Author: bachdn

Ngày 2/10, Sở Xây dựng Khánh Hòa đã có văn bản trả lời phản ánh, kiến nghị của người dân liên quan đến việc đăng ký mua nhà ở xã hội (NOXH) tại dự án Golden Square (dự án CT-01) thuộc Khu đô thị An Bình Tân, phường Nam Nha Trang, do Công ty CP Đông Á Golden Square làm chủ đầu tư.

Trước đó, qua Hệ thống phản ánh hiện trường tỉnh Khánh Hòa, người dân cho biết hơn 100 hồ sơ đăng ký nguyện vọng mua NOXH tại dự án CT-01 đến gần thời điểm công bố mới được xử lý. Theo phản ánh, việc này khiến một số hồ sơ bị loại hoặc người dân không thể tiếp tục đăng ký mua nhà.

Người dân cũng phản ánh việc chủ đầu tư thông báo cho khách hàng qua các số điện thoại lạ, không được công bố trên website hoặc thông báo chính thức. Thời gian từ khi nhận thông báo đến lúc đặt cọc chỉ khoảng 2-3 giờ, khiến nhiều người không kịp chuẩn bị tài chính.

Ngoài ra, khách hàng cho rằng phương án thanh toán của chủ đầu tư quá gấp. Từ lúc đặt cọc đến khi ký hợp đồng, người mua phải thanh toán tổng cộng 30% giá trị căn hộ trong thời gian ngắn. Theo phản ánh, việc phải xoay xở 300-500 triệu đồng trong vòng 5 ngày là áp lực lớn với nhiều người có nhu cầu mua nhà thực sự.

Dự án NOXH CT-01 tại phường Nam Nha Trang. Ảnh: Xuân Ngọc

Sở Xây dựng yêu cầu chủ đầu tư giải trình

Trong văn bản trả lời, Sở Xây dựng Khánh Hòa cho biết qua kiểm tra bước đầu, những người phản ánh về việc “giam giữ hồ sơ”, “ép thời gian đặt cọc” và “tỷ lệ đóng tiền” chưa cung cấp đầy đủ hồ sơ, tài liệu, bằng chứng cũng như thông tin liên lạc.

Do đó, cơ quan này chưa đủ cơ sở xem xét, xử lý vụ việc theo quy định và chưa thể kết luận các nội dung phản ánh có phải hành vi vi phạm pháp luật hay không.

Tuy nhiên, ngày 25/9, Sở Xây dựng Khánh Hòa đã chủ trì buổi làm việc trực tiếp với Công ty CP Đông Á Golden Square để làm rõ các nội dung liên quan.

Tại buổi làm việc, Sở yêu cầu chủ đầu tư báo cáo, giải trình cụ thể; đồng thời cam kết việc tiếp nhận, xét duyệt hồ sơ và toàn bộ quy trình bán NOXH tại dự án phải tuân thủ quy định của Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản.

Dự án nhà xã hội CT-01 nằm tại Khu đô thị An Bình Tân, phường Nam Nha Trang, có tổng diện tích khoảng 1ha, gồm 2 khối chung cư cao 15 tầng. Dự án có tổng cộng 772 căn hộ, diện tích từ 35-77m2. Giá bán được công bố hơn 24,68 triệu đồng/m2, đã bao gồm VAT 5% nhưng chưa bao gồm kinh phí bảo trì. Dự án dự kiến hoàn thành vào quý IV/2027.

Một số dự án khai thác khoáng sản thuộc trường hợp quy định được phân quyền thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường cho Chủ tịch UBND cấp tỉnh. Ảnh minh họa

Hướng dẫn được đưa ra trong bối cảnh các quy định về phân quyền, cắt giảm và đơn giản hóa thủ tục hành chính trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường tiếp tục được triển khai.

Nghị quyết số 66.19/2026/NQ-CP ngày 18/5/2026 của Chính phủ quy định việc cắt giảm, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh trong 11 lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trong đó có địa chất và khoáng sản, môi trường.

Để triển khai Nghị quyết này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã có Công văn số 7064/BNNMT-MT gửi Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố về giải quyết thủ tục hành chính trong lĩnh vực môi trường.

Theo hướng dẫn mới của Bộ, căn cứ Nghị quyết số 66.25/2026/NQ-CP, đối với dự án chỉ thuộc trường hợp quy định tại điểm d khoản 1 mục I phần B Phụ lục IX Nghị quyết số 66.19/2026/NQ-CP thì không thuộc thẩm quyền thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Trong trường hợp này, Chủ tịch UBND cấp tỉnh là người có thẩm quyền thẩm định báo cáo ĐTM của dự án, theo khoản 2 mục I phần B Phụ lục IX Nghị quyết số 66.19/2026/NQ-CP.

Điểm cần lưu ý là hướng dẫn trên không đồng nghĩa toàn bộ dự án khai thác khoáng sản đều chuyển thẩm quyền thẩm định ĐTM từ Bộ về địa phương.

