Author: bachdn

Kiểm tra tình hình lấn chiếm mặt nước đầm phá Tam Giang – Cầu Hai trên địa bàn xã Phú Vang.

Thực hiện Quyết định số 1142/QĐ-UBND ngày 6/6/2011 của UBND tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là TP. Huế) về việc phê duyệt kế hoạch giải tỏa, sắp xếp lại nò sáo trên vùng đầm phá Tam Giang – Cầu Hai, xã Phú Vang được phê duyệt sắp xếp 42 trộ nò sáo cho 42 hộ gia đình có nhu cầu. Tuy nhiên, qua kiểm tra thực tế cho thấy vẫn còn tình trạng lấn chiếm, vây ví rọ sáo trái quy định, gây ảnh hưởng đến không gian mặt nước và công tác quản lý chung.

Hiện nay, xã Phú Vang đang quản lý 1.487,53 ha diện tích đất mặt nước chuyên dùng. Việc quản lý, sử dụng mặt nước đầm phá đúng quy hoạch có ý nghĩa quan trọng trong phát triển kinh tế – xã hội bền vững và bảo vệ môi trường sinh thái địa phương; tạo tiền đề quan trọng để sớm hoàn trả mặt nước vùng đầm phá Tam Giang – Cầu Hai về trạng thái tự nhiên vốn có, phục hồi hệ sinh thái bền vững và bảo đảm sinh kế lâu dài cho Nhân dân vùng ven đầm phá.

Bí thư Đảng ủy xã Phú Vang Đặng Hồng Sơn yêu cầu UBND xã, phòng ban liên quan khẩn trương phối hợp đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật, vận động Nhân dân tự giác tháo dỡ các công trình lấn chiếm, vây ví, rọ sáo trái quy định. Các đơn vị chức năng xử lý dứt điểm, đúng quy định pháp luật đối với những trường hợp cố tình vi phạm, không chấp hành chủ trương chung, nhằm duy trì an ninh trật tự và bảo vệ môi trường sinh thái trên vùng đầm phá.

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường TPHCM, tính đến hết ngày 31/8, Tổ Công tác 1645 đã tháo gỡ để thực hiện thủ tục cấp giấy chứng nhận tại 273 dự án, tương ứng 189.332 sản phẩm bất động sản (gồm nhà ở, chỗ đậu xe, tầng thương mại…).

Giá trị hợp đồng chuyển nhượng của các hồ sơ đã chuyển cơ quan thuế đạt hơn 200.000 tỷ đồng, nguồn thu lệ phí trước bạ cho ngân sách thành phố đạt hơn 1.000 tỷ đồng.

Ông Nguyễn Toàn Thắng, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TPHCM cho biết, thực hiện cơ chế phối hợp liên ngành, nhiều dự án tồn đọng kéo dài đã được tháo gỡ, trong đó có Quốc Cường Gia Lai, Tân Phước, An Bình, Vũng Tàu Gateway, 4S Linh Đông, Golden Mansion, City Garden, The Manor 2, Sarica, Sarina, Sarimi và The Sun Avenue.

Tổ Công tác 1645 đã tháo gỡ để thực hiện thủ tục cấp giấy chứng nhận tại 273 dự án.

“Kết quả này trực tiếp bảo đảm quyền lợi của người mua nhà, khơi thông giao dịch và tăng thu ngân sách”, ông Thắng nói.

Hiện tại, TPHCM còn 99 dự án với 39.913 sản phẩm cần tiếp tục xử lý. Vướng mắc chủ yếu liên quan đến nghĩa vụ tài chính bổ sung; quy hoạch, xây dựng; nhà ở xã hội và bàn giao hạ tầng; hồ sơ thanh tra, kiểm tra, điều tra; trách nhiệm của chủ đầu tư trong khi người mua nhà đã hoàn thành nghĩa vụ theo hợp đồng…

Ông Nguyễn Toàn Thắng cho biết, nhằm đẩy nhanh công tác cấp giấy chứng nhận trong thời gian tới, sẽ phân nhóm 99 dự án còn lại, giao rõ cơ quan chủ trì và thời hạn hoàn thành; ưu tiên nhóm nghĩa vụ tài chính bổ sung và hồ sơ thanh tra, kiểm tra, điều tra. Liên thông dữ liệu giữa cơ quan đăng ký đất đai, thuế, quản lý nhà ở và chính quyền địa phương. Công khai tiến độ; trường hợp chưa thể giải quyết phải thông báo rõ nguyên nhân và thời gian dự kiến hoàn thành.

