Category: Tin BĐS Việt Nam

Đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đỗ Anh Tuấn chủ trì cuộc họp.

Theo báo cáo, tổng số cơ sở nhà, đất dôi dư đã hoàn thành xử lý bước 1 là 1.616 cơ sở; phân loại tài sản gồm 1.122 điểm trường và 494 trụ sở làm việc, nhà văn hóa thôn. Tính đến ngày 28-9 đã hoàn thành xử lý dứt điểm 1.541 cơ sở (tăng 12 cơ sở so với kỳ báo cáo trước), gồm 1.112 điểm trường và 429 trụ sở/nhà văn hóa. Trong đó, khối tỉnh quản lý 54 cơ sở, UBND xã/phường quản lý 1.487 cơ sở. Đang tiếp tục triển khai xử lý 75 cơ sở (gồm 10 điểm trường và 65 trụ sở làm việc; giảm 12 cơ sở so với kỳ báo cáo trước). Trong đó có 22 cơ sở thuộc khối tỉnh và 53 cơ sở thuộc 20 xã, phường.

Lãnh đạo Sở Y tế phát biểu tại cuộc họp.

Tại cuộc họp các đại biểu đã tập trung bàn giải pháp khắc phục khó khăn, đẩy nhanh tiến độ xử lý nhà, đất dôi dư, phương án niêm yết giá, chào hàng cạnh tranh để các tổ chức, cá nhân tham gia thuê nhà, đất. Các trình tự thủ tục để thực hiện công tác phá dỡ, hủy bỏ tài sản gắn liền với đất, hoàn thiện hồ sơ pháp lý để quản lý theo luật đất đai.

Phát biểu kết luận cuộc họp, đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh ghi nhận và biểu dương sự nỗ lực của Tổ công tác cùng các cơ quan, đơn vị, địa phương trong quá trình triển khai nhiệm vụ thời gian qua. Đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu: Các sở, ngành và UBND các xã, phường còn cơ sở nhà đất dôi dư, tiếp tục quyết liệt trong công tác rà soát, sắp xếp, xử lý, hoàn thiện thủ tục pháp lý để tiến hành đấu giá cho thuê cơ sở nhà, đất theo đúng các quy định.

Lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo phát biểu tại cuộc họp.

Tập trung tổ chức thực hiện, hoàn thành việc xử lý hoặc đưa tài sản vào khai thác, sử dụng, tránh để tài sản bỏ trống, xuống cấp; trường hợp cần thiết, kịp thời báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét điều chỉnh phương án không còn phù hợp, kém hiệu quả. Nêu cao trách nhiệm người đứng đầu, xác định rõ trách nhiệm trong công tác chỉ đạo, thực hiện, không để xảy ra tình trạng đùn đẩy, né tránh, chậm trễ trong tổ chức thực hiện.

Khẩn trương xác định đối tượng có nhu cầu và đủ điều kiện thuê nhà, đất để xác định phương án cho thuê theo quy định. Các sở, ngành của tỉnh tăng cường kiểm tra, hướng dẫn, hỗ trợ các cơ quan, đơn vị và địa phương hoàn thiện hồ sơ pháp lý về đất đai theo quy định, tăng cường quản lý, xử lý và khai thác các cơ sở nhà, đất dôi dư đảm bảo hiệu quả nhất.

Gửi kiến nghị đến Quốc hội, cử tri tỉnh Lâm Đồng đề nghị Bộ Nội vụ kiến nghị Chính phủ xem xét, xây dựng cơ chế chỉ đạo địa phương tăng mức phụ cấp cho đội ngũ người hoạt động không chuyên trách ở địa phương, nhằm tạo động lực để yên tâm công tác.

Bên cạnh đó, cử tri cũng đề nghị tiếp tục nghiên cứu để thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã về quy mô cho phù hợp.

Trả lời nội dung này, Bộ Nội vụ cho biết, Chính phủ đã ban hành Nghị định 185/2026 quy định về tổ chức, hoạt động của thôn, tổ dân phố và chế độ, chính sách với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố.

Cụ thể, nghị định đã quy định nguyên tắc, thẩm quyền, trình tự, thủ tục, hồ sơ, thành lập, sắp xếp, tổ chức lại, tiêu chuẩn và thành lập thôn, tổ dân phố trong trường hợp đặc biệt làm căn cứ để các địa phương thực hiện sắp xếp.

Nghị định cũng quy định tăng mức phụ cấp cho đội ngũ người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố so với trước đây.

Theo đó, ngân sách nhà nước khoán quỹ phụ cấp để chi phụ cấp hằng tháng với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố.

Địa phương xây dựng phương án điều chỉnh nếu thật sự cần thiết

Đối với đề nghị tiếp tục nghiên cứu thực hiện sắp xếp cấp xã, Bộ Nội vụ cho hay, tại Kết luận 76 của Ban Chấp hành Trung ương về tiếp tục hoàn thiện, vận hành hiệu quả mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đã có quy định nội dung này.

Cụ thể các tỉnh ủy, thành ủy trực thuộc Trung ương chủ động rà soát những đơn vị hành chính chưa đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn, điều kiện hoặc phát sinh bất hợp lý trong quá trình vận hành.

Trên cơ sở các tiêu chí, nguyên tắc, điều kiện và quy trình do Trung ương quy định, địa phương xây dựng phương án điều chỉnh nếu thật sự cần thiết, bảo đảm khoa học, thận trọng, tạo đồng thuận xã hội, không gây xáo trộn, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Hiện nay, Trung ương không đặt vấn đề sắp xếp địa giới hành chính cấp xã do hệ thống đang vận hành ổn định, hiệu quả.

Theo Bộ Nội vụ, trường hợp địa phương thấy thật sự cần thiết phải điều chỉnh, đề nghị căn cứ chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước, quy hoạch, thực tiễn quản trị và phù hợp nguyện vọng chính đáng của Nhân dân thì đề xuất cấp có thẩm quyền quyết định.

