Author: bachdn

Hiện xã tiếp tục kiểm tra, đồng thời nghiên cứu phương án hỗ trợ người dân chuyển đổi nghề, hướng tới chấm dứt hoạt động sơ chế mực xà gây ô nhiễm môi trường trên địa bàn.

Tại những “điểm nóng” trước đây như khu vực kè chắn sóng đầm Đề Gi, nghĩa trang nhân dân An Quang Tây, cảnh quan môi trường đã có chuyển biến rõ rệt.

Hoạt động sơ chế mực xà gây ô nhiễm môi trường khu dân cư tại xã Đề Gi (ảnh chụp trước tháng 5-2026). Ảnh: V.L

Bà Nguyễn Thị Tuyết (thôn An Quang Đông) chia sẻ: “Khoảng 3 tháng trở lại đây, môi trường khu dân cư đã trong lành hơn nhiều. Đây là điều bà con mong mỏi bấy lâu nay. Mong rằng xã tiếp tục thực hiện các giải pháp bền vững, lâu dài để có thể xóa bỏ dứt điểm hoạt động sơ chế mực xà gây ô nhiễm tại địa phương”.

Theo ông Đinh Phước Thắng – Trưởng Phòng Nông nghiệp và Hạ tầng xã Đề Gi, Ban Chỉ đạo và 3 tổ chuyên trách của xã triển khai đồng bộ các biện pháp tuyên truyền, tuần tra, kiểm soát, kịp thời phát hiện và xử lý hoạt động vận chuyển, sơ chế mực xà gây ô nhiễm môi trường.

Các lực lượng tập trung kiểm soát tại những khu vực trọng điểm như nghĩa trang nhân dân An Quang Tây, đê bao chắn sóng, khu vực phía Đông cầu Đề Gi và Cảng cá Đề Gi. Mục tiêu là không để tình trạng sơ chế, phơi mực xà tái diễn sau khi các cơ sở đã ngưng hoạt động.

Bên cạnh đó, xã phối hợp với Ban Quản lý dự án NN&PTNT tỉnh cùng các cơ quan, đơn vị liên quan rà soát, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc; đẩy nhanh tiến độ bồi thường, giải phóng mặt bằng và triển khai Dự án Khu dân cư An Quang Tây theo quy định. Qua đó, góp phần chấm dứt tình trạng lấn chiếm, sử dụng đất dự án làm nơi sơ chế, phơi mực xà.

Nhiều cơ sở sơ chế mực xà tại thôn An Quang Đông đã tự nguyện tháo dỡ giàn phơi mực (ảnh chụp ngày 1.6.2026). Ảnh: V.L

Theo UBND xã Đề Gi, để giải quyết tận gốc tình trạng sơ chế mực xà, chỉ kiểm tra, xử lý là chưa đủ. Một trong những nhiệm vụ quan trọng hiện nay là hỗ trợ người dân chuyển đổi nghề, tạo sinh kế ổn định, phù hợp với định hướng phát triển của địa phương.

Ông Lê Đức Hiền – Trưởng Phòng Văn hóa – Xã hội xã – cho biết: Tổ công tác đã đến thôn An Quang Đông và An Quang Tây tuyên truyền, vận động các hộ, cơ sở thu mua, sơ chế, chủ phương tiện vận chuyển và chủ tàu cá nhận thức rõ tác động của hoạt động mực xà đối với môi trường, đời sống cộng đồng. Qua đó, vận động người dân chấm dứt các hoạt động khai thác, thu gom, mua bán, vận chuyển, sơ chế mực xà gây ô nhiễm; đồng thời chuyển đổi ngành nghề, việc làm phù hợp với định hướng phát triển KT-XH của xã.

Hiện Phòng đang rà soát nhu cầu của những người liên quan đến hoạt động mua bán, vận chuyển, sơ chế mực xà để xây dựng phương án đào tạo nghề, tư vấn, giới thiệu việc làm. Xã cũng phối hợp với các tổ chức tín dụng triển khai vay vốn ưu đãi, hỗ trợ người dân chuyển đổi sản xuất, kinh doanh.

Tuy nhiên, một số hộ vẫn còn lưỡng lự trong lựa chọn nghề mới. Địa phương sẽ tiếp tục vận động, hỗ trợ người dân chuyển đổi nghề, hướng tới chấm dứt hoạt động sơ chế mực xà gây ô nhiễm.

Theo ông Trịnh Minh Bình – Phó Chủ tịch UBND xã Đề Gi, khu vực đầm Đề Gi được quy hoạch trở thành trung tâm đô thị du lịch biển, nghỉ dưỡng cao cấp nên khó bố trí quỹ đất cho khu sơ chế mực xà tập trung, bảo đảm môi trường.

Vì vậy, các cơ sở, hộ gia đình, cá nhân muốn tiếp tục nghề này phải di chuyển đến khu vực phù hợp, không ảnh hưởng môi trường và khu dân cư. “Địa phương tạo điều kiện để người dân phát triển sản xuất, kinh doanh nhưng không thỏa hiệp với hoạt động gây ô nhiễm, ảnh hưởng quy hoạch và định hướng phát triển KT-XH” – ông Bình nhấn mạnh.

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu khẩn trương cập nhật, rà soát, tổng hợp, phân loại và đề xuất giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài. Ảnh: Chinhphu.vn

Ngày 22/8, Thủ tướng Chính phủ ban hành Công điện số 58/CĐ-TTg về việc khẩn trương cập nhật, rà soát, tổng hợp, phân loại và đề xuất giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài.

Công điện được gửi tới Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ; Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; Đài Truyền hình Việt Nam và Đài Tiếng nói Việt Nam.

