Category: Tin BĐS Việt Nam

ZNEWS

|

Xã hội

Luật Phát triển đô thị: Phép thử năng lực tự quyết của TP.HCM

Được trao thêm nhiều thẩm quyền từ Luật Phát triển đô thị, TP.HCM đứng trước câu hỏi lớn: sử dụng quyền mới thế nào để tháo điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực, tạo ra kết quả cụ thể.

Phan Anh

Lời tòa soạn

Ngày 24/8/2026, Quốc hội thông qua Luật Phát triển đô thị – một đạo luật đặc biệt, tạo bệ phóng cho TP.HCM phát triển nhanh, bền vững. Từ ngày 1/10, khi luật chính thức có hiệu lực, thành phố không chỉ thực thi những quy định có sẵn mà được trao thêm quyền tự quyết, chủ động thiết kế chính sách và huy động nguồn lực cho những bài toán của một siêu đô thị.

Nhưng quyền được trao không tự động trở thành động lực phát triển. Từ điểm khởi đầu đó, Tạp chí điện tử Tri thức – Znews thực hiện loạt bài “Luật Phát triển đô thị: Phép thử năng lực tự quyết của TP.HCM” để tìm câu trả lời cho hành trình TP.HCM sẽ làm gì với những quyền mới?

Xuyên suốt hành trình ấy là một thước đo rất cụ thể: quyền mới có giúp dự án đi nhanh hơn, điểm nghẽn được tháo gỡ, nguồn lực được khơi thông, môi trường đầu tư thuận lợi hơn, chất lượng sống tốt hơn? Và sau cùng, người dân, doanh nghiệp được hưởng thành quả gì? Đó mới là nơi giá trị của Luật Phát triển đô thị được kiểm chứng.

Chỉ hai ngày sau khi Quốc hội thông qua Luật Phát triển đô thị ngày 24/8, Thành ủy TP.HCM tổ chức hội nghị triển khai luật. Đây không phải một hội nghị để nghe triển khai văn bản rồi về. Yêu cầu được Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang đặt ra ngay từ đầu là phải thống nhất việc gì cần làm, thời hạn bao lâu và trách nhiệm thuộc về ai.

Gần một tháng sau, tại kỳ họp chuyên đề HĐND TP.HCM ngày 21/9, yêu cầu ấy được đẩy thêm một bước: từ chủ trương phải chuyển thành quyết định, từ quyết định sang hành động và từ hành động phải tạo được kết quả cụ thể.

Được trao quyền, vì thế, mới chỉ là điểm bắt đầu. Câu hỏi khó hơn nằm ở phía sau: TP.HCM sẽ làm được gì với những quyền mới?

38 ngày từ khi luật được thông qua đến khi có hiệu lực

Quốc hội

24/8

Thông qua Luật Phát triển đô thị

Thành ủy TP.HCM

26/8

Hội nghị triển khai luật, hai ngày sau khi luật được thông qua

HĐND TP.HCM

21/9

Kỳ họp chuyên đề xem xét loạt nghị quyết triển khai luật

Hiệu lực

1/10

Luật Phát triển đô thị chính thức có hiệu lực

240 thẩm quyền và câu hỏi ai sẽ thực hiện

Một trong những thay đổi lớn từ Luật Phát triển đô thị là cách nhìn về đô thị. Theo Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang, đô thị không còn chỉ là đối tượng để quản lý mà phải trở thành một chủ thể tạo ra tăng trưởng.

Đi cùng thay đổi đó là mức độ phân cấp, phân quyền lớn. Có 240 nội dung được trao thẩm quyền hướng dẫn, tổ chức thực hiện cho HĐND, UBND và Chủ tịch UBND TP.HCM. Tinh thần được đặt ra khá rõ: địa phương quyết, địa phương làm và địa phương chịu trách nhiệm.

240

nội dung được Luật Phát triển đô thị trao thẩm quyền hướng dẫn, tổ chức thực hiện cho TP.HCM

Chủ thể nhận quyền

HĐND, UBND, Chủ tịch UBND TP.HCM

Nguyên tắc

Ưu tiên áp dụng Luật Phát triển đô thị khi có sự xung đột của pháp luật

Không gian thí điểm chính sách và các mô hình kinh tế mới cũng được mở rộng khi TP.HCM có Luật Phát triển đô thị. Ảnh: Quỳnh Danh.

Không gian thí điểm chính sách và các mô hình kinh tế mới cũng được mở rộng. Luật Phát triển đô thị được ưu tiên áp dụng khi có xung đột pháp luật trong những trường hợp luật quy định.

Nếu các cơ chế thí điểm trước đây chủ yếu trả lời câu hỏi một việc có thể làm được hay không, yêu cầu lần này đã đi xa hơn: làm thế nào để những cơ chế đó vận hành ổn định, lâu dài.

Nhưng quyền rộng hơn chưa đồng nghĩa với kết quả sẽ đến nhanh hơn. Trong 3 điều quan trọng Luật Phát triển đô thị mang lại, Bí thư Thành ủy TP.HCM đặc biệt nhấn mạnh tốc độ và hiệu năng triển khai. Bởi khi quyền đã được trao, câu hỏi không còn dừng ở việc “thành phố có được làm hay không”, mà chuyển sang “thành phố sẽ làm gì với quyền đó”.

Bí thư Thành ủy TP.HCM ví hạ tầng là đường băng, nguồn vốn là nguyên liệu, còn thể chế mang tính quyết định. Nhưng cuối cùng vẫn còn một mắt xích: ai sẽ thực hiện.

Từ đó, 3 câu hỏi được đặt trực tiếp đến từng cán bộ: Luật trao cho mình và cơ quan mình quyền gì? Với quyền đó có thể tạo ra sản phẩm gì? Nếu không làm hoặc làm không hiệu quả thì ai chịu trách nhiệm? 3 câu hỏi tưởng đơn giản nhưng chạm đúng khoảng cách khó nhất của một cơ chế mới: khoảng cách từ quyền được trao đến khả năng sử dụng quyền đó.

Ở cấp thành phố, khoảng cách ấy trước hết được thể hiện bằng một khối lượng công việc rất lớn. Hàng trăm nội dung thuộc thẩm quyền phải được cụ thể hóa bằng nghị quyết, quyết định và các văn bản cần thiết để tạo hành lang pháp lý khi luật đi vào cuộc sống.

Nhưng số lượng văn bản không phải đích đến. Mỗi thẩm quyền cuối cùng phải tìm được người thực hiện, thời hạn và sản phẩm cụ thể.