Ảnh minh họa: Thanh Xuân

Bộ Nông nghiệp và Môi trường được hợp nhất từ Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn với Bộ Tài nguyên và Môi trường. Sau khi hợp nhất tổ chức bộ máy, thực hiện các Công điện, Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ và Nghị định số 03/2025/NĐ-CP, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, điều hành việc rà soát, kiểm kê và lập phương án sắp xếp lại tài sản công; đã rà soát tổng thể 1.645 cơ sở nhà, đất thuộc phạm vi quản lý.

Cụ thể, có 1.488 cơ sở nhà, đất do Bộ đang quản lý, trong đó, 1.063 cơ sở nhà, đất đã được phê duyệt phương án sắp xếp lại, xử lý nhà, đất giữ lại; 198 cơ sở nhà, đất đã được phê duyệt phương án sắp xếp lại, xử lý nhà, đất, và được Bộ Nông nghiệp và Môi trường phê duyệt hình thức chuyển giao về địa phương quản lý, xử lý.

Tuy nhiên, qua thanh tra, một số tồn tại trong quá trình sắp xếp, quản lý và sử dụng các cơ sở nhà, đất dôi dư đã được Thanh tra Chính phủ chỉ ra. Theo đó, về công tác lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện, đến thời điểm thanh tra còn 425 cơ sở nhà, đất chưa hoàn thành phương án sắp xếp lại, xử lý nhà, đất.

Ở khâu lập, phê duyệt và tổ chức thực hiện phương án sắp xếp lại, xử lý cơ sở nhà, đất, có 39/182 hồ sơ cơ sở dôi dư khi sắp xếp không có báo cáo kê khai, chưa đúng quy định tại khoản 2 Điều 5 Nghị định số 03/2025/NĐ-CP; 42/182 hồ sơ không có biên bản kiểm tra hiện trạng, chưa đúng quy định tại điểm e khoản 5 Điều 6 Nghị định số 03/2025/NĐ-CP; 182 quyết định chuyển giao nhà, đất về địa phương quản lý, xử lý không ghi thông tin về nguyên giá và giá trị còn lại của danh mục tài sản, chưa đúng quy định tại điểm b khoản 3 Điều 13 Nghị định số 03/2025/NĐ-CP.

Ngoài ra, về việc chấp hành các quy định trong quản lý, sử dụng cơ sở nhà, đất dôi dư, một số cơ sở cũng chưa được đưa vào sử dụng, bị lấn chiếm hoặc cho mượn không đúng quy định.  Trong đó, 18 cơ sở nhà, đất bỏ trống, không đưa vào khai thác, sử dụng trên 12 tháng, chưa bảo đảm hiệu quả theo quy định; 14 cơ sở nhà, đất thuộc 12 đơn vị quản lý, sử dụng bị lấn, chiếm, là chưa thực hiện tốt nghĩa vụ bảo vệ tài sản công theo quy định tại điểm a khoản 2 Điều 22 Luật Quản lý, sử dụng tài sản công năm 2017; 3 cơ sở nhà, đất thuộc 2 đơn vị cho mượn không đúng quy định, vi phạm khoản 2 Điều 54 Luật Quản lý, sử dụng tài sản công năm 2017. Đáng chú ý, Viện Bảo vệ thực vật đã cho một số cá nhân mượn đất sau đó cho thuê lại, với số tiền thu được do các cá nhân tự kê khai từ việc cho thuê lại là 176,15 triệu đồng.

