xây dựng tỉnh Gia Lai làm chủ đầu tư.

Việc đồng loạt khởi công các dự án nhằm tạo sự đồng thuận trong quá trình triển khai, thúc đẩy tiến độ xây dựng và sớm đưa các công trình vào khai thác, sử dụng.

Trong lĩnh vực công nghiệp, dự án nhà máy sản xuất viên nén chất đốt và pallet được khởi công tại thôn Canh Phước, xã Vân Canh, với tổng vốn đầu tư hơn 461 tỷ đồng. Công ty TNHH Tấn Hoàng Hưng làm chủ đầu tư dự án.

Việc Gia Lai đồng loạt khởi công các dự án nhằm tạo sự đồng thuận trong quá trình triển khai, thúc đẩy tiến độ xây dựng và sớm đưa các công trình vào khai thác, sử dụng.

Sáng 19/8, tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khoá XVI, trình bày Tờ trình tóm tắt định hướng chính sách sửa đổi Luật Nhà ở năm 2023, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, việc sửa đổi Luật Nhà ở là nhằm tiếp tục thể chế hóa đầy đủ đường lối, chủ trương của Đảng và Nhà nước, gần nhất là Nghị quyết số 21-NQ/TW của Ban chấp hành Trung ương về hoàn thiện môi trường pháp lý về phát triển nhà ở.

Theo đó, các quan điểm sửa đổi chủ yếu bao gồm: phát triển nhà ở hướng tới mục tiêu mọi người đều có chỗ ở ổn định, bảo đảm an sinh xã hội; Phát triển đa dạng các loại nhà ở, trong đó nhà ở cho thuê được xác định là phân khúc chiến lược dài hạn phục vụ đông đảo người dân; luật hóa các nghị quyết liên quan đến nhà ở đã được kiểm chứng trong thực tiễn; thực hiện phân cấp, phân quyền, cắt giảm và đơn giản hóa điều kiện đầu tư kinh doanh, thủ tục hành chính; tháo gỡ các điểm nghẽn, vướng mắc thực tiễn hướng tới kiến tạo phát triển; luật quy định các vấn đề khung thuộc thẩm quyền của Quốc hội.

Toàn cảnh phiên họp

Về nội dung phân cấp, phân quyền, cắt giảm và đơn giản hóa điều kiện kinh doanh, thủ tục hành chính: rà soát và phân quyền, phân cấp triệt để cho chính quyền địa phương, trong đó có 20/21 thủ tục sẽ thuộc thẩm quyền của địa phương. Cắt giảm 3/4 điều kiện kinh doanh và đơn giản hóa các thành phần thủ tục hồ sơ hành chính.

Về nội dung, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) bổ sung nhiều định hướng mới quan trọng, cụ thể: Bổ sung định hướng phát triển 4 nhóm nhà ở và chính sách áp dụng tương ứng đối với từng nhóm bao gồm: nhà ở thương mại, nhà ở cho thuê, nhà ở công vụ và nhà ở chính sách. Bổ sung chương mới về phát triển nhà ở cho thuê, trong đó quy định về đối tượng được thuê và hình thức phát triển thông qua vốn nhà nước, vốn ngoài nhà nước; Yêu cầu đối với dự án và thủ tục đầu tư dự án; Chính sách ưu đãi cho chủ đầu tư, giá nhà ở cho thuê và công tác quản lý nhà ở cho thuê. Đồng thời bổ sung mới quy định mới về nhà lưu trú cho chuyên gia và người lao động ngoài khu công nghiệp để đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Luật hóa nội dung của Nghị quyết số 201/2025/QH15 của Quốc hội và Nghị quyết 66.15/2026/NQ-CP của Chính phủ về phát triển nhà ở xã hội. Bổ sung hình thức BT trong việc cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư để huy động thêm nguồn lực.

Bổ sung mô hình thuê đơn vị chuyên nghiệp thực hiện một số nhiệm vụ của Ban quản trị nhà chung cư nhằm nâng cao chất lượng quản lý.