CÒN 635 DỰ ÁN CHƯA ĐƯỢC RÀ SOÁT, PHÂN LOẠI

Theo Công điện, thực hiện các kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị, Nghị quyết số 29/2026/QH16 của Quốc hội và Quyết định số 1020/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, thời gian qua Bộ Tài chính – Cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo 751 đã nhiều lần đề nghị các bộ, cơ quan trung ương và địa phương rà soát, cập nhật dữ liệu, đề xuất giải pháp tháo gỡ khó khăn cho các dự án tồn đọng, kéo dài trên Hệ thống 751.

Tính đến ngày 31/7/2026, Hệ thống 751 đã ghi nhận 4.619 dự án, đất đai gặp khó khăn, vướng mắc. Trong đó, 3.984 dự án đã được các bộ, cơ quan trung ương và địa phương rà soát, phân loại vào 6 nhóm theo hướng dẫn của Bộ Tài chính; còn 635 dự án chưa được rà soát, phân loại.

Theo tổng hợp của Bộ Tài chính, quá trình xử lý các dự án tồn đọng, kéo dài vẫn còn nhiều hạn chế. Việc cập nhật thông tin lên Hệ thống 751 tại một số nơi còn chậm; số liệu trên hệ thống chưa thống nhất với báo cáo gửi các cơ quan có thẩm quyền.

Đáng chú ý, nhiều dự án có pháp lý phức tạp, kéo dài qua nhiều thời kỳ pháp luật, nhưng thông tin về tình huống, căn cứ pháp lý và đề xuất xử lý còn sơ sài, thiếu chính xác, chưa xác định rõ nguyên nhân cũng như cơ chế, chính sách cần kiến nghị Chính phủ hoặc Quốc hội xem xét.

Bộ Tài chính đã tổng hợp các dự án được đề xuất áp dụng cơ chế, chính sách tháo gỡ và gửi các bộ quản lý chuyên ngành rà soát, xác minh, hướng dẫn hoặc đề xuất cấp có thẩm quyền xử lý.

Tuy nhiên, một số bộ, cơ quan trung ương chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm thành viên Ban Chỉ đạo 751, chưa chủ động nghiên cứu, hướng dẫn hoặc đề xuất cơ chế, chính sách tháo gỡ theo thẩm quyền khi có kiến nghị từ địa phương.

HOÀN THÀNH CẬP NHẬT TRƯỚC NGÀY 15/9

Nhằm giải quyết dứt điểm các dự án tồn đọng, kéo dài, giải phóng nguồn lực cho phát triển kinh tế – xã hội và đáp ứng mục tiêu tăng trưởng “2 con số”, Thủ tướng yêu cầu các tỉnh, thành phố và các bộ, cơ quan được giao làm chủ đầu tư hoặc quản lý dự án khẩn trương rà soát, thống kê, phân loại toàn bộ các dự án tồn đọng.

Bí thư tỉnh ủy, thành ủy, thủ trưởng bộ, ngành, cơ quan phải trực tiếp chỉ đạo; những vấn đề thuộc thẩm quyền phải quyết liệt xử lý dứt điểm, đồng thời xác định rõ vướng mắc và sớm đề xuất phương án đối với những nội dung vượt thẩm quyền.

Các đơn vị phải cập nhật đầy đủ tình hình phân loại và xử lý các dự án khó khăn, vướng mắc, tồn đọng, kéo dài trên Hệ thống 751, không để xảy ra tình trạng còn dự án vướng mắc nhưng không được tổng hợp.

Việc cập nhật phải hoàn thành trước ngày 15/9/2026. Các bộ, ngành, địa phương chịu trách nhiệm toàn diện về tính đầy đủ, chính xác của thông tin, số liệu và phải bảo đảm thống nhất giữa dữ liệu trên Hệ thống 751 với các báo cáo gửi cấp có thẩm quyền.

Đối với các dự án cần Chính phủ hoặc Quốc hội ban hành cơ chế, chính sách, Thủ tướng yêu cầu rà soát đầy đủ danh mục, tình hình triển khai, nguyên nhân vướng mắc, căn cứ pháp lý và giải pháp đề xuất. Các địa phương phải chủ động phối hợp với bộ, ngành quản lý chuyên môn để nghiên cứu phương án xử lý dứt điểm.

Thông tin, kiến nghị của từng dự án cũng phải được chuyển tới cơ quan quản lý chuyên ngành tương ứng, như đất đai, đầu tư, xây dựng, đấu thầu, quy hoạch, tài chính, y tế, năng lượng…, để được hướng dẫn hoặc trình cấp có thẩm quyền ban hành cơ chế xử lý.

Đối với các bộ, cơ quan quản lý chuyên ngành, Thủ tướng yêu cầu chủ động phối hợp với địa phương, rà soát sự cần thiết ban hành cơ chế, chính sách tháo gỡ.

Trường hợp kiến nghị đã có quy định pháp luật điều chỉnh, cơ quan được giao chủ trì phải khẩn trương hướng dẫn để địa phương triển khai ngay, sớm đưa dự án vào hoạt động.

Trường hợp chưa có cơ sở pháp lý để tiếp tục đầu tư, xây dựng và cần báo cáo Chính phủ, Quốc hội, cơ quan chủ trì phải chủ động nghiên cứu giải pháp, tham mưu sửa đổi, bổ sung quy định hoặc đề xuất cơ chế, chính sách đặc thù.

Nếu nội dung vướng mắc thuộc trách nhiệm của bộ, cơ quan khác, đơn vị được phân công phải chuyển kiến nghị đến đúng cơ quan có thẩm quyền và cập nhật lại cơ quan chủ trì xử lý trên Hệ thống 751.

Thủ tướng giao Bộ Tài chính tiếp tục theo dõi, đôn đốc, hướng dẫn các bộ, cơ quan trung ương và địa phương cập nhật dữ liệu; tiếp tục phân loại các dự án phát sinh và chuyển đến cơ quan chức năng xử lý.

Định kỳ hằng tháng hoặc đột xuất, Bộ Tài chính tổng hợp, báo cáo Thủ tướng; đồng thời tham mưu biểu dương đơn vị thực hiện tốt và đề xuất xử lý trách nhiệm đối với những đơn vị, địa phương chậm trễ, không nghiêm túc cập nhật số liệu và xử lý vướng mắc.

Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ và Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương phải trực tiếp chỉ đạo và chịu trách nhiệm trước Thủ tướng về kết quả thực hiện các nhiệm vụ được giao tại Công điện.

Xã Thiên Lộc đã vận động tháo dỡ, xử lý 386/747 công trình vi phạm. Ảnh: PV

Theo báo cáo của UBND xã Thiên Lộc về kết quả xử lý vi phạm đất đai, trật tự xây dựng tháng 8-2026, Phòng Kinh tế xã đã phối hợp với các phòng, ban, đơn vị và lãnh đạo các thôn đẩy mạnh xử lý các vi phạm; đáng chú ý đã tổ chức 5 hội nghị làm việc với các hộ có công trình vi phạm.

Cùng với tuyên truyền, vận động, xã đã lập biên bản hiện trạng, biên bản vi phạm hành chính và biên bản xác minh đối với 75 trường hợp tại các thôn Đại Độ, Sáp Mai, Mai Châu, Mạch Lũng và Đại Đồng. Trên cơ sở đó, UBND xã ban hành 33 quyết định xử phạt vi phạm hành chính và 25 quyết định cưỡng chế buộc thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả.

Lũy kế đến nay, xã Thiên Lộc đã vận động tháo dỡ và xử lý 386/747 công trình vi phạm tồn tại, đạt 51,7%. Hiện còn 361 công trình vi phạm; trong đó, 11 công trình thuộc dự án cải tạo chỉnh trang tuyến đường số 1 xóm mới thôn Võng La đang được Thanh tra thành phố thụ lý do công dân có đơn. Ngoài ra, 85 công trình vi phạm đã có thông báo thu hồi đất, nằm trong 15 dự án.

Theo UBND xã Thiên Lộc, công tác xử lý vi phạm đất đai, trật tự xây dựng đã có chuyển biến tích cực; các vi phạm mới phát sinh được phát hiện, xử lý kịp thời.

Tuy nhiên, tiến độ xử lý một số trường hợp còn chậm, nhất là việc thiết lập hồ sơ do khó khăn trong xác định nguồn gốc, tình trạng pháp lý, hiện trạng sử dụng đất, chủ thể vi phạm và thời điểm vi phạm…

Bộ trưởng Bộ VH-TT-DL Lâm Thị Phương Thanh phát biểu tiếp thu, chỉnh lý dự thảo nghị quyết. Ảnh: QUANG PHÚC

Cuối phiên họp sáng 23-8, đại biểu (ĐB) Quốc hội thảo luận tại hội trường về cơ chế, chính sách áp dụng cho việc di chuyển di tích trong phạm vi thực hiện Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường kết nối Cảng hàng không quốc tế Gia Bình với Thủ đô Hà Nội, đoạn qua địa bàn tỉnh Bắc Ninh và Dự án xây dựng doanh trại Trung đoàn không quân Công an nhân dân.

Trước đó, chiều 22-8, Quốc hội đã nghe tờ trình, báo cáo thẩm tra về vấn đề này. Cụ thể, Chính phủ trình Quốc hội xem xét ban hành nghị quyết cho phép di dời 3 di tích lịch sử – văn hóa cấp tỉnh tại Bắc Ninh, gồm: đền Tân Trăn (xã Lâm Thao), đình Đông Côi (phường Thuận Thành) và đình Tam Sơn (xã Lương Tài), để nhanh chóng bàn giao mặt bằng phục vụ việc hoàn thành đồng bộ sân bay Gia Bình và tuyến đường kết nối, kịp thời phục vụ Hội nghị Cấp cao APEC 2027.

Qua thẩm tra, Ủy ban Văn hóa và Xã hội đề nghị Quốc hội cho phép di chuyển đình Đông Côi, đình Tam Sơn và áp dụng cơ chế bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đặc thù theo Nghị quyết số 256/2025/QH15 về chủ trương đầu tư Dự án xây dựng Cảng hàng không quốc tế Gia Bình đối với 2 di tích này.

Với đền Tân Trăn, do di tích thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Tín ngưỡng, tôn giáo, Ủy ban Văn hóa và Xã hội đề nghị Chính phủ rà soát kỹ lưỡng thực trạng, pháp lý và chưa xem xét đưa nội dung di dời đền Tân Trăn vào nghị quyết lần này.

ĐB Nguyễn Thị Sửu (TP Huế). Ảnh: QUANG PHÚC

Cho ý kiến về nội dung này, các ĐB bày tỏ sự nhất trí cao với việc ban hành nghị quyết của Quốc hội để di chuyển 2 di tích (đình Đông Côi và đình Tam Sơn) nằm trong phạm vi thực hiện dự án đường kết nối Cảng hàng không quốc tế Gia Bình.

Nhằm bảo tồn tối đa giá trị lịch sử, văn hóa sau khi chuyển đến nơi mới, ĐB Nguyễn Thị Sửu (TP Huế) nhấn mạnh: “Việc di dời không thể coi đơn giản là tháo dỡ một công trình rồi dựng lại ở nơi khác”. Theo ĐB, các di tích này không chỉ là kiến trúc vật thể đơn thuần mà còn gắn liền với thần tích, sắc phong, đồ thờ, nghi lễ và ký ức liên tục qua nhiều thế hệ của làng quê Kinh Bắc.