Việc xác định thẩm quyền phải căn cứ cụ thể vào loại dự án và trường hợp được quy định tại Nghị quyết 66.19/2026/NQ-CP cũng như các quy định phân quyền có liên quan. Vì vậy, doanh nghiệp cần xác định dự án của mình thuộc trường hợp nào trước khi lập và nộp hồ sơ ĐTM.

Việc phân quyền thẩm định ĐTM nằm trong chủ trương rộng hơn về chuyển một số nhiệm vụ quản lý từ Trung ương về địa phương. Trước đó, quy định về phân quyền trong lĩnh vực môi trường cũng xác định Chủ tịch UBND cấp tỉnh thực hiện thẩm định báo cáo ĐTM và cấp giấy phép môi trường đối với một số dự án vốn trước đây thuộc thẩm quyền của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, đồng thời quy định những trường hợp ngoại lệ vẫn thuộc thẩm quyền Trung ương.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo thực hiện; nếu phát sinh khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai, địa phương thông tin về Bộ để tổng hợp, tháo gỡ.

Đối với doanh nghiệp khai thác khoáng sản, việc xác định đúng cơ quan có thẩm quyền ngay từ đầu có ý nghĩa trực tiếp đối với quá trình chuẩn bị và nộp hồ sơ, tránh việc hồ sơ phải chuyển lại giữa cơ quan Trung ương và địa phương khi thực hiện thủ tục môi trường.

Lực lượng chức năng Phú Quốc xử lý vi phạm đất đai.

Thực hiện chỉ đạo của UBND đặc khu Phú Quốc, các tổ công tác liên ngành tổ chức rà soát, xử lý các trường hợp chiếm đất Nhà nước quản lý, sử dụng đất sai mục đích tại Dương Tơ, Hàm Ninh, Cửa Dương, Dương Đông và khu vực hồ nước Cửa Cạn.

Tại Dương Tơ, trong 12 trường hợp có quyết định cưỡng chế xử phạt vi phạm hành chính, có 5 trường hợp tự nguyện chấp hành, trả lại đất cho Nhà nước. Với 7 trường hợp còn lại tại Suối Đá, Đường Bào và Suối Lớn, lực lượng chức năng tiến hành cưỡng chế theo quy định.

Tại Dương Đông, các hộ ông Võ Văn Hùng và ông Danh Văn Linh ở khu phố 10 tự nguyện trả lại đất sau khi được vận động.

Trong khi đó, tại Hàm Ninh, lực lượng chức năng cưỡng chế 4 quyết định tại khu phố Bãi Vòng, thu hồi hơn 7.800m² đất bị chiếm dụng. Tại Cửa Dương, 2 trường hợp sử dụng đất sai mục đích ở khu phố Cây Thông Trong bị cưỡng chế.

Riêng khu vực tái định cư hồ nước Cửa Cạn, lực lượng chức năng giải tỏa 6 quyết định đối với 5 hộ dân, thu hồi tổng diện tích 11.410,7m².

Theo chính quyền địa phương, công tác tuyên truyền, vận động được triển khai song song với xử lý vi phạm. Những trường hợp tự nguyện chấp hành được ghi nhận; các trường hợp không chấp hành bị xử lý theo trình tự pháp luật.

Rác thải vẫn bủa vây

Trước đó, như Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội đã phản ánh, Dự án đường liên khu vực 1, đoạn từ xã Đức Thượng đến xã Song Phương, huyện Hoài Đức cũ (nay là các xã Hoài Đức, Dương Hòa, Sơn Đồng) đã thi công nhiều năm nhưng đến nay vẫn còn dang dở, một số đoạn trở thành điểm người dân đổ trộm, tập kết rác thải của Hợp tác xã Thành Công.

Theo tìm hiểu của phóng viên, Dự án đường liên khu vực 1 đoạn từ xã Đức Thượng đến xã Song Phương, huyện Hoài Đức cũ (nay là các xã Hoài Đức, Dương Hòa, Sơn Đồng) được UBND huyện Hoài Đức cũ phê duyệt tại Quyết định số 5352/QĐ-UBND ngày 30-10-2019 với tổng mức đầu tư trên 1.027 tỷ đồng, do UBND huyện Hoài Đức cũ làm chủ đầu tư, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Hoài Đức cũ (nay được bàn giao cho Ban Quản lý dự án Đầu tư – Hạ tầng xã Hoài Đức) làm đại diện.

Điểm tập kết rác của Hợp tác xã Thành Công trên tuyến đường liên khu vực 1, đoạn qua xã Dương Hòa. Ảnh: HL

Dự án có chiều dài 6,49km, cơ bản chạy song song với đường Vành đai 4. Khi hoàn thành, tuyến đường không những rút ngắn khoảng cách đi từ khu vực Đức Thượng (xã Hoài Đức) về khu vực Song Phương (xã Sơn Đồng) và ra Đại lộ Thăng Long, quốc lộ 32, mà còn góp phần giảm ùn tắc giao thông vào giờ cao điểm cho tuyến tỉnh lộ, đường giao thông khu vực.