Khi quyền lớn hơn, trách nhiệm cũng phải rõ hơn

Phân quyền mạnh hơn cũng đặt ra một câu hỏi khác: quyền lực sẽ được kiểm soát như thế nào? Cách tiếp cận TP.HCM đặt ra là chuyển từ kiểm soát nặng về xin phép sang kiểm soát bằng minh bạch, trách nhiệm giải trình và kết quả.

Cách TP.HCM kiểm soát việc sử dụng quyền được phân cấp

ZNEWS

|

Xã hội

Trước đây

Kiểm soát nặng về xin phép

Cách tiếp cận mới

Kiểm soát bằng minh bạch, trách nhiệm giải trình và kết quả

Điều đó có nghĩa phân quyền không làm trách nhiệm nhẹ đi. Ngược lại, quyền càng lớn, trách nhiệm càng phải rõ.

Thành phố xác định phải tránh cả hai phía: chậm trễ, không dám quyết định; hoặc vận dụng không đúng, thậm chí lợi dụng cơ chế. Cán bộ quyết định đúng thẩm quyền, minh bạch, không vụ lợi, vì lợi ích chung nhưng kết quả chưa đạt như kỳ vọng sẽ được bảo vệ. Ngược lại, việc lợi dụng chính sách vì lợi ích cá nhân, lợi ích nhóm hoặc gây thất thoát nguồn lực phải bị xử lý.

Nguyên tắc với cán bộ khi thực thi thẩm quyền mới

Được bảo vệ

Quyết định đúng thẩm quyền, minh bạch, không vụ lợi

Vì lợi ích chung, kể cả khi kết quả chưa đạt như kỳ vọng

Người làm được việc, có sản phẩm rõ ràng được ghi nhận

Người dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung

Bị xử lý

Lợi dụng chính sách, gây thất thoát nguồn lực

Vì lợi ích cá nhân, lợi ích nhóm

Vận dụng không đúng, lợi dụng cơ chế

Né tránh, đùn đẩy, chọn an toàn bằng cách không quyết định

Ở đây, người thực thi trở thành một mắt xích quyết định. Một cơ chế dù rộng đến đâu vẫn có thể nằm trên văn bản nếu người có thẩm quyền không sử dụng nó. Nhưng một khi quyền được sử dụng, quyết định ấy cũng phải có khả năng được kiểm tra và quy trách nhiệm.

TP.HCM dự kiến đánh giá hiệu quả quản lý, phân quyền bằng các chỉ số và sản phẩm thực tế. Văn bản hướng dẫn có được ban hành đúng hạn? Thời gian giải quyết thủ tục có giảm? Dự án có được khởi công?

“

Cái gì không đo được thì không được tính thành tích.

Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang

4 thước đo hiệu quả phân quyền TP.HCM dự kiến áp dụng

Văn bản

Tiến độ ban hành văn bản hướng dẫn

Đúng hạn hay chậm so với yêu cầu

Thủ tục

Thời gian giải quyết thủ tục

Mức rút ngắn so với trước

Dự án

Số dự án được khởi công

Sản phẩm thực tế của thẩm quyền

Phản hồi

Đánh giá của người dân, doanh nghiệp

Thước đo nằm ngoài bộ máy

Thước đo vì vậy không chỉ nằm trong nội bộ bộ máy. Phản hồi của người dân, doanh nghiệp cũng trở thành một phần của quá trình đánh giá.

Ở chiều ngược lại, người làm được việc, có sản phẩm rõ ràng phải được ghi nhận; người dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung trong quá trình đổi mới phải được bảo vệ. Với những trường hợp né tránh, đùn đẩy, chọn an toàn bằng cách không quyết định, quan điểm được đặt ra cũng rõ ràng: người không dám sử dụng quyền được giao thì không thể tiếp tục giữ quyền đó.

ZNEWS

|

Xã hội

“

Đồng chí nào né tránh, đùn đẩy, sợ trách nhiệm và giữ an toàn cho bản thân bằng cách không quyết gì cả, sẽ phải rời đi. Chúng ta không giao quyền cho một người mà không dám dùng quyền của mình.

Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang

Từ nghị quyết đến những thay đổi đo đếm được

Ngày 21/9, khi HĐND TP.HCM họp xem xét một loạt nghị quyết triển khai Luật Phát triển đô thị, những thẩm quyền được trao bắt đầu đi vào một bước cụ thể hơn.

Vấn đề lúc này không còn là thành phố có quyền gì, mà là từng quyền đó sẽ được chuyển thành chính sách và tổ chức thực hiện ra sao. Mỗi nghị quyết trước hết phải đúng luật, rõ ràng và khả thi; xác định được mục tiêu, nguồn lực và trách nhiệm. Quan trọng hơn, mỗi chính sách phải trả lời được những câu hỏi rất thực tế: có tháo được điểm nghẽn không, có tạo thêm nguồn lực hoặc động lực phát triển không và cuối cùng ai chịu trách nhiệm?

Không gian chính sách luật đã mở thì thành phố phải sử dụng, nhưng không vượt khỏi giới hạn pháp luật. Sợ trách nhiệm để rồi tự thu hẹp thẩm quyền được giao không phải cách làm, nhưng nhân danh đổi mới để làm trái quy định cũng không được chấp nhận.

3 chặng đưa thẩm quyền mới vào thực tế

Ban hành

Nghị quyết

Phụ trách

HĐND TP.HCM

Đúng luật, rõ ràng, khả thi

Xác định mục tiêu, nguồn lực, trách nhiệm

Triển khai

Tổ chức thực hiện

Phụ trách

UBND TP.HCM, các cơ quan

Xác định cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp

Ấn định thời hạn và sản phẩm đầu ra

Không tạo thêm vòng xin ý kiến nội bộ

Hậu kiểm

Giám sát

Phụ trách

HĐND TP.HCM

Theo dõi tiến độ

Nhận diện điểm nghẽn, nguyên nhân và trách nhiệm

Kiểm soát bằng minh bạch, không sinh thêm thủ tục

Sau nghị quyết là tổ chức thực hiện. Cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp, thời hạn và sản phẩm đầu ra phải được xác định, thay vì tạo thêm những vòng xin ý kiến nội bộ.

Và sau quyết định vẫn còn một chặng nữa: giám sát. Vai trò của HĐND không kết thúc sau khi biểu quyết thông qua nghị quyết mà tiếp tục ở việc theo dõi tiến độ, nhận diện điểm nghẽn, nguyên nhân và trách nhiệm. Cách kiểm soát được đặt ra không phải bằng cách sinh thêm thủ tục, mà bằng minh bạch, giám sát và kết quả.