Sửa đổi, bổ sung quy định để tháo gỡ khó khăn về sở hữu nhà, phát triển nhà ở xã hội, nhà phục vụ tái định cư, nhà ở riêng lẻ của cá nhân, cải tạo xây dựng lại nhà chung cư, tài chính cho phát triển nhà ở và các giao dịch nhà ở… nhằm đảm bảo tính thống nhất với các luật mới ban hành.

Các đại biểu Quốc hội tại hội trường

Trình bày Báo cáo tóm tắt thẩm tra dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành với sự cần thiết xây dựng Luật Nhà ở (sửa đổi) và nhận thấy 06 nhóm chính sách và nội dung của dự thảo Luật về cơ bản đã thể chế hóa kịp thời các chủ trương, đường lối của Đảng; bảo đảm tính tương thích với các điều ước quốc tế có liên quan; đáp ứng yêu cầu về quốc phòng, an ninh và yêu cầu đẩy mạnh phân quyền, phân cấp, cải cách thủ tục hành chính…

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cũng cho biết còn những ý kiến khác nhau về một số nội dung cụ thể của dự thảo luật. Về khái niệm “thời hạn sử dụng nhà chung cư” và các chính sách về cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư, dự thảo luật về cơ bản kế thừa các quy định tại Luật Nhà ở năm 2023. Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị cân nhắc việc bổ sung khái niệm “chung cư có thời hạn” trong dự thảo luật để tránh có cách hiểu khác nhau liên quan đến thời hạn sử dụng nhà chung cư.

Về sở hữu nhà ở của tổ chức, cá nhân nước ngoài, Điều 7 dự thảo luật quy định về hình thức phát triển nhà ở, dự án đầu tư xây dựng nhà ở bao gồm cả dự án đầu tư xây dựng một công trình nhà ở độc lập hoặc một cụm công trình nhà ở riêng lẻ. Đề nghị tiếp tục nghiên cứu làm rõ trong trường hợp tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài thực hiện đầu tư xây dựng nhà ở theo dự án tại Việt Nam thì có được sở hữu nhà ở riêng lẻ hay không?

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu

Về nhà ở thương mại (trong nhóm chính sách 3), Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị tiếp tục nghiên cứu bổ sung các quy định về việc sử dụng các công cụ quản lý về quy hoạch, xác định giá đất, yêu cầu về hạ tầng để xác định việc phát triển nhà ở thương mại theo từng phân khúc (cao cấp, trung cấp, bình dân) với lợi nhuận hợp lý, phù hợp với nhu cầu của người dân để thể chế hóa yêu cầu theo Kết luận số 224- KL/TW của Bộ Chính trị và Thông báo số 64/TB-VPT của Văn phòng Trung ương thông báo ý kiến kết luận của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

Về chính sách đối với các loại hình nhà ở cho thuê (trong nhóm chính sách 3), Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị tiếp tục nghiên cứu một số nội dung gồm: xác định rõ các đối tượng được “ưu tiên” thụ hưởng chính sách nhà ở cho thuê; nghiên cứu, rà soát quy định về nguồn vốn của “quỹ nhà ở”; rà soát các quy định về quản lý, sử dụng nhà ở cho thuê (được đầu tư xây dựng bằng vốn của nhà nước) và các quy định về quản lý, sử dụng nhà ở thuộc tài sản công; làm rõ cơ sở của việc đề xuất chính sách về “nhà lưu trú cho chuyên gia, người lao động ngoài khu công nghiệp” và các điều kiện, đối tượng, hình thức hỗ trợ… đối với dự án, chủ đầu tư dự án; nghiên cứu, bổ sung các quy định nhằm “ưu tiên” phát triển loại hình nhà ở cho thuê…

Về nhà ở chính sách (trong nhóm chính sách 3), Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị tiếp tục nghiên cứu có cơ chế kiểm soát chặt chẽ, minh bạch các trường hợp được hưởng chính sách ưu tiên về nhà ở, không để xảy ra tình trạng trục lợi chính sách, kiểm soát ngăn chặn tình trạng đầu cơ nhà ở.

Dự thảo Luật gồm 10 chương, 62 điều; so với quy định của Luật Kinh doanh bất động sản 2023 (gồm 10 chương, 83 điều), dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) giảm 21 điều, tương ứng giảm khoảng 30%/tổng số điều).