Tháng 12-2020, dự án đã được khởi công, thời gian thi công dự kiến là 540 ngày, nhưng chậm tiến độ. Mặc dù thời gian thi công đã được điều chỉnh từ giai đoạn 2019-2021 sang hết quý IV-2025, nhưng đến nay dự án vẫn còn dở dang, mới chỉ đạt khoảng 70% khối lượng.

Ghi nhận thực tế của phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội thời gian qua cho thấy, tại một số đoạn của dự án đến nay chưa được triển khai, một số vị trí đã hoàn thành rác thải vứt bỏ tràn lan trên đường. Không chỉ có rác thải sinh hoạt, nhiều loại chất thải cồng kềnh như: Bàn ghế cũ, nệm, cây khô, bao bì, nhựa phế liệu, vật liệu xây dựng cũng bị vứt bỏ bừa bãi.

Thực tế, với tình trạng đổ trộm rác thải trái phép, chính quyền các địa phương có dự án đi qua đã tích cực vào cuộc xử lý, dọn dẹp và cấm người dân đổ trộm nhưng chưa thể triệt để vì ban ngày lực lượng chức năng thu dọn thì tối một số đối tượng lại ra đổ trộm.

Trao đổi với phóng viên, Phó Giám đốc phụ trách Ban Quản lý Dự án Đầu tư – Hạ tầng xã Hoài Đức Phan Hồng Quang, đơn vị đã có biển cảnh báo báo cấm đổ rác và đề nghị các địa phương liên quan có giải pháp xử lý hiệu quả hơn về tình trạng đổ trộm rác thải ra tuyến đường, nhằm đảm bảo an toàn giao thông và vệ sinh môi trường.

Từng bước gỡ nút thắt mặt bằng

Theo ông Phan Hồng Quang, với sự nỗ lực của chính quyền địa phương, đến nay, khó khăn về công tác giải phóng mặt bằng từng bước được tháo gỡ.

Bốc thăm đất tái định cư đối với các hộ gia đình, cá nhân có đất ở, nhà ở bị thu hồi, đủ điều kiện tái định cư khi thực hiện Dự án đường liên khu vực 1. Ảnh: HL

Theo đó, ngày 1-10, xã Hoài Đức đã tổ chức bốc thăm đất tái định cư đối với 18 hộ gia đình, cá nhân có đất ở, nhà ở bị thu hồi, đủ điều kiện tái định cư khi thực hiện Dự án đường liên khu vực 1. Việc này góp phần bảo đảm quyền lợi của người dân có đất bị thu hồi, đồng thời tạo cơ sở tiếp tục triển khai công tác giải phóng mặt bằng, phục vụ tiến độ của dự án.

Ông Phan Hồng Quang cho biết, xã đang cùng các đơn vị liên quan đang rà soát từng nhóm công việc, từng vị trí còn vướng mắc để xác định nguyên nhân và hướng xử lý. Trong đó, công tác kiểm kê, xác định nguồn gốc đất, rà soát hồ sơ và các nội dung liên quan đến bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được đặt trong tổng thể chung nhằm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, đồng thời đáp ứng yêu cầu tiến độ của dự án. Đối với diện tích đất thu hồi thuộc đất quốc phòng, chủ đầu tư tiếp tục kiến nghị thành phố và Bộ Quốc phòng sớm có phương án tháo gỡ để có mặt bằng thi công, thông toàn tuyến.

“Chúng tôi phân nhóm xử lý, nhóm nào đồng thuận trước thì tiến hành các bước, có mặt bằng đến đâu triển khai đến đó chứ không đợi được nữa”, ông Phan Hồng Quang nói.

Theo tìm hiểu của phóng viên, tổng diện tích thu hồi thực hiện Dự án đường liên khu vực 1 là 25,2ha. Đến nay, công tác giải phóng mặt bằng trên địa bàn các xã Dương Hòa, Sơn Đồng đã cơ bản hoàn thành. Riêng trên địa bàn Đức Thượng thuộc xã Hoài Đức còn một số phần chưa hoàn thành.

Được biết, tổng diện tích đất thu hồi phục vụ dự án tại khu vực xã Đức Thượng là 4,8ha của 213 hộ gia đình, cá nhân gồm: Đất nông nghiệp của các hộ diện tích 3,3ha; đất ở có công trình khoảng 0,5ha; đất quốc phòng khoảng 1ha. UBND huyện Hoài Đức cũ đã phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ của 79/128 hộ đất nông nghiệp diện tích 13.575,8m2 với số tiền 16,5 tỷ đồng; đã tổ chức chi trả 70/79 hộ nhận tiền trên diện tích 12.398,8m2 với số tiền 15,1 tỷ đồng.

Theo UBND tỉnh Quảng Trị, số vốn tạm ứng này là 33,968 tỷ đồng, trong đó có 22,131 tỷ đồng tại các dự án chưa thu hồi theo Kết luận số 1937/KL-TTCP của Thanh tra Chính phủ.

Mới đây, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị Bùi Hoàng Phương kiểm tra tiến độ các công trình tại phường Đông Hà.