Ở cuối chuỗi đó vẫn là những câu hỏi rất cụ thể: Thủ tục có giảm không? Công việc có nhanh hơn không? Điểm nghẽn có được tháo gỡ? Nguồn lực có được khơi thông? Người dân và doanh nghiệp có cảm nhận được thay đổi? Đó cũng là lúc giá trị của Luật Phát triển đô thị đi ra khỏi những con số về thẩm quyền hay số lượng văn bản được ban hành.

TP.HCM đã được trao một không gian quyết định lớn hơn. Nhưng quyền được trao không tự động thành động lực phát triển. Nó chỉ tạo ra giá trị khi được chuyển thành những quyết định đúng, những công việc cụ thể và những thay đổi có thể đo đếm được trong thực tế.

ZNEWS

|

Xã hội

TP.HCM tự quyết, tự làm, tự chịu trách nhiệm

1/10

Luật Phát triển đô thị có hiệu lực, năm 2026

24%

GDP cả nước do TP.HCM đóng góp (khoảng)

30%

thu ngân sách nội địa cả nước (khoảng)

“

Tất cả mọi vấn đề thành phố tự quyết, tự làm, tự chịu trách nhiệm, không phải chờ Chính phủ ban hành nghị định, bộ ban hành thông tư.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh Luật Phát triển đô thị có hiệu lực từ ngày 1/10/2026. Ông hoan nghênh Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang thời gian qua đã triển khai tinh thần này của Luật Phát triển đô thị đến các cấp, các ngành trong thành phố.

Theo Chủ tịch Quốc hội, TP.HCM là một đô thị đặc biệt, đóng góp khoảng 24% GDP và khoảng 30% thu ngân sách nội địa cho cả nước. Tiềm năng, lợi thế, dư địa của TP.HCM còn rất lớn, vấn đề là làm sao tăng trưởng mạnh hơn nữa.

Khi quyền quyết định được chuyển mạnh về thành phố, một yêu cầu mới cũng xuất hiện: bộ máy không chỉ thực thi những quy định có sẵn mà phải chủ động thiết kế chính sách cho chính những vấn đề của mình. Bài 2 của loạt bài sẽ đi vào một thay đổi quan trọng: TP.HCM làm chính sách thế nào khi được trao quyền tự quyết lớn hơn?

Sách

Thành phố Hồ Chí Minh – vùng đất chuyên chở ước mơ

Sách Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh – Thành phố của tôi là ấn phẩm kỷ niệm 50 năm ngày Giải phóng Miền Nam, Thống nhất Đất nước. Sách gồm 28 bài viết, là 28 câu chuyện dung dị, thấm đượm tình yêu dành cho vùng đất nghĩa tình, dễ sống và đáng sống. Từ đó, sách khắc họa và lan tỏa những thành tựu phát triển của TP.HCM dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ, chính quyền và sự chung tay, góp sức của nhân dân thành phố từ năm 1975 đến nay.

Thời gian qua, việc vận hành Kiosk dịch vụ công đã góp phần hiện đại hóa nền hành chính – Ảnh: N.L.M

Việc thí điểm được thực hiện trên cơ sở Công ty CP đầu tư Kỷ Nguyên Mới Việt Nam tự nguyện tham gia và tự bảo đảm nguồn lực; không làm phát sinh cam kết về đầu tư, mua sắm, thuê dịch vụ, duy trì hoặc mở rộng hệ thống sau thí điểm.

Theo đó, nội dung của mô hình là ứng dụng trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ người dân xác định TTHC; hướng dẫn điều kiện, thành phần hồ sơ, biểu mẫu, phí, lệ phí, trình tự thực hiện; kiểm tra sơ bộ tính đầy đủ, thống nhất của thông tin; gợi ý, hỗ trợ điền biểu mẫu và hoàn thiện hồ sơ trước khi chuyển cán bộ tiếp nhận. Có 20 TTHC triển khai thí điểm, bao gồm 10 TTHC cấp xã và 10 TTHC cấp tỉnh.

Mô hình Trợ lý Nhân dân hỗ trợ hoàn thiện TTHC nhằm đánh giá khả năng ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hỗ trợ người dân xác định TTHC, chuẩn bị giấy tờ, kê khai, kiểm tra và hoàn thiện hồ sơ; góp phần giảm thời gian thực hiện, hạn chế hồ sơ phải sửa đổi, bổ sung và giảm thao tác hướng dẫn lặp lại của cán bộ. Đồng thời đánh giá được hiệu quả, độ chính xác, khả năng tích hợp, yêu cầu về dữ liệu, an toàn thông tin, hạ tầng, nhân lực và điều kiện vận hành; làm cơ sở báo cáo UBND tỉnh xem xét việc tiếp tục hoàn thiện, kết thúc hoặc nhân rộng mô hình.

Tiêu chí đánh giá mô hình dựa trên thời gian hỗ trợ người dân hoàn thiện hồ sơ; thời gian cán bộ hướng dẫn, kiểm tra sơ bộ; độ chính xác của thông tin nhận diện, trích xuất và gợi ý kê khai; tỉ lệ hồ sơ đầy đủ ngay từ đầu, tỉ lệ hồ sơ phải sửa đổi, bổ sung; khả năng tự phục vụ và mức độ hài lòng của người sử dụng; khả năng tích hợp, truy xuất nguồn; số lượng, tính chất lỗi; yêu cầu về an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Thuê chung cư thường mang lại nhiều tiện nghi hơn so với nhà riêng. Tuy nhiên, số tiền người thuê phải trả không chỉ nằm ở tiền thuê hàng tháng. Phí dịch vụ, gửi xe, điện nước, tiền đặt cọc hay những khoản phát sinh khác đều có thể ảnh hưởng đến ngân sách.

Quan trọng hơn, người thuê đang sống trong một tòa nhà có ban quản lý, quy định chung và nhiều dịch vụ đi kèm. Vì vậy, trước khi ký hợp đồng, đừng chỉ dành thời gian kiểm tra nội thất bên trong căn hộ.

Xem cả tòa nhà thay vì chỉ nhìn căn hộ

Khi đi xem nhà, hãy dành thời gian quan sát sảnh, hành lang, thang máy và khu vực gửi xe. Đây là những không gian người thuê sẽ sử dụng hàng ngày nhưng thường ít được chú ý.

Nếu có thể, nên thử đi thang máy vào giờ cao điểm để xem thời gian chờ có lâu không. Khu vực gửi xe cũng cần được kiểm tra về lối ra vào, cách bố trí chỗ đỗ và mức phí.

Một lần ghé tòa nhà vào buổi tối cũng có thể cho thêm thông tin về tiếng ồn, lượng người ra vào và cách vận hành thực tế. Những điều này thường không thể hiện trong hình ảnh quảng cáo căn hộ.