Đơn giản hóa thủ tục hành chính, đẩy mạnh phân cấp và chuyển đổi số

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày Tờ trình về 02 nội dung: Định hướng chính sách sửa đổi Luật Nhà ở năm 2023 và Định hướng chính sách sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản. Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN

Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh đã trình bày Tờ trình về định hướng chính sách sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản. Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết, dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) hướng tới việc thể chế hóa đầy đủ chủ trương của Đảng, Nhà nước; luật hóa các nghị quyết đã được kiểm chứng qua thực tiễn; thực hiện phân cấp, phân quyền phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp; đồng thời cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh, đẩy mạnh chuyển đổi số, tăng cường tính minh bạch, dự báo, điều tiết thị trường và tháo gỡ các điểm nghẽn thực tiễn, bảo đảm sự phát triển lành mạnh của thị trường bất động sản.

Tờ trình của Chính phủ nêu rõ các cải cách và điểm mới. Về nội dung cơ bản phân cấp, phân quyền, chỉ sửa đổi quy định về thẩm quyền quyết định cho phép chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án bất động sản theo hướng chuyển thẩm quyền từ Thủ tướng Chính phủ cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.

Về cắt giảm điều kiện và thủ tục hành chính, dự kiến cắt giảm, đơn giản hóa 9/31 điều kiện đầu tư kinh doanh, đồng thời cắt giảm 4/12 thủ tục hành chính, đơn giản hóa 7/12 thủ tục và giữ nguyên 1 thủ tục liên quan đến đăng ký cấp quyền khai thác, sử dụng dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản thuộc thẩm quyền của Bộ Xây dựng.

Về tháo gỡ vướng mắc và các cơ chế mới, dự án Luật sửa đổi quy định theo hướng tổ chức, cá nhân nước ngoài, người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài chỉ được mua nhà ở, các loại công trình xây dựng không gắn liền với quyền sử dụng đất. Bổ sung cơ chế bảo đảm nghĩa vụ tài chính đất đai đối với dự án BT (Xây dựng-Chuyển giao) bằng hình thức bảo lãnh hoặc nộp tiền vào tài khoản phong tỏa. Bổ sung cơ chế phong tỏa đối với 5% giá trị còn lại của hợp đồng kinh doanh bất động sản vào tài khoản phong tỏa hoặc thực hiện theo thỏa thuận của các bên. Mở rộng các loại hợp đồng được chuyển nhượng, làm rõ nội dung tối thiểu của hợp đồng và các nguyên tắc bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Đẩy mạnh chuyển đổi số thông qua việc xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về nhà ở và thị trường bất động sản bảo đảm nguyên tắc “đúng, đủ, sạch, sống”, đồng thời bổ sung quy định về cấp mã định danh điện tử cho từng tổ chức, cá nhân và bất động sản thuộc phạm vi điều chỉnh.

Rà soát kỹ lưỡng các cơ chế đặc thù, bảo vệ quyền lợi khách hàng

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Nguyễn Ngọc Bảo trình bày báo cáo ý kiến về 02 nội dung: Định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024 và Định hướng chính sách sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản. Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN

Trình bày Báo cáo ý kiến về định hướng chính sách sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Nguyễn Ngọc Bảo nhấn mạnh, Ủy ban tán thành sự cần thiết sửa đổi luật. Tuy nhiên, do dự án Luật được xây dựng trong thời gian gấp rút nên Chính phủ cần tiếp tục rà soát kỹ lưỡng, lấy ý kiến rộng rãi để hoàn thiện hồ sơ dự án Luật hoàn chỉnh trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ hai.

Cho ý kiến sâu vào một số nội dung trọng tâm, về quyền mua, thuê mua diện tích sàn xây dựng của cá nhân nước ngoài, Ủy ban Kinh tế và Tài chính cho rằng, mặc dù giao dịch này không kèm theo quyền sử dụng đất chung nhưng việc sở hữu diện tích sàn thực tế vẫn không tách rời việc sử dụng đất thực tế. Do đó, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị tiếp tục nghiên cứu thận trọng, đánh giá tác động đầy đủ nhằm quán triệt Nghị quyết số 21-NQ/TW, bảo đảm tuyệt đối an ninh, quốc phòng và thống nhất với dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi).

