Author: bachdn

Rõ khái niệm, thống nhất cách xử lý ngân sách cuối năm

Góp ý hồ sơ dự thảo Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất), ĐBQH Trần Nhật Minh (Nghệ An) đề nghị làm rõ một số khái niệm và quy định liên quan đến xử lý ngân sách cuối năm, bảo đảm thống nhất cách hiểu và thực hiện giữa các địa phương.

Tại khoản 14 Điều 4, dự thảo quy định: “Dự toán chi còn lại của cấp ngân sách là dự toán chi của cấp ngân sách đã được cấp có thẩm quyền quyết định nhưng hết năm ngân sách chưa phân bổ, sử dụng, bao gồm cả dự phòng (nếu có)”.

ĐBQH Trần Nhật Minh (Nghệ An) phát biểu

Theo đại biểu, quy định này đã làm rõ đối với phần dự toán chi chưa phân bổ nhưng có thể dẫn đến cách hiểu rằng các khoản đã giao cho đơn vị sử dụng ngân sách, đến hết năm chưa sử dụng hết, còn nhiệm vụ chi và được phép chuyển nguồn sang năm sau cũng thuộc phạm vi “dự toán chi còn lại của cấp ngân sách”. Cách xác định như vậy chưa phù hợp với bản chất của khoản kinh phí đã được giao dự toán và đang tiếp tục thực hiện theo chế độ chuyển nguồn.

Khái niệm này là căn cứ quan trọng để xác định nguồn tăng thu, dự toán chi còn lại, chuyển nguồn và xử lý ngân sách cuối năm. Nếu không được quy định, hướng dẫn rõ có thể dẫn đến cách hiểu và thực hiện khác nhau giữa các địa phương.

Vì vậy, đại biểu đề nghị xác định “dự toán chi còn lại của cấp ngân sách” là phần dự toán đã được cấp có thẩm quyền quyết định nhưng hết năm ngân sách chưa phân bổ, bao gồm cả dự phòng ngân sách; không bao gồm khoản đã giao cho đơn vị sử dụng ngân sách, còn nhiệm vụ chi và được phép chuyển nguồn. Các khoản đã giao nhưng không được phép chuyển nguồn thì bị hủy dự toán theo quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước.

Tại khoản 43 Điều 4, dự thảo quy định: “Nợ đọng xây dựng cơ bản là giá trị khối lượng thực hiện đã được nghiệm thu của chương trình, nhiệm vụ, dự án đầu tư công nhưng chưa được cấp có thẩm quyền giao danh mục và mức chi đầu tư công 5 năm, không bao gồm các dự án đầu tư công khẩn cấp, dự án đầu tư công đặc biệt, dự án đã thực hiện chuyển tiếp qua kỳ kế hoạch đầu tư công 5 năm tiếp theo”.

Đại biểu cho rằng, khái niệm này chưa bao quát trường hợp dự án được bố trí kế hoạch hằng năm từ nguồn tăng thu, dự toán chi còn lại. Đây là những nguồn phát sinh hằng năm, chưa thể dự toán trước để đưa vào kế hoạch đầu tư công trung hạn, nên cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện.

Các ĐBQH tham dự thảo luận tổ

Đại biểu cũng đề nghị phân biệt rõ khoản dự toán chi ngân sách chưa phân bổ thuộc dự phòng ngân sách theo khoản 8 Điều 4 và Điều 11 với khoản dự toán chưa phân bổ chi tiết quy định tại điểm a khoản 2 Điều 31 và điểm d khoản 4 Điều 32. Qua đó, bảo đảm tuân thủ quy định tại khoản 1 Điều 11 về mức bố trí dự phòng từ 2% đến 5% tổng chi ngân sách mỗi cấp, trong đó bao gồm khoản chi cho những nhiệm vụ cần thiết khác thuộc nhiệm vụ chi của từng cấp ngân sách nhưng chưa được dự toán; đồng thời hạn chế tình trạng các khoản chưa phân bổ chi tiết ngoài dự phòng chiếm tỷ trọng lớn trong dự toán hằng năm.

Đối với điểm l khoản 3 Điều 86, đại biểu đề nghị bổ sung cụm từ “ý kiến của cơ quan có thẩm quyền” vào quy định về các khoản kinh phí phải hoàn trả ngân sách cấp trên. Thực tế, một số khoản phải hoàn trả không phát sinh từ kết luận, kiến nghị của cơ quan thanh tra, kiểm toán mà được xác định trên cơ sở ý kiến của cơ quan có thẩm quyền trong quá trình rà soát, thẩm định, xác nhận số liệu, như kinh phí thực hiện các chính sách an sinh xã hội do Trung ương ban hành.