Để việc quyết định di dời thực sự thuyết phục, ĐB đề xuất nghị quyết phải nêu rõ các điều kiện chặt chẽ. Đó là xác định rõ phạm vi áp dụng chỉ cho 2 di tích này trong phạm vi dự án đường kết nối với Thủ đô Hà Nội, tuyệt đối không lợi dụng cơ chế hướng dẫn để tự ý mở rộng thêm đối tượng khác. Việc di chuyển được áp dụng cơ chế đặc thù tại Điều 2 Nghị quyết 256/2025/QH15 của Quốc hội. Đồng thời phải có phương án cụ thể do cơ quan có thẩm quyền quyết định, nhằm bảo tồn tối đa các yếu tố cấu thành và phát huy giá trị di tích sau khi chuyển đến nơi mới; đảm bảo nguyên tắc công khai, minh bạch và bắt buộc phải tham vấn ý kiến của cộng đồng dân cư tại địa phương.

Sau khi nghe ý kiến thảo luận, Bộ trưởng Bộ VH-TT-DL Lâm Thị Phương Thanh cho biết sẽ chưa đưa nội dung di dời đền Tân Trăn vào dự thảo nghị quyết lần này. Bộ trưởng khẳng định, quá trình tổ chức thực hiện phải tuân thủ nghiêm các quy định pháp luật nhằm bảo tồn tối đa và phát huy giá trị của di tích; bảo đảm tính công khai và đồng thuận của người dân.

Theo Bộ trưởng, đình, đền là yếu tố truyền thống gắn liền với làng xã và cộng đồng dân cư. Do đó, khi cộng đồng di chuyển thì việc di chuyển các di tích này theo người dân là điều hoàn toàn phù hợp.

Về mặt thẩm quyền tổ chức, UBND tỉnh Bắc Ninh sẽ là đơn vị trực tiếp thực hiện. Chính phủ sẽ chịu trách nhiệm hướng dẫn và giám sát chặt chẽ toàn bộ quá trình này, để bảo đảm đúng quy định và đạt được các mục tiêu mà Quốc hội đã đề ra.

Đại biểu Nguyễn Thị Sửu – Đoàn ĐBQH TP Huế. Ảnh: Media Quốc hội.

Ngày 23/8, tiếp tục chương trình kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất, Quốc hội thảo luận dự án Nghị quyết về cơ chế, chính sách áp dụng cho việc di chuyển di tích trong phạm vi thực hiện Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường kết nối Cảng Hàng không quốc tế Gia Bình với Thủ đô Hà Nội, đoạn qua địa bàn tỉnh Bắc Ninh và Dự án xây dựng Doanh trại Trung đoàn không quân Công an Nhân dân.

Đại biểu Nguyễn Thị Sửu – Đoàn ĐBQH TP Huế tán thành sự cần thiết ban hành nghị quyết của Quốc hội về việc di chuyển di tích trong phạm vi thực hiện các dự án. Tuy nhiên, theo bà, để quyết định này thực sự thuyết phục, cần nhìn nhận vấn đề từ hai phía: một bên là những công trình hạ tầng chiến lược của tương lai, bên còn lại là những di tích mang theo ký ức lịch sử, tín ngưỡng và bản sắc cộng đồng.

Theo đại biểu, đình Đông Côi và đình Tam Sơn đều là di tích lịch sử – văn hóa cấp tỉnh của Bắc Ninh, gắn bó với đời sống cộng đồng, là nơi sinh hoạt tín ngưỡng, lễ hội và kết nối ký ức làng quê. Vì vậy, nếu phải di chuyển, không thể cho rằng đó chỉ là việc tháo dỡ một công trình rồi dựng lại ở nơi khác.

Đại biểu cho rằng, bên cạnh yêu cầu bảo tồn những giá trị trên là quy mô và tính cấp thiết của các dự án. Tuyến đường kết nối Cảng hàng không quốc tế Gia Bình được xác định là một bộ phận của hệ thống hạ tầng chiến lược, cần hoàn thành đồng bộ để phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027. Dự án xây dựng Doanh trại Trung đoàn Không quân Công an Nhân dân gắn với yêu cầu quốc phòng – an ninh.

Cơ quan thẩm tra cũng đánh giá việc hoàn thành đồng bộ Cảng hàng không quốc tế Gia Bình cùng tuyến đường kết nối là nhiệm vụ cấp bách, yêu cầu tiến độ rất cao. Vì vậy, đây không phải những dự án có thể tùy tiện kéo dài tiến độ. “Tôi cho rằng chính ở đây cần quyết định đặc cách có tầm vóc của Quốc hội. Vấn đề đặt ra là làm thế nào để phát triển mà không làm mất đi những giá trị cốt lõi của di sản?,” đại biểu nêu vấn đề.

Tán thành việc Quốc hội cho phép di chuyển đình Đông Côi và đình Tam Sơn, đại biểu Nguyễn Thị Sửu lưu ý cần kèm theo những điều kiện pháp lý đủ chặt chẽ. Trước hết, Nghị quyết phải xác định rõ phạm vi chỉ gồm hai di tích này trong phạm vi dự án tuyến đường kết nối Cảng hàng không quốc tế Gia Bình với Hà Nội, không sử dụng cơ chế hướng dẫn để mở rộng thêm đối tượng. Đây cũng là hướng được cơ quan thẩm tra thống nhất.

Bên cạnh đó, việc di chuyển phải được đặt trong cơ chế đặc thù do Quốc hội quyết định tại Điều 2 Nghị quyết 256 ban hành năm 2025. Đồng thời, phải có phương án cụ thể do cơ quan có thẩm quyền quyết định, bảo đảm bảo tồn tối đa các yếu tố cấu thành và phát huy giá trị di tích sau khi di chuyển.

Đại biểu cũng đề nghị coi công khai, minh bạch và tham vấn cộng đồng là yêu cầu bắt buộc. Người dân không chỉ được biết di tích sẽ được chuyển đến đâu mà phải được tham gia vào quá trình xây dựng phương án bảo tồn đời sống văn hóa gắn với di tích.

Cùng với đó, trách nhiệm phải đi đôi với thẩm quyền. UBND tỉnh Bắc Ninh phải chịu trách nhiệm về hồ sơ khoa học, phạm vi, ranh giới, phương án di chuyển và kết quả bảo tồn. Chính phủ chịu trách nhiệm chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra và xử lý những vấn đề vượt thẩm quyền.