Về cơ chế dự án bất động sản trên quỹ đất thanh toán dự án BT, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đánh giá việc quy định cơ chế tài chính phù hợp là cần thiết. Tuy nhiên, do các dự án BT đang được điều chỉnh bởi Nghị định số 257/2025/NĐ-CP của Chính phủ, đề nghị chỉ quy định mang tính nguyên tắc tại Luật Kinh doanh bất động sản và dẫn chiếu sang Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP), nhằm đảm bảo tính đồng bộ, tránh xử lý riêng rẽ.

Về kiểm soát huy động vốn và bảo lãnh dự án, đối với cơ chế bảo lãnh nhà ở hình thành trong tương lai, nhiều ý kiến đề nghị giữ quyền lựa chọn bảo lãnh của khách hàng như luật hiện hành. Cần tách bạch rõ nghĩa vụ của chủ đầu tư trong việc thu xếp năng lực bảo lãnh với sự lựa chọn tự nguyện của từng khách hàng; việc từ chối bảo lãnh phải tự nguyện và không được mặc định sẵn trong hợp đồng mẫu. Một số ý kiến khác tán thành quy định bắt buộc của dự thảo nhằm phòng ngừa rủi ro cho người mua vốn có vị thế thương lượng yếu hơn.

Về chuyển nhượng dự án bất động sản, tại khoản 4 Điều 30, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị nghiên cứu cơ chế khơi thông nguồn lực, cho phép chủ đầu tư không còn năng lực hoặc nhu cầu được chuyển nhượng dự án ngay cả khi chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính đất đai, kèm theo quy định chặt chẽ về cam kết nghĩa vụ tài chính của bên nhận chuyển nhượng.

Tại khoản 1 Điều 31, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị rà soát đồng bộ với Luật Đầu tư, thiết kế thủ tục chuyển nhượng theo hướng “một đầu mối, một bộ hồ sơ dùng chung và một lần kiểm tra”. Tại khoản 4 Điều 31, Ủy ban Kinh tế và Tài chính cho rằng việc phân quyền cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định chuyển nhượng dự án do Thủ tướng chấp thuận chủ trương đầu tư phải đi kèm cơ chế kiểm soát chặt chẽ và làm rõ các trường hợp cần lấy ý kiến của cơ quan Trung ương.

Về mở rộng các loại hợp đồng được chuyển nhượng, đối với việc bổ sung các loại hợp đồng mua bán nhà ở có sẵn hoặc sàn xây dựng chưa có Giấy chứng nhận được phép chuyển nhượng, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị bổ sung đánh giá tác động chi tiết để phòng ngừa đầu cơ, giao dịch trùng lặp, tranh chấp và thất thu thuế cho Nhà nước.

Nội dung trên được Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh nêu khi Thừa ủy quyền của Thủ tướng trình Quốc hội tờ trình về định hướng chính sách sửa đổi Luật Nhà ở năm 2023, sáng 19/8.

Nhà cho thuê được xây bằng vốn Nhà nước sẽ phục vụ công dân Việt Nam

Theo Bộ trưởng, việc sửa đổi, bổ sung Luật Nhà ở năm 2023 nhằm hoàn thiện môi trường pháp lý thuận lợi, minh bạch, an toàn, có chi phí tuân thủ thấp; cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính. Đặc biệt có chính sách phát triển nhà ở để hướng tới mục tiêu mọi người đều có chỗ ở, tạo điều kiện bình đẳng cho người dân, doanh nghiệp.

Với 13 chương, 132 điều, dự thảo luật đã giảm 66 điều so với luật hiện hành. Trong đó, bổ sung mới quy định về 4 loại hình nhà ở gồm: các loại nhà ở thương mại (trong đó có nhà ở thương mại theo dự án, nhà ở riêng lẻ của cá nhân); nhà ở cho thuê; nhà ở công vụ và nhà ở chính sách (bao gồm nhà ở cho cán bộ cao cấp của Đảng, nhà ở xã hội, nhà cho lực lượng vũ trang nhân dân, nhà ở hỗ trợ thông qua chương trình mục tiêu quốc gia, nhà ở phục vụ tái định cư)…

Đáng chú ý, dự thảo bổ sung một chương mới về phát triển nhà ở cho thuê.

