Category: Tin BĐS Việt Nam

Ổn định bộ máy, giữ nhịp phát triển

Ngay sau khi thành lập và thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Bắc Gianh khẩn trương kiện toàn bộ máy, ban hành quy chế làm việc, phân công nhiệm vụ và duy trì hoạt động phục vụ người dân. Việc rút gọn tầng nấc trung gian giúp công tác lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp hơn; những vấn đề phát sinh ở địa bàn được cấp phường nắm bắt và xử lý sát thực tế hơn.

Quá trình sắp xếp tổ chức tiếp tục được thực hiện ở các lĩnh vực. Phường hiện có 9 tổ dân phố; 30 tổ chức đảng trực thuộc Đảng ủy; 11 trường học được hợp nhất thành 3 trường theo từng cấp học. Đây là những bước điều chỉnh nhằm giảm đầu mối quản lý, tập trung nguồn lực cho nhiệm vụ chuyên môn.

Trên lĩnh vực kinh tế-xã hội, địa phương duy trì sản xuất, hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh và phối hợp triển khai các dự án trên địa bàn. Công tác quản lý đất đai, trật tự xây dựng, chỉnh trang đô thị được tăng cường. Các chính sách an sinh, chăm lo người có công, giáo dục và y tế tiếp tục được thực hiện hiệu quả; quốc phòng-an ninh và trật tự an toàn xã hội cơ bản được giữ vững.

Tiết mục văn nghệ chào mừng kỷ niệm ngày thành lập Đảng của phường Bắc Gianh – Ảnh: P.V

Chuyển đổi số và cải cách hành chính là điểm nhấn trong quá trình vận hành bộ máy mới ở Bắc Gianh. Trung tâm Phục vụ hành chính công phường được trang bị hệ thống máy móc đồng bộ, hiện đại. Từ năm 2025, UBND phường thực hiện xử lý hồ sơ trên môi trường điện tử; 437 thủ tục thuộc thẩm quyền được cung cấp trên các hệ thống dịch vụ công.

Trong 9 tháng năm 2026, phường tiếp nhận 5.389 hồ sơ, toàn bộ qua hình thức trực tuyến. Trong đó, 5.214 hồ sơ được giải quyết trước hạn, 175 hồ sơ đang xử lý trong hạn. Tỉ lệ số hóa kết quả đạt 96,7%; khai thác lại dữ liệu đạt 93,8% và thanh toán trực tuyến đạt 96,8%. Việc giải quyết thủ tục ngày càng được thực hiện trên môi trường số, đồng thời đặt ra yêu cầu giữ chất lượng phục vụ khi lượng hồ sơ lớn.

Để người dân tiếp cận và sử dụng hiệu quả dịch vụ công trực tuyến, phường thành lập Tổ ứng cứu công nghệ và nghiệp vụ hỗ trợ giải quyết thủ tục hành chính, hướng dẫn trực tiếp tại trung tâm, nhất là với người còn gặp khó khăn khi thao tác trên thiết bị số. Các tổ công nghệ số cộng đồng phối hợp với đoàn viên thanh niên đến khu dân cư, hỗ trợ cài đặt ứng dụng, tích hợp giấy tờ trên VNeID và nộp hồ sơ trực tuyến.

Từ nhu cầu thực tế, Bắc Gianh triển khai mô hình “Ngày thứ 7: Chính quyền tận tâm-Người dân thuận tiện”, bố trí cán bộ hỗ trợ người dân ngoài giờ hành chính, chú trọng tư vấn thủ tục đất đai và hướng dẫn sử dụng tiện ích số. Mô hình “QR số nhà-Kiến tạo cộng đồng số” hướng tới xây dựng địa chỉ số gắn với bản đồ, phục vụ quản lý dân cư, an sinh, phòng chống thiên tai và cứu hộ cứu nạn.

Ở lĩnh vực sản xuất, địa phương thử nghiệm lúa ST25 theo hướng hữu cơ, duy trì sản xuất rau quả trong nhà màng theo tiêu chuẩn VietGAP, hỗ trợ phát triển sản phẩm hàu sông Gianh theo chương trình OCOP. Những cách làm mới được triển khai trên cả lĩnh vực quản lý nhà nước và sản xuất, kinh doanh, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ và cải thiện sinh kế người dân.

Chính quyền phường Bắc Gianh luôn đồng hành, tháo gỡ khó khăn để người dân phát triển nghề nuôi tôm – Ảnh: N.M

Gỡ vướng để bộ máy hoạt động hiệu quả hơn

Bên cạnh kết quả bước đầu, Bắc Gianh vẫn đối diện với áp lực từ khối lượng nhiệm vụ lớn trong khi năng lực chuyên môn ở một số lĩnh vực chưa đồng đều. Một số quy định, cơ chế phối hợp cần tiếp tục hoàn thiện; hạ tầng và trang thiết bị chưa đồng bộ. Khối hồ sơ từ 3 phường cũ chuyển về còn lớn, thiếu kinh phí chỉnh lý, khiến việc số hóa tài liệu lưu trữ chưa thể triển khai. Một số chỉ tiêu phát triển kinh tế-xã hội cũng chưa đạt kỳ vọng. Công tác dự báo nguồn thu, đôn đốc thực hiện nhiệm vụ và phối hợp xử lý một số vấn đề về đất đai, đơn thư còn cần được cải thiện.

Từ thực tiễn đó, phường tiếp tục rà soát quy chế, phân rõ đầu mối, trách nhiệm; đào tạo, bố trí cán bộ phù hợp. Đồng thời, tập trung nâng cấp hạ tầng công nghệ, đẩy mạnh số hóa, khai thác dữ liệu, đơn giản hóa thủ tục và nhân rộng cách làm hiệu quả; triển khai đồng bộ giải pháp phát triển kinh tế, tăng nguồn thu, đẩy nhanh tiến độ các dự án và bảo đảm an sinh xã hội.

“Bài học chúng tôi rút ra là phải bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện, trực tiếp của cấp ủy, phát huy trách nhiệm người đứng đầu, phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan và thường xuyên rà soát những vướng mắc nảy sinh. Quan trọng hơn, hiệu quả của mô hình cần được nhìn từ việc người dân, doanh nghiệp có được giải quyết công việc thuận tiện, kịp thời hơn hay không. Đó cũng là thước đo để chính quyền cơ sở tiếp tục điều chỉnh cách làm trong chặng đường tới”, bà Đinh Thị Ngọc Lan, Bí thư Đảng ủy phường Bắc Gianh chia sẻ.

Không gian đô thị TPHCM phát triển dọc sông Sài Gòn. Ảnh: HOÀNG HÙNG

Năm 2026 là năm đầu tiên TPHCM vận hành theo địa giới hành chính mới, với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và một mục tiêu tăng trưởng 2 con số.

Trong 9 tháng qua, thành phố đã bứt lên mạnh mẽ, với tăng trưởng cao nhất trong một thập niên; dòng vốn ngoại thuộc tốp dẫn đầu cả nước; niềm tin của nhà đầu tư đã trở lại.

Tuy nhiên, phải nhìn nhận: chúng ta chưa đạt kịch bản. Mọi phần thiếu hụt đang dồn về quý 4, ngay khi Luật Phát triển đô thị bước vào đời sống.