Trường hợp địa phương đã có văn bản báo cáo hoặc được cơ quan có thẩm quyền xác định nghĩa vụ hoàn trả thì cần có cơ sở pháp lý để hạch toán, chuyển nguồn và hoàn trả ngân sách cấp trên. Việc bổ sung sẽ bảo đảm bao quát đầy đủ các trường hợp phát sinh và tạo cơ sở pháp lý thống nhất cho địa phương thực hiện.

Các ĐBQH tỉnh Nghệ An dự thảo luận tại tổ

Về Điều 91, đại biểu Trần Nhật Minh đề nghị nghiên cứu bỏ quy định UBND phải báo cáo Thường trực HĐND cùng cấp cho ý kiến trước khi trình HĐND phê chuẩn quyết toán ngân sách địa phương. Hồ sơ quyết toán đã phải qua quy trình thẩm tra của Ban Kinh tế – Ngân sách trước khi trình HĐND xem xét, quyết định.

Việc bổ sung bước xin ý kiến Thường trực HĐND sẽ làm phát sinh thủ tục, kéo dài thời gian hoàn thiện hồ sơ, trong khi Luật Tổ chức chính quyền địa phương không quy định thẩm quyền này của Thường trực HĐND.

Đồng bộ hệ thống kế hoạch, phân định rõ thẩm quyền

Từ góc độ hệ thống kế hoạch, ĐBQH Nguyễn Trường Giang (Lâm Đồng) cho rằng, việc hợp nhất Luật Ngân sách nhà nước và Luật Đầu tư công phải được thể hiện đồng bộ. Theo đó, kế hoạch đầu tư công trung hạn cần được tích hợp vào kế hoạch tài chính 5 năm; dự toán ngân sách nhà nước hằng năm phải bao gồm dự toán chi đầu tư công.

ĐBQH Nguyễn Trường Giang (Lâm Đồng) phát biểu

Đồng thời, cần rà soát, sửa đổi các luật có liên quan như Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư, Luật Quản lý, sử dụng tài sản công… để bảo đảm đồng bộ với những thay đổi về phân cấp và quản lý nguồn lực.

Đại biểu nhấn mạnh, phân cấp phải tuân thủ Hiến pháp. Thẩm quyền quyết định dự toán ngân sách nhà nước, nhất là nguồn ngân sách trung ương, trong đó có phần dự phòng 10% chưa phân bổ, thuộc Quốc hội. Trường hợp cần linh hoạt trong điều hành, Quốc hội có thể ủy quyền cho Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định phân bổ và báo cáo tại kỳ họp gần nhất.

Khi chuyển nhiệm vụ từ Chính phủ xuống chính quyền địa phương, đặc biệt là cấp xã, phải phân bổ nguồn lực tương ứng; không thể chỉ giao thêm nhiệm vụ, thẩm quyền mà không bảo đảm điều kiện thực hiện.

Các ĐBQH tỉnh Lâm Đồng dự phiên thảo luận tại tổ

Cùng nhấn mạnh yêu cầu đổi mới thực chất, ĐBQH Dương Khắc Mai (Lâm Đồng) cho rằng, việc hợp nhất phải tạo chuyển biến trong cơ chế quản lý nguồn lực công, không chỉ là sự tích hợp về kỹ thuật. Quy trình lập, phân bổ, giao dự toán và điều hành ngân sách cần được đơn giản hóa nhưng vẫn phải bảo đảm yêu cầu đặc thù của đầu tư công, nhất là quản lý theo vòng đời dự án, điều kiện bố trí vốn, tiến độ, giải ngân và đánh giá hiệu quả. Việc tích hợp kế hoạch đầu tư công trung hạn vào kế hoạch tài chính 5 năm cũng phải đi kèm các nguyên tắc, tiêu chí, thứ tự ưu tiên và cơ cấu phân bổ vốn rõ ràng.

Thẩm quyền quyết định của Quốc hội, HĐND và thẩm quyền điều hành của Chính phủ, UBND phải được phân định rõ, không để việc điều chỉnh làm thay đổi các chỉ tiêu lớn và cơ cấu nguồn lực đã được cơ quan dân cử quyết định. Luật cũng cần quy định khung tiêu chí, nguyên tắc và giới hạn phân loại dự án nhóm A, B, C, không giao toàn bộ cho Chính phủ.

ĐBQH Dương Khắc Mai (Lâm Đồng) phát biểu

Theo đại biểu, thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư và quyết định đầu tư của cấp xã phải phù hợp với quy mô, tính chất dự án, nguồn vốn và năng lực thực tế; đồng thời có cơ chế hỗ trợ địa phương chưa đáp ứng yêu cầu. Kết quả đánh giá sau đầu tư phải được sử dụng để xác định trách nhiệm và làm căn cứ giao dự án, phân bổ vốn ở giai đoạn tiếp theo.