Tại buổi họp báo ngày 11/9, ông Phan Trung Tuấn, Vụ trưởng Vụ Chính quyền địa phương (Bộ Nội vụ) cũng nêu rõ, trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét việc điều chỉnh, sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã chưa đạt tiêu chuẩn, các địa phương phải rà soát, đánh giá tổng thể và kỹ lưỡng từng trường hợp.

“Đây là việc Trung ương, đặc biệt là Ban Chấp hành Trung ương, giao trách nhiệm cho Ban Thường vụ các tỉnh ủy, thành ủy xem xét kỹ lưỡng, đánh giá tổng thể, rà soát từng trường hợp để đề xuất. Đây thuộc thẩm quyền, trách nhiệm của từng địa phương”, ông Phan Trung Tuấn nhấn mạnh, đồng thời cho biết, chưa có địa phương nào đề xuất tiếp tục sáp nhập xã, phường.

Chiều 1/10, tại phiên họp Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp đã trình bày tờ trình của Chính phủ về dự án Luật Đất đai (sửa đổi).

Liên quan đến bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất, Chính phủ cho biết, so với Luật Đất đai năm 2024, dự thảo luật không quy định chi tiết mà chỉ quy định các nội dung mang tính nguyên tắc, quy định các trường hợp được bồi thường về đất, điều kiện bồi thường; các trường hợp không được bồi thường về đất…

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp tại phiên họp. (Ảnh: QH)

Đặc biệt, để bảo đảm quyền, lợi ích của người có đất thu hồi, dự thảo luật đã bổ sung quy định: Khi Nhà nước thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh, phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng nếu người sử dụng đất có nhu cầu thu hồi phần diện tích còn lại của thửa đất thu hồi thì cơ quan, người có thẩm quyền thu hồi đất xem xét, quyết định thu hồi đất và thực hiện việc bồi thường, hỗ trợ, quản lý diện tích đất này.

Lần sửa đổi này cũng không quy định cứng là việc thu hồi đất chỉ thực hiện sau khi đã phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và hoàn thành bố trí tái định cư; không quy định trình tự, thủ tục thu hồi đất trong Luật Đất đai.

Đồng thời, dự thảo cũng bổ sung quy định ưu tiên cho người có đất ở bị thu hồi được giao đất hoặc mua nhà trên diện tích đất đã thu hồi mở rộng theo hướng người có đất ở bị thu hồi để thực hiện dự án đầu tư xây dựng khu đô thị, dự án khu dân cư nông thôn thì được bồi thường bằng đất ở hoặc nhà ở tại chỗ.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và các Phó Chủ tịch Quốc hội tại phiên họp. (Ảnh: QH)

Điểm quan trọng khác, lần sửa đổi này cũng bổ sung quy định trong quá trình tổ chức thu hồi đất phải thực hiện điều tra, xác định thu nhập từ việc sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất; tổ chức lấy ý kiến, tiếp thu ý kiến người có đất thu hồi trước khi phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.

“Quy định này nhằm dự báo các khoản thu nhập người có đất thu hồi bị mất để địa phương có phương án hỗ trợ phù hợp, góp phần tái thiết cuộc sống, phục hồi sinh kế cho người có đất thu hồi so với thời điểm trước khi bị thu hồi đất”, Chính phủ nêu rõ.

Cần quy định rõ nguyên tắc ban hành bảng giá đất

Đại diện cơ quan thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi đề nghị quy định rõ tại luật nguyên tắc ban hành bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất, tỷ lệ tính thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, tỷ lệ bồi thường, có tăng, có giảm theo mục tiêu phát triển của từng thời kỳ.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi tại phiên họp. (Ảnh: QH)

“Chính phủ chịu trách nhiệm hướng dẫn, chỉ đạo việc xây dựng bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất, tỷ lệ tính thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, tỷ lệ bồi thường của mỗi địa phương để vừa thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội, vừa tạo sự đồng thuận trong xã hội, bảo đảm môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi của các địa phương, vùng miền”, ông Mãi nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, cơ quan thẩm tra cũng đề nghị quy định rõ ràng về tiêu chí dự án thuộc phạm vi thu hồi đất trong trường hợp thật cần thiết để phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng; giao Chính phủ quy định chi tiết để lượng hóa các tiêu chí về quy mô, lợi ích mà các dự án mang lại để thể hiện sự cần thiết, cấp thiết, phục vụ lợi ích chung.

Đồng thời, tiếp tục rà soát các trường hợp thu hồi đất để phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng, hạn chế tối đa việc thu hồi đất ở của người dân chỉ nhằm đấu giá tạo nguồn thu cho Nhà nước.

Chiều 1/10, tại phiên họp thứ 7, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Đất đai (sửa đổi).

7 nhóm chính sách đất đai

Trình bày tóm tắt tờ trình, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp cho biết, trong bối cảnh sáp nhập các đơn vị hành chính cấp tỉnh, thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, tăng trưởng 2 con số, việc sửa đổi Luật Đất đai là yêu cầu cần thiết và cấp thiết.

Quang cảnh phiên họp thứ 7 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội (Ảnh: Media Quốc hội).

Mục tiêu sửa Luật Đất đai được ông Điệp nêu là nhằm thể chế hóa đầy đủ, kịp thời các quan điểm, chủ trương của Đảng, bảo đảm tính kế thừa, thống nhất của hệ thống pháp luật; giải quyết kịp thời các vấn đề cấp bách từ thực tiễn, tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế nhằm giải phóng nguồn lực đất đai cho phát triển kinh tế – xã hội.

Cùng với đó, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và cải cách thủ tục hành chính, đáp ứng yêu cầu vận hành của chính quyền địa phương 2 cấp.

Về quá trình xây dựng luật, ông Điệp cho biết, ngay sau khi Trung ương ban hành Nghị quyết số 21 về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan; Quốc hội cho ý kiến về định hướng chính sách Luật Đất đai, Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp các bộ, ngành, các bộ có liên quan khẩn trương xây dựng dự án Luật Đất đai (sửa đổi); rà soát các luật có liên quan để bảo đảm phù hợp với quan điểm của Nghị quyết số 21.