Quy hoạch mới của TPHCM vẫn chờ phê duyệt, khi lõi trung tâm cần được giãn bớt tầng cao; khu công nghiệp cũ cần chuyển đổi công năng. Chúng ta đứng trước những bài toán nan giải: những tuyến metro cần lời giải về vốn; những khu nhà trên và ven kênh rạch đang chờ đổi thay; ngập nước, kẹt xe, ô nhiễm không còn là nỗi trăn trở của người dân… Tất cả đều là câu chuyện của phát triển đô thị. Tất cả đều cần một nền tảng pháp lý đủ mạnh, đủ rõ. Nếu nắm bắt tốt, luật trở thành đòn bẩy, nếu chậm trễ, luật chỉ nằm trên giấy.

Có luật mới, TPHCM như con tàu lớn vừa được trao tấm hải đồ. Nhưng hải đồ trong tay mà tàu vẫn neo ở bến, chờ trời yên biển lặng, thì biển lớn mãi chỉ là giấc mơ. Kế hoạch đã có. Tinh thần đã rõ: khẩn trương, quyết liệt, không cầu toàn. Việc đã rõ thì làm ngay. Việc chưa rõ thì làm cho rõ. Không thể chờ một bộ hướng dẫn hoàn hảo rồi mới bắt tay vào việc.

Mỗi ngày chậm trễ là thêm một ngày cơ hội trôi qua, nhà đầu tư đứng chờ. Đưa luật vào cuộc sống cũng như một dàn nhạc giao hưởng. Mỗi người một nhạc cụ, cả thành phố phải chung một bản nhạc, một nhịp phách. Chỉ một bè lạc nhịp, cả bản nhạc sẽ chênh vênh.

Với cán bộ, đây là phép thử năng lực thực thi. Chỉ đạo đi trước mà thực hiện không theo kịp thì “nói không đi đôi với làm”: nghe quyết liệt nhưng không ra sản phẩm.

Với doanh nghiệp, đây là lời mời đồng hành. Hãy cùng thành phố chỉnh trang, tái thiết đô thị, xây nhà ở xã hội, chuyển đổi khu công nghiệp. Hãy biến cam kết thành công trường, biến vốn trên giấy thành những khu phố mới.

Với người dân, phát triển đô thị là vì chính mình, vì con em mình. Đồng thuận, góp ý, giám sát của người dân là nguồn lực quý nhất. Đô thị chỉ thực sự sống khi mỗi người coi đó là ngôi nhà chung.

Thời gian còn lại của năm 2026 không nhiều, nhưng đủ nếu cả hệ thống cùng chuyển động. Không điều chỉnh mục tiêu, chỉ điều chỉnh cách làm. Phải hiểu luật đến nơi đến chốn, phải nói thật về năng lực của mình, không nhận việc rồi để đó. Mỗi nhiệm vụ là một cam kết có địa chỉ: một việc, một đầu mối, một thời hạn.

Luật Phát triển đô thị không phải đích đến, mà là điểm xuất phát cho một TPHCM hiện đại, xanh, đáng sống. Thước đo thật sự là con đường thông thoáng, khu phố hết ngập, những căn nhà xã hội được trao tay; và trên hết là chất lượng sống của mỗi người dân.

Thành phố mang tên Bác chưa bao giờ lùi bước trước thử thách. Hiệu lệnh đã phát. Giờ là lúc tăng tốc, bứt phá, về đích với tinh thần không chờ đợi, không né tránh, không đùn đẩy. Hãy bắt tay vào việc, ngay từ hôm nay!

Không phải phép cộng cơ học

Sau sắp xếp địa giới hành chính, TPHCM có không gian phát triển mới với diện tích hơn 6.700km2, gồm 168 phường, xã, đặc khu. Vì vậy, Quy hoạch tổng thể TPHCM thời kỳ 2025-2050, tầm nhìn 100 năm đặt ra cách tiếp cận mới: kinh tế – xã hội, không gian đô thị và hạ tầng không còn được hoạch định theo những lớp riêng biệt hay một phép cộng cơ học mà đặt trong một cấu trúc phát triển thống nhất, tổ chức thành một mạng lưới phát triển có sự phân vai, bổ trợ lẫn nhau.

Phát biểu tại Hội nghị lần thứ 9 (mở rộng) Ban Chấp hành Đảng bộ TPHCM khóa I (nhiệm kỳ 2025-2030), ông Trương Trung Kiên, Giám đốc Sở Quy hoạch – Kiến trúc TPHCM, cho biết, theo Luật Phát triển đô thị, trên địa bàn TPHCM chỉ lập một Quy hoạch tổng thể thành phố, trên cơ sở tích hợp, lồng ghép, thay thế Quy hoạch thành phố và Quy hoạch chung thành phố. Quy hoạch gồm 2 nội dung lớn: định hướng phát triển kinh tế – xã hội và bố trí không gian phát triển đô thị.

Hạ tầng giao thông và không gian đô thị hiện đại tại khu vực Trung tâm Tài chính Thủ Thiêm, phường An Khánh, TPHCM. Ảnh: HOÀNG HÙNG

Theo đó, quy hoạch xác định 4 nhóm vấn đề trọng tâm cần tập trung giải quyết: nâng cao năng lực cạnh tranh; bố trí không gian phù hợp sức chịu tải sinh thái; tăng kết nối vùng, quốc tế thông qua hạ tầng giao thông và hạ tầng số; nâng cao chất lượng sống đô thị.

Ngoài ra, quy hoạch đặt ra yêu cầu giải quyết những điểm nghẽn đã tích tụ trong quá trình phát triển (tổ chức không gian, hạ tầng, liên kết vùng, mô hình tăng trưởng, ứng phó biến đổi khí hậu, ùn tắc, ngập và sụt lún). Cùng với đó là định hướng phát triển công nghiệp, logistics, năng lượng, công nghệ cao làm nền tảng cho chuyển đổi số, thu hút doanh nghiệp và nhân lực.

Tại hội nghị tham vấn ý kiến các bộ, ngành, hiệp hội nghề nghiệp, nhà đầu tư chiến lược và chuyên gia về Quy hoạch tổng thể TPHCM diễn ra vào giữa tháng 9, Phó Chủ tịch UBND TPHCM Hoàng Nguyên Dinh nhấn mạnh, quy hoạch tổng thể là nền tảng để định hướng không gian đô thị, xác định các chỉ tiêu kinh tế – xã hội, sử dụng đất và thiết lập hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội trong nhiều thập kỷ tới.

Từ đó, quy hoạch cụ thể hóa các định hướng lớn tại Nghị quyết 09 của Bộ Chính trị, trong đó có tổ chức lại không gian theo mô hình đa trung tâm, gắn phát triển đô thị với giao thông công cộng (TOD); khai thác hiệu quả không gian ngầm, sông nước, biển đảo, không gian tầm thấp và tầm cao; hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội; vận dụng hiệu quả các cơ chế, chính sách đặc thù để huy động nguồn lực cho phát triển.