“Một con đường có thể mở ra không gian phát triển mới; một sân bay có thể tạo động lực mới cho cả vùng; một công trình quốc phòng – an ninh có thể đáp ứng những yêu cầu chiến lược của đất nước. Nhưng một di tích khi mất đi những giá trị cốt lõi thì không dễ gì tạo dựng lại được,” đại biểu Nguyễn Thị Sửu nói và nhấn mạnh, di chuyển không có nghĩa là làm cho di tích ở một chỗ khác, mà phải là một giải pháp để di sản tiếp tục tồn tại, tiếp tục được cộng đồng nhận diện, thực hành và truyền lại.

Theo nữ đại biểu, mục tiêu cuối cùng không phải là lựa chọn giữa quá khứ và tương lai, mà là tìm cách nối quá khứ với tương lai bằng một quyết định phát triển có trách nhiệm của Quốc hội.

Bộ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh. Ảnh: Media Quốc hội.

Bảo đảm hài hòa giữa bảo tồn và phát triển

Phát biểu giải trình, làm rõ vấn đề đại biểu Quốc hội nêu, Bộ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh cho biết, thừa ủy quyền của Chính phủ, Bộ đã thống nhất tiếp thu ý kiến thẩm tra của Ủy ban Văn hóa – Xã hội của Quốc hội và tiếp thu đầy đủ ý kiến kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội đối với nội dung Chính phủ trình tại Tờ trình số 614 và Báo cáo tiếp thu, giải trình số 490 của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.

Theo đó, Chính phủ thống nhất đề nghị áp dụng cơ chế, chính sách di chuyển đối với hai di tích đình Đông Côi và đình Tam Sơn theo Điều 2 Nghị quyết 256 của Quốc hội.

Đối với di tích Đền Tân Trăn, Chính phủ sẽ chỉ đạo rà soát thực trạng, các vấn đề liên quan đến hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo và chưa đưa vào Nghị quyết này.

Chính phủ cũng sẽ tiếp tục tiếp thu, hoàn thiện theo ý kiến của đại biểu, hoàn thiện hồ sơ dự án Nghị quyết của Quốc hội.

Bộ trưởng cho biết, Chính phủ sẽ tiếp tục tiếp thu, hoàn thiện hồ sơ theo ý kiến của các đại biểu Quốc hội, đặc biệt chú trọng trong quá trình tổ chức thực hiện các quy định pháp luật có liên quan nhằm bảo tồn tối đa và phát huy giá trị của di tích.

“Bảo đảm công khai, minh bạch, khách quan, có tham vấn ý kiến của người dân và chỉ thực hiện khi thực sự cần thiết, không còn biện pháp thay thế để bảo tồn tại chỗ; bảo đảm hài hòa giữa bảo tồn và phát triển theo đúng quan điểm của Đảng, Nhà nước và các quy định của pháp luật,” Bộ trưởng cho hay.

Cũng theo Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh, đình, đền là những yếu tố rất truyền thống và gắn với làng xã và cộng đồng dân cư. Do đó, việc di chuyển đến địa điểm mới cần bảo đảm thực hiện theo đúng quy trình về tu bổ di tích, giữ gìn tối đa các yếu tố gốc cấu thành di tích, thực hiện theo các quy định của pháp luật và cũng tiếp tục phát huy giá trị di sản.

“Không chỉ là di chuyển địa điểm mà tinh thần, hồn cốt và những mục tiêu của đình, của đền gắn với truyền thống văn hóa lịch sử của các làng xã, của dân tộc sẽ tiếp tục được phát huy giá trị trong những địa điểm mới,” Bộ trưởng nhấn mạnh.

Bộ trưởng cho biết thêm, theo thẩm quyền, UBND tỉnh Bắc Ninh sẽ tổ chức thực hiện và Chính phủ sẽ có trách nhiệm hướng dẫn, theo sát trong quá trình này để bảo đảm việc thực hiện theo đúng quy định và mục tiêu đã đề ra.

Ảnh minh họa. Nguồn VGP

Theo Giấy phép số 478/GP-UBND ngày 22/8/2026, khu vực được phép thăm dò gồm Hà Long và Hà Long 1, xã Hà Long. Trong đó, khu vực Hà Long có diện tích 117,7 ha; khu vực Hà Long 1 có diện tích 92,84 ha.

Mức sâu được phép thăm dò là +25 m. Phương pháp và khối lượng thăm dò thực hiện theo đề án đã được cơ quan có thẩm quyền thẩm định. Thời gian thăm dò là 36 tháng kể từ ngày giấy phép có hiệu lực.

TỌA ĐỘ, DIỆN TÍCH KHU VỰC THĂM DÒ KHOÁNG SẢN

Công ty TNHH Long Sơn có trách nhiệm lựa chọn đơn vị đủ năng lực thi công; tổ chức giám sát, nghiệm thu các hạng mục theo đúng quy trình kỹ thuật; bảo đảm an toàn lao động, bảo vệ môi trường; áp dụng công nghệ hiện đại, kỹ thuật tiên tiến trong quá trình thăm dò.

Doanh nghiệp phải thu thập đầy đủ, chính xác số liệu, tài liệu và kết quả thăm dò; tiến hành phân tích mẫu tại các cơ sở đạt tiêu chuẩn, làm rõ chất lượng, trữ lượng khoáng sản; thực hiện chế độ báo cáo, trình thẩm định và công nhận kết quả thăm dò theo quy định.

UBND tỉnh yêu cầu Công ty TNHH Long Sơn không được lợi dụng hoạt động thăm dò để khai thác, vận chuyển khoáng sản trái phép ra khỏi khu vực mỏ. Doanh nghiệp chịu trách nhiệm trước pháp luật về khối lượng, chất lượng và tính trung thực của số liệu trong báo cáo kết quả thăm dò.