Tỉnh yêu cầu các sở, ban, ngành và UBND các xã, phường, đặc khu tăng cường quản lý vốn tạm ứng, thường xuyên kiểm tra, chấn chỉnh và xử lý các vướng mắc phát sinh. Các địa phương phối hợp với Kho bạc Nhà nước Khu vực XII rà soát số vốn tạm ứng quá hạn để có biện pháp thu hồi theo quy định.

Đối với các dự án còn dư tạm ứng chưa thu hồi, chủ đầu tư và ban quản lý dự án phải khẩn trương nghiệm thu khối lượng hoàn thành để thu hồi vốn, bảo đảm thu hồi hết khi giá trị giải ngân đạt 80% giá trị hợp đồng hoặc dự toán, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Đối với các khoản tạm ứng quá hạn, các đơn vị phải rà soát, đối chiếu, xác định nguyên nhân và xây dựng phương án xử lý cụ thể. Với các khoản có bảo lãnh tạm ứng, phải khẩn trương thực hiện quyền yêu cầu bảo lãnh, không để hết thời hạn bảo lãnh do chậm trễ hoặc thiếu trách nhiệm.

Riêng số tạm ứng 33,968 tỷ đồng phát sinh từ năm 2024 trở về trước, UBND tỉnh Quảng Trị yêu cầu các đơn vị tập trung xử lý, thu hồi. Trong vòng 20 ngày làm việc kể từ ngày ban hành Công văn 4782, các đơn vị phải hoàn thành việc rà soát, phân loại và xây dựng phương án xử lý cụ thể đối với từng khoản, gửi Sở Tài chính tổng hợp.

UBND tỉnh Quảng Trị yêu cầu người đứng đầu chủ đầu tư, ban quản lý dự án chịu trách nhiệm về tiến độ và kết quả xử lý, thu hồi các khoản tạm ứng thuộc phạm vi quản lý.

Nếu để tạm ứng quá hạn kéo dài do nguyên nhân chủ quan, chậm xử lý hoặc để mất quyền yêu cầu tổ chức bảo lãnh thực hiện nghĩa vụ, phải xác định trách nhiệm của tập thể, cá nhân liên quan.

Kho bạc Nhà nước Khu vực XII được giao đôn đốc chủ đầu tư thu hồi vốn tạm ứng, phối hợp rà soát, đối chiếu số liệu. Sở Tài chính chủ trì theo dõi, đôn đốc, tổng hợp kết quả thực hiện, định kỳ hằng quý báo cáo UBND tỉnh và tham mưu xử lý các khoản khó thu hồi, kéo dài hoặc có dấu hiệu vi phạm.

UBND tỉnh Quảng Trị yêu cầu các cơ quan, đơn vị tập trung thu hồi tối đa số vốn có khả năng thu hồi; xử lý đầy đủ về pháp lý, tài chính và trách nhiệm đối với các khoản không có khả năng thu hồi, đồng thời không để phát sinh mới các khoản tạm ứng quá hạn kéo dài.

Toàn cảnh phiên thảo luận (Ảnh: Media Quốc hội)

Tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh đã trình bày Tờ trình của 2 dự án Luật. Theo đó, Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) và Luật Nhà ở (sửa đổi) tiếp tục kế thừa các quy định còn phù hợp. Thể chế đầy đủ quan điểm, đường lối, chủ trương của Đảng, Nhà nước về phát triển nhà ở, hướng tới mục tiêu mọi người đều có chỗ ở và kinh doanh bất động sản. 

Bên cạnh đó, thực hiện phân cấp, phân quyền phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh, tạo môi trường pháp lý thuận lợi, minh bạch. Tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn, bảo đảm đồng bộ với các pháp luật liên quan. Điều chỉnh một số cơ chế, chính sách đột phá, nhất là chính sách về nhà ở cho thuê, cải tạo chung cư cũ.

Về phân quyền, phân cấp, cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh, thủ tục hành chính, dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) đã phân quyền, phân cấp triệt để cho chính quyền địa phương thẩm quyền chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án bất động sản của Thủ tướng Chính phủ cho UBND cấp tỉnh; cắt giảm 4/12 thủ tục hành chính, rà soát, tinh giản, rút ngắn thời gian thực hiện 7/12 thủ tục hành chính, cắt giảm, đơn giản hóa 9/31 điều kiện đầu tư kinh doanh.

Dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) cũng phân quyền, phân cấp triệt để cho chính quyền địa phương 20/21 thủ tục thuộc thẩm quyền địa phương, chỉ còn 1 thủ tục là cho thuê nhà ở công vụ thuộc thẩm quyền của bộ, ngành. Cắt giảm 3/4 điều kiện kinh doanh, đơn giản hóa thành phần hồ sơ hành chính, rút ngắn thời gian thực hiện thủ tục hành chính.

Đối với Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) có 9 nhóm nội dung chính. Trong đó, hoàn thiện một số khái niệm về kinh doanh bất động sản, dự án bất động sản, bất động sản có sẵn, bất động sản hình thành trong tương lai. Trong khi đó, dự án Luật Nhà ở (sửa đổi) bổ sung định hướng phát triển 4 nhóm nhà ở chính sách áp dụng tương ứng đối với từng nhóm nhà gồm: nhà thương mại, nhà cho thuê, nhà công vụ, nhà ở chính sách.

