Category: Tin BĐS Việt Nam

Xây dựng mô hình quản lý hiện đại, tinh gọn

Tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, sáng 19/8, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến, Quốc hội nghe Tờ trình và Báo cáo ý kiến về định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024.

Dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến, Quốc hội nghe Tờ trình và Báo cáo ý kiến về định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024.

Trình bày Tờ trình về định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng cho biết, việc sửa đổi Luật Đất đai năm 2024 là cần thiết nhằm thể chế hóa đầy đủ các chủ trương mới của Đảng, đặc biệt là Nghị quyết số 21-NQ/TW của Trung ương về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan; bảo đảm sự thống nhất của hệ thống pháp luật, tháo gỡ các điểm nghẽn trong quản lý, sử dụng đất, khơi thông và phát huy hiệu quả nguồn lực đất đai phục vụ phát triển kinh tế – xã hội, đáp ứng yêu cầu tăng trưởng nhanh, bền vững và tổ chức chính quyền địa phương hai cấp.

Nhấn mạnh về mục tiêu, quan điểm sửa đổi dự án luật, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, việc sửa đổi Luật lần này hướng tới ba mục tiêu chủ yếu.

Một là, thể chế đầy đủ, kịp thời các chủ trương, quan điểm của Đảng về đổi mới chính sách, pháp luật đất đai; cụ thể hóa các chủ trương về phát triển kinh tế tư nhân, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia và bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật.

Hai là, giải quyết kịp thời những vấn đề cấp bách phát sinh từ thực tiễn thi hành Luật Đất đai; tháo gỡ căn bản các điểm nghẽn về thể chế, khơi thông nguồn lực đất đai phục vụ phát triển kinh tế – xã hội và mục tiêu tăng trưởng “hai con số” trong giai đoạn mới.

Ba là, xây dựng mô hình quản lý đất đai hiện đại, tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả thông qua đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số, đáp ứng yêu cầu tổ chức chính quyền địa phương hai cấp.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng trình bày Tờ trình về định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024.

Về các nhóm chính sách cụ thể, Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng cho biết, dự thảo Luật gồm 07 nhóm chính sách: Đổi mới công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất theo hướng kết hợp giữa phân bổ chỉ tiêu sử dụng đất; Hoàn thiện cơ chế giao đất, cho thuê đất và chuyển mục đích sử dụng đất; Hoàn thiện cơ chế thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư; Đổi mới cơ chế tài chính đất đai và giá đất theo hướng giá đất; Hoàn thiện quy định về quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất, chế độ sử dụng đất; Đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số và phân cấp, phân quyền trong quản lý đất đai; Đổi mới, tăng cường kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm, giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai.

Phát huy tối đa hiệu quả sử dụng đất

Trình bày Báo cáo tóm tắt ý kiến về định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024 do Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Nguyễn Ngọc Bảo nêu rõ, cơ quan thẩm tra cơ bản tán thành với sự cần thiết, cấp bách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024 như đã nêu tại Tờ trình của Chính phủ.

Song, Ủy ban đề nghị rà soát kỹ lưỡng, đề xuất phương án thực sự đột phá, khả thi, có sự đổi mới thực chất để thực hiện được mục tiêu giải quyết các vướng mắc trong thực tiễn. Cụ thể:

Thứ nhất, tiếp tục nghiên cứu theo hướng đổi mới mạnh mẽ về phân loại đất, chỉ phân loại đất thành các loại đất hợp lý, thực sự cần thiết để quản lý theo chỉ tiêu, bao gồm đất trồng lúa, đất rừng, đất quốc phòng, đất an ninh; đối với các loại đất còn lại thì không quản lý theo chỉ tiêu cứng về sử dụng đất mà quản lý theo định hướng phát triển kinh tế – xã hội.

Thứ hai, cần làm rõ nội dung: “quy hoạch thống nhất của đơn vị hành chính cấp tỉnh” là một quy hoạch mới bên cạnh hay thay thế quy hoạch tỉnh, quy hoạch chung thành phố.

Làm rõ phương pháp “tích hợp quy hoạch” để bảo đảm tính khả thi do các chỉ tiêu, yêu cầu kinh tế – kỹ thuật của các loại quy hoạch không tương thích với cách thức phân loại đất, chỉ tiêu sử dụng đất.

Đồng thời, bảo đảm nội dung đất đai không phải một cấu phần “riêng rẽ”, “độc lập”, “phép cộng vật lý” đơn thuần với các cấu phần định hướng phát triển khác trong quy hoạch.