Đại biểu cũng đề nghị kiểm soát chặt vốn vay và bội chi ngân sách địa phương, theo dõi riêng từng khoản vay, mục đích sử dụng, chi phí vay và nguồn trả nợ. Cơ chế linh hoạt giữa chi đầu tư và chi thường xuyên không được làm thay đổi bản chất nhiệm vụ, trở thành cách né tránh thủ tục đầu tư công, chia nhỏ dự án hoặc dịch chuyển nguồn lực đầu tư sang chi thường xuyên.

Toàn cảnh phiên thảo luận Tổ 7, sáng 19/8.

Đối với dự phòng ngân sách, quỹ dự trữ tài chính và số tăng thu trong năm, cần quy định rõ điều kiện, thứ tự ưu tiên sử dụng, trước hết là giảm bội chi, trả nợ, tăng dự phòng và xử lý nhiệm vụ cấp bách. Việc chuyển nguồn vốn đầu tư công phải được thu hẹp, căn cứ nguyên nhân chậm giải ngân, mức độ hoàn thành thủ tục và khả năng thực hiện; nếu hết thời hạn được phép mà vẫn không giải ngân hết thì phải hủy dự toán và xem xét trách nhiệm.

ĐBQH Dương Khắc Mai đồng thời đề nghị đẩy mạnh số hóa, kết nối dữ liệu quản lý ngân sách với cơ sở dữ liệu quốc gia về đầu tư công; đầu tư hạ tầng số và đào tạo cán bộ, nhất là ở cấp xã. Các quy định chuyển tiếp phải bảo đảm không làm gián đoạn kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026–2030 và các chương trình, dự án đang triển khai.

Đồng chí Lê Đức Thái, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa chủ trì phiên thảo luận tổ. Ảnh: Lâm Hiển

Thảo luận về việc tích hợp 4 chương trình mục tiêu quốc gia thành 1 chương trình mục tiêu quốc gia, các ĐBQH cho rằng chủ trương này là đúng, trúng, phù hợp và rất cần thiết nhằm giảm giao thoa, trùng lặp; phân bổ nguồn lực linh hoạt hơn, tăng tính chủ động và trách nhiệm của địa phương, đồng thời tạo điều kiện để người dân được tiếp cận đồng bộ các chính sách.

Các đại biểu đề nghị việc phân bổ, điều chuyển nguồn lực trước hết phải căn cứ vào mục tiêu, mức độ khó khăn và nhu cầu thực tế. Nếu máy móc dựa vào tiến độ giải ngân, những địa bàn khó khăn, năng lực tổ chức thực hiện còn hạn chế có nguy cơ lại là những nơi mất đi nguồn lực cần thiết cho phát triển.

ĐBQH Cao Thị Xuân, Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa. Ảnh: Lâm Hiển

Tán thành với sự cần thiết tích hợp 4 chương trình thành một chương trình mục tiêu quốc gia tổng thể, ĐBQH Cao Thị Xuân, Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa cho rằng, vấn đề quan trọng không nằm ở việc hợp nhất về tên gọi hay đưa các chương trình hiện hành vào chung một nghị quyết, mà phải tạo được sự thay đổi thực chất trong mục tiêu, cơ chế tổ chức và phương thức triển khai.

Việc tích hợp phải bảo đảm nguyên tắc kế thừa, không làm mất đi các mục tiêu, cơ chế và chính sách đặc thù đã được Quốc hội quyết định; đồng thời, nội dung nghị quyết phải thể hiện đúng tinh thần “tích hợp thực chất, không phải tích hợp cơ học”. Đại biểu đề nghị tiếp tục rà soát để tạo sự thống nhất thực sự giữa các mục tiêu, cơ chế tổ chức và phương thức triển khai.

ĐBQH Phan Thị Thùy Linh, Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa. Ảnh: Lâm Hiển

Cùng quan điểm không để việc tích hợp làm mờ nhạt các mục tiêu đặc thù, ĐBQH Phan Thị Thùy Linh, Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa nhấn mạnh, mỗi mục tiêu của 4 chương trình hiện hành đều gắn với những yêu cầu phát triển cụ thể. Vì vậy, tích hợp là để thống nhất mục tiêu chung, cơ chế quản lý và nguồn lực, nhưng những nội dung đặc thù về văn hóa, y tế, giáo dục, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi vẫn phải được bảo đảm.

Theo đại biểu, nếu không có cơ chế theo dõi riêng, có thể xuất hiện xu hướng địa phương ưu tiên các công trình lớn, dễ giải ngân, trong khi những nhiệm vụ tác động trực tiếp đến đời sống người dân như hỗ trợ sinh kế, giảm nghèo, y tế cơ sở, dinh dưỡng học đường hay thiết chế văn hóa cơ sở lại bị xếp sau. Vì vậy, đại biểu tán thành việc hệ thống mục tiêu được thể hiện thành phụ lục chi tiết theo từng nhóm lĩnh vực, đồng thời đề nghị thống kê riêng nguồn vốn và kết quả đầu ra của từng nhóm mục tiêu trên hệ thống dữ liệu.