Bên cạnh những nội dung trên, Kết luận thanh tra xác định có 49 cơ sở nhà, đất dôi dư với tổng diện tích 290.072 m2 đất và 27.368 m2 nhà có thể khơi thông nguồn lực. Trước mắt, 29 cơ sở nhà, đất với tổng diện tích 134.634 m2 đất và 17.088 m2 nhà có thể xử lý ngay. Đây là các cơ sở đã được Bộ Nông nghiệp và Môi trường có quyết định chuyển giao về địa phương quản lý, xử lý, không còn vướng mắc và có thể đưa vào khai thác, sử dụng.

Đồng loạt triển khai ngày 7/9

Ngày 5/9, thông tin từ UBND TP Cần Thơ cho biết, thành phố đã ban hành kế hoạch triển khai hỗ trợ xóa nhà tạm, nhà dột nát cho đối tượng là con đẻ của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học trên địa bàn.

Cần Thơ triển khai thực hiện xóa nhà tạm, nhà dột nát cho con đẻ nạn nhân chất độc hóa học.

Chương trình được thực hiện từ ngày 7 – 17/9, tại 47 xã, phường. Theo kế hoạch, có 142 căn nhà được hỗ trợ, gồm 76 căn xây mới và 66 căn sửa chữa.

Lễ xuất quân được tổ chức đồng loạt lúc 7h30 ngày 7/9 tại 9 địa điểm, gồm trụ sở Đảng ủy xã Hồ Đắc Kiện; hội trường UBND các xã Vĩnh Lợi, Thới An Hội, Mỹ Quới, An Lạc Thôn; Ban Chỉ huy quân sự xã Hiệp Hưng; ấp Huỳnh Phẩm, xã Gia Hòa; ấp 5A Ba Trinh, xã Đại Hải và Trung tâm Văn hóa, Thể thao và Học tập cộng đồng xã Phương Bình.

Theo đại tá Phạm Ngọc Quang, Chính ủy Bộ Chỉ huy quân sự TP Cần Thơ, để bảo đảm tiến độ, Bộ Tư lệnh Quân khu 9 hỗ trợ 300 cán bộ, chiến sĩ trực tiếp phối hợp với lực lượng tại địa phương triển khai xây dựng, sửa chữa nhà ở. Lực lượng được bố trí theo từng địa bàn, công trình, căn cứ khối lượng và tiến độ thực tế, ưu tiên các trường hợp khó khăn, công trình cấp thiết.

Bên cạnh đó, các lực lượng tham gia chương trình gồm cán bộ, chiến sĩ các đơn vị thuộc Sư đoàn Bộ binh 330, Lữ đoàn Thông tin 29, Lữ đoàn Pháo phòng không 226, Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố, công an, lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở cùng đoàn viên, thanh niên tích cực tham gia hoàn thành đúng tiến độ.

Hoàn thành trong 10 ngày

Ông Trần Chí Hùng, Phó chủ tịch UBND TP Cần Thơ cho biết, các lực lượng sẽ phối hợp thực hiện nhiều phần việc từ tháo dỡ nhà cũ, vận chuyển vật liệu, san lấp đến xây dựng nhà mới, sửa chữa nhà ở. 

Chính quyền các địa phương có trách nhiệm chuẩn bị mặt bằng, vật tư, nơi ăn nghỉ cho lực lượng hỗ trợ; đồng thời phối hợp kiểm tra, nghiệm thu và bàn giao công trình sau khi hoàn thành.

UBND thành phố yêu cầu các sở, ban, ngành và địa phương phối hợp chặt chẽ với Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố và lực lượng Quân khu 9, khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, bàn giao mặt bằng, bảo đảm vật tư, nhân lực và kiểm soát chất lượng công trình. Mục tiêu là hoàn thành toàn bộ các công trình trong vòng 10 ngày.

Thời gian qua, TP Cần Thơ triển khai nhiều chính sách nhà ở cho người có công, người yếu thế.

“Việc hỗ trợ phải bảo đảm đúng đối tượng, đúng điều kiện, công khai, minh bạch, không để xảy ra trùng lặp, bỏ sót hoặc lợi dụng chính sách. Các công trình phải bảo đảm an toàn, chất lượng, ưu tiên vật liệu bền chắc, không sử dụng vật liệu tạm bợ”, ông Trần Chí Hùng nhấn mạnh.