Thứ ba, hoàn thiện quy định về Kế hoạch sử dụng đất cấp xã bảo đảm thực sự đơn giản, rõ nội dung, không gây chồng lấn hoặc xung đột với các quy hoạch khác, không tiếp tục “chẻ nhỏ” các chỉ tiêu tại quy hoạch sử dụng đất.

Thứ tư, tiếp tục nghiên cứu định hướng sửa đổi các quy định về chuyển mục đích sử dụng đất thống nhất với nguyên tắc về phân loại đất nêu trên, tránh làm phát sinh thủ tục hành chính không cần thiết, làm giảm hiệu quả sử dụng đất. Tiếp tục hoàn thiện nội dung chính sách về đất đai, mục đích sử dụng đất để đảm bảo tính khả thi và góp phần phát huy tối đa hiệu quả sử dụng đất.

Quang cảnh hội nghị – Ảnh: Đ.A

Sau sắp xếp đơn vị hành chính, tỉnh Quảng Trị có 68 quy hoạch chung phải tổ chức lập, gồm: 60 quy hoạch chung xã, đặc khu và 8 quy hoạch chung đô thị. Đến nay, UBND tỉnh đã phê duyệt 19 nhiệm vụ thuộc thẩm quyền và UBND cấp xã phê duyệt 24 nhiệm vụ thuộc thẩm quyền.

Trong quá trình lập quy hoạch vẫn còn phát sinh một số khó khăn, vướng mắc, như: Tỉnh đã bố trí kinh phí cho mỗi xã bình quân từ 600-800 triệu đồng, tuy nhiên, mức kinh phí này chưa đáp ứng yêu cầu hoàn thành nhiệm vụ; trong khi đó, khả năng cân đối ngân sách của cấp xã khá hạn chế.

Các đại biểu tham dự hội nghị – Ảnh: Đ.A

Bản đồ địa hình chưa có sự đồng đều giữa các địa phương về thời điểm thành lập, phạm vi, mức độ cập nhật và chất lượng dữ liệu; toàn tỉnh có 14 xã có phạm vi quy hoạch chồng lấn với các khu kinh tế và Khu du lịch cấp tỉnh Phong Nha-Kẻ Bàng.

Tại hội nghị, các đại biểu đã tập trung thảo luận và nêu lên một số giải pháp nhằm đẩy nhanh tiến độ lập quy hoạch chung xã, đặc khu và đô thị trên địa bàn tỉnh.

Đồng chí Phan Phong Phú, Phó Chủ tịch UBND tỉnh phát biểu kết luận tại hội nghị – Ảnh: Đ.A

Phát biểu kết luận tại hội nghị, đồng chí Phan Phong Phú, Phó Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu: Thời gian tới, các địa phương tiếp tục bám sát các văn bản hướng dẫn của Trung ương và tỉnh Quảng Trị để triển khai lập quy hoạch theo đúng tiến độ đề ra.

Nhấn mạnh đến ý nghĩa của công tác lập quy hoạch sẽ góp phần thu hút đầu tư và thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội tại địa phương, đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh đề nghị các sở, ngành, địa phương chú trọng xây dựng đồ án quy hoạch theo hướng chi tiết, bài bản và phát huy tối đa tiềm năng, thế mạnh của mỗi vùng, miền; Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì rà soát, xây dựng kế hoạch cập nhật bản đồ địa hình trên phạm vi toàn tỉnh nhằm đáp ứng nhu cầu lập quy hoạch; Sở Tài chính tham mưu UBND tỉnh bố trí kinh phí để hỗ trợ các địa phương trong quá trình lập quy hoạch.

Chiều 19/8, Tổ 9 (gồm Đoàn ĐBQH TP Cần Thơ và các tỉnh Hà Tĩnh, Lai Châu) thảo luận về định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024, Luật Nhà ở năm 2023 và Luật Kinh doanh bất động sản.

Giá bồi thường cần tham chiếu mặt bằng giá đã thỏa thuận

Góp ý quy định thu hồi đất để phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng tại điểm e khoản 4 Điều 35 dự thảo Luật Đất đai, ĐBQH Hoàng Quốc Khánh (Lai Châu) đồng tình với cơ chế cho phép Nhà nước thu hồi phần diện tích còn lại khi dự án đã thỏa thuận được trên 75% diện tích đất và trên 75% số người sử dụng đất.