ĐBQH Phan Thị Thùy Linh cũng đề nghị cân nhắc kỹ việc lấy kết quả giải ngân làm tiêu chí quyết định mức vốn hỗ trợ. Nguyên tắc phân bổ trước hết phải căn cứ vào mục tiêu, mức độ khó khăn và đối tượng ưu tiên; kết quả thực hiện nên được sử dụng ở bước sau để điều chỉnh và khuyến khích những nơi làm tốt.

ĐBQH Lương Thị Hoa, Phó Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa. Ảnh: Lâm Hiển

Từ thực tiễn từng tham gia Ban Chỉ đạo thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia ở cấp huyện và cấp xã, ĐBQH Lương Thị Hoa, Phó Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa cũng đánh giá việc tích hợp 4 chương trình ở thời điểm hiện nay là đúng, trúng và cần thiết, để giảm đầu mối, giảm thủ tục, tăng hiệu quả.

Nghị quyết được ban hành sẽ góp phần tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, nâng cao hiệu quả thực hiện các chương trình, qua đó góp phần thúc đẩy tăng trưởng “2 con số”.

Đại biểu Lương Thị Hoa đề nghị trao quyền chủ động hơn cho UBND các tỉnh, thành phố trong tổ chức lồng ghép nguồn vốn, phù hợp với điều kiện và khả năng cân đối của từng địa phương. Đồng thời, đại biểu cũng chỉ ra mâu thuẫn cần được xử lý giữa nhu cầu đầu tư và khả năng hấp thụ vốn. Nhiều địa phương có năng lực hấp thụ vốn thấp lại chính là những địa bàn khó khăn và cần đầu tư nhiều nhất. Nếu chỉ dựa vào kết quả giải ngân để ưu tiên bổ sung vốn cho những nơi làm tốt, còn những nơi giải ngân chậm bị cắt giảm hoặc không được bổ sung nguồn lực, khoảng cách phát triển giữa các địa phương có thể tiếp tục gia tăng.

Từ thực tế này, ĐBQH Lương Thị Hoa đề nghị có giải pháp hỗ trợ thiết thực cho những địa phương khó khăn nâng cao năng lực tổ chức thực hiện, qua đó vừa đáp ứng nhu cầu đầu tư, vừa bảo đảm nguồn lực được sử dụng hiệu quả.

ĐBQH Vũ Tiến Dũng, Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa. Ảnh: Lâm Hiển

ĐBQH Vũ Tiến Dũng, Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa cũng cho rằng, mục tiêu của việc hợp nhất không chỉ là giảm đầu mối, thủ tục mà quan trọng hơn phải bảo đảm chính sách đến với người dân nhanh hơn, đúng đối tượng và tạo chuyển biến thực chất, nhất là đối với người nghèo, đồng bào vùng khó khăn và đặc biệt khó khăn.

Đề cập cơ cấu nguồn lực, ĐBQH Vũ Tiến Dũng cho rằng không nên áp dụng một cách cơ học tỷ lệ 75% vốn đầu tư công và 25% kinh phí thường xuyên, bởi có thể dẫn tới thiếu nguồn lực cho những nhiệm vụ quan trọng như hỗ trợ sinh kế, đào tạo nghề, giáo dục, y tế, văn hóa và các chính sách đặc thù. Việc phân bổ cần linh hoạt hơn, phù hợp với đặc điểm của từng nhóm nhiệm vụ và từng địa bàn.

ĐBQH Bùi Văn Dũng, Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa. Ảnh: Lâm Hiển

Góp ý vào Định hướng xây dựng dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất), đại biểu Bùi Văn Dũng, Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa cho rằng: việc hợp nhất Luật Ngân sách nhà nước và Luật Đầu tư công, không nên chỉ hiểu là nhập hai đạo luật, mà quan trọng hơn là “nối được quyết định chi tiền với trách nhiệm về hiệu quả của đồng tiền đó”.

Đại biểu đề nghị Luật phân biệt rõ hơn giữa “kiểm soát chi” và “chịu trách nhiệm về chi”. Đối với đơn vị sự nghiệp công lập đã được giao tự chủ, theo đại biểu, nên chuyển mạnh hơn từ “kiểm soát từng khoản chi” sang “kiểm soát kết quả và trách nhiệm của người quyết định chi”.

Đối với việc tăng thu và chuyển nguồn, đại biểu cho rằng: Dự thảo mở rộng quyền chủ động là đúng. Nhưng nếu dự toán thu thấp thì cuối năm dễ có “tăng thu”; chi chưa hết thì tiếp tục được chuyển nguồn, vô hình chung chúng ta có thể tạo ra động cơ dự toán an toàn và giải ngân chậm. Vì vậy, theo đại biểu, cần xác lập một nguyên tắc: Tiết kiệm thì phải được khuyến khích; chậm chi thì không thể được coi là tiết kiệm. Chuyển nguồn phải là ngoại lệ có điều kiện. Khoản chuyển nguồn kéo dài cần công khai theo từng đơn vị và phải trở thành một chỉ số đánh giá người đứng đầu. Bởi “kỷ luật ngân sách không chỉ là chi đúng, mà còn phải chi đúng lúc”.