Hỏi kỹ nội quy trước khi đặt cọc

Đây là điểm khác biệt đáng lưu ý giữa thuê chung cư và thuê nhà riêng. Ngoài thỏa thuận với chủ nhà, người thuê còn phải tuân thủ nội quy của tòa nhà.

Một số nơi có quy định riêng về nuôi thú cưng, sửa chữa căn hộ, chuyển đồ, đăng ký người ở, khách ra vào hoặc thời gian thi công. Nếu có nhu cầu đặc biệt như nuôi chó mèo, thường xuyên làm việc tại nhà hoặc có người thân ở cùng, nên hỏi rõ trước khi ký hợp đồng.

Không nên chỉ dựa vào lời chủ nhà rằng “ở bình thường không vấn đề gì”. Một thỏa thuận giữa chủ nhà và người thuê chưa chắc đồng nghĩa với việc ban quản lý cho phép.

Xác nhận những gì được sử dụng và khoản nào phải trả thêm

Căn hộ có thể được quảng cáo đi kèm nhiều tiện ích như bể bơi, phòng gym, khu vui chơi hoặc các dịch vụ khác. Tuy nhiên, người thuê nên xác nhận rõ mình có được sử dụng hay không và có phải trả thêm phí.

Ngoài ra, cần hỏi về thẻ cư dân, thẻ thang máy, thẻ gửi xe và thủ tục đăng ký người thuê. Nếu có khách thường xuyên đến chơi, nên biết khách ra vào bằng cách nào.

Những chi tiết này tưởng nhỏ nhưng có thể gây bất tiện nếu chỉ phát hiện sau khi đã chuyển đến.

Đặc biệt, nên yêu cầu chủ nhà nói rõ các khoản chi ngoài tiền thuê như phí quản lý, gửi xe, điện, nước, Internet và những khoản dịch vụ khác. Tính tổng chi phí hàng tháng sẽ giúp người thuê có hình dung thực tế hơn về ngân sách.

Đừng bỏ qua phòng cháy chữa cháy

Với căn hộ trong tòa nhà cao tầng, hệ thống phòng cháy chữa cháy và lối thoát nạn là những yếu tố nên được kiểm tra trước khi thuê.

Người thuê nên biết vị trí thang thoát hiểm, lối thoát nạn, chuông báo cháy và khu vực tập kết khi có sự cố. Khi quan sát, cần chú ý xem lối thoát hiểm có thông thoáng hay bị đặt đồ đạc cản trở hay không.

Có thể hỏi thêm ban quản lý về cách thông báo khi xảy ra sự cố, quy trình xử lý khi mất điện hoặc thang máy ngừng hoạt động. Đây là những thông tin ít được quan tâm khi xem nhà nhưng lại liên quan trực tiếp đến sinh hoạt và an toàn trong thời gian ở.

Tính cả chi phí và sự thuận tiện trước khi ký hợp đồng

Một căn hộ có giá thuê thấp hơn chưa chắc giúp tiết kiệm nếu phí dịch vụ, gửi xe và các khoản phát sinh cao. Ngược lại, căn hộ có giá thuê cao hơn nhưng đã bao gồm một số tiện ích cần thiết có thể phù hợp hơn với nhu cầu thực tế.

Vì vậy, trước khi đặt cọc, người thuê nên lập một bảng chi phí đơn giản gồm tiền thuê, phí quản lý, gửi xe, điện nước, Internet và các khoản có thể phát sinh. Đồng thời, kiểm tra nội quy, tiện ích, thẻ cư dân và chất lượng vận hành của tòa nhà.

Thuê chung cư không chỉ là thuê một căn hộ mà còn là lựa chọn cả môi trường sống xung quanh. Càng có ý định ở lâu, những yếu tố nằm ngoài cánh cửa căn hộ càng đáng được kiểm tra kỹ trước khi ký hợp đồng.

Theo đó, tổng mức đầu tư tối đa của một dự án thuộc danh mục loại dự án đặc thù quy định không quá 5 tỷ đồng.

Cụ thể, danh mục loại dự án đặc thù gồm: đầu tư xây dựng, nâng cấp, cải tạo, sửa chữa hệ thống hạ tầng giao thông nông thôn; công trình cấp nước sạch, nước sinh hoạt nông thôn; hệ thống kênh, mương thủy lợi nội đồng phục vụ sản xuất nông nghiệp; nhà văn hóa, nhà sinh hoạt cộng đồng, khu thể thao cộng đồng tại các xã, phường, đặc khu; nhà vệ sinh công cộng tại thôn, khu dân cư; hệ thống lưới điện nông thôn, hệ thống đèn chiếu sáng công cộng tại các tuyến đường thôn; cơ sở hạ tầng giáo dục mầm non, tiểu học và trung học cơ sở.

Bên cạnh đó là các dự án về đầu tư xây dựng, nâng cấp, cải tạo, sửa chữa các trạm y tế xã, phường, đặc khu; hệ thống thoát nước mưa, thu gom, vận chuyển, xử lý nước thải, chất thải; công trình lưu giữ, trung chuyển, tái sử dụng, tái chế, xử lý chất thải rắn sinh hoạt tập trung tại khu vực nông thôn; công trình công viên, vườn hoa, cây xanh công cộng; công trình hạ tầng kỹ thuật các khu nghĩa trang tập trung…

Nhân dân bản Lọng Bó, xã Chiềng Hoa đổ bê tông tuyến đường giao thông nội bản.

Qua rà soát theo bộ tiêu chí nông thôn mới giai đoạn 2026-2030, xã Chiềng Hoa đang đối mặt với nhiều thách thức, nhất là 2 tiêu chí giao thông và thu nhập. Cụ thể, đường xã mới cứng hóa được 26,4%, thu nhập bình quân đầu người đạt khoảng 11,5 triệu đồng/năm, tỷ lệ hộ nghèo còn 22,3%. Những khó khăn này xuất phát từ đặc thù địa hình đồi núi bị chia cắt mạnh, dân cư phân tán, phương thức sản xuất nông nghiệp còn manh mún.

Ông Cứ A Dạng, Chủ tịch UBND xã Chiềng Hoa, cho biết: Xác định xây dựng nông thôn mới là nhiệm vụ khó khăn, nhưng không thể trông chờ, ỷ lại vào Nhà nước mà phải phát huy nội lực, tự lực tự cường và đề cao vai trò làm chủ của nhân dân. Xã đã đề ra định hướng cụ thể trong từng năm giai đoạn 2026-2030, ưu tiên thực hiện các tiêu chí cấp bách, thiết yếu phù hợp với khả năng nguồn lực, đặt mục tiêu đến năm 2030 phấn đấu có 8 bản đạt chuẩn nông thôn mới, trong đó, có 3 bản nông thôn mới kiểu mẫu về kinh tế và 3 bản nông thôn mới kiểu mẫu về văn hóa.

