Category: Tin BĐS Việt Nam

  • Thanh tra Chính phủ nói gì về 5 dự án nhà ở tại 3 tỉnh, thành của Nam Long và các công ty liên quan?

    Theo thông báo Kết luận thanh tra về việc chấp hành pháp luật về hoạt động đầu tư xây dựng, nhà ở và kinh doanh bất động sản tại một số dự án do Công ty CP đầu tư Nam Long làm nhà đầu tư hoặc chủ đầu tư được Thanh tra Chính phủ ban hành ngày 23/9 vừa qua, 5 dự án được thanh tra tại 3 tỉnh, thành trên có quy mô 20.064 căn nhà các loại và phần lớn đã được bán trong giai đoạn 2020-2025.

    Mặc dù Công ty CP đầu tư Nam Long đã nộp ngân sách Nhà nước đối với 5 dự án được thanh tra khoảng 2.538 tỷ đồng, nhưng tại Dự án khu nhà ở Nguyên Sơn, khi cấp “sổ hồng” cho Công ty CP bất động sản Nguyên Sơn, Sở Tài nguyên và Môi trường (nay là Sở Nông nghiệp và Môi trường) TP Hồ Chí Minh đã tính thiếu tiền sử dụng đất đối với hơn 137m² đất. Khi thanh tra vào cuộc, ngày 30/6 vừa qua Công ty CP bất động sản Nguyên Sơn đã nộp 1,55 tỷ đồng vào ngân sách Nhà nước.

    Dự án bị thanh tra tại Đồng Nai đã mang tên thương mại mới.

    Tại Dự án Đồng Nai Waterfront, năm 2025 dự án được điều chỉnh cục bộ quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500, làm tăng 10.387m² đất ở. Đến thời điểm thanh tra vào tháng 6/2026 các cơ quan chuyên môn của TP Đồng Nai chưa xác định, thu tiền sử dụng đất bổ sung đối với diện tích này.

    Tại Dự án Khu dân cư Akari Hoàng Nam, Công ty CP đầu tư Nam Long giữ lại một Club house diện tích 280m² để kinh doanh nhưng chưa nộp khoảng 357 triệu đồng kinh phí bảo trì. Ngày 20/7 doanh nghiệp nộp 357 triệu đồng vào tài khoản kinh phí bảo trì.

    Kết luận thanh tra cũng chỉ ra một số nội dung liên quan đến việc đưa bất động sản vào kinh doanh. Cụ thể, tại Dự án khu tái định cư và khu cao tầng đa chức năng, chủ đầu tư đưa bất động sản vào kinh doanh khi chưa hoàn thành hạ tầng. Tại Dự án khu dân cư Akari Hoàng Nam, chủ đầu tư bàn giao nhà cho khách hàng khi trạm y tế chưa được xây dựng.

    Công ty CP Nam Long và Công ty TNHH Thành phố Waterfront Đồng Nai ký hợp đồng bán sản phẩm trước thời điểm công khai thông tin về bất động sản. Đối với Dự án khu dân cư Akari Hoàng Nam, Công ty CP đầu tư Nam Long ký hợp đồng bán căn hộ tại Block D khi chưa có bảo lãnh ngân hàng. Riêng Dự án Đồng Nai Waterfront, hợp đồng mua bán nhà ở hình thành trong tương lai chưa ghi thời hạn sử dụng đất.

    Đường vào dự án IZUMI tại Đồng Nai.

    Ngoài ra, chủ đầu tư Dự án khu nhà ở Nguyên Sơn và Dự án khu đô thị mới Vàm Cỏ Đông Southgate chưa nộp hồ sơ đề nghị cấp “sổ hồng” cho người mua nhà. Việc công khai, báo cáo thông tin dự án cũng còn nội dung chưa thực hiện đầy đủ. Sau khi khởi công các block A, B, D, E, G, H thuộc dự án nhà ở xã hội tại Dự án khu nhà ở Nguyên Sơn, Công ty CP bất động sản Nguyên Sơn chưa đăng tải thông tin dự án tại báo là cơ quan ngôn luận của chính quyền địa phương; thông tin trên sàn giao dịch bất động sản của công ty cũng chưa nêu thời gian kết thúc nhận đơn đăng ký.

    Dự án khu dân cư Akari Hoàng Nam cũng chưa được Công ty CP đầu tư Nam Long thực hiện thông tin, báo cáo định kỳ hằng tháng, hằng quý về nhà ở và thị trường bất động sản tới Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh

    Dự án Khu đô thị mới Vàm Cỏ Đông Southgate được UBND tỉnh Long An (cũ) đã chấp thuận chuyển nhượng một phần dự án. Tuy nhiên, Công ty CP đầu tư Nam Long VCD và Công ty Cổ phần Southgate ký hợp đồng chuyển nhượng một phần dự án trước khi quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 được phê duyệt. Mặc dù dự án sau đó được điều chỉnh cục bộ quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2.000 để cập nhật các quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 đã được phê duyệt. Nhưng đến khi thanh tra vào cuộc, các cơ quan chuyên môn của tỉnh Tây Ninh chưa xác định, thu tiền sử dụng đất bổ sung.

    Thanh tra Chính phủ yêu cầu các địa phương tiếp tục kiểm tra, rà soát hồ sơ, tài liệu để đánh giá, xác định rõ tính chất, mức độ, hậu quả và biện pháp xử lý đối với một số vấn đề còn cần làm rõ. Thanh tra Chính phủ kiến nghị UBND TP Hồ Chí Minh, TP Đồng Nai và tỉnh Tây Ninh chỉ đạo rà soát, thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật của cơ quan Nhà nước, tổ chức, cá nhân có liên quan đến các dự án do Công ty CP đầu tư Nam Long làm nhà đầu tư, chủ đầu tư. Kiểm tra từng hành vi được nêu trong kết luận để xác định thời điểm thực hiện, chủ thể vi phạm, quy định và thời hiệu xử phạt; xử phạt vi phạm hành chính đối với các hành vi còn thời hiệu, đủ điều kiện xử phạt và áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định.