Từ trải nghiệm quản lý thực tế, đại biểu đề nghị Luật giải quyết rõ một quan hệ: “quyền quyết định đến đâu, trách nhiệm phải đến đó”. Nếu làm được điều này, chúng ta sẽ giảm được một tình trạng khá phổ biến trong quản lý ngân sách: nhiều người cùng kiểm soát một đồng tiền, nhưng chưa chắc đã có một người chịu trách nhiệm đến cùng về hiệu quả của đồng tiền ấy.

Đối với Định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024; Định hướng chính sách sửa đổi Luật Nhà ở năm 2023; Định hướng chính sách sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản, các đại biểu bày tỏ sự thống nhất cao về sự cần thiết sửa đổi các luật này; đồng thời đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát những quy định còn bất cập, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất giữa các luật, tháo gỡ vướng mắc trong thực tiễn và tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho phát triển kinh tế – xã hội, quản lý, sử dụng hiệu quả nguồn lực đất đai và phát triển thị trường bất động sản lành mạnh, bền vững.

Góp ý vào Định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024, đại biểu Phan Thị Thùy Linh, Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa phát biểu 6 nhóm vấn đề, kèm theo kiến nghị sửa đổi cụ thể về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; giao đất, chuyển mục đích sử dụng đất; thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; phân cấp thẩm quyền quản lý nhà nước về đất đai và một số vấn đề dân sinh cử tri kiến nghị nhiều.

Đại biểu cũng đề nghị Chính phủ đánh giá tác động đầy đủ, lấy ý kiến thực chất các đối tượng chịu sự tác động, đặc biệt là người có đất bị thu hồi và các cơ sở giáo dục, y tế, văn hóa; đồng thời bảo đảm tính ổn định tương đối của chính sách đất đai sau lần sửa đổi này, để người dân và doanh nghiệp yên tâm đầu tư, sản xuất lâu dài.

ĐBQH Lê Thanh Hoàn, Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa. Ảnh: Lâm Hiển

Góp ý vào Định hướng chính sách sửa đổi Luật Nhà ở năm 2023; Định hướng chính sách sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản, đại biểu Lê Thanh Hoàn, Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa cho rằng: Nên nghiên cứu để được hợp nhất hai luật này, đồng thời phải quan tâm nhiều hơn đến quyền lợi của người mua; bởi trên thực tế, phát sinh nhiều tình huống mà người mua không được bảo vệ. Qua phân tích những tình huống phát sinh từ thực tế, đại biểu đề nghị trong thời điểm này nên dừng cho phép mua bán, chuyển nhượng nhà ở hình thành trong tương lai để tránh việc đầu cơ.

Các ý kiến phát biểu của Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa tập trung vào những vấn đề thực tiễn, hướng tới hoàn thiện chính sách theo hướng rõ trách nhiệm, tăng tính chủ động, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực và bảo đảm tốt hơn quyền, lợi ích chính đáng của người dân.

Tham gia Đoàn công tác có đồng chí Nguyễn Minh Tiến, Phó Chủ tịch UBND tỉnh; lãnh đạo các sở, ban, ngành của tỉnh; các đồng chí trong Thường trực, Ban Thường vụ Đảng ủy hai xã.

Đồng chí Lò Minh Hùng làm việc với Ban Thường vụ Đảng ủy xã Chiềng Mai và xã Chiềng Mung.

Các đại biểu dự cuộc làm việc.

Trong 7 tháng đầu năm 2026, Ban Thường vụ Đảng ủy hai xã Chiềng Mai và Chiềng Mung tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện các nhiệm vụ chính trị, đạt nhiều kết quả tích cực. Xã Chiềng Mai chăm sóc 3.790 ha cà phê; thu ngân sách trên địa bàn trên 31,3 tỷ đồng, đạt hơn 652% kế hoạch tỉnh giao. Xã Chiềng Mung duy trì 1.500 ha cà phê, đạt 122,45% kế hoạch và 1.395 ha cây ăn quả; thu ngân sách 32,695 tỷ đồng, đạt 115,71% kế hoạch; hoàn thành Đề án phân loại và được công nhận đơn vị hành chính loại I.

Đồng chí Bí thư Đảng ủy xã Chiềng Mai báo cáo tại cuộc làm việc.