Tuyến đường nội bản Mường Pia được bê tông hóa.

Toàn xã có 149,6 km đường xã, mới cứng hóa 39,5 km, đạt 26,4%; đường ngõ, xóm cứng hóa đạt 10,46%. Giao thông hạn chế gây ảnh hưởng lớn đến việc đi lại, vận chuyển nông sản. Trước mắt, xã chú trọng huy động người dân tham gia chỉnh trang khu dân cư, quét dọn, vệ sinh các tuyến đường, giữ gìn cảnh quan và phát triển sản xuất phù hợp với điều kiện từng bản.

Anh Lường Văn Thực, Trưởng bản Mường Pia, chia sẻ: Bản có 394 hộ, 1.782 nhân khẩu, 100% là đồng bào dân tộc Thái. Chi bộ, ban quản lý bản thường xuyên tuyên truyền, vận động các hộ chủ động phát triển kinh tế, vệ sinh đường làng, ngõ xóm. Người dân đã hiến hơn 10.000 m² đất, đóng góp gần 1.000 ngày công mở rộng đường; đến nay, 90% đường trục chính, ngõ xóm của bản được bê tông hóa. Nhà văn hóa bản được xây dựng mới năm 2023, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt cộng đồng của bà con. Bên cạnh đó, người dân trong bản còn tích cực chuyển đổi sản xuất, trồng 52 ha cây tếch; 20 ha cây ăn quả; 320 con trâu, bò; tỷ lệ hộ nghèo còn 4,3%.

Ban quản lý bản Lọng Bó, xã Chiềng Hoa tuyên truyền nhân dân tham gia xây dựng nông thôn mới.

Nâng cao thu nhập cho nhân dân, Chiềng Hoa định hướng phát triển cây ăn quả, cây dược liệu, chăn nuôi và các mô hình kinh tế hộ, trang trại, hợp tác xã phù hợp với điều kiện từng khu vực. Xã xây dựng kế hoạch phát triển sản phẩm OCOP, kinh tế tập thể giai đoạn 2026-2030; tranh thủ các nguồn vốn hỗ trợ của Nhà nước, các dự án, Chương trình mục tiêu quốc gia nhằm hỗ trợ sinh kế ổn định cho hộ nghèo, hộ cận nghèo và hộ đồng bào dân tộc thiểu số.

Quyết tâm thay đổi cuộc sống, gia đình anh Mùa A Nếnh, bản Tảo Văn Mới đã mạnh dạn đầu tư trồng dược liệu dưới tán rừng. Hơn 3 ha thảo quả được gia đình trồng từ năm 2012, vụ năm nay dự kiến cho thu hoạch 10 tấn quả tươi, thu nhập khoảng 200 triệu đồng. Ngoài ra, gia đình anh duy trì 6 con trâu, bò và gần 10 con lợn thịt mỗi lứa. Anh Nếnh chia sẻ: Gia đình tôi tận dụng diện tích đất dưới tán rừng để trồng thảo quả, kết hợp chăn nuôi. Nhờ đó, thu nhập từng bước ổn định, gia đình có điều kiện sửa sang nhà cửa, chăm lo việc học cho các con, cuộc sống cũng ổn định hơn trước.

Mô hình nuôi bò nhốt chuồng của nhân dân bản Tảo Ván Mới, xã Chiềng Hoa.

Thời gian tới, xã khuyến khích phát triển kinh tế hộ, trang trại, tổ hợp tác, hợp tác xã; chuyển đổi cây trồng, vật nuôi phù hợp, gắn sản xuất với chuyển giao kỹ thuật, liên kết tiêu thụ sản phẩm, tạo sinh kế ổn định cho người dân. Để hoàn thiện hạ tầng, xã ưu tiên lập danh mục dự án đầu tư hằng năm, tập trung nguồn lực từ ngân sách nhà nước kết hợp đóng góp của nhân dân cho các công trình thiết yếu, như giao thông, thủy lợi, nước sinh hoạt và cơ sở vật chất văn hóa; tiếp tục vận động nhân dân hiến đất, góp ngày công cứng hóa đường xã, bản và nội đồng.

Với những cách làm phù hợp điều kiện từng khu vực và sự đồng thuận của người dân, Chiềng Hoa đang từng bước tháo gỡ khó khăn, tạo chuyển biến trong phát triển kinh tế, giảm nghèo, nâng cao thu nhập. Đây là nền tảng để xã tiếp tục thực hiện các nhiệm vụ, từng bước hoàn thiện các tiêu chí nông thôn mới giai đoạn 2026-2030.

Ngày 29/9, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng Đinh Văn Tuấn chủ trì cuộc họp xử lý, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc đối với các dự án đầu tư ngoài ngân sách trên địa bàn theo Quyết định số 4679/QĐ-UBND ngày 25/9/2026 của Chủ tịch UBND tỉnh, theo Cổng TTĐT Lâm Đồng.

Cụ thể, theo danh sách các dự án gặp khó khăn, vướng mắc do Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng Đinh Văn Tuấn theo dõi, chỉ đạo có 36 dự án. Các dự án này thuộc lĩnh vực du lịch, dịch vụ với tổng vốn đầu tư khoảng 11.734 tỷ đồng và tổng diện tích khoảng 2.952 ha.

Trong đó, 35 dự án thuộc khu vực Lâm Đồng cũ, với tổng vốn đầu tư khoảng 11.422 tỷ đồng, diện tích sử dụng đất khoảng 2.820 ha.

Đáng chú ý, có 8 dự án được đề xuất tháo gỡ khó khăn, vướng mắc theo Nghị quyết số 29 và Nghị định số 147 của Chính phủ.

Danh mục này bao gồm một số dự án có quy mô vốn và quỹ đất đáng chú ý như: Khu nghỉ mát Đà Lạt tại Đồi Cù có tổng vốn đầu tư 2.000 tỷ đồng, diện tích khoảng 64 ha; Merperle Dalat Hotel có vốn đầu tư 1.000 tỷ đồng; Robin Dalat Resort có tổng vốn đầu tư hơn 456 tỷ đồng.

 Dự án Khu nghỉ mát Đà Lạt tại Đồi Cù có tổng vốn đầu tư 2.000 tỷ đồng cũng nằm trong đợt gỡ vướng đợt này. (Ảnh tư liệu: Hoàng Huy)

Ngoài ra, dự án Khách sạn 5 sao, khu nghỉ dưỡng cao cấp và du lịch sinh thái của Công ty CP Đầu tư và Phát triển du lịch Gia Tuệ – Lâm Đồng có quy mô hơn 190 ha.