“Đây là quy định mới, có ý nghĩa tháo gỡ tình trạng dự án kéo dài do không đạt được thỏa thuận với một số ít người sử dụng đất”, đại biểu đánh giá.

Bí thư Thành ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH TP. Cần Thơ Đỗ Thanh Bình điều hành phiên thảo luận tại Tổ 9

Theo đại biểu Hoàng Quốc Khánh, dự thảo cần quy định rõ hơn cơ chế xác định giá bồi thường đối với phần diện tích đất còn lại. Nếu thiếu cơ chế minh bạch, thống nhất, chênh lệch giữa mức giá chủ đầu tư đã thỏa thuận với phần lớn người sử dụng đất và giá bồi thường khi Nhà nước thu hồi phần còn lại có thể làm phát sinh khiếu nại, khiếu kiện.

“Việc xác định giá bồi thường đối với phần diện tích còn lại phải có sự tham chiếu đến mặt bằng giá của phần diện tích đã thỏa thuận thành công. Đồng thời, cần giao cơ quan có thẩm quyền lựa chọn tổ chức tư vấn xác định giá đất độc lập để rà soát, thẩm định mặt bằng giá giao dịch thực tế, xác định mức giá bình quân có điều chỉnh theo vị trí, diện tích, thời điểm giao dịch, điều kiện hạ tầng và các yếu tố khác có liên quan”, đại biểu Hoàng Quốc Khánh đề xuất.

Cùng với đó, đại biểu đề nghị công khai phương pháp, căn cứ và kết quả xác định giá. Trường hợp có chênh lệch đáng kể giữa giá đã thỏa thuận và giá bồi thường, cơ quan có thẩm quyền cần giải trình rõ nguyên nhân.

“Quy định như vậy sẽ vừa bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất, vừa tạo sự công bằng giữa người tự nguyện thỏa thuận và người thuộc diện Nhà nước thu hồi đất, hạn chế phát sinh khiếu nại, khiếu kiện và bảo đảm tính khả thi của cơ chế này”, đại biểu nói.

Không tính tiền lũy tiến nếu chậm sử dụng đất do nguyên nhân khách quan

Góp ý khoản 7 Điều 37 về khoản tiền lũy tiến đối với trường hợp không sử dụng hoặc chậm sử dụng đất, ĐBQH Hoàng Quốc Khánh cơ bản đồng tình với việc bổ sung công cụ này.

Theo đại biểu, tiền lũy tiến có thể nâng cao trách nhiệm của chủ đầu tư, hạn chế tình trạng đầu cơ, giữ đất, dự án kéo dài và tạo áp lực đưa đất vào sử dụng hiệu quả. Tuy nhiên, dự thảo cần quy định cụ thể hơn căn cứ, thời điểm, mức thu và phương pháp tính để bảo đảm minh bạch, thống nhất khi thực hiện.

Đặc biệt, theo đại biểu Hoàng Quốc Khánh, cần phân biệt nguyên nhân khiến đất chậm được đưa vào sử dụng.

Đại biểu Hoàng Quốc Khánh đề nghị Luật quy định các nguyên tắc, tiêu chí và khung cơ bản về tiền lũy tiến, còn Chính phủ quy định chi tiết mức thu, phương pháp tính và trình tự áp dụng. Cơ chế này nên được thiết kế theo hướng chậm sử dụng thì nghĩa vụ tài chính tăng dần; tiếp tục không khắc phục sau thời hạn được phép thì thu hồi đất.

“Cách thiết kế này vừa bảo đảm tính minh bạch, khả thi và linh hoạt với từng loại dự án, hình thức sử dụng đất, vừa giúp tiền lũy tiến thực sự trở thành công cụ thúc đẩy sử dụng đất hiệu quả thay vì chỉ là một khoản thu ngân sách”.

Lấy ý kiến người dân từ khi lựa chọn vị trí tái định cư

Với Điều 48 về lập và thực hiện dự án tái định cư, ĐBQH Hoàng Quốc Khánh đề nghị bổ sung trách nhiệm của UBND cấp tỉnh, cấp xã trong việc lấy ý kiến người có đất bị thu hồi, phải di chuyển và tái định cư về vị trí quy hoạch, quy hoạch chi tiết và điều kiện hạ tầng trước khi phê duyệt dự án.