Cấu trúc 5-5-10

Theo định hướng quy hoạch, TPHCM được tổ chức theo cấu trúc “5 cực động lực – 5 hệ liên kết chiến lược – 10 vùng quản trị phát triển”. Trong đó, lõi trung tâm Sài Gòn – Chợ Lớn – Thủ Thiêm giữ vai trò trung tâm quản trị, tài chính và dịch vụ toàn cầu. Phía Đông trở thành cực đổi mới sáng tạo. Phía Bắc là cực công nghiệp – logistics. Phía Nam là cực cảng biển – thương mại tự do – năng lượng. Vũng Tàu – Long Hải – Hồ Tràm trở thành cực biển – du lịch.

Cấu trúc này kết nối các cực để bổ trợ lẫn nhau. Các hệ liên kết chiến lược dự kiến nối Mộc Bài, Củ Chi, Hóc Môn qua lõi trung tâm, Thủ Đức, Dĩ An, Thuận An, Biên Hòa đến Phú Mỹ, Cái Mép; đồng thời hình thành trục Đông – Tây kết nối Đồng bằng sông Cửu Long với Cần Giờ, Vũng Tàu, Côn Đảo và sân bay Long Thành.

Không gian kinh tế cũng được định hình theo hướng đa dạng hơn, với kinh tế biển, logistics, công nghiệp công nghệ cao, tài chính quốc tế, kinh tế số, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, trung tâm dữ liệu, năng lượng sạch và du lịch chất lượng cao.

Trong đó, Cần Giờ được xác định là không gian sinh thái biển, cảng trung chuyển quốc tế; Cái Mép – Thị Vải, Phú Mỹ, Long Sơn là vùng cảng biển, logistics, công nghiệp và năng lượng; Vũng Tàu – Long Hải – Hồ Tràm phát triển du lịch biển; Côn Đảo theo mô hình đảo xanh, đảo thông minh, gắn bảo tồn sinh thái và di sản.

Một thành phố có cấu trúc đa cực cũng đòi hỏi hạ tầng được tổ chức theo nhiều tầng. Ngoài không gian mặt đất, quy hoạch tính đến không gian ngầm, không gian trên cao và hạ tầng số. Đường sắt đô thị, các tuyến vành đai, đường cao tốc, cảng biển, sân bay, logistics, hạ tầng dữ liệu, trung tâm dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, internet vạn vật (IoT) và bản sao số đô thị được xác định là những thành phần quan trọng.

Theo kiến trúc sư Nguyễn Đức Lập, Phó Chủ tịch Hội Kiến trúc sư TPHCM, đa cực không đồng nghĩa với việc mở rộng đô thị bằng mọi giá. Khi các cực công nghiệp, dịch vụ và logistics hình thành, sức ép đầu tư sẽ tăng. Nếu thiếu ranh giới rõ ràng giữa đất phát triển đô thị và không gian sinh thái, vùng đệm tự nhiên có thể bị thu hẹp từng bước. Vì vậy, quy hoạch phải đồng thời là công cụ kiểm soát.

Các vùng sinh thái, nông nghiệp, rừng ngập mặn và không gian cửa biển không thể chỉ được xem là phần diện tích còn lại sau khi đã bố trí đô thị, công nghiệp và hạ tầng. Nguyên tắc đặt ra là tăng trưởng kinh tế phải nằm trong giới hạn chịu tải của môi trường và hạ tầng.

Từ góc nhìn đó, xây dựng quy hoạch tổng thể TPHCM không chỉ là câu chuyện của ngành quy hoạch. Phó Chủ tịch UBND TPHCM Hoàng Nguyên Dinh xác định đây là nhiệm vụ có ý nghĩa định hướng không gian đô thị, các chỉ tiêu kinh tế – xã hội, sử dụng đất và hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội trong nhiều thập niên tới; đồng thời gắn với mục tiêu bảo đảm chất lượng sống cho người dân và nâng cao năng lực cạnh tranh của thành phố.

Liên quan sự việc phường Kim Liên (Hà Nội) đóng cửa chợ Kim Liên nhưng không bố trí chợ tạm khiến 200 tiểu thương hoang mang, lo lắng, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng đã có chỉ đạo kiểm tra.

Theo đó, cơ quan báo chí vừa qua có đăng tải nội dung: “Bảo đảm sinh kế cho gần 200 tiểu thương chợ Kim Liên sau giải tỏa”, qua đó phản ánh việc chợ Kim Liên dừng hoạt động khiến gần 200 tiểu thương mất nơi buôn bán, nhiều người đang gặp khó khăn về sinh kế; một số ít phải thuê tạm hoặc ngồi nhờ trước cửa các nhà dân, cửa hàng nhỏ lẻ xung quanh để tiếp tục kinh doanh. Tiểu thương mong muốn được chính quyền hỗ trợ, bố trí địa điểm buôn bán tạm thời trong thời gian chờ xây dựng chợ mới.

Chợ Kim Liên thời điểm trước khi bị phá dỡ 1 ngày

Về việc này, Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội giao UBND phường Kim Liên chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan khẩn trương kiểm tra, xác minh, làm rõ nội dung báo chí phản ánh; nghiên cứu, đề xuất phương án hỗ trợ, bố trí địa điểm kinh doanh tạm thời phù hợp, bảo đảm các yêu cầu về phòng cháy, chữa cháy, an ninh trật tự, trật tự đô thị, vệ sinh môi trường và các quy định có liên quan; kịp thời giải quyết, trả lời các kiến nghị chính đáng của tiểu thương theo thẩm quyền, không để phát sinh điểm nóng, phức tạp trên địa bàn.

Chợ Kim Liên hoạt động từ năm 1992, là địa điểm kinh doanh, mua sắm gắn bó với đời sống nhân dân trên địa bàn và là nơi mưu sinh của nhiều thế hệ tiểu thương. Trước thời điểm đóng cửa, có gần 200 tiểu thương đang kinh doanh, buôn bán tại chợ. Nhiều hộ dân yêu cầu chính quyền thông báo rõ thời gian chợ được hoạt động trở lại, hoặc có phương án bố trí chợ tạm để đảm bảo thu nhập, cuộc sống cho người dân.

Ngày 13/5/2026, UBND thành phố Hà Nội ban hành Quyết định số 2512/QĐ-UBND phê duyệt Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm. Quy hoạch được lập trên toàn bộ địa giới hành chính thành phố, với diện tích khoảng 3.359,84 km².

Quy hoạch xây dựng, phát triển Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm: Thịnh vượng – Hài hòa – Văn hiến và Bản sắccũng là một trong những đề cử được quan tâm nhất tại hạng mục Ý tưởng – Vì tình yêu Hà Nội của Giải thưởng Bùi Xuân Phái – Vì tình yêu Hà Nội lần 19 – năm 2026.

Phác thảo Hà Nội của tương lai

Với bản quy hoạch này, điểm đáng chú ý trước hết nằm ở khoảng thời gian hướng tới – khi đặt tương lai của Hà Nội trong tầm nhìn chiến lược kéo dài 100 năm, với các chặng phát triển đến năm 2035, 2045, 2065, 2085 và xa hơn.

Cụ thể, đến năm 2035, Hà Nội trở thành đô thị xanh, thông minh, hiện đại, có sức cạnh tranh cao; đến năm 2045 là trung tâm đổi mới sáng tạo quan trọng của khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Tiếp đó, mục tiêu đến năm 2065 là thành phố toàn cầu, có trình độ phát triển cao và bền vững.