Công tác xây dựng Đảng, củng cố hệ thống chính trị và sắp xếp tổ chức bộ máy tại hai xã được triển khai đúng quy định. Xã Chiềng Mai sắp xếp 10 cơ sở giáo dục còn 6; tổ chức lại 26 chi bộ thôn, bản và 10 chi bộ nhà trường thành 12 chi bộ thôn, bản và 6 chi bộ cơ sở giáo dục; đến ngày 30/7, kết nạp 22 đảng viên mới. Xã Chiềng Mung sắp xếp 42 thôn, bản còn 28, giảm 33,33%; sắp xếp 7 cơ sở giáo dục thành 3 trường; kết nạp 30 đảng viên mới, đạt 78,94% chỉ tiêu. 

Đồng chí Bí thư Đảng ủy xã Chiềng Mung báo cáo tại cuộc làm việc.

Về chuyển đổi số và xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai, xã Chiềng Mai đã tích hợp 38.767 thửa đất vào hệ thống tập trung, trong đó 60,5% đạt tiêu chí “Đúng – Đủ – Sạch – Sống”. Xã Chiềng Mung đã đồng bộ, đối khớp 56.504/63.305 thửa đất, đạt 89,3%, đứng thứ 2 toàn tỉnh về tiến độ cập nhật dữ liệu. Hai xã cũng tích cực triển khai khám sức khỏe định kỳ, sàng lọc miễn phí theo Chỉ thị 17/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ và kế hoạch của UBND tỉnh.

Đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh phát biểu tại cuộc làm việc.

Đối với Dự án đường bộ cao tốc CT03 (Mộc Châu – Sơn La – Điện Biên), đoạn qua xã Chiềng Mai dài 10,1 km, qua 8 bản, ảnh hưởng 90 hộ dân; đoạn qua xã Chiềng Mung dài 6,1 km, dự kiến thu hồi trên 50 ha đất của 200 hộ dân. Xã Chiềng Mung đã rà soát các mỏ đất đắp, bãi thải để tích hợp vào Quy hoạch chung đến năm 2045.

Tại Khu công nghiệp Mai Sơn, xã Chiềng Mung đã phối hợp giải phóng 11.786,5 m² mặt bằng, tiếp tục xử lý 131.754 m² còn lại. Đối với các dự án tồn đọng, xã đã bàn giao mặt bằng thi công 44,5 km tuyến ống thuộc Hệ thống thủy lợi Nà Sản; tập trung tháo gỡ vướng mắc Dự án Nhà máy cấp nước Chiềng Dong.

Hai xã cũng rà soát, xây dựng phương án xử lý trụ sở, điểm trường dôi dư; ưu tiên chuyển giao cho các đơn vị có nhu cầu sử dụng, đồng thời thực hiện đấu giá, cho thuê theo quy định.

Tại cuộc làm việc, xã Chiềng Mai đề nghị tỉnh xem xét bổ sung 1 Phó Chủ tịch UBND xã phụ trách tài chính – kế hoạch; hướng dẫn kiện toàn chức danh Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã; bố trí vốn xây dựng các khu tái định cư phục vụ dự án cao tốc; bổ sung, kéo dài tuyến đường liên xã Chiềng Mai – Mai Sơn vào quy hoạch đường tỉnh 117.

Xã Chiềng Mung đề nghị tỉnh chấp thuận chủ trương đầu tư 2 tuyến giao thông trọng điểm, gồm: tuyến kết nối cao tốc CT03 với Khu công nghiệp Mai Sơn và tuyến từ quốc lộ 279D, xã Mường Bú, đến Khu công nghiệp Mai Sơn, góp phần tăng cường kết nối giao thông, thu hút đầu tư.

Đồng chí Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy phát biểu tại cuộc làm việc.

Phát biểu kết luận cuộc làm việc, đồng chí Lò Minh Hùng ghi nhận, biểu dương những kết quả cấp ủy, chính quyền hai xã Chiềng Mai, Chiềng Mung đạt được thời gian qua. Đồng chí đề nghị Ban Thường vụ Đảng ủy hai xã tiếp thu các ý kiến tại cuộc làm việc; tiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện hiệu quả nghị quyết đại hội Đảng các cấp và kết luận của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm tại cuộc làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Sơn La; tập trung hoàn thành các mục tiêu, chỉ tiêu năm 2026. Đồng thời, duy trì thực hiện nghiêm quy chế làm việc của Ban Chấp hành Đảng bộ xã; triển khai đầy đủ 4 thủ tục hành chính của Đảng trên môi trường điện tử; tiếp tục kiện toàn tổ chức bộ máy của Đảng, chính quyền, MTTQ Việt Nam xã; rà soát, bố trí cán bộ, công chức theo vị trí việc làm, phát huy năng lực, sở trường, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.

Các đồng chí lãnh đạo tỉnh tặng quà Ban Thường vụ Đảng ủy xã Chiềng Mai và xã Chiềng Mung.