ĐBQH Hoàng Quốc Khánh (Lai Châu) phát biểu

Theo đại biểu, tái định cư không chỉ là bố trí nơi ở mới mà cần tạo điều kiện để người dân ổn định cuộc sống lâu dài. Vị trí khu tái định cư tác động trực tiếp đến việc đi lại, học tập, chăm sóc sức khỏe, việc làm, sản xuất và sinh kế. Vì vậy, người có đất bị thu hồi cần được tham gia ý kiến ngay từ giai đoạn lựa chọn vị trí, lập quy hoạch khu tái định cư, thay vì đến khi phương án đã hoàn thiện mới được biết và góp ý.

“Đề nghị quy định rõ nội dung lấy ý kiến gồm: vị trí khu tái định cư, quy hoạch tổng mặt bằng và quy hoạch chi tiết, hệ thống giao thông, điện, nước, trường học, cơ sở y tế, các công trình công cộng và điều kiện bảo đảm sinh kế phù hợp với đặc điểm của người dân phải tái định cư”, ĐBQH Hoàng Quốc Khánh nói.

Để tránh việc lấy ý kiến mang tính hình thức hoặc làm phát sinh thủ tục kéo dài, đại biểu đề nghị xác định rõ đối tượng lấy ý kiến là những người có đất bị thu hồi, phải di chuyển và tái định cư; đồng thời quy định cụ thể nội dung, thời điểm cũng như trách nhiệm tiếp thu, giải trình.

Theo đại biểu, việc lấy ý kiến nhằm bảo đảm dân chủ, công khai và nâng cao chất lượng phương án tái định cư, không nên được hiểu là điều kiện phải đạt sự đồng thuận tuyệt đối hoặc trao quyền phủ quyết cho cộng đồng.

Nhiều vướng mắc khiến quỹ nhà, đất chưa được khai thác

Theo Thông báo Kết luận thanh tra số 2768/TB-TTCP ngày 7/8/2026 về Kết luận số 438/KL-TTCP ngày 17/7/2026, Thanh tra Chính phủ đánh giá TP. Hải Phòng đã chủ động triển khai nhiều giải pháp quản lý, sắp xếp, xử lý tài sản công sau sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức bộ máy.

Một số trụ sở dôi dư sau sáp nhập tại Hải Phòng được ưu tiên chuyển đổi công năng phục vụ mục đích giáo dục, y tế, văn hóa và các mục đích công cộng.

Sau khi sáp nhập đơn vị hành chính và thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, tổng số cơ sở nhà, đất do UBND TP. Hải Phòng quản lý, đã được phê duyệt phương án xử lý là 3.769 cơ sở. Trong đó, 3.109 cơ sở tiếp tục được sử dụng; 297 cơ sở được điều hòa, điều chuyển hoặc chuyển đổi công năng phục vụ giáo dục, y tế, văn hóa và kết cấu hạ tầng vì lợi ích công cộng.

Đáng chú ý, 363 cơ sở nhà, đất dôi dư, không còn nhu cầu sử dụng được chuyển giao về Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố để quản lý, khai thác theo quy định.

Thanh tra Chính phủ ghi nhận việc rà soát, sắp xếp nhà, đất được Hải Phòng triển khai tương đối đồng bộ, góp phần bảo đảm bộ máy sau sắp xếp hoạt động thông suốt, hạn chế nhu cầu đầu tư thêm trụ sở mới và tạo nguồn lực cho phát triển kinh tế – xã hội.

Để thực hiện nhiệm vụ này, TP. Hải Phòng đã ban hành 146 văn bản chỉ đạo, thành lập Ban Chỉ đạo, Tổ giúp việc và ban hành 51 văn bản đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện phương án sắp xếp, xử lý nhà, đất. Bên cạnh những kết quả đạt được, Thanh tra Chính phủ chỉ ra nhiều tồn tại, hạn chế làm chậm quá trình khai thác quỹ nhà, đất dôi dư.

Cụ thể, 176/363 cơ sở chưa hoàn thiện hồ sơ pháp lý về đất đai, chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất. Tại 10/363 cơ sở, sổ kế toán chưa xác định rõ nguyên giá và giá trị còn lại của tài sản trên đất. Các cơ sở nhà, đất cũng chưa thực hiện đầy đủ việc cập nhật giá trị quyền sử dụng đất, hạch toán và theo dõi giá trị quyền sử dụng đất sau cập nhật trên sổ kế toán theo quy định về quản lý, sử dụng tài sản công.