Đặc biệt, Quy hoạch xác định tầm nhìn đến 100 năm (sau năm 2085): “Thủ đô Hà Nội là thành phố Thịnh vượng – Hài hòa – Văn hiến – Bản sắc, đô thị kết nối toàn cầu đặt nền tảng trên giá trị nghìn năm; hội tụ các dòng chảy thương mại, tri thức và đổi mới sáng tạo, với khả năng tiếp cận nhanh chóng tới các trung tâm kinh tế lớn trong khu vực và thế giới“.

Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng phát biểu tại Hội nghị công bố Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm và xúc tiến đầu tư năm 2026, sáng 29/6/2026, tại Hà Nội. Ảnh: Doãn Tấn

Với quy mô và vai trò được định hướng như vậy, không gian phát triển của Thủ đô được tổ chức theo cấu trúc “đa tầng, đa lớp, đa cực, đa trung tâm”. Cấu trúc này được cụ thể hóa bằng 9 cực phát triển, 9 trung tâm lớn và 9 trục động lực. Các trục động lực giữ vai trò liên kết các cực tăng trưởng với khu vực trung tâm và mạng lưới Vùng Thủ đô, trong khi mỗi cực phát triển được định hướng theo những chức năng riêng.

Đơn cử, cực Trung tâm, gồm khu vực nội đô lịch sử và mở rộng ở hữu ngạn sông Hồng, tiếp tục giữ vai trò lớn về văn hóa – lịch sử – chính trị của Hà Nội. Phía Bắc, khu vực Đông Anh – Mê Linh – Sóc Sơn gắn với sân bay Nội Bài, thiên về các chức năng thương mại quốc tế, tài chính, logistics và công nghiệp công nghệ cao. Phía Tây, Hòa Lạc được xác định là cực khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, giáo dục và đào tạo. Ở phía Nam, khu vực Phú Xuyên – Ứng Hòa được định hướng phát triển công nghiệp, logistics, gắn với sân bay thứ hai, đường sắt tốc độ cao và cảng sông.

Quy hoạch đồng thời xác định sông Hồng là trục cảnh quan sinh thái – văn hóa chủ đạo của Thủ đô. Cực Sông Hồng – một trong 9 cực phát triển – được định hướng trở thành không gian đặc biệt, gắn với văn hóa, tài chính, thương mại, dịch vụ và du lịch.

Ở phạm vi rộng hơn, Quy hoạch hướng tới hình thành hành lang di sản, văn hóa, cảnh quan sông Đà – sông Hồng dài khoảng 150 km, trong đó hành lang sông Hồng dài khoảng 90 km, gắn với phòng chống lũ, bảo vệ môi trường nước, quản lý xây dựng, phát triển du lịch và giao thông đường thủy.

Một nét đáng chú ý khác là mô hình “đa tầng”, với việc tổ chức không gian đô thị từ lòng đất lên mặt đất và không gian phía trên nhằm sử dụng đất hiệu quả hơn, giảm áp lực trên bề mặt và dành thêm diện tích cho không gian công cộng, cây xanh, mặt nước.

Phối cảnh trục cảnh quan sông Hồng theo quy hoạch. Ảnh: UBND TPHN

Tại đó, dưới lòng đất, các tầng được phân theo độ sâu và chức năng về hoạt động công cộng, đầu mối đường sắt đô thị, hạ tầng kỹ thuật, hệ thống trữ nước… Trên mặt đất, không gian được ưu tiên cho con người và hệ sinh thái tự nhiên, với hệ thống đi bộ, công viên, mặt nước và bảo tồn cấu trúc không gian di sản. Trên cao, các tổ hợp cao tầng được định hướng tập trung tại các nút giao thông TOD và hành lang vành đai, còn xa hơn nữa là “không gian tầm thấp” dưới 1.000 m (có nghiên cứu mở rộng đến dưới 3.000 m), với định hướng phát triển taxi bay, thiết bị bay không người lái…

Bên cạnh cách tổ chức theo chiều đứng, mô hình “đa lớp” tích hợp nhiều giá trị và công năng trong cùng một không gian. Quy hoạch xác định các lớp di sản – văn hóa, sinh thái – tự nhiên, xã hội – cộng đồng và kinh tế – hạ tầng số. Trong đó, lớp di sản – văn hóa gắn với yêu cầu bảo tồn và phát huy giá trị của Hoàng thành Thăng Long, Cổ Loa, khu phố cổ, phố cũ, làng nghề truyền thống cùng những dấu ấn kiến trúc lịch sử; lớp sinh thái – tự nhiên gồm hệ thống công viên, mặt nước và không gian xanh, gắn với mô hình “Rừng trong thành phố – Thành phố trong rừng”.

Một tầm nhìn cho nhiều thế hệ

Nhìn lại, Hà Nội đã có một lịch sử quy hoạch kéo dài hơn một thế kỷ, với cấu trúc đô thị được hình thành, mở rộng và điều chỉnh qua nhiều giai đoạn. Trên nền tảng của một thành phố mang nhiều lớp dấu ấn như vậy, Quy hoạch lần này đặt tương lai của Thủ đô trong tầm nhìn 100 năm, với những định hướng sẽ được tiếp nối qua nhiều thế hệ.

PGS-TS – nhà văn Nguyễn Thế Kỷ, nguyên Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương, Chủ tịch Hội đồng giám khảo Giải thưởng Bùi Xuân Phái – Vì tình yêu Hà Nội, đặc biệt nhấn mạnh độ dài của tầm nhìn này. “Đây là lần đầu tiên Hà Nội có một quy hoạch với tầm nhìn tới 100 năm. Phải nói rằng đó là một tầm nhìn rất xa. Tầm nhìn ấy không chỉ nhìn Hà Nội ở hiện tại mà còn nhìn lại quá khứ, nhất là những truyền thống, thế mạnh và tiềm năng đã được bồi đắp qua lịch sử, để từ đó nhìn về hướng phát triển trong tương lai”, ông nói.

Theo PGS-TS Nguyễn Thế Kỷ, cùng với những thuận lợi, thời cơ và thành tựu, Hà Nội cũng cần nhận diện những thách thức đặt ra trên chặng đường phát triển, đồng thời đặt mình trong tương quan với các đô thị lớn trong khu vực và trên thế giới để xác định vị trí và hướng đi. “Tôi nghĩ quy hoạch này chắc chắn sẽ còn tiếp tục được bổ sung, hoàn thiện, nhưng sẽ đáp ứng được mong muốn của người dân Thủ đô cũng như nhân dân cả nước, kể cả kiều bào ở nước ngoài”, ông khẳng định.

Đông đảo người dân Hà Nội quan tâm đến xem Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm.

Nhà báo Hồ Quang Lợi, thành viên Hội đồng giám khảo, cũng đánh giá cao Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm. Theo ông, điểm đáng chú ý của Quy hoạch nằm ở cách tiếp cận tổng thể đối với tương lai phát triển của một Thủ đô có quy mô ngày càng lớn.

“Đây là một quy hoạch mang tính bao quát và toàn diện, đặc biệt là tầm nhìn về tương lai của Thủ đô. Hà Nội tới đây có thể đạt quy mô 10 triệu dân, xa hơn là 20 triệu dân. Khi đó, Hà Nội sẽ là một đô thị lớn không chỉ của Việt Nam mà của cả khu vực”, nhà báo Hồ Quang Lợi chia sẻ.