Trong quá trình rà soát, một số dự án đã ghi nhận tiến triển về thủ tục. Đơn cử, dự án Khu vui chơi giải trí chất lượng cao Đà Lạt của Công ty TNHH Dịch vụ vui chơi giải trí NTH Đà Lạt đã có bước tiến mới.

Theo đó, UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 4666/QĐ-UBND, chấp thuận điều chỉnh mục tiêu và một số công năng của công trình tại dự án. Theo tỉnh, đây là cơ sở để nhà đầu tư tiếp tục hoàn thiện các thủ tục liên quan, hướng tới đưa dự án vào vận hành, khai thác. 

Bên cạnh đó, qua rà soát, Sở Tài chính tổng hợp 35 dự án du lịch, dịch vụ trên địa bàn tỉnh đang có khó khăn, vướng mắc và phân loại theo từng nhóm để xử lý.

Một trong những trường hợp thuộc thẩm quyền Trung ương là Khu du lịch thác Đam B’ri. Dự án đang vướng do chồng lấn với quy hoạch khoáng sản theo Quyết định số 866/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Hiện, Sở Công Thương đang tham mưu UBND tỉnh báo cáo, kiến nghị Bộ Công Thương trình Thủ tướng Chính phủ xem xét điều chỉnh.

Đối với nhóm vướng mắc liên quan đến lựa chọn nhà đầu tư theo Luật Đất đai, có 8 dự án trọng điểm đang được UBND tỉnh tập trung rà soát, nghiên cứu vận dụng cơ chế xử lý đặc thù theo Nghị quyết số 29 và Nghị định số 147 của Chính phủ.

Trong khi đó, nhóm dự án gặp khó khăn trong quá trình gia hạn sử dụng đất và điều chỉnh tiến độ đầu tư có 15 dự án đang được các sở, ngành xử lý hồ sơ.

Trong số này, 6 dự án đã nộp đầy đủ hồ sơ hợp lệ để thẩm định. Các dự án còn lại đang được hướng dẫn hoàn thiện thủ tục.

Ngoài các nhóm trên, một số dự án còn vướng nghĩa vụ tài chính, giải phóng mặt bằng, chồng lấn quy hoạch hoặc đang trong quá trình thanh tra, điều tra. 

UBND tỉnh đã phân công cơ quan đầu mối xử lý theo từng trường hợp, với yêu cầu bảo đảm công khai, minh bạch và tuân thủ quy định pháp luật.

Trước đó, vào giữa tháng 8, UBND tỉnh Lâm Đồng cũng đã có cuộc họp tổ công tác xử lý, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án đầu tư ngoài ngân sách trên địa bàn. Thời điểm đó, toàn tỉnh có 365 dự án cần tập trung xử lý. Tính đến ngày 17/8, tỉnh đã hoàn thành tháo gỡ 162 dự án, tương đương 44,38%. Tổng diện tích sử dụng đất của nhóm dự án này hơn 6.100 ha, tổng vốn đầu tư hơn 74.000 tỷ đồng. 

Trong số các dự án đã được tháo gỡ, có dự án đã đi vào hoạt động, dự án đang hoàn thiện thủ tục để tái khởi động và các dự án được giải quyết vướng mắc về quy hoạch, xây dựng, đất đai. 

Một số dự án không còn đủ điều kiện hoặc kéo dài, không có khả năng triển khai cũng được xử lý theo hướng thu hồi đất, chấm dứt hoạt động.

Tuy nhiên, tại thời điểm giữa tháng 8, vẫn còn 203 dự án với tổng diện tích sử dụng đất hơn 18.400 ha và tổng vốn đầu tư gần 240.000 tỷ đồng tiếp tục được xử lý.

Trong nhóm này có các dự án thuộc thẩm quyền Trung ương, bên cạnh các dự án thuộc thẩm quyền địa phương với những vướng mắc liên quan đến đất đai, quy hoạch, xây dựng, lâm nghiệp và thủ tục đầu tư.

Vị trí đặt bàn thờ

Theo quan niệm phong thủy, bàn thờ Thần Tài thường được đặt gần cửa ra vào, ở vị trí có thể quan sát hoạt động bên ngoài nhưng tránh luồng đi lại trực tiếp. Nhiều gia đình chọn góc chéo với cửa chính để tạo không gian thờ cúng riêng.

Bàn thờ nên đặt ở nơi khô ráo, sạch sẽ, đủ ánh sáng và tránh những khu vực thiếu trang nghiêm như nhà vệ sinh, nơi tập kết rác hoặc góc ẩm thấp. Với cửa hàng có diện tích hạn chế, gia chủ có thể sử dụng kệ hoặc vách ngăn để phân tách khu vực thờ cúng.

Bàn thờ Thần Tài là góc tâm linh quan trọng của người làm ăn, nơi gửi gắm niềm tin và mong cầu thịnh vượng cho cửa hàng, công ty.

Một bàn thờ được đặt ở nơi trang trọng, sạch sẽ và dễ nhìn thấy sẽ tạo cảm giác an tâm, tự tin hơn trong công việc. 

Lưu ý quan trọng là không đặt bàn thờ Thần Tài ở nhà vệ sinh, nhà bếp, phòng ngủ hoặc những nơi ẩm thấp, tối tăm. 

Nếu cửa hàng có không gian hạn chế, có thể sử dụng vách ngăn hoặc kệ cao để tạo sự phân tách, đảm bảo bàn thờ vẫn giữ được sự trang nghiêm cần thiết.

Hướng đặt bàn thờ 

Hướng của bàn thờ Thần Tài cũng rất quan trọng. Theo quan niệm phong thủy, bàn thờ nên hướng ra ngoài cửa để đón tài lộc từ bên ngoài vào. 

Tuy nhiên, hướng cụ thể còn phụ thuộc vào hướng nhà và mệnh của gia chủ. Hướng Đông Nam được xem là mang lại may mắn và thịnh vượng cho người làm ăn, buôn bán. 

Một số quan niệm phong thủy xem hướng Đông Nam là biểu tượng của tài lộc. Hướng Tây Bắc được xem là hướng của quý nhân phù trợ, giúp công việc làm ăn thuận lợi.

Tuy nhiên, việc chọn hướng còn tùy thuộc quan niệm và cách bố trí của từng gia đình. Gia chủ nên ưu tiên vị trí thuận tiện, thông thoáng, không cản trở hoạt động kinh doanh và bảo đảm sự trang nghiêm.