Tại phiên họp, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu trình bày Báo cáo thẩm tra sơ bộ dự án Luật Nhà ở (sửa đổi); Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi trình bày Báo cáo thẩm tra sơ bộ dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi).

Phát biểu kết luận phiên thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản. Các quy định tại hai dự thảo Luật cơ bản phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng, quy định của Hiến pháp và các điều ước quốc tế có liên quan.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị, Chính phủ chỉ đạo Bộ Xây dựng phối hợp với các cơ quan liên quan tiến hành rà soát, bảo đảm thể hiện đầy đủ các nghị quyết, kết luận, thông báo của Đảng; đồng thời bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với các luật có liên quan. Đồng thời cần rà soát mối quan hệ giữa hai dự thảo Luật với Luật Đất đai, Luật Đầu tư, Bộ luật Dân sự, Luật Quy hoạch, Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn, Luật Xây dựng và các dự án luật trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ Hai tới.

Bên cạnh đó, Phó Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị các cơ quan phối hợp xử lý để dự án Luật Đất đai (sửa đổi), dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) và dự án Luật Nhà ở (sửa đổi) có hiệu lực cùng ngày. Đối với các điều khoản chuyển tiếp, cần bố trí đủ thời gian ban hành văn bản quy định chi tiết, bảo đảm các văn bản này có hiệu lực đồng thời với Luật.

Sáng 2/10, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Nhà ở (sửa đổi) và Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) – Ảnh: VPQH

Tinh gọn thủ tục, mở thêm nguồn lực cho nhà ở

Trình bày tóm tắt hai dự án luật, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, Chính phủ tiếp tục kế thừa những quy định còn phù hợp, đồng thời sửa đổi để thể chế hóa các chủ trương mới, tháo gỡ vướng mắc thực tiễn và thích ứng với mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Một hướng xuyên suốt là phân cấp mạnh hơn cho địa phương, cắt giảm thủ tục hành chính và điều kiện đầu tư kinh doanh.

Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản gồm 10 chương, 61 điều, giảm 22 điều so với luật năm 2023. Thẩm quyền cho phép chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án bất động sản dự kiến được phân cấp từ Thủ tướng Chính phủ cho UBND cấp tỉnh. Dự thảo đồng thời cắt giảm 4/12 thủ tục hành chính, rà soát rút ngắn thời gian thực hiện 7/12 thủ tục và cắt giảm, đơn giản hóa 9/31 điều kiện đầu tư kinh doanh.

Với Luật Nhà ở, dự thảo gồm 13 chương, 132 điều, giảm 66 điều. Theo phương án trình, 20/21 thủ tục thuộc thẩm quyền địa phương được phân quyền, phân cấp cho chính quyền địa phương; chỉ còn thủ tục cho thuê nhà ở công vụ thuộc thẩm quyền Bộ Xây dựng. Ba trong bốn điều kiện kinh doanh được cắt giảm, cùng với việc đơn giản hóa thành phần hồ sơ và rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục.

Dự thảo Luật Nhà ở bổ sung định hướng phát triển bốn nhóm gồm nhà ở thương mại, nhà ở cho thuê, nhà công vụ và nhà ở chính sách; đồng thời dành một chương mới cho phát triển nhà ở cho thuê.

Dự thảo cũng bổ sung nhà lưu trú cho chuyên gia, người lao động ngoài khu công nghiệp; luật hóa các cơ chế về phát triển nhà ở xã hội; hoàn thiện chính sách cải tạo, xây dựng lại chung cư gắn với tái thiết đô thị và bổ sung phương thức đầu tư BT để huy động thêm nguồn lực.

Một điểm liên quan trực tiếp tới người mua nhà là cơ chế bảo đảm đối với 5% giá trị còn lại của hợp đồng kinh doanh bất động sản. Dự thảo đề xuất khoản tiền này được bảo đảm thông qua tài khoản phong tỏa hoặc theo thỏa thuận của các bên.

Không để tháo một điểm nghẽn lại phát sinh rủi ro mới

Thẩm tra dự án Luật Nhà ở, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, cơ quan thẩm tra tán thành sự cần thiết sửa đổi toàn diện, song đề nghị tiếp tục rà soát để bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật. Việc luật hóa các cơ chế thí điểm về nhà ở xã hội cần làm rõ nguyên tắc áp dụng và mối quan hệ với pháp luật đầu tư, quy hoạch, xây dựng, ngân sách và đất đai.

Cơ quan thẩm tra đặc biệt lưu ý việc cho phép sử dụng căn hộ chung cư để cho thuê lưu trú ngắn hạn; yêu cầu thể chế đầy đủ chủ trương hạn chế tối đa phân lô, bán nền tại khu vực đô thị, nhất là đô thị lớn; đồng thời rà soát đối tượng, điều kiện sở hữu nhà ở tại Việt Nam và quyền, nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân nước ngoài khi hết thời hạn sở hữu hoặc phải chấm dứt hoạt động tại Việt Nam.