Trong những định hướng cụ thể, ông đặc biệt ấn tượng với vị trí của sông Hồng trong cấu trúc phát triển mới. “Hà Nội đã thực sự quay mặt ra sông, để biến sông Hồng thành một trục động lực tăng trưởng chủ lực. Tôi cho rằng đây là một tinh thần rất mới”, ông nói thêm.

Thực tế, tầm nhìn về một Hà Nội trong nhiều thập niên tới cũng thu hút sự quan tâm lớn của công chúng khi được giới thiệu trực quan tại Bảo tàng Hà Nội trong thời gian sau khi quy hoạch được phê duyệt. Ngay từ chiều 29/6, khi triển lãm Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm khai mạc, hàng nghìn người đã xếp hàng bên ngoài bảo tàng để vào xem các mô hình, bản đồ, màn hình tra cứu và trình chiếu 3D.

Và cảnh tượng này tiếp diễn trong suốt hai tháng mở cửa triển lãm. Sự quan tâm ấy cho thấy một quy hoạch có tầm nhìn rất xa vẫn gắn với những mối quan tâm cụ thể của người dân về thành phố họ đang sống và những thay đổi có thể diễn ra trong các thập niên tới.

Sau khi Quy hoạch tổng thể được phê duyệt, Hà Nội cũng bắt đầu cụ thể hóa các định hướng lớn ở cấp độ chi tiết hơn. Ngày 24/8, thành phố ban hành Kế hoạch số 331/KH-UBND về thực hiện Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm. Theo đó, thành phố xác định tổ chức lập 81 quy hoạch, gồm 5 quy hoạch không gian ngầm và chuyên ngành hạ tầng kỹ thuật, 63 quy hoạch phân khu đô thị và 13 quy hoạch phân khu khu chức năng. Trong số này, 47 quy hoạch được tiếp tục nghiên cứu trên cơ sở kế thừa và phát triển các quy hoạch đã có; 34 quy hoạch được lập mới theo định hướng của Quy hoạch tổng thể Thủ đô.

Những quy hoạch cụ thể ấy mới là các bước triển khai đầu tiên của một tầm nhìn kéo dài tới một thế kỷ. Và một thế kỷ sau, Hà Nội có thể rất khác hôm nay về quy mô, diện mạo và cách vận hành. Nhưng trong tầm nhìn của Quy hoạch, các giá trị văn hóa, lịch sử và bản sắc được bồi đắp qua nghìn năm vẫn là những giá trị làm nên Hà Nội.

Dấu hiệu bất thường ​trong minh bạch tài chính và kê khai thuế

​Theo kết luận thanh tra, quá trình Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Hải Dương hạch toán giá vốn hàng bán, thu nhập khác và lợi nhuận kế toán trước thuế của xí nghiệp này bị đánh giá là còn hạn chế, thiếu sót.

Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Hải Dương – Ảnh: ITN.

Trong năm 2024, lợi nhuận kế toán trước thuế thực tế phải tăng thêm 63.000.000 đồng so với báo cáo do phải loại trừ chi phí mua cát đen không hợp lệ nhằm tránh rủi ro thuế.

Đến năm 2025, lợi nhuận lại tiếp tục tăng thêm 285.297.821 đồng do xí nghiệp đã hạch toán sai chi phí nhân công thuê ngoài (chứng từ không có chữ ký người nhận, nhân công đã kê khai thu nhập ở nơi khác) và ghi nhận sai khoản nợ phải trả không có biên bản đối chiếu.

​Hệ lụy trực tiếp của những sai sót nghiệp vụ này là việc khai sai căn cứ tính thuế, dẫn đến thiếu hụt nghĩa vụ tài chính với ngân sách Nhà nước. Cơ quan thanh tra xác định Xí nghiệp Khảo sát thiết kế và Xây dựng công trình đã vi phạm hành chính về thuế, làm thất thu tổng cộng 75.959.564 đồng. Trong đó, thuế Thu nhập doanh nghiệp nộp thiếu là 69.659.564 đồng (năm 2024 là 12.600.000 đồng; năm 2025 là 57.059.564 đồng) và thuế Giá trị gia tăng nộp thiếu là 6.300.000 đồng.

Nguyên nhân sâu xa được chỉ ra là do công ty này không rà soát thường xuyên tình trạng hoạt động của bên cung cấp vật liệu và buông lỏng quản lý nhân công thuê ngoài.

​Không chỉ dừng lại ở vấn đề sổ sách kế toán, mảng quản lý đầu tư xây dựng tại Ban Quản lý dự án công trình thủy lợi nội đồng (đại diện chủ đầu tư) lại bộc lộ sự yếu kém trong khâu kiểm soát chất lượng và khối lượng.

​Theo kết luận thanh tra, tại hàng loạt dự án, công trình, các đơn vị tư vấn đã lập dự toán tính sai số học, tính sai tăng về khối lượng thiết kế hoặc áp dụng định mức xây dựng chưa phù hợp với nội dung công việc.

Điều đáng nói là công tác thẩm tra, giám sát thi công của chủ đầu tư lại bộc lộ nhiều hạn chế khi không hề phát hiện ra những khối lượng thiết kế bị tính khống, tính sai này. Hậu quả là quá trình nghiệm thu, quyết toán đã không phản ánh đúng thực tế, dẫn đến việc thanh toán sai tăng giá trị lên tới 291.219.367 đồng tại 12 dự án, công trình.

​Bên cạnh đó, những quy định tại công trường cũng bị xem nhẹ. Việc ghi nhật ký thi công tại nhiều dự án (như sửa chữa trạm bơm Đồng Lạc, trạm bơm Đoàn Tùng A, hay các công trình Nạo vét Đông Xuân) rất sơ sài, chưa thể hiện chi tiết số lượng nhân công và thiết bị mà nhà thầu huy động tại hiện trường, vi phạm quy định về quản lý chất lượng công trình. Một số hợp đồng thi công xây dựng cũng không thỏa thuận rõ ràng về nghiệm thu, bàn giao sản phẩm theo đúng quy định pháp luật hiện hành.

​Nhiều thiếu sót về năng lực chuyên môn, trách nhiệm nghề nghiệp của các đơn vị tư vấn cùng với việc Ban quản lý dự án làm nhiều dự án, nhiều công việc cùng lúc đã tạo ra những hạn chế lớn, để xảy ra cho những sai phạm thất thoát vốn đầu tư.

​Bỏ ngỏ quyền lợi sát sườn của người lao động

​Dù đang sử dụng một lượng lớn nhân sự, nhưng trong hai năm liên tiếp 2024 và 2025, Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Hải Dương đã “quên” việc xây dựng kế hoạch và dành kinh phí cho việc đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ kỹ năng nghề cho người lao động, đi ngược lại quy định của Bộ Luật Lao động.

​Bên cạnh đó, Sổ quản lý lao động của công ty cũng được lập một cách chống đối, thiếu vắng nhiều thông tin cốt lõi như: số giờ làm thêm, kỷ luật lao động, trách nhiệm vật chất, tai nạn lao động hay thời điểm, lý do chấm dứt hợp đồng.