Đồng chí giao Ban Thường vụ Đảng ủy xã Chiềng Mai lãnh đạo, chỉ đạo chuẩn bị các điều kiện triển khai Dự án tuyến cao tốc Mộc Châu – Sơn La – Điện Biên. Ban Thường vụ Đảng ủy xã Chiềng Mung phối hợp với Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh và các sở, ngành đẩy nhanh giải phóng mặt bằng diện tích còn lại của Khu công nghiệp Mai Sơn giai đoạn I và tuyến đường từ quốc lộ 6 đến Khu công nghiệp Mai Sơn; tăng cường thu hút đầu tư vào địa bàn. Giao Đảng ủy UBND tỉnh xem xét, giải quyết các kiến nghị của hai xã theo quy định, phù hợp với nguồn lực và điều kiện thực tế của tỉnh; Ban Tổ chức Tỉnh ủy khẩn trương hướng dẫn việc sử dụng, giao biên chế.

Đoàn công tác khảo sát thực địa  khu vực dự kiến xây dựng nút giao kết nối tuyến cao tốc CT03 trên địa bàn xã Chiềng Mai.

Trước đó, đồng chí Lò Minh Hùng cùng Đoàn công tác đã khảo sát thực địa khu vực dự kiến xây dựng nút giao kết nối tuyến cao tốc Mộc Châu – Sơn La – Điện Biên (CT03).

Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Thái Nguyên Nguyễn Đăng Bình chủ trì phiên thảo luận tại Tổ 6

Cần xác định rõ vai trò cơ quan điều phối

Thảo luận tại Tổ 6, các đại biểu hoàn toàn nhất trí chủ trương hợp nhất 4 chương trình mục tiêu quốc gia hiện nay; cơ bản nhất trí các nội dung sửa đổi, bổ sung và các mục tiêu mà dự thảo Nghị quyết đặt ra, cũng như các vấn đề đã được chỉ ra trong báo cáo thẩm tra của Hội đồng Dân tộc…

ĐBQH Nguyễn Thị Thủy (Thái Nguyên) cho rằng: xu hướng tích hợp các chương trình có tính chất gần nhau về phạm vi, đối tượng cũng như địa bàn sẽ tạo tổng xung lực chung trong đầu tư của Nhà nước; góp phần giảm các khâu trung gian để tránh lãng phí, đồng thời giúp địa phương lồng ghép được các hoạt động chung.

“Đây là cách làm rất đổi mới thay vì các chương trình độc lập, đơn lẻ trước đây, thể hiện tính quản trị quốc gia rất tốt…”, ĐBQH Nguyễn Thị Thủy nhấn mạnh.

ĐBQH Nguyễn Thị Thủy (Thái Nguyên) phát biểu

Đại biểu cũng tán thành 5 quan điểm được Chính phủ đề ra trong Tờ trình về việc tích hợp các chương trình mục tiêu quốc gia, đó là: không tích hợp “cơ học”; tổ chức theo nhóm vấn đề và có cơ chế chuyển tiếp để không gián đoạn nhiệm vụ; thiết kế theo logic chính sách chung, chuẩn hóa theo mục tiêu, đối tượng, địa bàn, nguồn lực và sản phẩm đầu ra; giảm đầu mối, giảm văn bản và thủ tục trung gian, tập trung nguồn lực cho đầu tư phát triển và nhiệm vụ trực tiếp tạo kết quả; phân cấp mạnh theo nguyên tắc “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”, gắn với giám sát, đánh giá kết quả…

Các đại biểu dự phiên thảo luận tổ

Về đề xuất cụ thể, theo đại biểu Nguyễn Thị Thủy, cần xác định rõ vai trò của Bộ Nông nghiệp và Môi trường (cơ quan đầu mối điều phối), Bộ Tài chính (điều phối tài chính) và các cơ quan phối hợp (liên quan tới giáo dục, y tế, văn hóa) để đảm bảo vận hành nhịp nhàng từ Trung ương đến địa phương, góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số. Đồng thời, cần có hướng dẫn cụ thể, kịp thời cho 34 địa phương về rà soát các chương trình mục tiêu quốc gia hiện có, đảm bảo triển khai kịp thời ngay sau khi việc tích hợp 4 chương trình được thông qua. Đại biểu đề nghị cần quán triệt quan điểm “giảm văn bản và thủ tục trung gian”, tích hợp nhiều nội dung vào một văn bản hướng dẫn để cán bộ cấp xã dễ tiếp cận và triển khai ngay.

Từ những kinh nghiệm trực tiếp thực hiện chương trình ở giai đoạn trước, đại biểu Hà Sỹ Huân (Thái Nguyên) đánh giá việc tích hợp 4 chương trình mục tiêu quốc gia cùng với những đổi mới trong dự thảo nghị quyết sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn cho cấp cơ sở trong quá trình triển khai thực hiện thời gian tới.