Một số phương án xử lý phải điều chỉnh do chưa rà soát đầy đủ nhu cầu quản lý, sử dụng. Việc điều chuyển một số cơ sở cho cơ quan Trung ương còn chậm do phải rà soát, trao đổi nhiều lần. Đặc biệt, tại thời điểm thanh tra, cả 363 cơ sở nhà, đất dôi dư vẫn chưa hoàn thành việc khai thác hoặc xử lý triệt để (bước 2) theo chỉ đạo. 

Theo Thanh tra Chính phủ, nguyên nhân chủ yếu là nhiều trụ sở được xây dựng từ lâu, hồ sơ pháp lý trải qua nhiều lần bàn giao. Sau khi sắp xếp bộ máy, các cơ quan tập trung ổn định tổ chức nên việc hoàn thiện hồ sơ đất đai còn chậm. Ngoài ra, việc điều chỉnh quy hoạch, định giá tài sản, đấu giá quyền sử dụng đất, chuyển đổi công năng và bố trí kinh phí cải tạo cũng khiến tiến độ xử lý kéo dài.

Kiến nghị sớm đưa nhà, đất dôi dư vào khai thác

Từ kết quả thanh tra, Tổng Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Bộ Tài chính chủ trì tham mưu Chính phủ xây dựng, ban hành cơ chế cho phép UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương khi phê duyệt phương án khai thác, sử dụng cơ sở nhà, đất theo pháp luật về đất đai thì đồng thời cập nhật, điều chỉnh quy hoạch liên quan đến đất đai, xây dựng, đô thị, nông thôn theo mục đích sử dụng đất đã được phê duyệt. 

Sau sắp xếp các đơn vị hành chính, TP. Hải Phòng đã bố trí hàng trăm trụ sở làm việc, cơ sở sự nghiệp dôi dư phù hợp.

Đối với UBND TP. Hải Phòng, Thanh tra Chính phủ kiến nghị tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo, sớm hoàn thành phương án xử lý và đưa các cơ sở nhà, đất dôi dư vào khai thác, sử dụng hiệu quả. Thanh tra Chính phủ cũng yêu cầu Hải Phòng khẩn trương hoàn thiện hồ sơ pháp lý đất đai, cập nhật đầy đủ dữ liệu tài sản công, sớm hoàn thành phương án khai thác hoặc xử lý triệt để 363 cơ sở nhà, đất dôi dư; ưu tiên kinh phí cải tạo, chuyển đổi công năng và tăng cường đào tạo đội ngũ làm công tác quản lý tài sản công.

Cũng theo Kết luận thanh tra, nếu hoàn thành việc khai thác, xử lý 363 cơ sở, Hải Phòng sẽ khai thông nguồn lực lớn với tổng diện tích 515.235m² đất và 239.623m² sàn xây dựng. 

Cơ quan chức năng cần thanh tra, xử lý đối với các cơ sở nhà, đất bỏ trống, không sử dụng trên 12 tháng liên tục (nếu có); xác định rõ tính chất, mức độ, hậu quả, nguyên nhân và trách nhiệm, đồng thời xử lý nghiêm các vi phạm theo quy định. Trường hợp phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự phải chuyển cơ quan chức năng xem xét, xử lý.

Thu hẹp khoảng trống thông tin

Một trong những thay đổi rõ nét trên thị trường bất động sản TP. Hồ Chí Minh thời gian qua là dữ liệu quy hoạch, đất đai và phát triển đô thị đang từng bước được đưa lên môi trường số, thay vì phân tán tại nhiều cơ quan quản lý như trước đây.

Theo Quyết định 4944/QĐ-UBND, UBND TP. Hồ Chí Minh đã công bố danh mục dữ liệu mở của thành phố với 142 tập dữ liệu, được phân thành 11 nhóm chủ đề và cung cấp trên Cổng thông tin dữ liệu TP. Hồ Chí Minh để tổ chức, cá nhân khai thác, sử dụng.

Dữ liệu đất đai – hạ tầng mới của thị trường bất động sản. Ảnh: Đức Thanh

Đáng chú ý, nhiều dữ liệu trong danh mục có liên quan trực tiếp đến hoạt động phát triển đô thị và thị trường bất động sản, như quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2.000, cơ sở dữ liệu GIS về biệt thự cũ, giá vật liệu xây dựng, đơn giá nhân công, các dự án nhà ở thương mại, chỉ số giá xây dựng…

Việc đưa những dữ liệu này lên môi trường số không chỉ tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp trong quá trình tra cứu, mà còn có ý nghĩa lớn hơn đối với việc thu hẹp khoảng cách thông tin trên thị trường.