Hồ sơ dự án luật đã được Bộ Tư pháp thẩm định, đã tiếp thu ý kiến của các đại biểu Quốc hội tại Kỳ họp thông thường lệ Thứ nhất. Chính phủ đang tổ chức lấy ý kiến nhân dân qua VNeID. Hồ sơ dự án luật đã đầy đủ theo đúng quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp (Ảnh: Media Quốc hội).

Dự thảo Luật Đất đai được thiết kế theo tư duy lập pháp mới tại Nghị quyết số 66 của Trung ương. Luật chỉ quy định vấn đề khung, có tính nguyên tắc, vấn đề thường xuyên biến động giao Chính phủ, bộ ngành, địa phương quy định.

Dự thảo luật có bố cục gồm 13 chương, 115 điều. Theo đó, các quy định của Luật Đất đai liên quan trực tiếp đến quyền của người sử dụng đất đang còn phù hợp, chỉ quy định trong luật; các nội dung quy định chi tiết liên quan đến trình tự, thủ tục giao Chính phủ quy định.

Dự thảo luật được thiết kế theo 7 nhóm chính sách đất đai: Đổi mới, nâng cao chất lượng quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; hoàn thiện các quy định về giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất;

Hoàn thiện quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh, phát triển kinh tế xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng.

Hoàn thiện cơ chế tài chính về đất đai, giá đất; hoàn thiện quy định về quyền, nghĩa vụ của người sử dụng đất, chế độ sử dụng đất; đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số và nâng cao năng lực quản lý Nhà nước về đất đai, phân cấp, phân quyền.

Đổi mới, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm, giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo liên quan đến đất đai. Siết chặt kỷ luật, kỷ cương, phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Quá trình xây dựng tiếp thu ý kiến của các bộ, ngành, địa phương còn nhiều ý kiến khác nhau về 2 nội dung. Dự thảo luật đang đề xuất 2 phương án để xin ý kiến.

Về phân cấp, phân quyền trong quản lý đất đai: Phương án 1: Quy định rõ trong luật thẩm quyền thực hiện nội dung quản lý Nhà nước về đất đai của các cấp, gắn với từng nội dung quản lý Nhà nước về đất đai.

Phương án 2: Giao Chính phủ quy định thẩm quyền thực hiện nội dung quản lý nhà nước về đất đai.

Về quy định về yêu cầu công chứng, chứng thực khi thực hiện quyền của người sử dụng đất:

Phương án 1: Quy định trong luật yêu cầu bắt buộc công chứng, chứng thực đối với hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất, chuyển nhượng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất.

Phương án 2: Giao Chính phủ quy định loại hợp đồng thực hiện quyền của người sử dụng đất phải công chứng, chứng thực.

Rõ nguyên tắc ban hành bảng giá đất

Thẩm tra sơ bộ dự án Luật Đất đai (sửa đổi), Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, Thường trực Uỷ ban Kinh tế và Tài chính tán thành với sự cần thiết ban hành Luật.

Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi (Ảnh: Media Quốc hội).

Về phạm vi điều chỉnh và tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật, đề nghị khẩn trương rà soát, cập nhật đầy đủ kết quả đánh giá sự đồng bộ, thống nhất của dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) và các dự thảo Luật, luật, nghị quyết có liên quan; làm rõ phạm vi điều chỉnh của mỗi Luật, bảo đảm quy định đúng vấn đề, không chồng chéo, chồng lấn, gây khó khăn, vướng mắc trong công tác tổ chức thực hiện; có lộ trình cụ thể các luật cần sửa đổi, bổ sung.

Về tài chính về đất đai, giá đất, đề nghị quy định rõ tại luật nguyên tắc ban hành bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất, tỉ lệ tính thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, tỉ lệ bồi thường, có tăng, có giảm theo mục tiêu phát triển của từng thời kỳ.

Chính phủ chịu trách nhiệm hướng dẫn, chỉ đạo việc xây dựng Bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất, tỉ lệ tính thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, tỉ lệ bồi thường của mỗi địa phương để vừa thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội, vừa tạo sự đồng thuận trong xã hội, bảo đảm môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi của các địa phương, vùng miền.

Quan điểm trên được Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi nêu khi trình bày báo cáo thẩm tra dự án Luật Đất đai (sửa đổi) tại phiên họp Ủy ban Thường vụ Quốc hội chiều 1/10.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi. (Ảnh: Media Quốc hội)

Ông Phan Văn Mãi cho biết, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục hoàn thiện các quy định về thu hồi đất các trường hợp và căn cứ thu hồi đất để phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng.

Theo đó, dự thảo Luật cần quy định rõ ràng về tiêu chí dự án thuộc phạm vi thu hồi đất trong trường hợp thật cần thiết để phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng; giao Chính phủ quy định chi tiết để lượng hóa các tiêu chí về quy mô, lợi ích mà các dự án mang lại để thể hiện sự cần thiết, cấp thiết, phục vụ lợi ích chung.

Cơ quan thẩm tra đề nghị có đánh giá tác động, tổng kết việc thực hiện các quy định tại Nghị quyết 254/2025 của Quốc hội để làm rõ cơ sở luật hóa các cơ chế mang tính đặc thù; trường hợp chưa làm rõ được cơ sở luật hóa, chưa chứng minh được tính phù hợp của quy định đã được kiểm nghiệm qua thực tiễn, đề nghị không quy định tại Luật Đất đai (sửa đổi).

“Tiếp tục rà soát các trường hợp thu hồi đất để phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng, hạn chế tối đa việc thu hồi đất ở của người dân chỉ nhằm đấu giá tạo nguồn thu cho ngân sách”, ông Phan Văn Mãi nhấn mạnh.

Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính đồng thời đề nghị cân nhắc trường hợp thu hồi đất (nhất là đất ở) để thực hiện dự án tái định cư khi tách dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thành dự án độc lập để thực hiện trước vì dẫn đến xung đột về mục tiêu chính sách, thực hiện thu hồi đất 2 lần, 2 khu vực mà chỉ để triển khai 1 dự án đầu tư, làm gia tăng chi phí xã hội, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích của người dân.