Chương trình được TP Cần Thơ triển khai nhằm thực hiện chủ trương của Thủ tướng Chính phủ về hỗ trợ xóa nhà tạm, nhà dột nát cho con đẻ của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học.

Bên cạnh nguồn lực của Nhà nước, thành phố khuyến khích huy động thêm các nguồn lực xã hội để nâng cao chất lượng, diện tích và các hạng mục chủ yếu của căn nhà.

Việc huy động lực lượng vũ trang, các tổ chức chính trị – xã hội và người dân cùng tham gia được kỳ vọng góp phần đẩy nhanh tiến độ, bảo đảm các gia đình được hỗ trợ sớm có nơi ở an toàn, ổn định cuộc sống, đồng thời lan tỏa nghĩa tình quân dân trên địa bàn thành phố.

Tái phạm trong thi công xây dựng sai quy định có thể bị phạt đến 1 tỷ đồng. Ảnh: GIA MINH

Theo đó, hành vi thi công công trình không che chắn, để vật liệu rơi vãi bị phạt tới 25 triệu đồng.

Bên cạnh đó, việc không công khai giấy phép xây dựng tại địa điểm thi công theo quy định có thể bị phạt tới 40 triệu đồng.

Ngoài ra, hành vi xây dựng sai giấy phép có thể bị phạt tới 140 triệu đồng; xây dựng không phép có thể bị phạt tới 160 triệu đồng đối với công trình phải lập Báo cáo nghiên cứu khả thi.

Cùng với đó, hành vi thi công gây lún, nứt, hư hỏng công trình lân cận có thể bị phạt tới 120 triệu đồng; thi công không đúng quy hoạch có thể bị phạt tới 200 triệu đồng; cơi nới, lấn chiếm khu vực chung có thể bị phạt tới 220 triệu đồng.

Đáng chú ý, hành vi tái phạm có thể bị phạt tới 1 tỷ đồng.

Cụ thể, đối với nhà ở riêng lẻ, mức phạt từ 80 đến 100 triệu đồng; trong các khu vực đặc thù, mức phạt từ 100 đến 120 triệu đồng. Đối với công trình phải lập Báo cáo kinh tế – kỹ thuật, mức phạt từ 400 đến 800 triệu đồng.

Đặc biệt, công trình phải lập Báo cáo nghiên cứu khả thi có thể bị phạt từ 800 triệu đồng đến 1 tỷ đồng.

Ngoài tiền phạt, người vi phạm còn có thể bị áp dụng hình thức xử phạt bổ sung như tước quyền sử dụng giấy phép xây dựng trong thời hạn từ 3 đến 12 tháng, tùy trường hợp; đồng thời có thể bị tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính.

Không chỉ phạt tiền, người vi phạm còn có thể bị buộc phá dỡ công trình vi phạm.

Điểm đáng chú ý trong cơ chế xử lý vi phạm trật tự xây dựng là các biện pháp khắc phục hậu quả được áp dụng song song với hình thức phạt tiền.

Tùy hành vi, chủ đầu tư có thể phải thực hiện thủ tục cấp hoặc điều chỉnh giấy phép xây dựng, điều chỉnh dự án đầu tư xây dựng hoặc điều chỉnh thiết kế.

Trong trường hợp vi phạm đã kết thúc, một số hành vi buộc phải phá dỡ công trình hoặc phần công trình xây dựng vi phạm.

Đối với hành vi xây dựng không đúng quy hoạch, cơi nới, lấn chiếm, cũng như trường hợp tiếp tục vi phạm hoặc tái phạm theo quy định, biện pháp phá dỡ công trình, phần công trình vi phạm có thể được áp dụng.

Nhiều dự án đạt tỷ lệ bàn giao mặt bằng cao

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM, trong 8 tháng đầu năm 2026, công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng (GPMB) tại nhiều dự án trọng điểm đã có những chuyển biến rõ nét.