Với chính sách nhà ở cho thuê, yêu cầu đặt ra là ưu đãi dành cho dự án phải phù hợp khả năng ngân sách và cuối cùng phải chuyển thành lợi ích cho người thuê nhà, nhất là người khó khăn về chỗ ở, thay vì tạo khoảng trống cho trục lợi chính sách.

Đối với Luật Kinh doanh bất động sản, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, cơ quan thẩm tra đề nghị rà soát kỹ quyền mua, thuê mua bất động sản của chủ thể có yếu tố nước ngoài, bảo đảm thống nhất giữa pháp luật kinh doanh bất động sản, đất đai và nhà ở, đồng thời không để phát sinh khoảng trống kiểm soát liên quan quốc phòng, an ninh.

Một nhóm vấn đề lớn khác là dự án bất động sản thực hiện trên quỹ đất thanh toán dự án BT. Dự thảo cho phép bất động sản được đưa vào kinh doanh khi hoàn thành nghĩa vụ tài chính về đất đai hoặc thực hiện biện pháp bảo đảm theo quy định. Cơ quan thẩm tra đề nghị làm rõ nghĩa vụ được bảo đảm, các loại bảo lãnh và mối quan hệ với pháp luật về đầu tư theo phương thức đối tác công tư.

Với bất động sản hình thành trong tương lai, nhiều yêu cầu được đặt ra quanh khoản 5% giá trị hợp đồng còn lại: chủ thể đứng tên khoản tiền lãi phát sinh, thời điểm nộp tiền, phí quản lý tài khoản, xử lý khoản bảo đảm khi chậm cấp giấy chứng nhận và quyền lựa chọn bảo lãnh ngân hàng của khách hàng.

Chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án cũng được yêu cầu xử lý chặt hơn, nhất là trường hợp chủ đầu tư không có khả năng hoàn thành nghĩa vụ tài chính khiến dự án đình trệ hoặc dự án đang thế chấp.

Đối với hợp đồng kinh doanh bất động sản, cơ quan thẩm tra đề nghị làm rõ điều kiện chuyển nhượng, nguyên tắc chuyển giao quyền và nghĩa vụ; xử lý quan hệ giữa công khai hợp đồng mẫu và đăng ký hợp đồng theo mẫu. Những trường hợp bắt buộc công chứng, chứng thực cần được xác định rõ, còn trường hợp khác có thể cho các bên lựa chọn, tránh tạo thêm gánh nặng thủ tục không cần thiết.

Các luật phải đồng bộ từ quy định đến thời điểm có hiệu lực

Kết luận phiên thảo luận, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản, đồng thời yêu cầu Chính phủ, Bộ Xây dựng và các cơ quan liên quan tiếp tục rà soát để hai dự án luật thể hiện đầy đủ các chủ trương, bảo đảm thống nhất với Hiến pháp và các điều ước quốc tế có liên quan.

Yêu cầu được nhấn mạnh là phải xử lý đồng bộ mối quan hệ giữa Luật Đất đai, Luật Nhà ở, Luật Đầu tư, Bộ luật Dân sự, Luật Quy hoạch, Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn, Luật Xây dựng, nhất là khi nhiều dự án luật cùng được trình Quốc hội xem xét tại Kỳ họp thứ hai.

Đối với Luật Nhà ở, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị tiếp tục cân nhắc phạm vi luật hóa các cơ chế thí điểm về nhà ở xã hội; đánh giá kỹ tác động của việc sử dụng căn hộ chung cư cho thuê, lưu trú; rà soát nguồn vốn phát triển nhà ở cho thuê, quản lý chung cư và cơ chế ưu đãi cho nhà ở thương mại, nhà ở xã hội, nhà cho thuê trong điều kiện nguồn lực ngân sách còn hạn chế.

Với Luật Kinh doanh bất động sản, năm nhóm vấn đề cần tiếp tục hoàn thiện gồm quỹ đất thanh toán dự án BT; chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án; kinh doanh bất động sản hình thành trong tương lai; hợp đồng kinh doanh bất động sản; quyền mua, thuê mua bất động sản của chủ thể có yếu tố nước ngoài.

Bộ Xây dựng được đề nghị khẩn trương tham mưu Chính phủ hoàn thiện hồ sơ hai dự án luật để trình Quốc hội xem xét thông qua tại Kỳ họp thứ hai trong tháng 10/2026. Đáng chú ý, Luật Đất đai, Luật Kinh doanh bất động sản và Luật Nhà ở được yêu cầu phối hợp để cố gắng có hiệu lực cùng ngày, đồng thời quy định rõ điều khoản chuyển tiếp và bảo đảm đủ thời gian ban hành văn bản hướng dẫn.