Bên cạnh đó, cơ quan thẩm tra đề nghị làm rõ cơ sở và báo cáo đánh giá tác động của quy định tại điểm e khoản 4 Điều 35 dự thảo Luật về trường hợp thu hồi đất để thực hiện dự án đầu tư xây dựng khu đô thị theo quy định của pháp luật về xây dựng là mở rộng hơn so với quy định của Luật Đất đai năm 2024.

Về thực hiện các dự án vùng phụ cận điểm kết nối giao thông, tuyến giao thông, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị quy định tại Luật hoặc giao Chính phủ quy định chi tiết một số nguyên tắc, tiêu chí mang tính chất “khung” để các HĐND cấp tỉnh có cơ sở xác định phạm vi vùng phụ cận cụ thể.

“Quy định rõ về việc thu hồi đất vùng phụ cận phải gắn với dự án vùng phụ cận cụ thể; gắn liền với dự án giao thông; phải được thể hiện ở quy hoạch chi tiết. Quy định về quy trình đầu tư, nguồn vốn của dự án vùng phụ cận; tránh giao thẩm quyền mà không rõ tiêu chí cụ thể, dẫn đến mở rộng diện tích thu hồi đất không cần thiết”, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính nói.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp.

Trình bày tờ trình của Chính phủ, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp cho biết, dù Luật Đất đai 2024 có nhiều đổi mới, thực tiễn thi hành vẫn phát sinh vướng mắc.

Việc sửa đổi Luật nhằm tháo gỡ các “điểm nghẽn”, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục hành chính cho chính quyền địa phương 2 cấp, qua đó khơi thông nguồn lực đất đai phục vụ mục tiêu tăng trưởng “hai con số”.

Theo tờ trình của Chính phủ, so với Luật Đất đai năm 2024, dự thảo không quy định chi tiết trong dự thảo Luật trình tự, thủ tục thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh, phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng; cưỡng chế thực hiện quyết định kiểm đếm, cưỡng chế thực hiện thu hồi đất; thông báo thu hồi đất và việc chấp hành quyết định thông báo thu hồi đất; trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị trong việc tổ chức nhiệm vụ bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, quản lý, khai thác, sử dụng quỹ đất thu hồi.

Dự thảo Luật giữ nguyên các trường hợp thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh, phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng đã được quy định trong Luật Đất đai; luật hóa 1 trường hợp Nhà nước thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh, 3 trường hợp Nhà nước thu hồi đất để phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng tại Nghị quyết số 254/2025 của Quốc hội.

Đồng thời, dự thảo bổ sung thêm trường hợp thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh để làm bãi tạm giữ phương tiện vi phạm, tai nạn, trung tâm sát hạch và cấp giấy phép lái xe, nhà khách để đáp ứng các nhiệm vụ quốc phòng, an ninh.

“Bổ sung thêm 3 trường hợp Nhà nước thu hồi đất để phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng để thực hiện Điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên; thu hồi đất để thực hiện dự án đầu tư xây dựng nhà ở công vụ, nhà ở cho thuê, nhà ở chính sách”, tờ trình nêu rõ.

Với các trường hợp Nhà nước thu hồi đất để phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng, cơ quan chủ trì soạn thảo đã rà soát, sửa đổi, bổ sung một số trường hợp thu hồi đất để thống nhất với pháp luật chuyên ngành, lĩnh vực.

Cụ thể, thu hồi đất thực hiện dự án công cộng như: cơ sở đổi mới sáng tạo, hỗ trợ khởi nghiệp, bảo tồn thiên nhiên, công trình đê điều, hành lang bảo vệ đê điều mà phải thu hồi đất…, nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển và thống nhất với các pháp luật chuyên ngành.

Thu hồi đất để thực hiện Điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên. Thu hồi đất thực hiện dự án phát triển kinh tế như: xây dựng trung tâm logistics phục vụ cảng biển, cảng hàng không, cảng thủy nội địa có quy mô sử dụng đất trên 50 ha, dự án sản xuất, chế biến nông – lâm – thủy sản…

Qua đó, Điều 36 dự thảo Luật bao quát các trường hợp thu hồi đất thực hiện các dự án hạ tầng, phát triển kinh tế, chỉnh trang đô thị – nông thôn, an sinh xã hội và tổ chức lại không gian phát triển, đồng thời vẫn bảo đảm nguyên tắc chỉ thu hồi đất trong trường hợp thật cần thiết vì lợi ích quốc gia, công cộng.

Bộ Nội vụ đã trả lời kiến nghị cử tri tỉnh Lâm Đồng gửi đến sau kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI.

Chưa có chủ trương về việc tiếp tục sắp xếp địa giới cấp xã. Ảnh: Vanquoc

Hệ thống đang vận hành ổn định, hiệu quả

Cử tri tỉnh Lâm Đồng nêu hiện khối lượng công việc ở cơ sở ngày càng nhiều, yêu cầu trách nhiệm cao nhưng chế độ tiền lương, phụ cấp còn thấp, chưa tương xứng với công sức làm việc.

Từ đó, cử tri đề nghị Bộ Nội vụ kiến nghị Chính phủ xem xét, xây dựng cơ chế chỉ đạo địa phương tăng mức phụ cấp cho đội ngũ người hoạt động không chuyên trách ở thôn, buôn, bon nhằm tạo động lực để yên tâm công tác, bám sát địa bàn và thực hiện tốt các phong trào thi đua tại địa phương.

Cử tri cũng đề nghị tiếp tục nghiên cứu để thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã về quy mô cho phù hợp.

Với đề nghị tiếp tục nghiên cứu thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã, Bộ Nội vụ nêu rõ tại Kết luận 76 của Ban Chấp hành Trung ương về tiếp tục hoàn thiện, vận hành hiệu quả mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đã có quy định.

Cụ thể, các tỉnh ủy, thành ủy trực thuộc Trung ương chủ động rà soát những đơn vị hành chính chưa đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn, điều kiện hoặc phát sinh bất hợp lý trong quá trình vận hành.