Bộ trưởng Trần Hồng Minh. (Ảnh: Media Quochoi).

Theo dự thảo, đối với nhà ở cho thuê được đầu tư bằng vốn Nhà nước, dự thảo quy định đối tượng được thuê là công dân Việt Nam gặp khó khăn về nhà ở hoặc có nhu cầu thuê nhà ở.

Hình thức và nguồn vốn phát triển; đất dành để phát triển nhà ở cho thuê và việc thực hiện dự án đầu tư xây dựng nhà ở cho thuê, chính sách hỗ trợ của Nhà nước đối với dự án đầu tư xây dựng nhà ở cho thuê… cũng được nêu rõ trong dự thảo luật.

Ngoài ra, dự thảo cũng thiết kế các chính sách tương ứng với nhà ở cho thuê được đầu tư xây dựng không bằng vốn của Nhà nước; nhà lưu trú cho chuyên gia, người lao động ngoài khu công nghiệp…

Theo tính toán của Chính phủ, tổng nguồn vốn dành cho phát triển nhà ở cho thuê dự kiến khoảng 87.597 tỷ đồng, tương ứng khoảng 145.889 căn. Trong đó, ngân sách địa phương dự kiến bố trí 11.700 tỷ đồng, tương ứng khoảng 29.178 căn; vốn tư nhân khoảng 75.897 tỷ đồng, tương ứng 116.711 căn.

Về sở hữu nhà ở, dự thảo quy định “chung cư có thời hạn” theo thời hạn sử dụng công trình xây dựng, gắn với việc bảo đảm quyền tài sản. Chủ sở hữu căn hộ chung cư được quyền thực hiện nghĩa vụ tài chính để xây dựng mới chung cư theo quy định, khi hết thời hạn.

Chính phủ đồng thời rà soát, cắt giảm nhiều quy định. Trong đó, dự thảo lược bỏ các nội dung về hành vi nghiêm cấm; bỏ quy định về sở hữu nhà ở riêng lẻ của tổ chức, cá nhân nước ngoài; bỏ quy định Ngân hàng Chính sách xã hội cho chủ đầu tư vay ưu đãi để xây dựng nhà ở xã hội và nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân.

Sau khi luật và các văn bản hướng dẫn được ban hành, Chính phủ dự kiến bãi bỏ 3 thủ tục hành chính, sửa đổi 21 thủ tục theo hướng rút ngắn thời gian thực hiện, đơn giản hóa thành phần hồ sơ và không phát sinh thủ tục mới.

Số lượng điều kiện kinh doanh cũng được cắt giảm tối đa 3/4.

Làm rõ chính sách “ưu tiên” phát triển loại hình nhà ở cho thuê

Nêu ý kiến về dịnh hướng chính sách sửa đổi Luật Nhà ở năm 2023, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cho biết: “6 nhóm chính sách và nội dung của dự thảo Luật về cơ bản đã thể chế hóa kịp thời các chủ trương, đường lối của Đảng; bảo đảm tính tương thích với các điều ước quốc tế có liên quan; đáp ứng yêu cầu về quốc phòng, an ninh và yêu cầu đẩy mạnh phân quyền, phân cấp, cải cách thủ tục hành chính…”.

Đồng thời, đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo soạn thảo tiếp tục rà soát, thể chế hóa đầy đủ các chỉ đạo của Đảng về định hướng phân loại phát triển nhà ở theo 4 nhóm, phân định rõ khái niệm về “nhà ở chính sách” và “nhà ở xã hội”.

Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cũng cho rằng cần nghiên cứu, làm rõ chính sách “ưu tiên” phát triển loại hình nhà ở cho thuê so với các loại hình nhà ở khác.