​Kiên quyết thu hồi và kiểm điểm trách nhiệm

​Trước những vi phạm đã được chỉ mặt điểm tên, Thanh tra thành phố Hải Phòng đã thể hiện thái độ xử lý kiên quyết. Cụ thể, vào ngày 14/9/2026, cơ quan này đã ban hành Quyết định số 663/QĐ-TTTP thu hồi số tiền vi phạm thuế 75.959.564 đồng từ Xí nghiệp Khảo sát thiết kế và Xây dựng công trình. Cùng ngày, Quyết định số 664/QĐ-TTTP cũng được ban hành để thu hồi tổng số tiền 291.219.367 đồng thanh toán sai khối lượng từ các đơn vị thi công xây dựng.

​Về mặt hành chính, Thanh tra thành phố Hải Phòng đã kiến nghị Thuế thành phố Hải Phòng rà soát và xử phạt vi phạm hành chính đối với những sai phạm của Xí nghiệp Khảo sát thiết kế và Xây dựng công trình.

Đồng thời, đề nghị Sở Xây dựng thành phố Hải Phòng xử lý vi phạm trong hoạt động xây dựng đối với các tổ chức liên quan tại 2 công trình: Cải tạo mái kênh T11 trạm bơm Ngọc Trì và Sửa chữa trạm bơm Hùng Thắng A.

​Đối với nội bộ Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Hải Dương, Chủ tịch công ty, Kế toán trưởng, Giám đốc Xí nghiệp Khảo sát thiết kế, Giám đốc Ban Quản lý dự án cùng các cán bộ, phòng ban liên quan phải tổ chức họp rút kinh nghiệm, kiểm điểm sâu sắc trách nhiệm cá nhân, tập thể vì đã để xảy ra chuỗi hạn chế, thiếu sót nêu trên.

Người dân phường Mường Thanh ký cam kết giải phóng mặt bằng Dự án Khu đô thị mới Bắc Hồng Cúm, phân khu A.

Gia đình bà Lê Thị Liễu, tổ dân phố 11 (phường Mường Thanh) có khoảng 1ha đất sản xuất nằm trong phạm vi Dự án Khu đô thị mới Bắc Hồng Cúm, phân khu A. Gắn bó với mảnh đất này nhiều năm, nên khi dự án bắt đầu triển khai, gia đình bà Liễu không khỏi băn khoăn và chưa đồng thuận bàn giao mặt bằng. Tuy nhiên, qua các buổi họp và những lần cán bộ phường, tổ dân phố trực tiếp đến vận động, gia đình bà Liễu dần hiểu rõ hơn về dự án, chính sách bồi thường, hỗ trợ, những quyền lợi liên quan và đã đồng thuận.

Không chỉ gia đình bà Liễu, tổ dân phố 11 có hơn 100 hộ nằm trong phạm vi dự án. Theo ông Trần Văn Thuận, Tổ trưởng tổ dân phố 11, để tạo sự đồng thuận, tổ dân phố thường xuyên tổ chức họp, tuyên truyền và trực tiếp đến từng hộ dân: “Chúng tôi đã tuyên truyền, vận động nhân dân để sớm thực hiện dự án. Đến nay, một số hộ dân đã ủng hộ và đã nhận tiền bồi thường giải phóng mặt bằng” – ông Thuận cho biết.

Dự án có tổng diện tích hơn 48,5ha, quy mô dân số khoảng 5.564 người, hướng tới hình thành khu đô thị mới đồng bộ về hạ tầng kỹ thuật, với các chức năng trung tâm thương mại, dịch vụ, văn hóa, kết nối không gian cảnh quan mặt nước sông Nậm Rốm. Dự án góp phần hoàn thiện quy hoạch và mở rộng không gian đô thị của tỉnh.

Để thực hiện dự án, trên địa bàn phường Mường Thanh có khoảng trên 45,5ha đất phải bồi thường, giải phóng mặt bằng, liên quan đến 312 hộ gia đình, cá nhân và 3 tổ chức. Khối lượng công việc lớn, tác động trực tiếp đến nhiều hộ dân do đó ngay từ đầu, UBND phường xác định tuyên truyền, vận động, tạo sự đồng thuận trong nhân dân là nhiệm vụ then chốt. Phường huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị; phối hợp với Ban Chỉ đạo tuyên truyền giải phóng mặt bằng, Ủy ban MTTQ phường, các tổ chức chính trị – xã hội, tổ dân phố và các cơ quan chuyên môn để tuyên truyền trực tiếp đến từng hộ.

Ông Trần Sỹ Quân, Phó Chủ tịch UBND phường Mường Thanh cho biết: “UBND phường phân công cán bộ phụ trách từng nhóm hộ, thường xuyên nắm bắt tâm tư, nguyện vọng và giải thích những vấn đề người dân còn băn khoăn. Tại các tổ dân phố, lực lượng ở cơ sở trở thành cầu nối, chuyển tải thông tin đầy đủ, kịp thời đến từng gia đình”.

Cùng với tuyên truyền, phường chú trọng công khai phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư để người dân nghiên cứu, phản ánh và thực hiện quyền của mình theo quy định. Những vấn đề chưa rõ được cơ quan chuyên môn trực tiếp giải thích; các kiến nghị vượt thẩm quyền được tổng hợp, báo cáo để xem xét, giải quyết. Cách làm sát cơ sở đang giúp công tác giải phóng mặt bằng từng bước có chuyển biến. Đến nay, phường Mường Thanh đã đo đạc xong hơn 45,5ha; quy chủ được 287/319 hộ gia đình, cá nhân và tổ chức với diện tích 41,5ha; xác minh nguồn gốc đất của 110 hộ gia đình, cá nhân và 1 tổ chức, tổng diện tích 18,3ha.

Cùng với đó, ngay sau khi nhận nguồn vốn do nhà đầu tư tạm ứng, UBND phường thành lập 2 tổ công tác, công khai phương án và vận động các hộ nhận tiền bồi thường, bàn giao mặt bằng trước thời hạn. Đến nay, hơn 9,56 tỷ đồng đã được giải ngân cho 40 thửa đất, với diện tích trên 6,1ha.

Phường đang tiếp tục thực hiện rà soát kỹ từng hồ sơ, nhất là nguồn gốc sử dụng đất, diện tích, loại đất, đối tượng được bồi thường, tài sản trên đất và các chính sách hỗ trợ. Với những hộ đã lập phương án và đang niêm yết công khai, cán bộ sẽ tiếp tục trực tiếp tuyên truyền, vận động, kịp thời giải đáp những vấn đề còn vướng mắc. Sau khi hoàn thành niêm yết, các ý kiến của người dân sẽ được tổng hợp, tiếp thu, giải trình; phương án được hoàn thiện để thẩm định, phê duyệt, tổ chức chi trả và bàn giao mặt bằng theo từng phần diện tích đủ điều kiện.

Theo ông Trần Sỹ Quân, Phó Chủ tịch UBND phường Mường Thanh, quan điểm của phường là không chạy theo tiến độ bằng mọi giá, mà phải làm tốt công tác dân vận, công khai, minh bạch và giải quyết thấu đáo những kiến nghị chính đáng của người dân. Bởi khi người dân hiểu rõ chủ trương, chính sách và thấy quyền lợi hợp pháp của mình được bảo đảm, sự đồng thuận sẽ chuyển thành hành động cụ thể.