Theo ông Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (VARS), khi cơ sở dữ liệu giao dịch được xây dựng tập trung, đầy đủ và minh bạch hơn, khoảng cách thông tin giữa các chủ thể trên thị trường sẽ từng bước được thu hẹp. Khi các giao dịch được ghi nhận đầy đủ, mặt bằng giá có thêm cơ sở tham chiếu, qua đó hạn chế tình trạng tạo giá ảo hoặc thao túng giá.

Đây là vấn đề đặc biệt quan trọng với bất động sản, bởi quy hoạch, pháp lý và thông tin về tài sản thường quyết định trực tiếp đến giá trị cũng như mức độ an toàn của một giao dịch. Với doanh nghiệp, dữ liệu pháp lý còn giúp xác định một dự án có đủ điều kiện triển khai, huy động vốn hoặc đưa sản phẩm ra thị trường hay không.

Nâng chất lượng để thị trường minh bạch

Mở dữ liệu mới chỉ là bước khởi đầu. Giá trị của hạ tầng dữ liệu không nằm ở số lượng thông tin được công bố, mà phụ thuộc vào chất lượng, độ chính xác, tính cập nhật và khả năng liên thông giữa các hệ thống.

Theo quy định của TP. Hồ Chí Minh, các đơn vị chủ quản dữ liệu có trách nhiệm xây dựng, cập nhật và quản lý dữ liệu, bảo đảm tính đầy đủ, chính xác, đồng thời tuân thủ các quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân. Trung tâm Chuyển đổi số TP. Hồ Chí Minh có nhiệm vụ tích hợp các cơ sở dữ liệu vào Kho dữ liệu dùng chung, hướng dẫn kết nối, chia sẻ và cập nhật theo các tiêu chuẩn kỹ thuật, cấu trúc thống nhất.

Đây chính là điều kiện để dữ liệu có thể chuyển từ một “kho thông tin” thành hạ tầng phục vụ thị trường. Một cơ sở dữ liệu dù quy mô lớn nhưng nếu chậm cập nhật, thiếu dữ liệu giao dịch thực tế hoặc không thể kết nối giữa các ngành thì vẫn khó trở thành nguồn tham chiếu đủ tin cậy cho người dân, doanh nghiệp và cơ quan quản lý.

Từ thực tiễn doanh nghiệp, ông Đoàn Anh Đức, Giám đốc Phát triển Kinh doanh Công ty TNHH Công nghệ Bất động sản MOSO cho rằng, chuyển đổi số đang chuyển từ một lựa chọn mang tính xu hướng thành yêu cầu thực tế đối với doanh nghiệp bất động sản. Song, vấn đề không đơn thuần nằm ở việc đưa thêm công nghệ vào quy trình, mà phải hình thành được hạ tầng dữ liệu có chất lượng. Trong đó, thông tin được chuẩn hóa, xác thực và có khả năng kết nối giữa các bên tham gia thị trường.

“Dữ liệu được chuẩn hóa có thể tác động trực tiếp đến tốc độ xử lý hồ sơ, chi phí vận hành và khả năng kiểm soát rủi ro. Khi quy trình được số hóa, doanh nghiệp có thể tự động hóa nhiều khâu, kết nối với ngân hàng, hỗ trợ đánh giá hồ sơ tín dụng, theo dõi tiến độ xử lý và kiểm tra thông tin bất động sản trước khi giao dịch”, ông Đức chia sẻ.

Ở góc độ thị trường, bà Đỗ Thị Thu Giang, Giám đốc toàn quốc Bộ phận Tư vấn, Savills Việt Nam cho rằng, nếu được triển khai đồng bộ, hệ thống dữ liệu đất đai thống nhất cùng cơ chế định giá minh bạch có thể tạo nền tảng cho một thị trường bất động sản chuyên nghiệp hơn. Khi đó, năng lực phát triển và khai thác hiệu quả tài sản sẽ ngày càng trở thành yếu tố quan trọng.

Quan trọng hơn, khi dữ liệu thị trường được cập nhật đầy đủ và minh bạch, đây có thể trở thành cơ sở để các chính sách về nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và phát triển thị trường bất động sản được thiết kế sát hơn với nhu cầu thực tế.