Xác định rõ các đối tượng được “ưu tiên” thụ hưởng chính sách nhà ở cho thuê; rà soát các quy định về quản lý, sử dụng nhà ở cho thuê (được đầu tư xây dựng bằng vốn của nhà nước) và các quy định về quản lý, sử dụng nhà ở thuộc tài sản công; nghiên cứu, bổ sung các quy định nhằm “ưu tiên” phát triển loại hình nhà ở cho thuê…

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu. (Ảnh: Media Quochoi).

Về chính sách về sở hữu nhà ở, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp nêu quan điểm: Dự thảo luật đã đưa ra khái niệm mới là “chung cư có thời hạn”. Tuy nhiên, các điều còn lại của dự thảo không sử dụng thuật ngữ này mà chỉ quy định về “thời hạn sử dụng nhà chung cư”.

Khái niệm về “thời hạn sử dụng nhà chung cư” và các chính sách về cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư về cơ bản là kế thừa các quy định tại Luật Nhà ở năm 2023. Do đó, đề nghị cân nhắc việc bổ sung khái niệm “chung cư có thời hạn” trong dự thảo luật để tránh có cách hiểu khác nhau liên quan đến “thời hạn sử dụng nhà chung cư”.

Về sở hữu nhà ở của tổ chức, cá nhân nước ngoài, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, làm rõ trong trường hợp tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài thực hiện đầu tư xây dựng nhà ở theo dự án tại Việt Nam thì có được sở hữu nhà ở riêng lẻ thông qua việc thực hiện dự án đầu tư xây dựng nhà ở tại Việt Nam hay không?

Nếu được Quốc hội thông qua, Luật Nhà ở (sửa đổi) dự kiến sẽ có hiệu lực từ 1/7/2027.

Quốc hội nghe trình bày các Tờ trình, Báo cáo về định hướng xây dựng dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất) (Ảnh: VQPH)

Từ hai quy trình về một cơ chế quản lý nguồn lực công

Một trong những thay đổi căn bản được đặt ra trong định hướng xây dựng Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất) là đưa quản lý ngân sách và đầu tư công vào một cơ chế thống nhất, thay vì duy trì hai hệ thống quy trình có những điểm giao thoa như hiện nay.

Theo Tờ trình của Chính phủ, dù Luật Ngân sách nhà nước năm 2025 và Luật Đầu tư công năm 2024, sửa đổi, bổ sung năm 2025, đã có những sửa đổi căn bản, việc tồn tại đồng thời hai luật vẫn bộc lộ bất cập. Đáng chú ý là sự giao thoa về thẩm quyền, hồ sơ, trình tự và thời hạn giữa quy trình dự toán ngân sách nhà nước với kế hoạch đầu tư công, dẫn tới trùng lặp trong quy trình, thủ tục quản lý vốn đầu tư công. Hai luật cũng còn những nội dung chưa thống nhất về thẩm quyền phân bổ, giao dự toán, kế hoạch vốn, chuyển nguồn và thời hạn chuyển nguồn.

Từ thực tế này, Chính phủ xác định việc hợp nhất nhằm xây dựng cơ chế quản lý tài chính công đồng bộ, thống nhất; giảm trình tự, thủ tục, thời gian và chi phí tuân thủ cho các cấp, các ngành, đồng thời nâng cao hiệu quả huy động, quản lý và sử dụng nguồn lực ngân sách nhà nước.

Tinh thần hợp nhất thể hiện khá rõ ở cách thiết kế các công cụ quản lý. Theo định hướng của Chính phủ, kế hoạch đầu tư công trung hạn sẽ được hợp nhất vào kế hoạch tài chính 5 năm; kế hoạch đầu tư công hằng năm được hợp nhất vào dự toán ngân sách nhà nước hằng năm; các nguyên tắc, tiêu chí, định mức chi ngân sách cũng được hợp nhất cho cả chi thường xuyên và chi đầu tư.

Ủy ban Kinh tế và Tài chính cơ bản nhất trí với hướng tiếp cận này, trong đó có việc tích hợp kế hoạch đầu tư công 5 năm vào kế hoạch tài chính 5 năm; thống nhất quy trình phân bổ, giao dự toán chi ngân sách nhà nước với giao kế hoạch đầu tư công hằng năm; đồng thời định hướng có một nghị quyết chung của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tiêu chí, định mức phân bổ ngân sách, đồng bộ giữa chi đầu tư phát triển và chi thường xuyên.