    UBND các địa phương phải báo cáo kết quả thực hiện Kết luận thanh tra kèm tài liệu chứng minh về Thanh tra Chính phủ trước ngày 31/12 để theo dõi, đôn đốc, kiểm tra.

    Bảo Sơn

    Nguồn https://baomoi.com/thanh-tra-chinh-phu-noi-gi-ve-5-du-an-nha-o-tai-3-tinh-thanh-cua-nam-long-va-cac-cong-ty-lien-quan-c56168642.epi

  • Gần 2 năm nay, Khánh Hòa không có tàu cá vi phạm khai thác ở vùng biển nước ngoài

    Tàu không đủ điều kiện không cho xuất bến 

    Tại cảng cá Hòn Rớ, phường Nam Nha Trang (Khánh Hòa), hoạt động kiểm tra, kiểm soát tàu cá được các lực lượng chức năng duy trì thường xuyên. Trước khi xuất bến, tàu cá phải bảo đảm các điều kiện theo quy định, trong đó việc chấp hành các quy định về giám sát hành trình và hồ sơ tàu được đặc biệt chú trọng.

    Lực lượng chức năng kiểm tra thủ tục hành chính của tàu cá tại cảng Hòn Rớ trước khi rời đất liền vươn khơi bám biển.

    Tại khu vực cảng, lực lượng Bộ đội Biên phòng phối hợp với các đơn vị chức năng kiểm tra, hướng dẫn ngư dân thực hiện các quy định trong quá trình khai thác trên biển. Những trường hợp chưa đủ điều kiện được rà soát, xử lý trước khi tàu rời cảng.

    Ông Dương Tèo, ngư dân ở phường Nam Nha Trang chia sẻ, quá trình làm thủ tục và chuẩn bị cho mỗi chuyến biển, ngư dân được Ban Quản lý cảng cá Hòn Rớ, Chi cục Thủy sản, Kiểm ngư, Bộ đội Biên phòng hướng dẫn các quy định liên quan.

    Theo ông Tèo, ngư dân ngày càng ý thức rõ hơn việc phải chấp hành các quy định khi khai thác trên biển, nhất là không xâm phạm vùng biển nước ngoài và thực hiện đúng các yêu cầu về giám sát hành trình. “Chúng tôi được các cơ quan chức năng hướng dẫn đầy đủ, khi ra khơi đều xác định phải chấp hành đúng quy định, khai thác đúng phạm vi cho phép”, ông Tèo nói.

    Thượng úy Chu Đình Tài, Trạm trưởng Trạm Kiểm soát Biên phòng Hòn Rớ cho biết, đơn vị thường xuyên phối hợp với Trạm Kiểm ngư Nha Trang và các lực lượng liên quan tuyên truyền, vận động ngư dân chấp hành các quy định về khai thác thủy sản.

    Cùng với tuyên truyền, lực lượng Bộ đội Biên phòng tăng cường tuần tra, kiểm tra và xử lý vi phạm. Trạm cũng thành lập tổ chuyên trách để rà soát, xử lý những tàu cá không đủ điều kiện mới phát sinh. Đồng thời, phối hợp với Công an phường xác minh thông tin chủ tàu. “Những tàu không đủ điều kiện, tàu vi phạm các quy định thì kiên quyết không cho xuất bến”, thượng úy Chu Đình Tài cho hay.

    Một điểm đáng chú ý trong công tác quản lý hiện nay là việc ứng dụng dữ liệu số vào theo dõi tàu cá. Dữ liệu tàu thuyền được cập nhật thường xuyên trên phần mềm, giúp lực lượng chức năng theo dõi tình trạng tàu, xác định vị trí tàu đang neo đậu và phục vụ công tác kiểm tra, tổng hợp, báo cáo.

    Tàu cập cảng Hòn Rớ, ngư dân hối hả bốc dỡ thuỷ hải sản lên bờ.

    Việc quản lý vì vậy không chỉ dừng ở kiểm tra hồ sơ tại cảng mà từng bước được thực hiện xuyên suốt quá trình hoạt động của tàu. Những trường hợp có dấu hiệu không bảo đảm điều kiện được rà soát, xác minh trước khi quyết định cho xuất bến.

    Từ thực tế tại Hòn Rớ cho thấy, tuyên truyền, kiểm soát tại cảng và giám sát hoạt động trên biển đang được triển khai đồng thời. Đây cũng là những khâu quan trọng trong quá trình Khánh Hòa khắc phục các tồn tại, thực hiện các khuyến nghị của Ủy ban châu Âu (EC) về chống khai thác IUU.

    Kiểm soát đội tàu, nâng chất lượng truy xuất nguồn gốc

    Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Khánh Hòa, cùng với kiểm soát tại các cảng cá, Khánh Hòa đang tập trung xử lý những tồn tại trong quản lý đội tàu, dữ liệu nghề cá, giám sát hành trình và truy xuất nguồn gốc thủy sản. Đặc biệt, từ năm 2024 đến nay, Khánh Hòa không có tàu cá vi phạm khai thác hải sản ở vùng biển nước ngoài.

    Cũng theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Khánh Hòa, thời gian qua, công tác chống khai thác IUU trên địa bàn có sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị. Các sở, ngành, địa phương tăng cường phối hợp trong lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện, tập trung khắc phục những tồn tại, hạn chế được chỉ ra trong quá trình quản lý hoạt động khai thác thủy sản.