Cụ thể, tại dự án mở rộng cao tốc TP.HCM – Long Thành đã hoàn thành bàn giao mặt bằng 159/159 trường hợp, đạt 100%.

Dự án mở rộng cao tốc TP.HCM – Long Thành đã giải phóng mặt bằng 100%.

Dự án cao tốc TP.HCM – Mộc Bài, trong tổng số 2.118 trường hợp bị ảnh hưởng, đã có 2.061 trường hợp đồng ý bàn giao mặt bằng, đạt 97,31%; diện tích mặt bằng được bàn giao đạt 97,71%. 

Khu tái định cư tại xã Nhuận Đức dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2026, góp phần bảo đảm điều kiện ổn định cuộc sống cho người dân bị ảnh hưởng bởi dự án.

Với dự án cao tốc TP.HCM – Thủ Dầu Một – Chơn Thành, toàn bộ 1.655 trường hợp đã được kiểm đếm, 1.653 phương án bồi thường đã được phê duyệt. Đến nay, có 1.278 trường hợp đã bàn giao 297,15 ha mặt bằng, đạt 89,93%.

TP.HCM đặt mục tiêu trước ngày 30/9 hoàn tất 2 phương án còn lại, chi trả cho 159 trường hợp và tiếp tục tiếp nhận mặt bằng của 377 trường hợp còn lại.

Đối với dự án mở rộng cao tốc TP.HCM – Trung Lương – Mỹ Thuận, đoạn qua xã Tân Nhựt đã kiểm kê 73 trường hợp. Tuy nhiên, vẫn còn khoảng 18 trường hợp chưa liên hệ được với chủ sử dụng đất. 

Thành phố đang yêu cầu khẩn trương hoàn tất các thủ tục, trong đó bàn giao mốc ranh trước ngày 8/9, ban hành thông báo thu hồi đất trước ngày 15/9 và phê duyệt phương án bồi thường trước ngày 30/9.

Diện tích mặt bằng Dự án cao tốc TP.HCM – Mộc Bài đã giao đạt trên 97%.

Trong số các dự án đang triển khai, Vành đai 4 là một trong những dự án có khối lượng GPMB rất lớn khi có khoảng 4.070 trường hợp bị ảnh hưởng, trong đó khoảng 904 trường hợp đủ điều kiện tái định cư.

Tại xã Tân An Hội, 802/826 phương án đã được phê duyệt, đạt 97,09%. Trong khi đó, xã Nhuận Đức mới phê duyệt 587/906 phương án, đạt 64,79%.

GPMB tạo lực đẩy cho đầu tư công

Không chỉ các dự án giao thông, công tác GPMB tại những dự án chỉnh trang đô thị, cải tạo kênh rạch cũng đang đạt kết quả đáng ghi nhận.

Đối với các dự án nhà ở trên và ven kênh, rạch, công tác GPMB dự án rạch Xuyên Tâm và bờ Bắc Kênh Đôi cơ bản hoàn thành. Ngày 2/9, tuyến đường đầu tiên thuộc dự án rạch Xuyên Tâm đã thông xe kỹ thuật, đánh dấu bước chuyển quan trọng từ giai đoạn GPMB sang khai thác công trình.

Thành phố cũng đang chuẩn bị triển khai các dự án bờ Nam Kênh Đôi và một số tuyến rạch khác. Theo cơ quan chuyên môn, việc thu hồi đất tại các dự án này phải gắn với chuẩn bị tái định cư, đồng thời bảo đảm đầy đủ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.

GPMB là khâu quan trọng, quyết định tiến độ dự án và giải ngân đầu tư công.

Ở quy mô toàn thành phố, đến nay có 3 dự án cơ bản hoàn thành công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, với tỷ lệ thu hồi hoặc bàn giao mặt bằng từ 98% đến 100%. 

Ngoài ra, 13 dự án đang triển khai công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và GPMB; 4 dự án đang ở giai đoạn chuẩn bị đầu tư hoặc lập dự án bồi thường theo kế hoạch.