Trước khi triển khai, Công ty phải thông báo kế hoạch, thời gian thi công và kế hoạch giám sát đề án đến UBND tỉnh, thông qua Sở Nông nghiệp và Môi trường, cùng chính quyền địa phương để phối hợp quản lý, kiểm tra, xác định diện tích, tọa độ và mốc giới khu vực thăm dò trên thực địa.

UBND xã Hà Long có trách nhiệm phối hợp triển khai hoạt động thăm dò; tăng cường bảo vệ khoáng sản chưa khai thác, không để xảy ra tình trạng khai thác, vận chuyển khoáng sản trái phép tại khu vực mỏ.

Từ đầu năm tới nay, nhiều vụ việc đã được rà soát, phân loại, xử lý; đồng thời xã xác định rõ những việc cần tiếp tục tháo gỡ trong thời gian tới.

Một công trình vi phạm trên đất nông nghiệp được tháo dỡ tại xã Hát Môn. Ảnh: Nguyễn Mai

Gỡ từng “nút thắt” từ đất đai

Đất đai được xác định là một trong những lĩnh vực có nhiều vấn đề tồn tại, phức tạp nhất trên địa bàn Hát Môn. Ngay từ đầu năm, xã đã thành lập các tổ công tác chuyên trách, phân công nhiệm vụ cụ thể để xử lý vi phạm đất đai, trật tự xây dựng, vệ sinh môi trường, trật tự đô thị, đồng thời tập trung giải quyết hồ sơ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu. Việc giao ban định kỳ, họp chuyên đề cũng được duy trì nhằm kịp thời tháo gỡ những khó khăn phát sinh.

Thời điểm đầu năm 2026, qua rà soát tại 60 thôn dân cư, Hát Môn xác định 575 trường hợp vi phạm đất đai, trật tự xây dựng. Trong đó có 216 trường hợp sử dụng đất vào mục đích để ở, phi nông nghiệp; 354 trường hợp xây dựng nhà quản lý, nhà trông coi phục vụ sản xuất nông nghiệp có diện tích trên 20m² và 5 trường hợp lấn chiếm đất công do Nhà nước quản lý.

Kết quả xử lý bước đầu cho thấy sự vào cuộc khá quyết liệt. Tính đến hết quý II-2026, với 216 trường hợp sử dụng đất vào mục đích để ở, phi nông nghiệp, xã đã lập biên bản, ban hành quyết định xử lý 131 trường hợp; trong số này có 66 trường hợp đã tháo dỡ hoặc đang tháo dỡ công trình vi phạm.

Đối với 354 trường hợp xây dựng nhà quản lý phục vụ sản xuất nông nghiệp vượt 20m², đã có 308 trường hợp ký cam kết tự tháo dỡ phần công trình vi phạm. Đặc biệt, cả 5 trường hợp lấn chiếm đất công đã được lập hồ sơ, ban hành quyết định khắc phục hậu quả và tự giác tháo dỡ, khôi phục hiện trạng.

Cùng với xử lý vi phạm, Hát Môn tập trung tháo gỡ “điểm nghẽn” trong cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu. Xã đã rà soát 995 thửa đất ở chưa được cấp Giấy chứng nhận, phân loại theo nguồn gốc và tình trạng pháp lý. Trong đó có 180 trường hợp đất có nguồn gốc ông cha để lại; 198 trường hợp đất giao trái thẩm quyền; 335 trường hợp vi phạm trước ngày 1-7-2014; 90 trường hợp có tranh chấp và 192 trường hợp thuộc các dạng khác.

Đáng chú ý, tính đến hết quý II-2026 đã có 123 hồ sơ trong tổng số 995 trường hợp đã được giải quyết, trong đó 72 trường hợp đã được cấp Giấy chứng nhận. Đối với 872 trường hợp còn lại, xã đã phân loại cụ thể nguyên nhân, hướng dẫn người dân hoàn thiện hồ sơ và tổ chức đối thoại.

Một công trình xây dựng trái phép trên đất nông nghiệp tại xã Hát Môn đã tháo dỡ. Ảnh: Nguyễn Mai

Từ ngày 1-1 đến 26-6-2026, toàn xã đã giải quyết 299 hồ sơ thủ tục hành chính về đất đai; trong đó 141 trường hợp được cấp Giấy chứng nhận, 12 trường hợp chuyển cơ quan thuế, 9 trường hợp đang hoàn thiện báo cáo thẩm định, 30 trường hợp niêm yết công khai và 107 trường hợp được đính chính sai sót trên Giấy chứng nhận.

Tuy đã có nhiều chuyển biến song theo Phòng Kinh tế xã Hát Môn, khó khăn phía trước vẫn còn không ít, bởi nhiều hồ sơ có nguồn gốc sử dụng đất qua nhiều thời kỳ, tài liệu địa chính thiếu hoặc không đồng nhất, người sử dụng đất thay đổi nhưng chưa hoàn thiện thủ tục, thậm chí có trường hợp mất chứng từ thực hiện nghĩa vụ tài chính. Vì vậy, xã xác định phải xử lý từng hồ sơ, từng thửa đất, làm rõ nguồn gốc, quá trình sử dụng, biến động, tranh chấp và nghĩa vụ tài chính trước khi quyết định.

Từ “điểm nóng” thành nền nếp

Không chỉ tập trung vào đất đai, Hát Môn đồng thời xử lý những vấn đề liên quan trực tiếp đến chất lượng sống và diện mạo nông thôn.

Trong lĩnh vực môi trường, xã đã rà soát 9 điểm rác tồn đọng tại các khu vực công cộng; tổ chức thu gom, dọn vệ sinh và cắm biển cấm đổ rác, công khai hình thức xử phạt. Rác thải sinh hoạt tại các thôn dân cư cơ bản được thu gom tại nguồn với tần suất mỗi ngày một lần; những khu vực ngõ nhỏ tiếp tục được rà soát để bố trí nhân lực, phương tiện phù hợp. Xã cũng xây dựng 2 nhà phân loại rác thân thiện và mô hình “Ngôi nhà Pin” tại các trường học.