    Cùng với công tác kiểm tra, kiểm soát, việc tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho ngư dân được triển khai thường xuyên với nhiều hình thức. Nội dung tập trung vào các quy định trong khai thác thủy sản trên biển, nhất là việc chấp hành quy định về giám sát hành trình tàu cá. Qua đó, nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật của chủ tàu, thuyền trưởng từng bước được nâng lên.

    Ngư dân cảng Hòn Rớ chuẩn bị ngư lưới cụ vươn khơi đánh bắt thuỷ hải sản.

    Một trong những kết quả được Khánh Hòa chú trọng là công tác chứng nhận sản lượng và truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác. Các nội dung này được triển khai theo quy định của Luật Thủy sản, đáp ứng yêu cầu theo các khuyến nghị của EC và không có hồ sơ xuất khẩu thủy sản có sai sót phải xác minh, giải trình.

    Tuy nhiên, để khắc phục những tồn tại và nâng cao hiệu quả quản lý, trong thời gian tới, Khánh Hòa đang tập trung vào việc kiểm soát chặt đội tàu và hoàn thiện dữ liệu quản lý. Các tàu cá đủ điều kiện sẽ được hoàn thành thủ tục đăng ký, đăng kiểm, cấp hoặc gia hạn giấy phép; thông tin tàu cá được cập nhật đầy đủ, chính xác vào Cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (VNFishbase), hệ thống giám sát tàu cá và kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, VNeID.

    Đối với những tàu cá không đủ điều kiện hoạt động, UBND tỉnh Khánh Hòa yêu cầu tăng cường quản lý, rà soát từng trường hợp, nhất là các tàu mất kết nối thiết bị giám sát hành trình trong thời gian dài. Cơ quan chức năng sẽ phối hợp với đơn vị cung cấp thiết bị để kiểm tra, xác định nguyên nhân và kích hoạt lại hệ thống VMS đối với những tàu đủ điều kiện.

    Tại các cảng cá, việc kiểm soát tàu rời, cập cảng và giám sát sản lượng thủy sản khai thác, bốc dỡ qua cảng tiếp tục được tăng cường. Phạm vi kiểm soát cũng được đặt ra đối với các điểm, cảng cá tư nhân chưa được công bố mở cảng nhằm bảo đảm hoạt động bốc dỡ thủy sản được quản lý và phục vụ truy xuất nguồn gốc.

    Cùng với các biện pháp quản lý, Khánh Hòa tiếp tục xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về thủy sản. Trong đó, tập trung vào những trường hợp cố tình ngắt kết nối thiết bị giám sát hành trình hoặc vượt ranh giới cho phép trên biển. Việc xử lý vi phạm được thực hiện song song với tuyên truyền, hướng dẫn nhằm nâng cao ý thức chấp hành của chủ tàu và thuyền trưởng.

    Tàu cá cập cảng cá Hòn Rớ chuẩn bị cho những chuyến vươn khơi mới.

    Ông Nguyễn Duy Quang, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Khánh Hòa cho biết, về lâu dài, địa phương không chỉ tập trung vào kiểm soát và xử lý vi phạm mà còn hướng tới cơ cấu lại đội tàu. Theo đó, tiếp tục triển khai chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề và giải bản đối với những tàu cá không còn nhu cầu hoạt động khai thác thủy sản theo Nghị quyết số 10 của HĐND tỉnh.

    Các giải pháp này được triển khai đồng thời với yêu cầu tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 32 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác chống khai thác IUU và phát triển bền vững ngành thủy sản, cùng các nhiệm vụ Thủ tướng Chính phủ và Ban Chỉ đạo Quốc gia về IUU giao cho địa phương.

    “Theo hướng này, công tác chống khai thác IUU tại Khánh Hòa đang được chuyển từ việc xử lý từng vụ việc sang quản lý xuyên suốt đội tàu, từ đăng ký, đăng kiểm, cấp phép, xuất bến, giám sát hoạt động trên biển đến cập cảng, bốc dỡ và truy xuất nguồn gốc thủy sản. Đây cũng là cơ sở để địa phương duy trì kết quả không có tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài, đồng thời tiếp tục khắc phục những tồn tại trong quản lý nghề cá”, ông Quang cho biết thêm.

    Theo thống kê, từ ngày 1/1/2025 đến 15/9, lực lượng chức năng Sở Nông nghiệp và Môi trường đã thực hiện 23 chuyến tuần tra với tổng cộng 563 ngày tuần tra; kiểm tra 502 tàu cá, phát hiện 67 tàu vi phạm và xử phạt 50 tàu với tổng số tiền 862 triệu đồng.

    Đối với các trường hợp mất tín hiệu từ thiết bị giám sát hành trình (VMS), trong thời gian này đã xử phạt 22 vụ mất kết nối trên 6 giờ, trên 10 ngày với số tiền 1,023 tỷ đồng; xử phạt 2 vụ mất kết nối VMS trong bờ với số tiền 4 triệu đồng.

    Tưởng Cao Sơn

    Nguồn https://baomoi.com/gan-2-nam-nay-khanh-hoa-khong-co-tau-ca-vi-pham-khai-thac-o-vung-bien-nuoc-ngoai-c56168650.epi

  • Đà Nẵng: Thực hiện đúng quy định pháp luật khi gỡ vướng dự án

    Ngày 30/9, ông Trần Nam Hưng, Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng chủ trì buổi làm việc về dự án Khu đô thị Homeland Paradise Village (Khu đô thị số 6, Đô thị mới Điện Nam – Điện Ngọc) liên quan đến Công ty CP Đầu tư và Phát triển đô thị Dana Home Land.

    Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, dự án Homeland Paradise Village do Công ty Dana Home Land mua nợ theo Nghị quyết số 42/2017/QH14 ngày 21/6/2017 của Quốc hội từ Công ty TNHH Chí Thành với phần diện tích khoảng 27 ha.

    Dự án Homeland Paradise Village bỏ hoang nhiều năm. Ảnh: Nguyễn Tú.

    Tuy nhiên theo kết luận thanh tra, Công ty TNHH Chí Thành chỉ mới nộp hơn 1 tỷ đồng, còn hơn 30 tỷ đồng chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính, nên việc cấp 166 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho dự án này không đúng quy định pháp luật.

    Toàn bộ giấy chứng nhận trên đã bị UBND tỉnh Quảng Nam (trước đây) ra quyết định thu hồi. Để tháo gỡ dự án, Sở Nông nghiệp và Môi trường đề nghị làm rõ việc Công ty TNHH Chí Thành thế chấp ngân hàng là tài sản hay đất, các bên liên quan phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính, xin ý kiến Thanh tra Chính phủ về vấn đề giải quyết…

    Công ty Dana Home Land đề xuất thực hiện Nghị quyết số 42/2017/QH14 ngày 21/6/2017 của Quốc hội về mua bán nợ, đơn vị kế thừa quyền và nghĩa vụ của Công ty TNHH Chí Thành với dự án.

    Cơ quan thuế yêu cầu Công ty Dana Home Land nộp hơn 30 tỷ đồng phần nghĩa vụ tài chính của Công ty TNHH Chí Thành, đồng thời nộp phạt gần 75 tỷ đồng tiền chậm nộp.

    Ông Trần Nam Hưng, Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng, cho biết vướng mắc tại dự án này xoay quanh giá đất, quá trình mua bán nợ từ Công ty TNHH Chí Thành và Dana Home Land kế thừa, nhưng muốn kế thừa thì phải sang tên, để tháo gỡ hiện nay các bên phải xử lý tiếp các thủ tục.

    Theo Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng, đối với việc tính toán tiền sử dụng đất mà doanh nghiệp phải nộp, Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng như thành phố sẽ bàn kỹ, và sẽ làm đúng quy định pháp luật để đảm bảo không tái diễn những thiếu sót trước đây.

    Ông Trần Nam Hưng cũng yêu cầu doanh nghiệp nêu rõ kiến nghị và Sở Nông nghiệp và Môi trường trả lời, hướng dẫn doanh nghiệp, để lãnh đạo thành phố mà cụ thể là ông Trần Nam Hưng sẽ chủ trì tiếp tục xem xét, giải quyết.

    Như Báo Đại Đoàn Kết đã thông tin, đây là một trong các dự án vướng mắc tại tỉnh Quảng Nam trước đây, liên quan đến giao dịch của Công ty Dana Home Land làm ảnh hưởng đến quyền lợi hàng trăm người dân suốt thời gian dài không được giải quyết thỏa đáng.

    TP Đà Nẵng đã lập tổ công tác để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc một số dự án bất động sản, trong đó giao ông Trần Nam Hưng, Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng làm Tổ trưởng.

    Nguyễn Tú

    Nguồn https://baomoi.com/da-nang-thuc-hien-dung-quy-dinh-phap-luat-khi-go-vuong-du-an-c56168658.epi

  • Chính phủ giao chỉ tiêu phát triển 899.857 căn nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê cho các địa phương

    Thay mặt Chính phủ, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc vừa ký ban hành Nghị quyết số 303/NQ-CP ngày 30/9 về việc giao chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê cho các địa phương giai đoạn 2026 – 2030.

    Theo nghị quyết, tổng chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê trong giai đoạn này là 899.857 căn. Trong đó, 708.834 căn là nhà ở xã hội để bán, cho thuê mua và 191.023 căn là nhà ở cho thuê.

    Việc điều chỉnh mục tiêu được đưa ra trong bối cảnh nguồn cung nhà ở xã hội đã có những chuyển biến nhưng vẫn còn thiếu. Theo Chính phủ, cơ cấu sản phẩm hiện còn thiên về sở hữu, trong khi nhu cầu thuê nhà với mức giá hợp lý của người lao động vẫn rất lớn.

    Chính phủ xác định bên cạnh nhà ở để bán, cần coi nhà ở cho thuê là phân khúc chiến lược, dài hạn cho số đông người dân. Mục tiêu được đặt ra không chỉ nhằm bảo đảm an sinh xã hội mà còn góp phần ổn định thị trường bất động sản.

    Chính phủ giao tổng chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê cho các địa phương giai đoạn 2026-2030 là 899.857 căn (Ảnh: Phạm Tùng).

    Theo định hướng tại Nghị quyết, nhà ở cho thuê được ưu tiên phát triển, nhất là mô hình chung cư cho thuê có hạ tầng đồng bộ tại các đô thị lớn, khu công nghiệp, khu kinh tế, khu vực phát triển theo định hướng giao thông công cộng (TOD), các vùng động lực và hành lang kinh tế quan trọng.

    Để tạo nguồn lực thực hiện, Chính phủ yêu cầu ưu tiên bố trí quỹ đất sạch và nguồn vốn ngân sách nhà nước thông qua Quỹ nhà ở của địa phương cho phát triển nhà ở cho thuê. Cùng với nguồn lực công, các địa phương được yêu cầu huy động nguồn lực xã hội, đặc biệt từ các doanh nghiệp bất động sản có năng lực, kinh nghiệm và trách nhiệm xã hội.