Với Dự án Khu đô thị mới Bắc Hồng Cúm, phân khu A, mỗi hộ dân đồng thuận, mỗi thửa đất được bàn giao là thêm một bước đưa dự án tiến gần hơn đến mục tiêu. Từ những phần mặt bằng được tạo dựng hôm nay, một không gian đô thị mới đang từng bước hình thành, mở thêm dư địa phát triển cho phường Mường Thanh và khu vực trung tâm tỉnh.

Nhờ thiết kế độ dốc nhẹ đặc trưng, mái Nhật không chỉ mang lại vẻ đẹp thanh thoát, tối giản mà còn đảm bảo khả năng thoát nước, chống nóng, phù hợp với khí hậu Việt Nam.

Theo đó, nhà mái Nhật đang là lựa chọn ưu tiên của nhiều gia đình trẻ tại Việt Nam. Để chủ động tài chính và tránh phát sinh trong quá trình thi công, việc nắm rõ tổng ngân sách và cách tính chi phí chi tiết rất quan trọng.

Cách tính diện tích xây dựng nhà mái Nhật 2 tầng 75m²

Mẫu nhà mái Nhật 2 tầng. (Ảnh: Vĩnh Tường)

Để tính toán chi phí, trước hết cần xác định tổng diện tích tính phí xây dựng (bao gồm hệ số mái, móng và ban công).

Thông thường, móng cọc được tính trong khoảng 20-40% diện tích sàn; móng băng tính khoảng 50% diện tích sàn. Mái Nhật thường được tính 50-70% diện tích sàn.

Với nhà mái Nhật 2 tầng xây trên khu đất 75m², sử dụng móng cọc, diện tích xây dựng tham khảo như sau:

Diện tích sàn tầng 1: 75m² x 100% = 75m²

Diện tích sàn tầng 2: 75m² x 100% = 75m²

Diện tích móng: 75m² x 40% = 30m²

Diện tích mái Nhật: 75m² x 60% = 45m²

Tổng diện tích xây dựng quy đổi tính chi phí là 225m²

Xây nhà mái Nhật 2 tầng 75m² hết bao nhiêu tiền?

Chi phí xây nhà thường được áp dụng theo công thức:

Chi phí xây dựng = Tổng diện tích xây dựng quy đổi × Đơn giá xây dựng/m²

Đơn giá thi công nhà ở hiện chia thành 2 hình thức chính: xây dựng phần thô và nhân công hoàn thiện (khoảng 3,2 – 4,4 triệu đồng/m²) và xây trọn gói (dao động từ 5 – 8 triệu đồng/m²), tùy theo vật liệu, thiết kế và khu vực.

Với đơn giá xây phần thô 4,1 triệu đồng/m², chi phí xây nhà mái Nhật 2 tầng 75m² ước tính:

225m² x 4,1 triệu đồng/m² = 922,5 triệu đồng

Với đơn giá xây trọn gói 7,6 triệu đồng/m², chi phí xây nhà mái Nhật 2 tầng 75m² ước tính:

225m² x 7,6 triệu đồng/m² = 1,7 tỷ đồng

Lưu ý, thông tin chỉ mang tính chất tham khảo, không phải đơn giá cố định áp dụng cho mọi công trình. Chi phí xây nhà mái Nhật 2 tầng 75m² thực tế còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác như vật liệu, loại móng, đơn giá, mức độ hoàn thiện nội thất…

Sau 90 ngày cao điểm giải phóng mặt bằng (GPMB) các công trình, dự án trọng điểm, động lực, nhiều dự án trên địa bàn tỉnh đã có bước chuyển rõ rệt, những điểm nghẽn tồn tại kéo dài từng bước được nhận diện và tháo gỡ. Quan trọng hơn, qua đợt cao điểm, cách thức tổ chức GPMB đang được chuyển mạnh từ theo dõi tỷ lệ sang quản trị đến từng dự án, từng bước, từng hồ sơ, gắn trách nhiệm với sản phẩm và thời hạn cụ thể.

Nhiều diện tích của Dự án Khu đô thị hỗn hợp thành phố Nha Trang đã được địa phương bàn giao cho chủ đầu tư.

Chuyển biến từ một đợt cao điểm

Chương trình 90 ngày cao điểm GPMB các công trình, dự án trọng điểm, động lực(từ ngày 25-6 đến 22-9) được UBND tỉnh phát động trong bối cảnh cùng lúc tỉnh phải tập trung mặt bằng cho hàng loạt dự án quốc gia, giao thông, khu công nghiệp, khu đô thị, thủy lợi, năng lượng, y tế và các khu tái định cư phục vụ đường sắt tốc độ cao. Nhiều dự án có diện tích thu hồi lớn, số trường hợp bị ảnh hưởng nhiều; một số dự án kéo dài qua nhiều năm nên hồ sơ địa chính, nguồn gốc, quá trình sử dụng đất và phương án bồi thường khá phức tạp. Trong khi đó, tỉnh vừa sắp xếp đơn vị hành chính, vận hành chính quyền địa phương 2 cấp và phân cấp mạnh thẩm quyền thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cho cấp xã. Thay vì đặt một mục tiêu chung cho tất cả dự án, tỉnh xác định khối lượng và thời hạn cụ thể phù hợp với từng trường hợp. Có dự án phải hoàn thành 100% GPMB; có dự án đặt mục tiêu 30%, 50%, 70%, 80%; một số dự án tập trung hoàn thành từng công đoạn như kiểm kê, xác minh nguồn gốc đất, lập phương án bồi thường. Cách làm này nhằm đánh trúng vào khâu đang là điểm nghẽn, tạo chuyển biến thực chất thay vì chỉ chạy theo tỷ lệ GPMB chung.

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, danh mục theo dõi gồm 39 dự án trong chương trình của UBND tỉnh và dự án Khu đô thị hỗn hợp Nha Trang – Đảo B được bổ sung sau đó, nâng tổng số lên 40 dự án. Đến ngày 25-9, có 21 dự án hoàn thành hoặc vượt mục tiêu, chiếm 52,5%; 4 dự án gần hoàn thành, chiếm 10%; 12 dự án không hoàn thành mục tiêu, chiếm 30%; 2 dự án chưa phát sinh kết quả, cùng các khu tái định cư đường sắt tốc độ cao được theo dõi riêng theo từng khu. Như vậy, 25/40 dự án đã hoàn thành, vượt hoặc ở mức gần hoàn thành mục tiêu.

Nỗ lực thi công Khu đô thị hỗn hợp thành phố Nha Trang trên phần mặt bằng đã được bàn giao.