Công tác kiểm tra các cơ sở sản xuất, kinh doanh có phát sinh chất thải được tăng cường. Qua kiểm tra 20 cơ sở, xã đã xử phạt 3 cơ sở với tổng số tiền 180 triệu đồng; yêu cầu 2 đơn vị chấm dứt hoạt động, đồng thời yêu cầu các cơ sở khác thực hiện biện pháp bảo vệ môi trường theo quy định.

Trong lĩnh vực trật tự đô thị và an toàn giao thông, nhiều biện pháp đồng bộ được triển khai. Trong các tháng đầu năm, lực lượng Công an xã ra quân xử lý “điểm nghẽn” tại các địa bàn Tam Hiệp, Ngọc Tảo, Tam Thuấn, cắt dỡ mái che, mái vảy tại 35 hộ vi phạm và di chuyển các cột điện ảnh hưởng đến giao thông. Tuyến đường Tam Thuấn – Thanh Đa – Đền Hát Môn cũng được xây dựng theo hướng “ba nhất” về trật tự, an toàn giao thông, gắn với xây dựng cảnh quan sáng – xanh – sạch – đẹp.

Lực lượng chức năng xã hát Môn ra quân xử lý điểm nghẽn về môi trường. Ảnh: Nguyễn Mai

Đáng chú ý, Hát Môn đã rà soát 6 “điểm đen” thường xuyên xảy ra tai nạn giao thông; phối hợp di dời 73 cột điện để bảo đảm an toàn. Với 200 hộ kinh doanh có nguy cơ lấn chiếm lòng đường, vỉa hè, đã có 155 hộ chủ động tháo dỡ và ký cam kết không tái lấn chiếm. Công tác tuần tra được duy trì 2 buổi mỗi ngày nhằm kịp thời phát hiện, xử lý vi phạm.

Xã cũng rà soát 4 điểm chợ không phù hợp quy hoạch, các tụ điểm kinh doanh tự phát; vận động hộ kinh doanh không sử dụng lòng đường, vỉa hè và bố trí hoạt động tại các chợ truyền thống theo quy định. Đây là những giải pháp nhằm chuyển từ xử lý từng vụ việc sang duy trì nền nếp lâu dài.

Theo Bí thư Đảng ủy kiêm Trưởng ban chỉ đạo xử lý điểm nghẽn xã Hát Môn Nguyễn Đình Sơn, từ nay tới cuối năm, xã Hát Môn tiếp tục xác định rõ phương châm rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ kết quả; tăng cường kiểm tra, giám sát, không để phát sinh vi phạm mới, đồng thời tập trung giải quyết các hồ sơ đất đai đủ điều kiện, xử lý nghiêm trường hợp cố tình vi phạm. Với những vụ việc phức tạp, xã sẽ tiếp tục phân loại, xác minh, làm rõ bản chất để xử lý đúng đối tượng, đúng hành vi, đúng quy định pháp luật.

Liên tiếp các vụ án gây ô nhiễm môi trường

Ngày 13/8, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Khánh Hòa tống đạt các quyết định khởi tố bị can đối với Trần Thị Thúy Linh (SN 1980, trú xã Nam Cam Ranh, Khánh Hòa) và Phạm Yên (SN 1983, trú phường Cam Ranh, Khánh Hòa) để điều tra về hành vi “Gây ô nhiễm môi trường”.

Trần Thị Thúy Linh và Phạm Yên bị khởi tố để điều tra về hành vi “Gây ô nhiễm môi trường”. (Ảnh: Công an Khánh Hòa).

Trước đó, ngày 16/6, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh phối hợp Công an xã Nam Cam Ranh phát hiện một xe tải đang đổ các bao chứa sò, ốc chết trên khu đất của bà Linh tại thôn Hòn Quy, xã Nam Cam Ranh.

Qua điều tra, cơ quan công an xác định, từ tháng 7/2024 đến thời điểm bị phát hiện, Linh đã sử dụng khu đất rộng 2,9ha thuộc quyền sở hữu của mình để tiếp nhận, tập kết và chôn lấp sò, ốc chết do nhiều cá nhân vận chuyển đến.

Linh thỏa thuận với Phạm Yên tìm kiếm, giới thiệu các đầu mối có nhu cầu đổ vỏ sò, ốc chết. Sau khi chất thải được đưa đến khu đất, Linh thuê nhân công bốc dỡ, tập kết phơi khô rồi chôn lấp xuống ao nước trong khu đất nhằm san lấp mặt bằng.

Kết quả điều tra, giám định xác định, tổng khối lượng sò, ốc chết bị tập kết, chôn lấp trái phép tại khu đất của Linh hơn 134 tấn là chất thải rắn thông thường.

Các đối tượng (từ trái sang phải): Lê Thị Kim Trang, Trần Thanh Hùng, Võ Thanh Tùng bị cơ quan chức năng khởi tố.

Đây không phải trường hợp duy nhất bị cơ quan chức năng Khánh Hòa xử lý trong thời gian qua. Ngày 23/5, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh đã khởi tố vụ án “Gây ô nhiễm môi trường” và khởi tố bị can đối với Nguyễn Lâm Tùng (SN 1969, trú xã Cam Lâm) và Phan Ngọc Sang (SN 1974, trú xã Suối Hiệp) về tội danh này.

Trước đó, lực lượng Cảnh sát kinh tế phối hợp Công an xã Cam Lâm phát hiện xe tải ben do Phan Ngọc Sang điều khiển đang đổ chất thải rắn xuống khu vực bãi thu gom, tập kết rác của Công ty TNHH Minh Tuấn CL, ở thôn Dầu Sơn, xã Cam Lâm. Tại đây, lực lượng chức năng còn phát hiện Nguyễn Lâm Tùng, Giám đốc Công ty TNHH Minh Tuấn CL, đang điều khiển máy đào để chôn lấp chất thải.