    Về chỉ tiêu cụ thể, Hà Nội được giao phát triển 84.000 căn trong giai đoạn 2026 – 2030; Tp. Hồ Chí Minh là 181.257 căn; Hải Phòng 32.850 căn; Huế 10.600 căn; Đà Nẵng 26.279 căn; Cần Thơ 13.250 căn và Đồng Nai 60.054 căn,…

    Các địa phương có trách nhiệm đưa chỉ tiêu được giao vào kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội hằng năm, đồng thời rà soát các dự án đã có trong quy hoạch và chương trình phát triển nhà ở cấp tỉnh để tổ chức thực hiện.

    Đối với những dự án đã khởi công, nghị quyết yêu cầu địa phương đôn đốc chủ đầu tư tập trung nguồn lực, phấn đấu hoàn thành trong năm 2026. Cùng với đó, các tỉnh, thành phố phải lập và phê duyệt danh mục vị trí khu đất phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê, bảo đảm quỹ đất tại những vị trí thuận lợi, có hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội đồng bộ.

    Đáng chú ý, nghị quyết đã đặt ra yêu cầu điều chỉnh tỉ trọng giữa các loại hình nhà ở xã hội. Theo đó, Chính phủ đề nghị các địa phương nghiên cứu, chỉ đạo chủ đầu tư tăng chỉ tiêu nhà ở xã hội cho thuê, cho thuê mua, đồng thời giảm nhà ở xã hội để bán.

    Cùng với việc phân bổ chỉ tiêu, Chính phủ yêu cầu đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính. Các dự án nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê được đưa vào nhóm “luồng xanh”, “luồng ưu tiên”.

    Các quy trình về đầu tư, đất đai, quy hoạch, xây dựng và môi trường được thực hiện đồng thời, song song nhằm rút ngắn thời gian thẩm định, phê duyệt dự án, giao đất, cấp phép xây dựng và các thủ tục liên quan.

    Nghị quyết đặt mục tiêu đến năm 2030 hoàn thành hoặc vượt chỉ tiêu đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê dành cho người thu nhập thấp và công nhân khu công nghiệp. Bộ Xây dựng được giao theo dõi, hướng dẫn, đôn đốc và tổng hợp kết quả triển khai của các địa phương để báo cáo Thủ tướng Chính phủ.

    Nguyễn Phương Anh

    Nguồn https://baomoi.com/chinh-phu-giao-chi-tieu-phat-trien-899-857-can-nha-o-xa-hoi-nha-o-cho-thue-cho-cac-dia-phuong-c56168586.epi

  • Đưa dự án nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê vào nhóm “luồng xanh”

    Phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê là nhiệm vụ chính trị quan trọng

    Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 303/NQ-CP ngày 30/9/2026 về việc giao chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê cho các địa phương giai đoạn 2026 – 2030.

    Bên cạnh nhà ở xã hội để để bán, nhà ở cho thuê được xác định là phân khúc chiến lược, dài hạn cho số đông người dân, giúp bảo đảm an sinh xã hội. Ảnh minh họa: Đức Thanh

    Cụ thể, Chính phủ thống nhất điều chỉnh mục tiêu của Đề án “Đầu tư xây dựng ít nhất 01 triệu căn hộ nhà ở xã hội cho đối tượng thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp giai đoạn 2021 – 2030” và giao chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê giai đoạn 2026 – 2030 cho các địa phương với quan điểm:

    Một là, phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê là nhiệm vụ chính trị quan trọng nhằm hiện thực hóa quan điểm về “quyền có nơi ở hợp pháp là quyền cơ bản của công dân” và bảo đảm mọi người dân có cơ hội tiếp cận nhà ở an toàn, phù hợp với khả năng chi trả.

    Hai là, bên cạnh nhà ở để bán, cần xác định nhà ở cho thuê là phân khúc chiến lược, dài hạn cho số đông người dân, giúp bảo đảm an sinh xã hội, an ninh trật tự, nâng cao năng suất lao động và góp phần ổn định thị trường bất động sản.

    Ba là, ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê, nhất là mô hình chung cư cho thuê có hạ tầng đồng bộ tại các đô thị lớn, khu công nghiệp, khu kinh tế, khu vực phát triển theo định hướng giao thông công cộng (TOD), vùng động lực và các hành lang kinh tế quan trọng.

    Bốn là, ưu tiên bố trí quỹ đất sạch, nguồn vốn ngân sách nhà nước thông qua Quỹ nhà ở của địa phương để phát triển nhà ở cho thuê.

    Năm là, không hoàn toàn phụ thuộc vào ngân sách, huy động nguồn lực xã hội, đặc biệt là các doanh nghiệp bất động sản lớn, có năng lực, kinh nghiệm, trách nhiệm xã hội, tham gia phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê.

    Giao chỉ tiêu cho từng địa phương

    Nghị quyết số 303/NQ-CP đặt mục tiêu đến năm 2030, phấn đấu hoàn thành hoặc vượt chỉ tiêu đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê cho đối tượng thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp.

    Chính phủ giao tổng chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê giai đoạn 2026 – 2030 cho các địa phương là 899.857 căn; trong đó, chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội để bán, cho thuê mua là 708.834 căn; chỉ tiêu phát triển nhà ở cho thuê là 191.023 căn.