Như vậy, điểm đáng chú ý của việc hợp nhất không đơn thuần nằm ở việc đưa các quy định của hai luật vào cùng một văn bản. Cơ quan thẩm tra đặt yêu cầu cao hơn: việc hợp nhất phải thực sự khắc phục giao thoa, bất cập, chồng chéo, qua đó thống nhất từ lập dự toán, phân bổ đến thực hiện và quyết toán ngân sách nhà nước và đầu tư công.

Dự thảo cũng thể hiện hướng tích hợp này ở cơ chế quản lý cụ thể. Chẳng hạn, các bộ, cơ quan trung ương được xác định trách nhiệm lập đồng thời dự toán ngân sách hằng năm và danh mục, mức chi đầu tư công 5 năm; theo dõi, đánh giá việc thực hiện và báo cáo cả kết quả, hiệu quả sử dụng ngân sách cũng như tình hình giải ngân đầu tư công.

Trao quyền nhiều hơn phải gắn với trách nhiệm rõ hơn

Cùng với hợp nhất quy trình, một trục lớn khác của dự thảo là tiếp tục phân cấp, phân quyền.

Theo định hướng của Chính phủ, dự thảo Luật tập trung quy định những vấn đề khung, có tính nguyên tắc thuộc thẩm quyền Quốc hội, trong khi Chính phủ được giao quy định chi tiết về trình tự, thủ tục và những nội dung thường xuyên biến động trong quá trình thực hiện.

Trong lĩnh vực đầu tư công, định hướng này bao gồm việc giao Chính phủ quy định chi tiết tiêu chí và điều chỉnh tiêu chí phân loại dự án nhóm A, B, C; trình tự, thủ tục quyết định chủ trương đầu tư, quyết định đầu tư đối với các chương trình, dự án không thuộc thẩm quyền quyết định của Quốc hội; cùng các nội dung về gia hạn thời gian bố trí vốn, theo dõi, kiểm tra và đánh giá dự án.

Ủy ban Kinh tế và Tài chính cơ bản đồng tình với việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, nhưng nhấn mạnh yêu cầu phải phân định rõ thẩm quyền và trách nhiệm, phân cấp nguồn lực tương xứng với nhiệm vụ được giao, trên nguyên tắc “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”.Tinh thần đó thể hiện rõ trong vấn đề chuyển nguồn vốn đầu tư công.

Đa số ý kiến trong Ủy ban Kinh tế và Tài chính cho rằng, việc phân cấp cho UBND cấp tỉnh quyết định chuyển nguồn chi đầu tư công đối với các dự án sử dụng vốn ngân sách trung ương phù hợp với yêu cầu tăng tính chủ động, linh hoạt trong điều hành và mục tiêu nâng cao tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công.

Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đồng thời yêu cầu phải quy định rõ điều kiện, phạm vi áp dụng và trách nhiệm của UBND, cùng cơ chế báo cáo, giám sát của HĐND, nhằm bảo đảm công khai, minh bạch và không làm giảm hiệu quả kiểm soát sử dụng ngân sách nhà nước.

Dự thảo Luật cũng đi theo hướng xác định cụ thể chủ thể quyết định chuyển nguồn. Theo đó, đối với một số nguồn vốn, thẩm quyền được giao cho người đứng đầu bộ, cơ quan trung ương, UBND cấp tỉnh, UBND cấp xã hoặc Chủ tịch UBND các cấp; đồng thời các chủ thể này phải chịu trách nhiệm về danh mục, mức vốn được phép chuyển sang năm sau và bảo đảm giải ngân số vốn được chuyển nguồn.

Điều này cho thấy phân quyền trong dự thảo không chỉ là chuyển quyền quyết định xuống cấp thực hiện. Vấn đề quan trọng hơn là phải xác lập được một chuỗi trách nhiệm tương ứng với quyền hạn được trao.