Năm 2026, TP.HCM bố trí vốn bồi thường cho 147 dự án với tổng số tiền 56.062 tỷ đồng. Đến ngày 17/8, thành phố đã giải ngân 36.757 tỷ đồng, đạt 65,57%; tỷ lệ bàn giao mặt bằng đạt 32,16%.

Tại phiên họp đánh giá tình hình kinh tế – xã hội tháng 8 và 8 tháng đầu năm 2026 vừa được tổ chức ngày 4/9, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được nhấn mạnh, các đơn vị phải tiếp tục tập trung cho công tác giải phóng mặt bằng, bởi giải phóng mặt bằng là một trong những yếu tố quyết định tiến độ giải ngân và triển khai các dự án đầu tư công.

Thành phố đặt mục tiêu hoàn thành giải ngân 100% vốn đầu tư công, đồng thời thúc đẩy tăng trưởng và triển khai nhiều nhiệm vụ quan trọng trong những tháng cuối năm.

Theo Chủ tịch UBND TP.HCM, các phường, xã, đặc khu thời gian qua đã nỗ lực thực hiện công tác GPMB và giải ngân đầu tư công, song cần tiếp tục phát huy kết quả đạt được. 

Việc tháo gỡ khó khăn cho các dự án, công trình thuộc thẩm quyền phải được tập trung thực hiện, qua đó tạo động lực thúc đẩy các ngành, lĩnh vực liên quan.

Sau những đợt sáp nhập địa giới hành chính, nhiều cổng làng vẫn đang mang tên gọi cũ.

Hiện nay, trên nhiều vùng quê ở Hà Tĩnh vẫn đang tồn tại những chiếc cổng làng, cổng thôn có tên gọi cũ – lệch với tên hành chính mới. Sự thiếu đồng nhất giữa tên gọi hiển thị tại cổng thôn và tên hành chính mới đang khiến không ít người dân băn khoăn.

Bà Phan Thị Lương (thôn Bắc Thắng, xã Thạch Lạc) chia sẻ: “Trước đây, thôn Yên Lạc được sáp nhập từ thôn Hòa Yên và Hòa Lạc. Đến ngày 1/7/2026, thôn Yên Lạc tiếp tục sáp nhập với thôn Hòa Bình để trở thành thôn Bắc Thắng như hiện tại. Tuy nhiên, cổng thôn vẫn giữ nguyên tên cũ khiến người dân gặp không ít bất tiện khi chỉ đường cho người lạ”.

Cổng làng từ bao đời nay không chỉ là mốc giới không gian, mà còn là biểu tượng của hồn quê, in sâu vào tâm thức bao thế hệ. Song theo thời gian, ngoài việc không khớp với tên hành chính mới, không ít chiếc cổng nay đã xuống cấp, xập xệ, mất mỹ quan và cản trở hạ tầng giao thông.

Bà Phạm Thị Hồng (thôn Gia Thiện, xã Mai Phụ, ngoài cùng bên phải) đề xuất sửa lại tên thôn và cải tạo lại cổng cho phù hợp với hạ tầng hiện tại.

Bày tỏ trăn trở về hạ tầng địa phương, bà Phạm Thị Hồng (thôn Gia Thiện, xã Mai Phụ) cho biết: “Chiếc cổng làng văn hóa Thanh Tân được xây từ 6 năm trước, nhưng quy mô cổng hiện chưa phù hợp với lòng đường hẹp bên dưới. Tôi mong muốn cổng làng sớm được cải tạo, chỉnh trang để phù hợp với hạ tầng chung của thôn. Ngoài ra tên gọi cũng chưa phù hợp vì từ 1/7/2026, thôn Thanh Tân, thôn Kim Ngọc và thôn Quang Phú cũng được sáp nhập, lấy tên là thôn Gia Thiện”.

Khi ranh giới địa lý được vẽ lại, những chiếc cổng ấy rơi vào vị thế “dôi dư” về quản lý. Nhưng với người dân, chúng vẫn vẹn nguyên giá trị tình cảm. Từ đây, một bài toán khó được đặt ra: Nên dỡ bỏ để đồng bộ hạ tầng, hay giữ lại như một nét ký ức của làng quê?