    Đối với từng địa phương, Chính phủ giao chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê giai đoạn 2026 – 2030 đối với Hà Nội là 84.000 căn, TP. Hồ Chí Minh 181.257 căn, Hải Phòng 32.850 căn, Huế 10.600 căn, Đà Nẵng 26.279 căn, Cần Thơ 13.250 căn, Đồng Nai 60.054 căn…

    Chính phủ yêu cầu UBND cấp tỉnh nghiên cứu, chỉ đạo các chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội tăng chỉ tiêu nhà ở xã hội cho thuê, cho thuê mua, giảm nhà ở xã hội để bán; bố trí đủ quỹ đất để đầu tư xây dựng nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê tại các vị trí thuận lợi, đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội.

    Cùng với đó, có cơ chế khuyến khích nhà đầu tư đã có sẵn quỹ đất sạch phù hợp với quy hoạch, đáp ứng về hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, có đủ năng lực tài chính đề xuất dự án để thực hiện giao chủ đầu tư theo quy định.

    Đặc biệt, Chính phủ yêu cầu các địa phương đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, đưa các dự án nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê vào nhóm “luồng xanh”, “luồng ưu tiên”; thực hiện đồng thời, song song các quy trình về đầu tư, đất đai, quy hoạch, xây dựng, môi trường; rút ngắn tối đa thời gian thẩm định, phê duyệt dự án, giao đất, cấp phép xây dựng và các thủ tục liên quan đảm bảo cắt giảm tối đa thời gian thực hiện thủ tục hành chính./.

    Hà Phương

    Nguồn https://baomoi.com/dua-du-an-nha-o-xa-hoi-nha-o-cho-thue-vao-nhom-luong-xanh-c56168597.epi

  • HoREA đề xuất cho người dân hoán đổi đất liền kề, tái định cư tại chỗ khi bị thu hồi đất

    Hiệp hội Bất động sản Tp.HCM (HoREA) vừa có văn bản góp ý dự thảo Luật Đất đai sửa đổi, trong đó đề xuất nhiều giải pháp nhằm tháo gỡ các vướng mắc về bồi thường, tái định cư, định giá đất và quyền của người sử dụng đất.

    Đáng chú ý, HoREA đề xuất mở rộng cơ chế bồi thường theo hướng cho phép người dân có đất liền kề được hoán đổi diện tích tương đương với phần đất bị thu hồi để tái định cư tại chỗ.

    Đề xuất hoán đổi đất liền kề để tái định cư

    Theo HoREA, đối với trường hợp người bị thu hồi đất còn có thửa đất khác liền kề, có thể nghiên cứu cho phép hoán đổi diện tích đất tương đương và chuyển mục đích sử dụng sang loại đất bị thu hồi mà không phải nộp tiền sử dụng đất.

    Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA, cho rằng cơ chế này có thể giúp người dân được tái định cư tại chỗ, giữ ổn định sinh kế, đồng thời giảm áp lực cho ngân sách nhà nước trong công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.

    HoREA đưa ra ví dụ, một hộ dân bị thu hồi 200 m² đất ở nhưng vẫn còn 2.000 m² đất nông nghiệp liền kề. Nếu áp dụng cơ chế được đề xuất, hộ dân này có thể được chuyển mục đích sử dụng 200 m² đất nông nghiệp thành đất ở và được miễn nghĩa vụ tài chính đối với phần diện tích hoán đổi.

    HoREA đề xuất cho người dân hoán đổi đất liền kề, tái định cư tại chỗ khi bị thu hồi đất.

    Khi đó, người dân có thể tiếp tục sinh sống tại khu vực hiện hữu, đồng thời giữ lại 1.800 m² đất nông nghiệp để duy trì sản xuất, sinh kế. Ngoài phần đất được hoán đổi, người dân vẫn được xem xét bồi thường tài sản, chi phí di chuyển và các khoản hỗ trợ khác theo quy định.

    Theo HoREA, Luật Đất đai 2024 hiện quy định nguyên tắc bồi thường bằng đất có cùng mục đích sử dụng với loại đất bị thu hồi; trường hợp không có đất để bồi thường thì được bồi thường bằng tiền hoặc bằng đất có mục đích sử dụng khác nếu người có đất bị thu hồi có nhu cầu và địa phương có quỹ đất.

    Tuy nhiên, pháp luật hiện hành chưa có cơ chế cho phép người dân tự sử dụng phần đất liền kề của mình để thay thế diện tích đất ở bị thu hồi mà không phải thực hiện nghĩa vụ tài chính.

    Trong trường hợp muốn chuyển một phần đất nông nghiệp sang đất ở, người dân phải được cơ quan có thẩm quyền cho phép và thực hiện nghĩa vụ tài chính theo quy định. Theo HoREA, đây có thể trở thành rào cản đáng kể đối với những hộ dân muốn tiếp tục sinh sống tại địa phương sau khi bị thu hồi đất.

    Hiệp hội cho rằng cơ chế hoán đổi đất liền kề có thể đáp ứng trực tiếp nhu cầu tái định cư tại chỗ, đặc biệt với những hộ vừa có đất ở vừa có diện tích đất nông nghiệp liền kề.

    Theo ông Lê Hoàng Châu, phương án này có thể tạo ra lợi ích kép. Người dân có thêm lựa chọn để ổn định chỗ ở và sinh kế mà không phải chịu thêm khoản tiền sử dụng đất đối với phần diện tích hoán đổi. Trong khi đó, Nhà nước có thể giảm áp lực chuẩn bị quỹ đất, quỹ nhà tái định cư và chi phí bồi thường bằng tiền.

    HoREA cho rằng đề xuất này cũng phù hợp với định hướng tăng tính linh hoạt trong tổ chức thực hiện chính sách đất đai, hỗ trợ người bị thu hồi đất ổn định đời sống và sản xuất.

    Đề xuất được thế chấp quyền thuê đất trả tiền hàng năm

    Bên cạnh vấn đề bồi thường, tái định cư, HoREA cũng kiến nghị sửa đổi quy định về quyền của người sử dụng đất thuê trả tiền hàng năm.