Trên cơ sở các tiêu chí, nguyên tắc, điều kiện và quy trình do Trung ương quy định, xây dựng phương án điều chỉnh nếu thật sự cần thiết, bảo đảm khoa học, thận trọng, tạo đồng thuận xã hội, không gây xáo trộn, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Bộ Nội vụ nhấn mạnh hiện nay Trung ương không đặt vấn đề sắp xếp địa giới hành chính cấp xã do hệ thống đang vận hành ổn định, hiệu quả.

Trường hợp địa phương thấy thật sự cần thiết phải điều chỉnh, Bộ đề nghị căn cứ chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước, quy hoạch, thực tiễn quản trị và phù hợp nguyện vọng chính đáng của nhân dân thì đề xuất cấp có thẩm quyền quyết định.

Phương án đề xuất điều chỉnh địa giới hành chính phải khoa học, thận trọng, khả thi, tạo đồng thuận và phải phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội của địa phương và phục vụ nhân dân tốt hơn.

Đồng thời, Ban Thường vụ, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, thành ủy phải chịu trách nhiệm về đề xuất đó.

Khoán ngân quỹ phụ cấp

Liên quan thôn, tổ dân phố, Bộ Nội vụ cho hay căn cứ kết luận của Bộ Chính trị, Chính phủ đã ban hành Nghị định 185/2026 quy định về tổ chức, hoạt động của thôn, tổ dân phố và chế độ, chính sách với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố.

Trong đó, nghị định quy định cụ thể về sắp xếp, tăng mức phụ cấp cho người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố.

Cụ thể, nghị định quy định nguyên tắc, thẩm quyền, trình tự, thủ tục, hồ sơ, thành lập, sắp xếp, tổ chức lại, tiêu chuẩn và thành lập thôn, tổ dân phố trong trường hợp đặc biệt làm căn cứ để các địa phương thực hiện sắp xếp.

Nghị định quy định tăng mức phụ cấp cho đội ngũ người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố so với trước đây.

Theo đó ngân sách nhà nước khoán quỹ phụ cấp (gồm cả hỗ trợ đóng bảo hiểm xã hội) để chi phụ cấp hằng tháng với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố.

Với thôn có từ 700 hộ gia đình trở lên, tổ dân phố có từ 1.000 hộ gia đình trở lên, thôn, tổ dân phố thuộc đơn vị hành chính cấp xã trọng điểm về quốc phòng theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền, thôn, tổ dân phố thuộc đơn vị hành chính cấp xã ở khu vực biên giới, hải đảo, thôn đặc biệt khó khăn được khoán quỹ phụ cấp bằng 8 lần mức lương cơ sở (trước đây là 6 lần).

Với thôn, tổ dân phố không thuộc quy định trên được khoán quỹ phụ cấp bằng 6,5 lần mức lương cơ sở (trước đây là 4,5 lần).

Nghị định quy định trường hợp tỉnh, thành phố sử dụng ngân sách địa phương để quy định mức khoán quỹ phụ cấp cao hơn mức khoán của ngân sách nhà nước thì HĐND cấp tỉnh được quyết định mức khoán cụ thể phù hợp với khả năng cân đối của ngân sách địa phương và không phải xin ý kiến các bộ, cơ quan Trung ương.

Ông Phan Văn Mãi báo cáo tại phiên họp (Ảnh: Media Quốc hội)

2 phương án xin ý kiến

Ngày 1/10, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Đất đai (sửa đổi).

Báo cáo tại phiên họp, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp cho biết, trong bối cảnh sáp nhập các đơn vị hành chính cấp tỉnh, thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, tăng trưởng hai con số, việc sửa đổi Luật Đất đai là yêu cầu cần thiết và cấp thiết. Dự thảo Luật Đất đai được thiết kế theo tư duy lập pháp mới tại Nghị quyết số 66, Nghị quyết Trung ương. Luật chỉ quy định vấn đề khung, có tính nguyên tắc, vấn đề thường xuyên biến động giao Chính phủ, bộ ngành, địa phương quy định.

Theo ông Điệp, dự thảo Luật được thiết kế theo 7 nhóm chính sách đất đai: Đổi mới, nâng cao chất lượng quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; Hoàn thiện các quy định về giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất; Hoàn thiện quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh, phát triển kinh tế xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng; Hoàn thiện cơ chế tài chính về đất đai, giá đất; Hoàn thiện quy định về quyền, nghĩa vụ của người sử dụng đất, chế độ sử dụng đất; Đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số và nâng cao năng lực quản lý nhà nước về đất đai, phân cấp, phân quyền; Đổi mới, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm, giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo liên quan đến đất đai. Siết chặt kỷ luật, kỷ cương, phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Cũng theo ông Điệp, quá trình xây dựng tiếp thu ý kiến của các bộ, ngành, địa phương còn nhiều ý kiến khác nhau về 2 nội dung. Dự thảo Luật đang đề xuất 2 phương án để xin ý kiến.

Thứ nhất, về phân cấp, phân quyền trong quản lý đất đai có 2 phương án. Theo đó, phương án 1: Quy định rõ trong luật thẩm quyền thực hiện nội dung quản lý nhà nước về đất đai của các cấp, gắn với từng nội dung quản lý nhà nước về đất đai. Phương án 2: Giao Chính phủ quy định thẩm quyền thực hiện nội dung quản lý nhà nước về đất đai.

Thứ hai, về quy định yêu cầu công chứng, chứng thực khi thực hiện quyền của người sử dụng đất cũng có 2 phương án. Trong đó, phương án 1: Quy định trong luật yêu cầu bắt buộc công chứng, chứng thực đối với hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất, chuyển nhượng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất. Phương án 2: Giao Chính phủ quy định loại hợp đồng thực hiện quyền của người sử dụng đất bắt buộc phải công chứng, chứng thực.

Cân nhắc trường hợp thu hồi đất ở để thực hiện các dự án tái định cư

Báo cáo thẩm tra sơ bộ dự án Luật, ông Phan Văn Mãi, Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế và Tài chính cho biết, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính tán thành với sự cần thiết ban hành Luật Đất đai (sửa đổi).