Bài trí bàn thờ 

Bài trí bàn thờ Thần Tài không cần quá cầu kỳ nhưng cần đảm bảo sự trang nghiêm và sạch sẽ. Các vật phẩm cơ bản bao gồm tượng Thần Tài, bát hương, đèn nến và mâm quả. 

Tượng Thần Tài thường được làm bằng gỗ, đá hoặc đồng, với hình dáng ông Thần Tài cầm thỏi vàng, tượng trưng cho sự giàu có. Bát hương đặt ở chính giữa bàn thờ, là nơi kết nối giữa con người và thần linh. 

Bàn thờ Thần Tài nên được đặt ở vị trí trang trọng, sạch sẽ và hướng ra ngoài để đón nhận năng lượng thịnh vượng.

Đèn nến tạo ánh sáng ấm áp, tượng trưng cho sự soi đường và may mắn. Mâm ngũ quả gồm 5 loại quả tươi, tượng trưng cho ngũ hành và sự đủ đầy.

Một số gia chủ còn đặt thêm cóc ngậm tiền (Thiềm Thừ) hoặc Tỳ Hưu bên cạnh bàn thờ để tăng cường khả năng chiêu tài. 

Điều quan trọng là bàn thờ cần được giữ sạch sẽ, lau chùi thường xuyên. Không đặt đồ vật bừa bộn hoặc vật phẩm không liên quan lên bàn thờ. Thay nước, hoa quả và đèn thường xuyên để duy trì năng lượng tích cực.

Bài trí bàn thờ cũng phản ánh tấm lòng và sự tôn kính của gia chủ. Một bàn thờ được sắp xếp gọn gàng, sạch sẽ không chỉ tốt về phong thủy mà còn tạo cảm giác trang nghiêm, ấm cúng cho không gian thờ cúng. 

Những điều cần lưu ý

Bên cạnh việc đặt đúng vị trí và hướng, gia chủ cần lưu ý tránh những điều sau.

Nên tránh đặt bàn thờ đối diện gương

Không đặt bàn thờ dưới xà ngang vì xà ngang tạo cảm giác “đè nén”, ảnh hưởng đến năng lượng của bàn thờ. 

Không đặt bàn thờ ở nơi tối tăm, ẩm thấp, thiếu ánh sáng, không phù hợp với sự trang nghiêm của nơi thờ cúng.

Không đặt bàn thờ cạnh nhà vệ sinh hoặc thùng rác vì những khu vực này chứa uế khí, gây ảnh hưởng tiêu cực đến năng lượng thờ cúng.

Ngoài ra, cần tránh đặt bàn thờ ở nơi có nhiều người qua lại, ồn ào hoặc bừa bộn. Không gian thờ cúng cần sự yên tĩnh và thanh tịnh để duy trì năng lượng tích cực. 

Nếu cửa hàng đông khách, có thể bố trí bàn thờ ở một góc riêng, vừa đảm bảo sự trang nghiêm vừa không ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh.

Người đã sở hữu nhà vẫn đáp ứng điều kiện về thực trạng nhà ở nếu chỗ ở quá chật. Ảnh minh họa

Bộ Xây dựng vừa ban hành Văn bản hợp nhất số 86/2026/VBHN-TT-BXD, hệ thống các quy định về xác định đối tượng vay vốn hỗ trợ nhà ở theo Nghị quyết 02/NQ-CP ngày 7/1/2013 của Chính phủ.

Văn bản được ban hành ngày 18/9/2026, hợp nhất các quy định tại Thông tư 07/2013/TT-BXD cùng những nội dung sửa đổi, bổ sung sau đó. Đây là văn bản hợp nhất, không phải chính sách tín dụng mới được ban hành trong năm 2026.

Theo đó, phạm vi được hệ thống lại gồm các quy định xác định đối tượng vay để thuê, thuê mua, mua nhà ở xã hội; thuê, mua nhà thương mại có diện tích nhỏ hơn 70 m2, giá bán dưới 15 triệu đồng/m2; mua nhà tại dự án phát triển nhà ở, khu đô thị có tổng giá trị hợp đồng, gồm VAT, nhà và đất, không quá 1,05 tỷ đồng.

Ngoài ra còn có các trường hợp vay để xây mới, cải tạo, sửa chữa nhà ở hoặc đầu tư phát triển nhà ở xã hội.

Có nhà nhưng quá chật vẫn thuộc nhóm điều kiện

Với trường hợp thuê, mua nhà thương mại diện tích nhỏ hơn 70 m2, giá dưới 15 triệu đồng/m2, quy định không chỉ xét người chưa có nhà.

Người đã sở hữu nhà vẫn đáp ứng điều kiện về thực trạng nhà ở nếu chỗ ở quá chật.

Cụ thể, với căn hộ chung cư, diện tích sử dụng bình quân của hộ gia đình phải thấp hơn 8 m2/người.

Nếu ở nhà riêng lẻ, diện tích bình quân cũng phải thấp hơn 8 m2/người, đồng thời diện tích khuôn viên đất nhỏ hơn diện tích đất được cấp phép xây dựng theo quy định của UBND cấp tỉnh.

Trường hợp chưa có nhà nhưng đã có đất ở và được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, diện tích đất cũng phải nhỏ hơn diện tích được cấp phép xây dựng theo quy định của địa phương.

Điều kiện về cư trú cũng được đặt ra. Người vay phải có hộ khẩu thường trú tại tỉnh, thành phố nơi có dự án. Nếu tạm trú, phải có thời gian đóng bảo hiểm xã hội từ một năm trở lên, có thể không liên tục, và có xác nhận của cơ quan bảo hiểm.

Người vay đồng thời phải có hợp đồng thuê hoặc mua nhà thương mại theo quy định.

Một nguyên tắc khác là mỗi hộ gia đình chỉ được vay một lần hỗ trợ nhà ở theo quy định này.

Con hoặc cháu của chủ hộ đã lập gia đình, có giấy chứng nhận kết hôn, được coi là hộ gia đình độc lập. Người ở nhờ nhưng đăng ký thường trú hoặc tạm trú cùng chủ hộ cũng được xác định là hộ độc lập để xem xét theo quy định.

Người thu nhập thấp, lao động tự do cũng nằm trong nhóm đối tượng

Đối tượng được quy định gồm cán bộ, công chức, viên chức hưởng lương từ ngân sách; viên chức tại đơn vị sự nghiệp công lập và lực lượng vũ trang nhân dân.

Nhóm người thu nhập thấp gồm người lao động tại đơn vị sự nghiệp ngoài công lập, doanh nghiệp, hợp tác xã; người đã nghỉ lao động theo chế độ; lao động tự do và người kinh doanh cá thể.