    Theo HoREA, một điểm nghẽn trong cơ chế tài chính đất đai hiện nay là người sử dụng đất được Nhà nước cho thuê đất và thu tiền thuê đất hàng năm có quyền bán, cho thuê tài sản gắn liền với đất và quyền thuê trong hợp đồng thuê đất, nhưng chưa được thế chấp quyền thuê trong hợp đồng thuê đất.

    HoREA đề nghị bổ sung quy định cho phép người sử dụng đất thuê trả tiền hàng năm được thế chấp tại tổ chức tín dụng cả tài sản gắn liền với đất và quyền thuê trong hợp đồng thuê đất.

    Theo hiệp hội, việc bổ sung quyền này sẽ tạo sự thống nhất trong hệ thống quyền của người thuê đất, đồng thời giúp doanh nghiệp khai thác tốt hơn giá trị tài sản và quyền thuê đất để huy động vốn.

    Trong bối cảnh nhu cầu vốn cho đầu tư, sản xuất và kinh doanh lớn, HoREA cho rằng việc mở rộng quyền thế chấp quyền thuê đất có thể góp phần khơi thông nguồn vốn tín dụng, nâng cao hiệu quả sử dụng đất và giảm những vướng mắc phát sinh trong thực tiễn.

    Ngoài hai nội dung trên, HoREA còn kiến nghị sửa đổi, bổ sung nhiều quy định khác của dự thảo Luật Đất đai liên quan đến điều kiện công nhận người sử dụng đất, nguyên tắc bồi thường, cơ chế định giá đất và khoản tiền phải nộp bổ sung.

    Các kiến nghị này được HoREA đề xuất với mục tiêu tiếp tục hoàn thiện cơ chế quản lý, sử dụng đất, đồng thời tháo gỡ những vướng mắc đang phát sinh đối với người dân và doanh nghiệp trong quá trình thực hiện pháp luật đất đai.

    Châu Anh

    Nguồn https://baomoi.com/horea-de-xuat-cho-nguoi-dan-hoan-doi-dat-lien-ke-tai-dinh-cu-tai-cho-khi-bi-thu-hoi-dat-c56168566.epi

  • Chính phủ giao chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê cho các địa phương

    Thay mặt Chính phủ, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc vừa ký ban hành Nghị quyết số 303/NQ-CP ngày 30/9/2026 về việc giao chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê cho các địa phương giai đoạn 2026 – 2030.

    Nghị quyết số 303/NQ-CP thay thế Nghị quyết số 07/NQ-CP về việc giao chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội cho các địa phương giai đoạn 2026-2030.

    Chính phủ yêu cầu ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê, nhất là mô hình chung cư cho thuê có hạ tầng đồng bộ tại các đô thị lớn, khu công nghiệp, khu kinh tế… (Ảnh minh hoạ).

    Nhà ở cho thuê là phân khúc chiến lược, dài hạn

    Nghị quyết nêu rõ, nhằm đẩy mạnh triển khai Đề án “Đầu tư xây dựng ít nhất 01 triệu căn hộ nhà ở xã hội cho đối tượng thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp giai đoạn 2021 – 2030” (Đề án), Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 07 ngày 12/1/2026.

    Dưới sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, sự vào cuộc của các bộ, ngành và địa phương, tình hình phát triển nhà ở xã hội đã có nhiều chuyển biến; thể chế, chính sách dần được hoàn thiện góp phần tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc, đơn giản hoá thủ tục đầu tư, xây dựng và bảo đảm tiến độ Đề án theo kế hoạch đề ra.

    Mặc dù công tác phát triển nhà ở xã hội đã có kết quả tích cực trong thời gian qua nhưng nguồn cung nhà ở xã hội vẫn còn thiếu, cơ cấu sản phẩm nhà ở còn thiên về sở hữu, trong khi nhu cầu cho thuê nhà ở với giá hợp lý của người lao động là rất lớn.

    Trong thời gian qua, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có quan điểm chỉ đạo và định hướng lớn về phát triển nhà ở xã hội trong thời gian tới. 

    Do vậy, Chính phủ thống nhất điều chỉnh mục tiêu của Đề án và giao chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê giai đoạn 2026 – 2030 cho các địa phương với 5 quan điểm.

    Thứ nhất, phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê là nhiệm vụ chính trị quan trọng nhằm hiện thực hóa quan điểm về “quyền có nơi ở hợp pháp là quyền cơ bản của công dân” và bảo đảm mọi người dân có cơ hội tiếp cận nhà ở an toàn, phù hợp với khả năng chi trả.

    Thứ hai, bên cạnh nhà ở để bán, cần xác định nhà ở cho thuê là phân khúc chiến lược, dài hạn cho số đông người dân, góp phần ổn định thị trường bất động sản.

    Thứ ba, ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê, nhất là mô hình chung cư cho thuê có hạ tầng đồng bộ tại các đô thị lớn, khu công nghiệp, khu kinh tế, khu vực phát triển theo định hướng giao thông công cộng (TOD), vùng động lực và các hành lang kinh tế quan trọng.

    Thứ tư, ưu tiên bố trí quỹ đất sạch, nguồn vốn ngân sách Nhà nước thông qua Quỹ nhà ở của địa phương để phát triển nhà ở cho thuê.

    Thứ năm, không hoàn toàn phụ thuộc vào ngân sách, huy động nguồn lực xã hội, đặc biệt là các doanh nghiệp bất động sản lớn, có năng lực, kinh nghiệm, trách nhiệm xã hội, tham gia phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê.