Về một số nội dung lớn, liên quan đến các trường hợp và căn cứ thu hồi đất để phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục hoàn thiện các quy định về thu hồi đất, các trường hợp và căn cứ thu hồi đất để phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng theo hướng quy định rõ ràng về tiêu chí dự án thuộc phạm vi thu hồi đất, trong trường hợp thật sự cần thiết để phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng. Giao Chính phủ quy định chi tiết để lượng hóa các tiêu chí về quy mô, lợi ích mà các dự án mang lại để thể hiện sự cần thiết, cấp thiết, phục vụ lợi ích chung.

Bên cạnh đó, tiếp tục rà soát các trường hợp thu hồi đất để phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng, hạn chế tối đa việc thu hồi đất ở của người dân chỉ nhằm đấu giá tạo nguồn thu cho ngân sách. Cân nhắc trường hợp thu hồi đất (nhất là đất ở) để thực hiện các dự án tái định cư khi tách dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thành các dự án độc lập để thực hiện trước, vì dẫn đến xung đột về mục tiêu chính sách, thực hiện thu hồi đất 2 lần, 2 khu vực mà chỉ để triển khai 1 dự án đầu tư, làm gia tăng chi phí xã hội, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích của người dân, làm rõ cơ sở và báo cáo đánh giá tác động của quy định tại điểm e khoản 4 Điều 35 của dự thảo luật về trường hợp thu hồi đất để thực hiện dự án đầu tư xây dựng khu đô thị theo quy định của pháp luật về xây dựng, làm mở rộng hơn so với quy định của Luật Đất đai năm 2013.

Về việc thu hồi đất trước khi phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và hoàn thành bố trí tái định cư, đề nghị tiếp thu ý kiến của Ủy ban Kinh tế – Tài chính, Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội và đại biểu Quốc hội tại kỳ họp không thường lệ thứ nhất, theo hướng quy định rõ tại Luật Đất đai (sửa đổi) những trường hợp đặc thù được thực hiện thu hồi đất khi chưa phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, hoàn thành bố trí tái định cư; bổ sung quy định về các cơ chế thay thế để bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân có đất thu hồi, như phê duyệt phương án sơ bộ về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, thực hiện tạm cư, cam kết và ràng buộc trách nhiệm thực hiện cam kết về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.

Quy định rõ nguyên tắc ban hành bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất

Về tài chính đất đai, giá đất, ông Phan Văn Mãi đề nghị, quy định rõ tại Luật nguyên tắc ban hành bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất, tỷ lệ tính thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, tỷ lệ bồi thường (có tăng, có giảm) theo mục tiêu phát triển của từng thời kỳ. Chính phủ chịu trách nhiệm hướng dẫn, chỉ đạo việc xây dựng bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất, tỷ lệ tính thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, tỷ lệ bồi thường của mỗi địa phương để vừa thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội, vừa tạo đồng thuận xã hội, bảo đảm môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi của các địa phương, vùng miền.

Cần thay đổi cách nghĩ về ‘an cư’

Nghị quyết số 303 ngày 30/9 của Chính phủ về việc giao chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê cho các địa phương giai đoạn 2026 – 2030 nêu rõ: Dù phát triển nhà ở xã hội đã có kết quả tích cực trong thời gian qua, song nguồn cung nhà ở xã hội vẫn còn thiếu, cơ cấu sản phẩm nhà ở còn thiên về sở hữu, trong khi nhu cầu cho thuê nhà ở với giá hợp lý của người lao động là rất lớn.

Chính phủ giao chỉ tiêu phát triển hơn 191.000 căn nhà ở cho thuê đến năm 2030.

Do đó, bên cạnh nhà ở để bán, các địa phương cần xác định nhà ở cho thuê là phân khúc chiến lược, dài hạn cho số đông người dân, giúp bảo đảm an sinh xã hội, an ninh trật tự, nâng cao năng suất lao động và góp phần ổn định thị trường bất động sản.

Theo Nghị quyết 303, tổng chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê giai đoạn 2026-2030 là 899.857 căn. Trong đó, nhà ở cho thuê được giao 191.023 căn, chiếm khoảng 21%.

Đây không chỉ là sự điều chỉnh về cơ cấu sản phẩm mà còn là vấn đề thay đổi cách tiếp cận chính sách nhà ở. Thay vì mặc định “an cư” phải gắn với việc sở hữu một căn nhà, người dân có thể tiếp cận chỗ ở ổn định, phù hợp khả năng chi trả và vị trí làm việc thông qua hình thức thuê dài hạn.

Trao đổi với PV Tiền Phong, TS. Trần Xuân Lượng – Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Bất động sản Việt Nam (VIREED) cho biết, đây là một quyết sách vĩ mô đúng đắn và phù hợp với xu thế đô thị hóa.

Tuy nhiên, ông cho rằng, Việt Nam có đặc thù về tâm lý và văn hóa khi người dân từ lâu coi trọng quyền sở hữu bất động sản. Quan niệm “an cư mới lạc nghiệp” khiến nhiều người vẫn xem việc sở hữu một căn nhà là đích đến quan trọng.

Do đó, muốn phát triển mạnh nhà ở cho thuê, theo ông Lượng, chính sách cần tạo ra một lộ trình đủ linh hoạt, nếu không sẽ rất dễ dẫn đến tình trạng “thừa cung, bỏ hoang” hoặc bị người dân quay lưng do hoài nghi rủi ro pháp lý và minh bạch.

Theo ông Lượng, một hướng có thể nghiên cứu phát triển là mô hình “thuê – thuê mua – mua”, với các điều kiện, quyền lợi và nghĩa vụ được quy định minh bạch.

Ở giai đoạn đầu, người lao động trẻ, chuyên gia, hộ gia đình mới chuyển đến đô thị hoặc những người chưa đủ tích lũy có thể thuê nhà dài hạn với giá phù hợp. Hợp đồng cần đủ dài để tạo sự ổn định, nhất là với những gia đình có con nhỏ, tránh tình trạng người thuê liên tục phải thay đổi chỗ ở.