Một yêu cầu khác xuyên suốt quá trình thẩm tra là cải cách thủ tục phải đi cùng kiểm soát rủi ro. Việc phân quyền cho địa phương, mở thêm phương thức huy động nguồn lực đều cần được đặt trong mối quan hệ với quyền của người mua nhà, nghĩa vụ của chủ đầu tư và tính khả thi khi tổ chức thực hiện chính sách liên quan. Cơ quan thẩm tra vì vậy đề nghị đánh giá tác động, làm rõ điều kiện áp dụng từ dự án BT, bất động sản hình thành trong tương lai đến nhà ở cho thuê. Với những chính sách ưu đãi, yêu cầu đặt ra là phải hướng đúng đối tượng, ngăn ngừa trục lợi. Với giao dịch bất động sản, thủ tục cần được đơn giản hóa nhưng vẫn bảo đảm an toàn pháp lý cho các bên tham gia.

Công nhân EVNHANOI kiểm tra tình trạng vận hành Trạm biến áp Công viên Thống Nhất (ảnh minh họa).

Thông tin trên được ông Nguyễn Anh Dũng, Phó Tổng Giám đốc Tổng công ty Điện lực thành phố Hà Nội cho biết tại Hội nghị thông tin chuyên đề và triển khai nhiệm vụ tuyên truyền trên báo chí tháng 10/2026 do Ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội tổ chức ngày 2/10.

Tiếp nhận đi đôi với đầu tư, nâng cấp lưới điện

Tại hội nghị, vấn đề quản lý và bán điện tại một số khu vực nông thôn nhận được sự quan tâm của báo chí khi hiện nay vẫn còn các hợp tác xã và tổ chức khác mua buôn điện rồi bán lẻ lại cho người dân. Tại một số địa bàn như Đông La, La Phù, An Khánh, Lại Yên, nay thuộc xã An Khánh, việc bán điện qua các tổ chức trung gian cùng với hiện trạng hệ thống điện hạ áp đã vận hành nhiều năm đang đặt ra những vấn đề liên quan đến đầu tư hạ tầng, tổn thất điện năng, hệ thống đo đếm và chất lượng cung cấp điện.

Trả lời câu hỏi của phóng viên về phương án của ngành điện đối với vấn đề này, ông Nguyễn Anh Dũng cho biết, ngoài EVNHANOI, hiện trên địa bàn Hà Nội còn 118 tổ chức khác đang tham gia bán điện. Theo ông Dũng, các tổ chức bán điện ngoài EVNHANOI hoạt động trên cơ sở giấy phép hoạt động điện lực do cơ quan có thẩm quyền cấp. Trước đây, việc cấp phép được thực hiện bởi Cục Điều tiết Điện lực, Bộ Công Thương và Sở Công Thương Hà Nội theo thẩm quyền. Đối với hệ thống lưới điện do các tổ chức này quản lý, EVNHANOI đã báo cáo Thành ủy, UBND thành phố Hà Nội và khẳng định sẵn sàng tiếp nhận khi được chuyển giao theo quy định. “Chúng tôi sẵn sàng tiếp nhận toàn bộ nguyên trạng lưới điện của các tổ chức bán điện chuyển giao cho chúng tôi”, ông Nguyễn Anh Dũng nhấn mạnh.

Theo Phó Tổng Giám đốc EVNHANOI, trong các năm 2025 và 2026, Tổng công ty đã tiếp nhận lưới điện tại một số địa bàn. Ngay sau khi tiếp nhận, đơn vị triển khai bán điện trực tiếp, ký hợp đồng mua bán điện với khách hàng, đồng thời đầu tư cải tạo, nâng cấp hệ thống điện. Các hạng mục được triển khai gồm bổ sung trạm biến áp, xây dựng và cải tạo đường dây hạ áp, thay thế và lắp đặt lại công tơ, qua đó từng bước bảo đảm chất lượng điện áp và đáp ứng nhu cầu sử dụng điện của người dân. “Một lần nữa chúng tôi khẳng định sẵn sàng tiếp nhận toàn bộ lưới điện mà các tổ chức bán điện hiện tại chuyển giao. Chúng tôi sẽ tổ chức đầu tư và bán điện tới tất cả khách hàng”, ông Dũng cho biết.

Việc tiếp nhận lưới điện, theo EVNHANOI, không chỉ là thay đổi đơn vị trực tiếp bán điện mà còn gắn với quá trình đầu tư, cải tạo hạ tầng. Đây là vấn đề đáng quan tâm tại những khu vực có hệ thống đường dây, trạm biến áp, thiết bị đo đếm đã được đầu tư và vận hành trong thời gian dài.

Dẫn trường hợp cụ thể, ông Nguyễn Anh Dũng cho biết EVNHANOI đã làm việc với chính quyền xã Minh Châu và nhiều lần khảo sát về phương án cấp điện tại khu vực này.

Minh Châu có đặc thù về vị trí địa lý, kết nối giao thông cũng như hệ thống cấp điện. Theo ông Dũng, hiện nguồn điện tại khu vực có liên quan đến hệ thống điện từ phía Phú Thọ và điện được bán tới người dân thông qua một tổ chức bán điện. Trong khi đó, địa phương đang nhận được sự quan tâm của các nhà đầu tư, kéo theo nhu cầu về hạ tầng điện phục vụ sản xuất, kinh doanh và đời sống dân sinh.