    Nghị quyết của Chính phủ đặt mục tiêu đến năm 2030, phấn đấu hoàn thành hoặc vượt chỉ tiêu đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê cho đối tượng thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp.

    Theo Nghị quyết, Chính phủ giao tổng chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê giai đoạn 2026-2030 cho các địa phương là 899.857 căn; trong đó, chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội để bán, cho thuê mua là 708.834 căn; chỉ tiêu phát triển nhà ở cho thuê là 191.023 căn.

    Đối với từng địa phương, Chính phủ giao chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê giai đoạn 2026 – 2030 đối với TP Hà Nội là 84.000 căn, TP Hồ Chí Minh 181.257 căn, TP Hải Phòng 32.850 căn, TP Huế 10.600 căn, TP Đà Nẵng 26.279 căn, TP Cần Thơ 13.250 căn, TP Đồng Nai 60.054 căn…

    Chính phủ yêu cầu các địa phương căn cứ chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê được giao, thực hiện hoàn thành hoặc vượt chỉ tiêu để góp phần hoàn thành mục tiêu chung của cả nước.

    Bộ Xây dựng có nhiệm vụ theo dõi, hướng dẫn, đôn đốc, tổng hợp kết quả triển khai của các địa phương, định kỳ báo cáo Thủ tướng Chính phủ.

    Tăng chỉ tiêu nhà ở xã hội cho thuê, giảm nhà ở xã hội để bán

    Chính phủ yêu cầu Ủy ban nhân dân cấp tỉnh đưa chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê được giao tại Nghị quyết này vào kế hoạch phát triển kinh tế xã hội hàng năm để triển khai thực hiện; rà soát các dự án đã có trong quy hoạch, Chương trình phát triển nhà ở cấp tỉnh để triển khai thực hiện đảm bảo hoàn thành các chỉ tiêu được giao.

    Đối với các dự án đã khởi công xây dựng, phải đôn đốc các chủ đầu tư dự án tập trung nguồn lực để thực hiện, quyết tâm hoàn thành trong năm 2026.

    Đồng thời, nghiên cứu, chỉ đạo các chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội tăng chỉ tiêu nhà ở xã hội cho thuê, cho thuê mua, giảm nhà ở xã hội để bán; tổ chức lập, phê duyệt danh mục vị trí khu đất đã được xác định để phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê; bố trí đủ quỹ đất để đầu tư xây dựng nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê tại các vị trí thuận lợi, đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội.

    Cùng với đó, có cơ chế khuyến khích nhà đầu tư đã có sẵn quỹ đất sạch phù hợp với quy hoạch, đáp ứng về hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, có đủ năng lực tài chính đề xuất dự án để thực hiện giao chủ đầu tư theo quy định.

    Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, đưa các dự án nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê vào nhóm “luồng xanh”, “luồng ưu tiên”; thực hiện đồng thời, song song các quy trình về đầu tư, đất đai, quy hoạch, xây dựng, môi trường; rút ngắn tối đa thời gian thẩm định, phê duyệt dự án, giao đất, cấp phép xây dựng và các thủ tục liên quan đảm bảo cắt giảm tối đa thời gian thực hiện thủ tục hành chính.

    Linh Đan

    Nguồn https://baomoi.com/chinh-phu-giao-chi-tieu-phat-trien-nha-o-xa-hoi-nha-o-cho-thue-cho-cac-dia-phuong-c56168459.epi

  • Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Đất đai

    Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu bế mạc phiên họp. Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN

    Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu khai mạc và cùng các Phó Chủ tịch Quốc hội thay phiên điều hành nội dung Phiên họp.

    Tại Phiên họp này, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ cho ý kiến về các dự án: Luật Đất đai (sửa đổi); Luật Nhà ở (sửa đổi); Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi); Luật về văn bản quy phạm pháp luật; Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất).

    Về công tác giám sát, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ cho ý kiến về: Báo cáo của Chính phủ về tình hình triển khai thực hiện Nghị quyết số 206/2025/QH15 về cơ chế đặc biệt xử lý khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật; Báo cáo của Chính phủ về kết quả thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội năm 2026, dự kiến Kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội năm 2027; Các báo cáo của Chính phủ về kết quả thực hiện ngân sách nhà nước năm 2026, dự toán ngân sách nhà nước, phương án phân bổ ngân sách trung ương năm 2027; Tham gia ý kiến về dự thảo báo cáo tổng hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri và nhân dân gửi đến Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI.

    Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng cho ý kiến về báo cáo kết quả giám sát việc giải quyết, trả lời kiến nghị của cử tri gửi đến Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI; kết quả tiếp công dân, tiếp nhận, xử lý đơn thư của công dân và kết quả giám sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân gửi đến Quốc hội năm 2026; xem xét báo cáo công tác dân nguyện của Quốc hội tháng 9/2026.

    Về quyết định các vấn đề quan trọng, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ cho ý kiến về dự án Nghị quyết của Quốc hội sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 107/2023/QH15 về việc áp dụng thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung theo quy định chống xói mòn cơ sở thuế toàn cầu.

    Tại phiên họp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ cho ý kiến (lần 3) về việc chuẩn bị Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI; cho ý kiến về việc xử lý vướng mắc của Công ty trách nhiệm hữu hạn gang thép Hưng nghiệp Formosa Hà Tĩnh và xem xét một số nội dung khác trình tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI.

    PV/TTXVN

    Nguồn https://baomoi.com/uy-ban-thuong-vu-quoc-hoi-cho-y-kien-ve-du-an-luat-dat-dai-sua-doi-tai-phien-hop-thu-7-c56168489.epi

error: Bạn đang vi phạm bản quyền !!!