Đằng sau những con số này là khối lượng mặt bằng đáng kể được khơi thông. Đường liên vùng đoạn qua Nha Trang (cũ) đạt 100%, tăng 90,43%; Tỉnh lộ 6 – ĐT.651G đoạn qua Ninh Hòa đạt 100%, đoạn qua Vạn Ninh tăng khoảng 75,8%; Tỉnh lộ 1A – ĐT.652B tăng hơn 76%. Khu Công nghiệp Ninh Diêm 1 có chuyển biến mạnh ở khâu kiểm kê và lập phương án; Khu Công nghiệp Cà Ná giai đoạn 1 đạt khoảng 78% ở bước lập phương án. Một số công trình từng đối diện khối lượng GPMB khá lớn cũng tiến gần đích. Khu đô thị hành chính Diên Khánh đã thực hiện 86,89/89,12ha, đạt khoảng 97,5%; Hệ thống dẫn nước hồ Sông Chò 1 đạt khoảng 95,18%. Tuyến đường ven biển Vạn Lương – Ninh Hòa đoạn qua Ninh Hòa, Vạn Ninh, Khu Công nghiệp Dốc Đá Trắng, cải tuyến Tỉnh lộ 1B và Quốc lộ 26B đều đã hoàn thành 100% mục tiêu GPMB.

Ông Nguyễn Minh Thư – Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường nhận định, kết quả quan trọng hơn của 90 ngày cao điểm là thay đổi cách thức điều hành. Sở đã tham mưu, ban hành và hướng dẫn hơn 150 văn bản liên quan đến GPMB; thành lập tổ công tác kiểm tra trực tiếp tại các địa phương, Trung tâm Phát triển quỹ đất và các ban quản lý dự án. Việc kiểm tra không dừng lại ở câu hỏi một dự án đã đạt bao nhiêu phần trăm, mà đi sâu vào 12 bước của quy trình: Bao nhiêu trường hợp đã kiểm kê, bao nhiêu hồ sơ chưa xác minh nguồn gốc, đã lập, niêm yết, thẩm định, phê duyệt bao nhiêu phương án, trường hợp nào đã chi trả nhưng chưa bàn giao và hồ sơ đang dừng ở cơ quan nào. Qua đó, trách nhiệm từng chủ thể dần được “định vị” rõ hơn. Thực tế cho thấy, những dự án chuyển biến tốt thường là nơi chính quyền địa phương, đơn vị GPMB và chủ đầu tư cùng làm việc trên một kế hoạch, một bộ số liệu, đồng thời xử lý hồ sơ theo phương thức cuốn chiếu. Một số địa phương còn chủ động huy động cả hệ thống chính trị vận động, đối thoại với người dân; thậm chí trong trường hợp kinh phí chưa bố trí đầy đủ vẫn vận động người dân đồng thuận bàn giao trước mặt bằng để phục vụ thi công.

Thi công tại Dự án đường ven biển nối Vạn Ninh – Ninh Hòa.

Không để điểm nghẽn quay trở lại

Bên cạnh kết quả đạt được, tiến độ GPMB giữa các dự án vẫn còn chênh lệch lớn. Một số dự án trọng điểm còn khối lượng phải xử lý khá nhiều, như: Nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 1 mới đạt 30,74%; Dự án Đầu tư xây dựng Bệnh viện Đa khoa tỉnh trở thành bệnh viện khu vực duyên hải Nam Trung Bộ đạt 7,23%; Đường liên vùng Diên Khánh – thành phần 3 đạt 46,09%. Đáng chú ý, Khu Công nghiệp Ninh Xuân 1, Ninh Xuân 2 và dự án GPMB Cụm Công nghiệp Phước Minh 3 chưa tạo được kết quả theo mục tiêu trong đợt cao điểm, chủ yếu do những điều kiện đầu vào như đo đạc, bản đồ, ranh giới GPMB triển khai chậm.

Ông NGUYỄN MINH THƯ – Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho rằng, qua 90 ngày cao điểm, điều quan trọng là công tác GPMB đã từng bước hình thành cách quản trị cụ thể hơn. Không chỉ nhìn vào tỷ lệ phần trăm, từng dự án phải được rà soát đến từng bước, từng hồ sơ; xác định hồ sơ đang dừng ở đâu, nguyên nhân gì, thuộc trách nhiệm của đơn vị nào và thời hạn xử lý. Những hồ sơ đủ điều kiện phải được giải quyết cuốn chiếu, không chờ hoàn thành toàn bộ mới triển khai bước tiếp theo. Mục tiêu cuối cùng phải là chuyển kết quả xử lý hồ sơ thành mặt bằng thực tế để bàn giao cho dự án.

Qua kiểm tra, những nguyên nhân làm chậm tiến độ được phân thành 5 nhóm. Đó là chậm hoàn thiện ranh giới, mốc giới, bản đồ, hồ sơ kỹ thuật và kinh phí; chậm xác minh nguồn gốc, họp xét và xử lý thủ tục thuộc thẩm quyền cấp xã; chậm đo đạc, kiểm kê, lập phương án, chi trả và bàn giao; vướng chính sách, giá đất, tái định cư; cuối cùng là các trường hợp người dân chưa đồng thuận, tranh chấp, thừa kế, vắng chủ hoặc chưa nhận tiền. Điều này giúp nhìn nhận trách nhiệm khách quan hơn từ các chủ thể. Một dự án chậm không đồng nghĩa toàn bộ trách nhiệm thuộc về địa phương nơi có đất thu hồi. Có dự án chủ đầu tư chưa cung cấp đầy đủ đầu vào; có nơi hồ sơ đã đủ nhưng chậm xác minh tại cấp xã; có hồ sơ đã xác minh nhưng lại chậm lập, phê duyệt, chi trả tại đơn vị GPMB. Bên cạnh đó là những vướng mắc thực tế về chính sách, tái định cư, tranh chấp, thừa kế và sự đồng thuận của người dân.

Cùng với đó, công tác kiểm tra phải đi thẳng vào hồ sơ thực tế: Đang dừng ở đâu, tồn bao nhiêu ngày, ai đang xử lý và bao giờ hoàn thành. Số liệu giữa hệ thống IOC, báo cáo giấy, biên bản kiểm tra, chủ đầu tư, đơn vị GPMB và địa phương phải được thống nhất, phản ánh cả tiến độ 12 bước lẫn sản phẩm cuối cùng là mặt bằng thực tế.

Bởi vậy, kết thúc 90 ngày không có nghĩa là kết thúc cơ chế cao điểm. Sở Nông nghiệp và Môi trường kiến nghị tiếp tục duy trì cơ chế chỉ đạo đối với phần việc còn lại của 40 dự án. Từ ngày 1-10, tiến độ được đề xuất quản lý theo nguyên tắc “từng dự án – từng bước – từng hồ sơ – từng tuần”, lấy mặt bằng thực tế bàn giao làm thước đo. Với 4 dự án gần hoàn thành, mục tiêu là xử lý từng trường hợp còn lại để phấn đấu hoàn thành 100% trong tháng 10. Đối với 12 dự án không hoàn thành mục tiêu và 2 dự án chưa phát sinh kết quả, phải lập tiến độ riêng, xác định rõ bước đang vướng, khối lượng còn lại, nguyên nhân, đầu mối chịu trách nhiệm, sản phẩm phải hoàn thành trong 7 ngày và thời hạn kết thúc.

Nhìn từ kết quả 90 ngày, giá trị lớn nhất của đợt cao điểm không chỉ nằm ở những héc-ta đất hay những tuyến đường đã được bàn giao. Một phương thức quản trị GPMB cụ thể hơn đang được hình thành: Rõ người, rõ việc, rõ sản lượng, rõ thời hạn và rõ kết quả; lấy mặt bằng thực tế, thay vì những tỷ lệ trung gian, làm thước đo cuối cùng.