Sau một thời gian thuê và đáp ứng các điều kiện nhất định, người dân có thể được lựa chọn chuyển sang hình thức thuê mua nếu chính sách và dự án được thiết kế theo mô hình này. Khi đó, một phần khoản tiền đã thanh toán có thể được tính vào nghĩa vụ tài chính khi thuê mua, theo cơ chế được công khai ngay từ đầu.

Cuối cùng, với những trường hợp có khả năng tài chính và đáp ứng điều kiện, người thuê có thể chuyển sang mua nhà. Việc chuyển đổi này cần đi kèm các quy định về thời hạn hạn chế chuyển nhượng.

‘Xây đúng chỗ’ quan trọng không kém xây đủ số lượng

Để mô hình nhà ở cho thuê vận hành bền vững, bài toán tiếp theo là ai sẽ đầu tư, ai quản lý và xây ở đâu?

Theo ông Lượng, Nhà nước phải đóng vai trò chủ đạo trong việc nắm giữ quỹ đất sạch, lập quy hoạch chiến lược, trực tiếp quản lý, vận hành và định giá cho thuê.

Xây nhà ở cho thuê, đúng chỗ quan trọng không kém xây đủ số lượng. Ảnh minh hoạ.

Nhà nước nên giữ vai trò kiến tạo và điều tiết, thay vì để thị trường tự quyết hoàn toàn cơ cấu sản phẩm. Nhà nước có thể chủ động hơn trong việc chuẩn bị quỹ đất, quy hoạch, xác định vị trí, tiêu chuẩn nhà ở và cơ chế giá thuê.

Trong khi đó, doanh nghiệp có thể tập trung vào xây dựng, ứng dụng công nghệ để giảm chi phí, rút ngắn thời gian thi công và bảo đảm chất lượng công trình đạt chuẩn theo đặt hàng của Nhà nước.

Sự phân công rõ ràng này triệt tiêu tình trạng “thả nổi” giá thuê, đảm bảo tính công bằng xã hội và tối ưu hóa hiệu quả đồng vốn ngân sách.

Nghị quyết 303 cũng định hướng ưu tiên nhà ở cho thuê, nhất là mô hình chung cư cho thuê có hạ tầng đồng bộ tại các đô thị lớn, khu công nghiệp, khu kinh tế, khu vực phát triển theo định hướng giao thông công cộng (TOD), các vùng động lực và hành lang kinh tế quan trọng.

Đây là điều kiện then chốt để tránh tình trạng xây nhà ở cho thuê tại nơi có đất nhưng thiếu trường học, bệnh viện, thương mại và giao thông công cộng.

Ông Nguyễn Anh Quê, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Tập đoàn Đầu tư và Phát triển G6 (G6 Group), cho rằng bên cạnh câu chuyện tăng nguồn cung và khả năng tiếp cận của người dân, cần quan tâm đến thanh khoản thực tế của các dự án.

Theo ông Quê, hiện có những dự án nhà ở xã hội hoàn thành nhưng bán chậm. Ông dẫn trường hợp một dự án tại ngoại thành Quy Nhơn mở bán từ tháng 3 nhưng đến nay mới bán được hơn 20 căn. Một dự án gần đó mở bán từ năm 2021 với 4 tòa nhà nhưng vẫn chưa bán hết 2 tòa.

Tại Phổ Yên, Thái Nguyên, nơi tập trung các khu công nghiệp lớn và nhu cầu nhà ở xã hội cao, ông Quê cũng cho biết có dự án quy mô khoảng 1.000 căn nhưng chỉ bán được vài chục căn.

Kết quả này cho thấy yêu cầu không chỉ là tháo gỡ vướng mắc để dự án có thể tiếp tục, mà còn phải kiên quyết xử lý những trường hợp không đủ điều kiện triển khai, không để đất đai và các nguồn lực xã hội bị “giam” trong những dự án kéo dài.

Rõ tình trạng, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ

Trong quá trình phát triển, đất đai là một trong những nguồn lực quan trọng của thành phố. Vì vậy, việc nhiều dự án ngoài ngân sách chậm triển khai không chỉ làm chậm tiến độ đầu tư, mà còn ảnh hưởng đến hiệu quả khai thác, sử dụng đất, tác động đến quy hoạch và đời sống người dân tại khu vực có dự án.

Từ yêu cầu đó, thực hiện chỉ đạo của Thành ủy, UBND thành phố và các nhiệm vụ tại Kế hoạch số 126/KH-UBND ngày 29-3-2026, Văn bản số 4495/UBND-NNMT ngày 28-8-2026 cùng các văn bản liên quan, Sở Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục phối hợp với các sở, ngành, UBND các xã, phường rà soát, phân loại, xác định hướng xử lý đối với từng dự án.

Đến ngày 21-9-2026, trong tổng số 300 dự án được rà soát, 10 dự án đã được đưa ra khỏi danh mục dự án chậm triển khai. Trong đó, 8 dự án đã chấm dứt đầu tư; Sở Tài chính đã có quyết định chấm dứt đối với 1 dự án và tham mưu, đề xuất UBND thành phố chấm dứt đối với 7 dự án. Hai dự án đã hoàn thành đầu tư xây dựng, được Sở Nông nghiệp và Môi trường rà soát, đề xuất đưa ra khỏi danh sách.

290 dự án còn lại tiếp tục được xử lý, theo dõi, đôn đốc. Đáng chú ý, trong số này có 115 dự án đã giải quyết các khó khăn, vướng mắc, đang hoàn thiện thủ tục hoặc triển khai xây dựng. Sở Nông nghiệp và Môi trường theo dõi, xử lý 62 dự án; Sở Xây dựng 14 dự án; Sở Tài chính 13 dự án; UBND các xã, phường 26 dự án. Đây là nhóm dự án cần được thúc đẩy để chuyển kết quả tháo gỡ về thủ tục thành tiến độ thực tế. Bởi nếu chỉ dừng ở việc xác định đã tháo gỡ khó khăn mà không tiếp tục kiểm tra, đôn đốc, thì nguy cơ chậm triển khai có thể tái diễn.