Qua điều tra, công an xác định Tùng ký hợp đồng thu gom, phân loại rác thải, chất thải rắn, phế liệu của Công ty CP Khu công nghiệp Suối Dầu và 6 doanh nghiệp khác trong khu công nghiệp để vận chuyển về bãi tập kết.

Bị can Nguyễn Lâm Tùng.

Từ tháng 3/2026 đến khi bị phát hiện, Tùng đã chỉ đạo nhân viên chôn lấp trái phép khoảng 130 tấn chất thải rắn không thể tái chế ngay tại bãi trung chuyển nhằm giảm chi phí xử lý.

Liên quan đến vấn đề này, ngày 8/5, Công an tỉnh Khánh Hòa khởi tố vụ án “Gây ô nhiễm môi trường”, đồng thời khởi tố bị can đối với bà Lê Thị Kim Trang (SN 1978) cùng ông Võ Thanh Tùng (SN 1986) và ông Trần Thanh Hùng (SN 1992), cả 3 người đều trú xã Cam Lâm.

Vụ việc được phát hiện ngày 6/4, khi lực lượng chức năng bắt quả tang một xe tải ben đang đổ chất thải rắn xuống bãi đất trống trên đường Lê Lợi, tổ dân phố Bãi Giếng, xã Cam Lâm, thuộc khu đất do bà Trang quản lý.

Kết quả điều tra xác định Trang cùng Hùng và Tùng tổ chức thuê xe vận chuyển, đổ chất thải phát sinh từ Dự án Khu đô thị mới Cam Lâm – phân khu cầu Nguyễn Tất Thành xuống khu đất của Trang để thu lợi bất chính.

Từ cuối tháng 3/2026 đến thời điểm bị phát hiện, các đối tượng đã vận chuyển, đổ hơn 180 tấn chất thải. Kết quả giám định xác định đây là chất thải rắn công nghiệp thông thường (nhựa đường).

Những vụ việc trên cho thấy tình trạng thu gom, vận chuyển, đổ và chôn lấp chất thải không đúng quy định ở nhiều nơi trên địa bàn Khánh Hòa không chỉ tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm mà còn phát sinh các hành vi vi phạm pháp luật, đặt ra yêu cầu phải kiểm soát chặt chẽ toàn bộ quá trình quản lý chất thải.

Siết trách nhiệm từ nơi phát sinh đến nơi xử lý

Trước thực trạng trên, UBND tỉnh Khánh Hòa vừa ban hành quy định về thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải rắn xây dựng và quy hoạch địa điểm đổ chất thải từ hoạt động xây dựng; bùn thải từ bể phốt, hầm cầu và hệ thống thoát nước.

Ô tô tải do ông Phan Ngọc Sang điều khiển đang đổ chất thải rắn xuống khu vực bãi thu gom, tập kết rác thải của Công ty TNHH Minh Tuấn CL.

Theo UBND tỉnh Khánh Hòa, chất thải rắn xây dựng phải được phân loại ngay tại nơi phát sinh, quản lý từ khâu thu gom, vận chuyển, lưu giữ đến tái sử dụng, tái chế hoặc xử lý. Chất thải nguy hại phải được phân loại riêng; trường hợp không thể tách khỏi chất thải xây dựng thì toàn bộ hỗn hợp phải được quản lý như chất thải nguy hại.

Đối với công trình xây dựng không phải nhà ở, chủ nguồn thải phải lập kế hoạch quản lý chất thải trước khi thi công, đồng thời có thỏa thuận hoặc hợp đồng với đơn vị thu gom, vận chuyển và xử lý. Chất thải xây dựng không được đổ tại vỉa hè, lòng đường, nơi công cộng, sông, suối, kênh, rạch, nguồn nước mặt, hệ thống thoát nước hoặc trộn với rác sinh hoạt.

UBND tỉnh Khánh Hòa khuyến khích tái sử dụng, tái chế và xử lý chất thải ngay tại công trường bằng công nghệ phù hợp. Địa điểm tập kết, đổ thải phải theo quy hoạch được phê duyệt; UBND cấp xã có trách nhiệm rà soát, bố trí quỹ đất phù hợp.

Các đơn vị thu gom, vận chuyển không được chôn lấp, đổ thải hoặc chuyển giao chất thải trái quy định. Phương tiện vận chuyển phải bảo đảm yêu cầu về kỹ thuật, môi trường và an toàn giao thông.

Đối với bùn thải từ bể phốt, hầm cầu và hệ thống thoát nước, việc chuyển giao phải có hợp đồng hoặc hình thức phù hợp theo quy định. Bùn thải phải được vận chuyển bằng xe bồn kín chuyên dụng đến cơ sở xử lý được cấp phép, không để rò rỉ, rơi vãi hoặc phát tán mùi; nghiêm cấm xả bùn chưa qua xử lý ra môi trường.

Theo UBND tỉnh Khánh Hòa, về trách nhiệm quản lý, Sở Xây dựng được giao chủ trì triển khai, hướng dẫn và rà soát quy hoạch hạ tầng thu gom, xử lý chất thải. Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm; Công an tỉnh kiểm tra các phương tiện vận chuyển. UBND cấp xã chịu trách nhiệm kiểm tra, giám sát, bố trí điểm tập kết và tổ chức giao thông phù hợp.

Phó chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa Trần Hòa Nam cho biết, việc ban hành quy định được kỳ vọng tạo hành lang thống nhất trong quản lý chất thải phát sinh từ hoạt động xây dựng và bùn thải trên địa bàn, làm rõ trách nhiệm của chủ nguồn thải, đơn vị vận chuyển, xử lý và cơ quan quản lý. Từ đó tăng cường kiểm soát tình trạng đổ thải không đúng nơi quy định, bảo đảm vệ sinh môi trường và trật tự đô thị.