Không chỉ giải ngân được vốn, mà phải đo được hiệu quả

Chính phủ định hướng thiết lập trách nhiệm của các bộ, cơ quan, địa phương và các tổ chức liên quan trong đánh giá hiệu quả đầu tư chương trình, nhiệm vụ, dự án xuyên suốt từ khâu lập, thẩm định, quyết định, phân bổ vốn đến tổ chức thực hiện, quản lý sử dụng vốn và vận hành, khai thác sau khi hoàn thành đầu tư.

Ủy ban Kinh tế và Tài chính đánh giá cơ chế kiểm soát, đánh giá hiệu quả đầu tư công là nội dung mới quan trọng. Tuy nhiên, theo cơ quan thẩm tra, dự thảo hiện mới quy định chung yêu cầu đánh giá hiệu quả kinh tế – xã hội mà chưa làm rõ tiêu chí và nguyên tắc đánh giá.

Vì vậy, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục hoàn thiện theo bốn hướng: xây dựng rõ hơn hệ thống tiêu chí đánh giá hiệu quả dự án; xác định trách nhiệm của cơ quan, người quyết định đầu tư và chủ đầu tư; thiết lập cơ chế đánh giá sau khi dự án hoàn thành và công khai kết quả; đồng thời làm rõ trách nhiệm đối với dự án không đạt mục tiêu hoặc có hiệu quả thấp.

Đây cũng là điểm kết nối trực tiếp giữa trao quyền và kiểm soát quyền lực trong sử dụng nguồn lực công. Khi thẩm quyền được phân cấp nhiều hơn và quy trình được đơn giản hóa, hiệu quả cuối cùng của khoản chi trở thành một căn cứ quan trọng để đánh giá trách nhiệm.

Yêu cầu về kỷ luật ngân sách còn thể hiện ở cơ chế sử dụng nguồn tăng thu. Đa số ý kiến Ủy ban Kinh tế và Tài chính cơ bản thống nhất với chủ trương giao Chính phủ và UBND các cấp được phân bổ, sử dụng số tăng thu trong quá trình chấp hành ngân sách để tăng tính chủ động trong điều hành. Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị chỉ cho phép phân bổ, sử dụng khi nguồn tăng thu, tiết kiệm chi đã được xác định chắc chắn, tránh ứng trước dự toán chi; đồng thời phải ưu tiên thực hiện đầy đủ các nhiệm vụ chi theo quy định và giảm bội chi ngân sách nhà nước.

Đáng chú ý hơn là vấn đề chuyển nguồn ngân sách. Ủy ban Kinh tế và Tài chính nhận định số chi chuyển nguồn trong những năm qua “rất lớn và có xu hướng gia tăng”, ảnh hưởng tới kỷ luật, kỷ cương tài chính và hiệu quả sử dụng ngân sách. Vì vậy, cơ quan thẩm tra đề nghị thu hẹp phạm vi chuyển nguồn để phản ánh đúng kết quả thu, chi theo niên độ, tăng tính minh bạch của số liệu thu, chi, bội chi và nhu cầu vay của ngân sách nhà nước.

Chính phủ cũng đã đưa thu hẹp phạm vi chuyển nguồn và thời hạn chi các khoản được chuyển nguồn vào nhóm định hướng sửa đổi chính, cùng với đơn giản hóa quy trình, giảm số lượng báo cáo và chi phí tuân thủ.

Nhìn từ các nội dung này, bài toán của Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất) không dừng ở việc đưa hai hệ thống pháp luật về chung một đầu mối. Giảm thủ tục phải đi cùng tăng trách nhiệm; phân quyền phải đi cùng cơ chế giám sát; còn quản lý đầu tư công cần tiến thêm một bước từ kiểm soát quy trình, tiến độ giải ngân sang đánh giá kết quả và hiệu quả thực sự của đồng vốn.

Đó cũng là điều kiện để việc hợp nhất hai luật không chỉ tạo ra một quy trình quản lý nguồn lực công gọn hơn, mà hướng tới một cơ chế trong đó quyền quyết định và trách nhiệm về hiệu quả sử dụng ngân sách được đặt gần nhau hơn.