Như vậy, giá trị lớn nhất của việc mở dữ liệu đất đai không chỉ nằm ở việc “ai cũng có thể tra cứu”, mà ở khả năng hình thành một nền tảng thông tin chung, nơi Nhà nước, doanh nghiệp và người dân cùng tiếp cận một nguồn dữ liệu đáng tin cậy. Khi đó, dữ liệu có thể trở thành một lớp hạ tầng mới, góp phần định hình lại cách thị trường bất động sản vận hành, định giá và phân bổ nguồn lực.

Quang cảnh tại sự kiện. (Ảnh: Yến Trinh)

Ninh Bình hiện đang quy hoạch 97 khu công nghiệp với tổng diện tích 47.796ha và 114 cụm công nghiệp với tổng diện tích 6.557ha. Trong số 32 khu công nghiệp đã thành lập, có 20 khu công nghiệp đang hoạt động, tỷ lệ lấp đầy bình quân khoảng 85%; 12 khu công nghiệp đang thực hiện giải phóng mặt bằng, đầu tư xây dựng hạ tầng.

Đối với cụm công nghiệp, tỉnh thành lập 61 cụm công nghiệp; trong đó, 25 cụm công nghiệp đang hoạt động, 11 cụm công nghiệp đang xây dựng hạ tầng và 25 cụm công nghiệp đang hoàn thiện thủ tục, giải phóng mặt bằng để triển khai đầu tư.

Đại diện doanh nghiệp phát biểu ý kiến. (Ảnh: Yến Trinh)

Tại chương trình, các đại biểu đã thẳng thắn trao đổi, nêu ý kiến, kiến nghị và đề xuất với tỉnh liên quan đến các nội dung về: Công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng; cơ chế, chính sách về đất đai và đầu tư; thủ tục đánh giá tác động môi trường, giấy phép môi trường; bảo đảm nguồn vật liệu xây dựng; hạ tầng điện, giao thông kết nối; rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục đầu tư; tăng cường đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao; giá đất; tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động các tổ chức, cá nhân có đất bị thu hồi đồng thuận; các giải pháp cải thiện môi trường đầu tư,…

Đồng chí Nguyễn Thanh Bình, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Bình phát biểu tại chương trình.

Phát biểu tại chương trình, đồng chí Nguyễn Thanh Bình, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Bình nhấn mạnh, sáu tháng đầu năm 2026, công nghiệp Ninh Bình tăng trưởng 27%, cao gấp 3 lần so với bình quân chung của toàn quốc. Lĩnh vực này đóng góp vào sự tăng trưởng chung của tỉnh, với tốc độ tăng trưởng GRDP đạt 11,44%, đứng thứ 2 cả nước và đứng thứ nhất vùng Đồng bằng sông Hồng. Kết quả này cho thấy công nghiệp đang tiếp tục là một trong những động lực tăng trưởng quan trọng của tỉnh.

Đánh giá về tiềm năng phát triển, đồng chí cho rằng tỉnh có đầy đủ điều kiện thuận lợi để thu hút các nhà đầu tư lớn. Ninh Bình định hướng ưu tiên thu hút các dự án có công nghệ tiên tiến, giá trị gia tăng cao, sử dụng hiệu quả tài nguyên, phát triển theo hướng tăng trưởng xanh và bền vững.

Để hiện thực hóa định hướng này, đồng chí đề nghị các chủ đầu tư, các khu công nghiệp, cụm công nghiệp tập trung nguồn lực hoàn thiện đồng bộ hệ thống hạ tầng, nhất là các hạng mục xử lý môi trường, phòng cháy, chữa cháy, cấp điện, cấp nước…, bảo đảm sẵn sàng tiếp nhận các dự án đầu tư. Đồng thời, bố trí đầy đủ nguồn vốn, phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng theo kế hoạch; quan tâm triển khai các dự án nhà ở công nhân và hạ tầng xã hội đi kèm nhằm ổn định đời sống người lao động, góp phần bảo đảm nguồn nhân lực cho các khu, cụm công nghiệp.

Đồng chí lưu ý, tỉnh sẽ không giao dự án mới đối với các chủ đầu tư không thực hiện đúng cam kết. Trao đổi làm rõ các kiến nghị, đề xuất của doanh nghiệp, đồng chí giao nhiệm vụ cụ thể cho các cơ quan chuyên môn. Trong đó, nhấn mạnh đến việc triển khai, đưa vào vận hành mô hình một cửa liên thông nhằm tối giản hóa quy trình, rút ngắn thời gian xử lý thủ tục hành chính cho nhà đầu tư; duy trì lịch tiếp doanh nghiệp định kỳ hằng tháng của lãnh đạo Ủy ban nhân dân tỉnh; các kênh tiếp nhận thông tin trực tiếp để kịp thời xử lý vướng mắc phát sinh cho doanh nghiệp.