ĐBQH Hà Sỹ Huân (Thái Nguyên) phát biểu

Để tiếp tục tạo thuận lợi trong quá trình triển khai, đại biểu kiến nghị Chính phủ cần tiếp tục đơn giản hóa các thủ tục trong các nghị định hướng dẫn thi hành. Cụ thể, đối với các dự án quy mô nhỏ, kỹ thuật đơn giản và giá trị không cao (như đường giao thông nông thôn, kênh mương, nhà văn hóa), cần có các cơ chế đặc thù để cộng đồng dân cư có thể trực tiếp tiếp cận và thực hiện.

Đại biểu Hà Sỹ Huân cũng nhấn mạnh nhu cầu cấp thiết về cơ chế đặc thù cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số, đặc biệt là trong ứng phó với biến đổi khí hậu. Theo đại biểu, Chính phủ nên xem xét ưu tiên các nội dung phòng chống và giảm thiểu thiên tai trong chương trình, bởi đây là những vấn đề hết sức cấp bách tại các địa phương. Cần có cơ chế cho phép chính quyền địa phương linh hoạt vận dụng nguồn lực của chương trình để di chuyển khẩn cấp các hộ dân nằm trong vùng có nguy cơ sạt lở…

Cần ban hành bộ tiêu chí và các văn bản hướng dẫn cụ thể ngay khi Nghị quyết được thông qua

Quan tâm đến tính phù hợp và “sức sống” của Nghị quyết khi đi vào cuộc sống, ĐBQH Lê Hoàng Hải (TP. Đồng Nai) đã nêu lên thực trạng, dù Quốc hội đã phê duyệt chủ trương đầu tư cho Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026 – 2035, nhưng theo báo cáo của Chính phủ tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, chương trình này vẫn chưa được phân bổ nguồn lực để triển khai. Nguyên nhân chính là do thiếu cơ sở pháp lý, cụ thể là chưa ban hành quy định về nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ vốn ngân sách Trung ương và thiếu các văn bản hướng dẫn thực hiện.

ĐBQH Lê Hoàng Hải (TP. Đồng Nai) phát biểu thảo luận tại tổ

“Thông thường, đối với các dự án hay chương trình, khó khăn lớn nhất là vốn hay năng lực thực thi. Nhưng đối với chương trình mục tiêu quốc gia, không phải chúng ta không có vốn. Năng lực thực thi cũng không phải điểm yếu. Mà vấn đề là thiếu nguyên tắc, tiêu chí và hướng dẫn thực thi”, đại biểu Lê Hoàng Hải phân tích.

Do đó, đại biểu đề nghị ngay sau khi việc tích hợp 4 Chương trình mục tiêu quốc gia được Quốc hội phê duyệt, Chính phủ cần ban hành ngay các quy định về tiêu chí, phương pháp, thời gian thực hiện, đánh giá kết quả đầu ra; trách nhiệm cập nhật, chia sẻ dữ liệu và các cơ chế quản lý, tổ chức thực hiện. Bên cạnh đó cần chỉ đạo các bộ ngành phối hợp ban hành bộ tiêu chí và các văn bản hướng dẫn để các địa phương có cơ sở đối chiếu và cân đối nguồn lực, tránh tình trạng Nghị quyết đã ban hành nhưng thực tế triển khai vẫn chậm…

Các ĐBQH TP. Đồng Nai tham gia thảo luận tổ

Đồng tình với ý kiến của các đại biểu về sự cần thiết tích hợp 4 chương trình mục tiêu quốc gia, ĐBQH Điểu Huỳnh Sang (Đồng Nai) cho rằng: điều này sẽ tránh được tình trạng dàn trải, manh mún trong phân bổ nguồn vốn cũng như triển khai công việc.

ĐBQH Điểu Huỳnh Sang (Đồng Nai) phát biểu

Về chính sách đặc thù (Điều 11),đại biểu đề nghịBan soạn thảo quan tâm đến các địa bàn vừa mới thoát khỏi diện đặc biệt khó khăn hoặc các xã sau khi sáp nhập. Bên cạnh đó, quan tâm nguồn lực đầu tư cho hệ thống thư viện điện tử, xuất bản phẩm điện tử.

Đồng thời, cần đánh giá, phân loại lại các bảo tàng (ngoài các bảo tàng phục vụ nhiệm vụ chính trị). Theo đại biểu, bất cập hiện nay là việc phân hạng bảo tàng (loại 1, 2, 3) để cấp ngân sách gây ra nhiều khó khăn cho việc đầu tư hạ tầng, sưu tầm hiện vật.

Toàn cảnh Tổ 6 gồm: Đoàn ĐBQH tỉnh Thái Nguyên và TP. Đồng Nai tiến hành thảo luận tại tổ

“Nếu Nghị quyết không chú trọng nguồn lực hạ tầng công nghệ số cho bảo tàng thì sẽ khó đáp ứng nhu cầu của Nhân dân và hội nhập quốc tế…”, ĐBQH Điểu Huỳnh Sang nêu quan điểm.