Các dự án chậm triển khai gây lãng phí nguồn lực. Ảnh: Doãn Thành

Một nhóm khác gồm 15 dự án tạm dừng thực hiện để rà soát theo bản án, kết quả giải quyết của các cơ quan tư pháp và quy hoạch các dự án lớn được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Với nhóm này, việc xử lý phải bảo đảm căn cứ pháp lý, quy hoạch, tránh phát sinh những hệ quả mới trong quá trình triển khai.

Đặc biệt, 160 dự án đã được xác định hướng giải quyết khó khăn, vướng mắc, thời gian hoàn thành và giao nhiệm vụ cho từng cơ quan chủ trì. Trong đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, theo dõi, xử lý 64 dự án; Sở Tài chính 58 dự án; Sở Xây dựng 2 dự án; Thanh tra thành phố 12 dự án; Thuế thành phố Hà Nội 4 dự án; UBND các xã, phường 20 dự án.

Việc phân loại cụ thể 300 dự án cho thấy cách tiếp cận đang chuyển mạnh từ rà soát theo danh sách sang xử lý theo từng trường hợp. Dự án nào đã tháo gỡ được thì thúc đẩy triển khai; dự án nào còn vướng thì xác định rõ vướng ở đâu, cơ quan nào chịu trách nhiệm và thời hạn giải quyết; dự án nào phải tạm dừng thì xác định rõ căn cứ để tiếp tục theo dõi.

Quan trọng hơn, việc xác định cơ quan chủ trì đối với từng dự án tạo cơ sở để tăng cường trách nhiệm trong tổ chức thực hiện. Đây là yếu tố then chốt để công tác xử lý dự án chậm triển khai không dừng ở việc tổng hợp, báo cáo, mà phải tạo chuyển biến thực chất trên thực địa.

Tháo gỡ đi đôi với kiên quyết xử lý

Thời gian tới, yêu cầu đặt ra đối với 290 dự án còn lại là tiếp tục xử lý theo tiến độ cụ thể, gắn với trách nhiệm của từng sở, ngành, UBND các xã, phường và nhà đầu tư.

Đối với 115 dự án đã được giải quyết khó khăn, vướng mắc, trọng tâm là hoàn thiện các thủ tục còn lại, đôn đốc nhà đầu tư triển khai xây dựng, đưa dự án vào sử dụng theo tiến độ đã xác định. Những vấn đề phát sinh phải được kịp thời xử lý, không để các dự án đã được tháo gỡ tiếp tục kéo dài.

Với 15 dự án tạm dừng, các cơ quan chức năng tiếp tục theo dõi kết quả giải quyết của cơ quan tư pháp, bản án và tiến độ hoàn thiện quy hoạch. Khi có đủ cơ sở pháp lý, tham mưu cấp có thẩm quyền chỉ đạo triển khai hoặc xử lý theo quy định.

Đối với 160 dự án đã xác định hướng xử lý, các cơ quan được giao chủ trì phải tập trung thực hiện đúng nội dung, tiến độ đã xác định; định kỳ cập nhật kết quả, đồng thời làm rõ nguyên nhân đối với những trường hợp không hoàn thành đúng thời hạn và đề xuất biện pháp xử lý.

Trong số các điểm nghẽn cần tập trung giải quyết, bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng là nội dung được xác định rõ trách nhiệm phối hợp. Sở Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục hướng dẫn, đôn đốc UBND các xã, phường thực hiện theo thẩm quyền; đồng thời tổng hợp những khó khăn, vướng mắc vượt thẩm quyền để báo cáo UBND thành phố xem xét, chỉ đạo.

Tuy nhiên, tháo gỡ khó khăn không có nghĩa là kéo dài thời gian tồn tại của những dự án không còn khả năng thực hiện. Đối với các dự án không đủ điều kiện tiếp tục triển khai, thành phố tiếp tục rà soát căn cứ pháp lý và thực hiện các thủ tục cần thiết để tham mưu xử lý theo quy định. Trường hợp đủ điều kiện, phải kiên quyết đề xuất thu hồi đất, chấm dứt dự án.

Tinh thần này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh Hà Nội đang đặt yêu cầu cao về khai thác hiệu quả các nguồn lực phục vụ phát triển. Mỗi khu đất được đưa vào một dự án nhưng chậm triển khai trong thời gian dài đồng nghĩa với việc nguồn lực đất đai chưa được phát huy đầy đủ giá trị. Cùng với đó là những tác động liên quan đến quy hoạch, hạ tầng và quyền lợi của người dân trong khu vực dự án.

Do đó, xử lý dự án chậm triển khai cần được nhìn nhận đồng thời ở cả hai chiều: Tạo điều kiện tối đa cho những dự án có khả năng triển khai và xử lý dứt điểm những dự án không đủ điều kiện. Chỉ như vậy mới bảo đảm nguyên tắc sử dụng đất tiết kiệm, hiệu quả, đúng quy định; đồng thời tạo môi trường đầu tư minh bạch, kỷ cương.

Cùng với xử lý từng dự án, thành phố tiếp tục cập nhật, hoàn thiện danh mục 300 dự án theo kết quả thực tế. Những dự án đã hoàn thành, đủ điều kiện sẽ được đưa ra khỏi danh mục; những dự án cần chuyển cơ quan chủ trì sẽ được cập nhật theo chức năng, nhiệm vụ.

Một danh mục được cập nhật đầy đủ, chính xác sẽ là cơ sở quan trọng để công tác chỉ đạo, điều hành đi vào thực chất. Qua đó, từng bước hình thành cơ chế quản lý theo hướng rõ dự án, rõ vướng mắc, rõ cơ quan chủ trì, rõ tiến độ và rõ trách nhiệm.

Với cách làm này, việc xử lý 300 dự án ngoài ngân sách chậm triển khai không chỉ nhằm giải quyết những tồn tại trước mắt, mà còn hướng tới mục tiêu lớn hơn là khơi thông nguồn lực đất đai, nâng cao hiệu quả đầu tư và bảo đảm mỗi nguồn lực của thành phố được đưa vào sử dụng đúng mục đích, đúng quy định, phục vụ hiệu quả hơn cho quá trình phát triển Thủ đô.