Siết vốn chủ sở hữu, kiểm soát dòng tiền dự án

Chiều 19/8, tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI thảo luận tại tổ về định hướng sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản.

Tham gia thảo luận, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh nhấn mạnh, yêu cầu điều kiện kinh doanh bất động sản của cá nhân, tổ chức kinh doanh bất động sản với vốn chủ sở hữu 15% là cần thiết và phải được kiểm soát thực chất.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh. Ảnh: Yến Chi.

Theo Bộ trưởng, nguồn vốn này được bảo đảm thông qua cơ chế tín dụng và sự giám sát của ngân hàng, tránh tình trạng doanh nghiệp chỉ chứng minh vốn trên giấy nhưng không có nguồn lực thực tế để triển khai dự án.

Ngân hàng khi xác nhận năng lực tài chính và tham gia giải ngân cũng phải chịu trách nhiệm theo quy định pháp luật. Việc giải ngân vốn cần gắn với tiến độ thực hiện dự án và đúng mục đích sử dụng vốn.

Theo Bộ trưởng, đây cũng là trách nhiệm của tổ chức tín dụng khi đứng ra quản lý, giải ngân dòng tiền dự án, qua đó góp phần bảo đảm quyền lợi của người mua nhà và hạn chế rủi ro tài chính trong kinh doanh bất động sản.

Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết, chủ trương áp dụng định danh điện tử trong quản lý bất động sản là cần thiết, phù hợp thực tiễn và cần tiến tới định danh cả đất và nhà để hình thành cơ sở dữ liệu thống nhất, minh bạch thông tin về tài sản và hoạt động kinh doanh bất động sản.

“Hiện Bộ Xây dựng đang triển khai xây dựng cơ sở dữ liệu và cơ bản đã hoàn thiện. Khi dữ liệu tại các địa phương được cập nhật đầy đủ, việc định danh nhà ở và bất động sản sẽ góp phần nâng cao tính minh bạch của thị trường”, Bộ trưởng thông tin thêm.

Quang cảnh phiên họp Tổ 16 chiều 19/8, thảo luận về định hướng sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản. Ảnh: Media Quốc hội.

Phải hoàn thành nghĩa vụ tài chính trước khi chuyển nhượng dự án

Về điều kiện chuyển nhượng dự án bất động sản, Bộ trưởng Trần Hồng Minh khẳng định chủ đầu tư phải hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ tài chính trước khi thực hiện chuyển nhượng.

Theo Bộ trưởng, trong quá trình triển khai dự án, chủ đầu tư phải thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ liên quan đến đất đai, hạ tầng và các thủ tục theo quy định. Khi các nghĩa vụ này chưa hoàn tất thì không thể chuyển nhượng dự án.

Bộ trưởng đồng thời cho rằng yêu cầu dự án phải có hạ tầng kỹ thuật là cần thiết, bởi đây là điều kiện gắn với quy hoạch và bảo đảm các nhu cầu thiết yếu của người dân trong khu vực dự án.

Đối với tiền đặt cọc, cần phân biệt rõ giữa việc đặt cọc khi dự án đã đủ điều kiện kinh doanh với việc huy động tiền khi dự án chưa đủ điều kiện. Thực tế từng xảy ra tình trạng dự án mới chỉ có sơ đồ hoặc quy hoạch trên giấy nhưng đã thu tiền đặt cọc, góp vốn của người dân.

Vì vậy, chỉ khi dự án đáp ứng đầy đủ điều kiện đưa vào kinh doanh thì chủ đầu tư mới được thực hiện các giao dịch theo quy định. Khoản tiền của người mua cũng cần được quản lý theo từng giai đoạn triển khai dự án.

Đặc biệt, phần tiền cuối cùng cần được kiểm soát để bảo đảm trách nhiệm của chủ đầu tư trong việc hoàn tất thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản cho người mua.

Bộ trưởng nhấn mạnh, việc kiểm soát dòng tiền, tiến độ dự án và nghĩa vụ tài chính không chỉ nhằm quản lý hoạt động của doanh nghiệp mà còn là giải pháp quan trọng để bảo vệ người mua nhà và hạn chế tình trạng sử dụng vốn sai mục đích.