Ngoài ra, cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang và người lao động tại đô thị đã có đất ở phù hợp quy hoạch nhưng khó khăn về nhà ở, chưa được Nhà nước hỗ trợ, cũng nằm trong phạm vi quy định đối với khoản vay xây mới hoặc cải tạo, sửa chữa nhà.

Với người mua nhà thương mại tại dự án phát triển nhà ở hoặc khu đô thị, một nhóm quy định riêng áp dụng cho nhà có tổng giá trị hợp đồng mua bán, đã gồm VAT, nhà và đất, không vượt quá 1,05 tỷ đồng. Điều kiện về thực trạng nhà ở, cư trú và nguyên tắc mỗi hộ vay một lần về cơ bản cũng được quy định cụ thể trong văn bản.

Đáng lưu ý, Văn bản hợp nhất 86/2026/VBHN-TT-BXD còn dẫn chiếu người vay phải đáp ứng các điều kiện tín dụng theo quy định của Ngân hàng Nhà nước.

Đối với chương trình cho vay từ nguồn tái cấp vốn theo Nghị quyết 02/NQ-CP, quy định của Ngân hàng Nhà nước trước đây xác định thời gian giải ngân cho cá nhân, hộ gia đình tối đa đến hết ngày 31/12/2016. Vì vậy, việc Bộ Xây dựng ban hành văn bản hợp nhất năm 2026 không đồng nghĩa với việc mở lại gói vay hỗ trợ này cho các hồ sơ mới.

Dự án bố trí, ổn định dân cư tập trung tại xóm Củ, xã Mường Động tạo điều kiện để người dân sớm ổn định cuộc sống, giảm thiểu rủi ro do thiên tai.

Theo Chi cục Thủy lợi và Tài nguyên nước (Sở NN&MT), đến sáng 19/9, khu vực tỉnh Hòa Bình cũ có 599 hộ với 2.404 nhân khẩu thuộc 31 xã phải di dời để tránh nguy cơ sạt lở đất, đá, lũ quét. Mường Động là địa phương có số hộ phải di dời nhiều nhất với 95 hộ, 426 nhân khẩu; Cao Sơn 74 hộ, 300 nhân khẩu; Cao Phong 52 hộ, 172 nhân khẩu; Đà Bắc 41 hộ, 161 nhân khẩu…

Qua rà soát, toàn tỉnh có gần 2.600 hộ với hơn 10.600 nhân khẩu tại 65 xã, phường đang sinh sống ở những khu vực có nguy cơ cao xảy ra sạt lở đất, cần sơ tán khi có tình huống thiên tai, tập trung ở các địa bàn miền núi như Yên Lập, Lạc Sơn, Nật Sơn, Mường Hoa, Yên Phú, Thượng Cốc… Đây là những nơi địa hình dốc, nền địa chất phức tạp, sau nhiều ngày mưa liên tục, nguy cơ sạt trượt là rất cao.

Thời gian qua, việc sắp xếp dân cư vùng bị ảnh hưởng bởi thiên tai được thực hiện từ nhiều nguồn lực, trong đó, tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, việc sắp xếp dân cư còn được triển khai thông qua Dự án 2 – Quy hoạch, sắp xếp, bố trí, ổn định dân cư ở những nơi cần thiết thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Đây cũng là nguồn lực quan trọng bởi phần lớn các điểm có nguy cơ sạt lở cao nằm ở vùng núi, nơi điều kiện hạ tầng và đời sống người dân còn khó khăn.

Giai đoạn 2021-2025, 3 tỉnh Phú Thọ, Vĩnh Phúc và Hòa Bình trước hợp nhất đã triển khai 16 dự án bố trí, ổn định dân cư tập trung; 733 hộ được bố trí chỗ ở ổn định; tổng kinh phí hơn 466 tỷ đồng. Những con số ấy cho thấy nguồn lực đã được dành cho việc đưa dân ra khỏi vùng thiên tai. Nhưng so với gần 2.600 hộ hiện còn nằm trong khu vực nguy cơ cao, phần việc phía trước vẫn còn khá lớn. Ở xã Mường Động, 2 dự án bố trí, ổn định dân cư tập trung tại xóm Mường Thao và xóm Củ đang được triển khai cho hơn 60 hộ. Tại khu tái định cư xóm Mường Thao, các hạng mục hạ tầng cơ bản đã hoàn thành. Chính quyền địa phương đã phê duyệt phương án bố trí ổn định dân cư, tổ chức cho các hộ bốc thăm vị trí lô đất để hoàn thiện thủ tục giao đất. Còn tại xóm Củ, các hạng mục của dự án tiếp tục được đẩy nhanh. Đồng chí Lý Thị Khánh – Trưởng Phòng Kinh tế xã Mường Động cho biết: Địa phương tập trung hoàn thiện thủ tục, đồng thời phối hợp với các phòng chuyên môn, đoàn thể hỗ trợ người dân tháo gỡ khó khăn trong quá trình thực hiện. Mục tiêu là đưa các hộ đến nơi ở mới an toàn, sớm ổn định cuộc sống.

Một dự án khác đang được triển khai tại xã Vân Sơn có tổng mức đầu tư gần 26 tỷ đồng, nhằm bố trí chỗ ở ổn định cho 35 hộ dân vùng có nguy cơ sạt lở. Dự án được phê duyệt từ tháng 5/2025 và tiếp tục thực hiện sau khi sắp xếp đơn vị hành chính. Đây là một trong những công trình cho thấy việc ổn định dân cư vùng thiên tai không đơn giản là tìm một mảnh đất để dựng nhà, mà cần cả hệ thống hạ tầng đủ để hình thành nơi ở mới lâu dài. Giám đốc Sở NN&MT Nguyễn Huy Nhuận cho biết, ngành tiếp tục phối hợp với các địa phương rà soát những hộ đang sinh sống tại khu vực có nguy cơ sạt lở, lũ quét; rà soát quy hoạch, quỹ đất, tiến độ các khu tái định cư. Yêu cầu đặt ra là nơi ở mới phải phù hợp thực tế, có hạ tầng thiết yếu và gắn với sinh kế để người dân có thể ổn định lâu dài. Với gần 2.600 hộ còn nằm trong khu vực nguy cơ cao, khối lượng công việc phía trước vẫn rất lớn. Nguồn lực đầu tư không thể dàn trải, trong khi mỗi khu dân cư lại có điều kiện địa hình, quỹ đất và sinh kế khác nhau. Bởi vậy, cần ưu tiên những điểm thực sự cấp bách, đồng thời lồng ghép hiệu quả nguồn lực từ chương trình bố trí dân cư, chương trình mục tiêu quốc gia và đầu tư công của địa phương.