Để giải bài toán ấy, không ít địa phương đã chọn cách “khép lại” quá khứ để “mở lối” cho hiện tại. Việc tháo dỡ các cổng thôn cũ được triển khai xuất phát từ thực tế tên gọi không còn phù hợp, đồng thời đáp ứng yêu cầu mở rộng đường sá, làm thông thoáng lối đi.

Nhiều tuyến đường thuộc tổ dân phố 6, phường Hà Huy Tập đã rộng rãi hơn sau khi phá bỏ cổng cũ.

Tại tổ dân phố 6, phường Hà Huy Tập. Sau khi đạt được sự đồng thuận cao từ phía nhân dân, tổ dân phố 6 đã tiến hành dỡ bỏ 3 cổng thôn cũ mang tên Trung Hòa, Thắng Hòa và Tân Tiến – những tên gọi thuộc về xã Tân Lâm Hương trước đây.

Ở một góc nhìn khác, có những chiếc cổng đã đứng đó hàng chục, thậm chí hàng trăm năm, mang chiều sâu kiến trúc, văn hóa và tâm linh. Vì vậy, việc giữ hay bỏ không đơn thuần là bài toán hạ tầng, mà là câu chuyện ứng xử với di sản.

Tiến sỹ Nguyễn Tùng Lĩnh, Chủ tịch Hội Liên hiệp VHNT tỉnh Hà Tĩnh cho rằng: “Mục đích của cổng làng là ghi lại dấu ấn của một làng quê, không phải về mặt hành chính. Do đó, với những chiếc cổng mang giá trị đặc biệt, giải pháp ưu tiên hàng đầu vẫn là bảo tồn nguyên trạng, hoặc trùng tu, chuyển đổi công năng để hòa nhập với nhịp sống hôm nay”.

Từ những gợi mở ấy có thể thấy, việc giữ hay bỏ cổng làng sau sáp nhập vốn không thể áp dụng một công thức cứng nhắc. An toàn giao thông và mỹ quan luôn là ưu tiên hàng đầu, nhưng đồng thời cũng tính đến các yếu tố văn hóa và các nguyện vọng chính đáng của cộng đồng. Bởi cổng làng vốn do dân đóng góp, họ có quyền bày tỏ tiếng nói trong việc thay đổi hay tháo dỡ, tránh đồng loạt hành chính hóa một biểu tượng gắn liền với đời sống tinh thần của nhiều người dân.

Ông Nguyễn Thế Phiệt (xã Mai Hoa) cho rằng, cần nghiên cứu kỹ khi bỏ hay giữ cổng làng sau sáp nhập.

Nhìn nhận về vấn đề này, ông Nguyễn Thế Phiệt (xã Mai Hoa) – tác giả hơn 20 đầu sách chuyên khảo về văn hóa làng xã Việt Nam nhận định: “Trong bối cảnh sáp nhập hiện nay, mọi quyết định liên quan đến cổng làng đều cần nghiên cứu thấu đáo. Không thể áp đặt một công thức chung là bỏ hay giữ, mà mỗi nơi cần một giải pháp riêng tùy theo bối cảnh. Với những chiếc cổng lâu đời hoặc được đầu tư hàng trăm triệu đồng, chính quyền nhất thiết phải tham vấn ý kiến Nhân dân cùng các nhà khoa học để đưa ra phương án tối ưu nhất”.

Suy cho cùng, mỗi lựa chọn đều phản ánh cách một cộng đồng gìn giữ ký ức và kiến tạo tương lai. Sáp nhập địa giới hành chính mở ra những không gian phát triển mới, nhưng những giá trị văn hóa, tinh thần vẫn luôn có chỗ đứng trong đời sống hôm nay.

Điều quan trọng là sự thận trọng, linh hoạt và lắng nghe ý kiến của người dân trong từng quyết định. Để dù giữ lại như một chứng nhân lịch sử hay nhường chỗ cho những con đường mới khang trang, thì điều còn ở lại vẫn là hồn quê, tình làng nghĩa xóm – những giá trị bền vững đồng hành cùng mỗi bước chuyển mình của vùng quê hôm nay.