EVNHANOI đã trao đổi với chính quyền địa phương và khẳng định sẵn sàng tiếp nhận hệ thống để bán điện trực tiếp tới người dân, đồng thời đầu tư hạ tầng điện sau khi hoàn thành các thủ tục chuyển giao theo quy định.

Từ thực tế trên, việc chuyển giao lưới điện tại những khu vực có đủ điều kiện được kỳ vọng tạo cơ sở để đầu tư đồng bộ hơn hệ thống điện, nhất là lưới điện hạ áp, trạm biến áp và hệ thống đo đếm.
Đối với người dân, việc ngành điện trực tiếp ký hợp đồng mua bán điện cũng giúp xác lập rõ quan hệ giữa đơn vị bán điện và khách hàng, đồng thời tạo điều kiện thực hiện thống nhất các quy định về giá điện, đo đếm, dịch vụ khách hàng và xử lý các vấn đề phát sinh trong quá trình sử dụng điện.

Hơn 12.500 trường hợp cấp điện cần tiếp tục rà soát

Một nội dung khác được báo chí đặt ra tại hội nghị là tình trạng cấp điện cho các nhà xưởng, công trình trên đất nông nghiệp, trong đó có những trường hợp chưa bảo đảm đầy đủ các yêu cầu liên quan đến phòng cháy, chữa cháy. Vấn đề này đang được quan tâm trong bối cảnh Hà Nội tăng cường rà soát các công trình, nhà xưởng liên quan đến quản lý đất đai, trật tự xây dựng và an toàn phòng cháy, chữa cháy.

Theo ông Nguyễn Anh Dũng, để nhìn nhận việc cấp điện cho các cơ sở này cần đặt trong quá trình cải cách thủ tục tiếp cận điện năng những năm qua. Trước đây, thời gian thực hiện thủ tục cấp điện đối với doanh nghiệp, nhà đầu tư có thể kéo dài. Trong quá trình cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, các thủ tục về tiếp cận điện năng từng bước được đơn giản hóa nhằm rút ngắn thời gian cho khách hàng.

Theo lãnh đạo EVNHANOI, tại Tổng công ty, thời gian thực hiện cấp điện đối với khách hàng đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định đã được rút xuống khoảng 5 ngày. Việc đơn giản hóa thủ tục tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp trong tiếp cận điện năng. Tuy nhiên, thực tiễn cũng đặt ra yêu cầu tăng cường phối hợp, rà soát và hậu kiểm giữa đơn vị cung cấp điện với chính quyền địa phương, công an và các cơ quan quản lý chuyên ngành.

Theo số liệu ông Nguyễn Anh Dũng cung cấp tại hội nghị, qua rà soát hiện có 12.536 trường hợp cần tiếp tục kiểm tra, làm rõ, trong đó có những trường hợp liên quan đến sử dụng đất nông nghiệp và điều kiện phòng cháy, chữa cháy.

Kết quả phân loại ban đầu cho thấy, trong tổng số này có 7.474 khách hàng đang mua điện trực tiếp của EVNHANOI. Bên cạnh đó, có 3.334 khách hàng do các tổ chức bán điện khác cung cấp điện. Đây là nhóm nằm ngoài phạm vi bán điện trực tiếp của EVNHANOI và cần sự phối hợp của các cơ quan quản lý cùng các tổ chức bán điện liên quan trong quá trình rà soát.

Đáng chú ý, 200 trường hợp qua kiểm tra không bảo đảm điều kiện đã bị từ chối tiếp tục bán điện. Ngoài ra, 224 trường hợp đang tự đầu tư nguồn điện, gồm máy phát điện, điện mặt trời và các nguồn khác để tự sản xuất, tự tiêu thụ. Còn 1.279 trường hợp chưa xác định được đầy đủ do thông tin chưa chính xác hoặc chưa thống nhất, cần tiếp tục kiểm tra, đối chiếu.

Như vậy, số liệu bước đầu cho thấy việc rà soát cấp điện đối với các công trình, nhà xưởng không chỉ liên quan đến khách hàng của EVNHANOI mà còn có hơn 3.300 trường hợp mua điện từ các tổ chức bán điện khác.

Phấn đấu làm rõ các trường hợp trước ngày 15/10

Theo ông Nguyễn Anh Dũng, sau cuộc giao ban giữa đại diện Công an thành phố Hà Nội, Sở Công Thương và EVNHANOI, các đơn vị đã xác định yêu cầu tiếp tục phối hợp với chính quyền địa phương để rà soát từng trường hợp. Chính quyền cơ sở, lực lượng công an, Sở Công Thương và ngành điện sẽ phối hợp xác định tình trạng thực tế của khách hàng, đơn vị đang trực tiếp cấp điện cũng như các điều kiện liên quan để có phương án xử lý theo thẩm quyền. “Phấn đấu đến ngày 15/10 phải làm rõ hết tất cả các khách hàng này và đưa ra tất cả giải pháp để thực hiện triệt để công việc này”, ông Nguyễn Anh Dũng cho biết.

Việc rà soát hơn 12.500 trường hợp cũng đặt ra yêu cầu xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị. Đơn vị điện lực thực hiện nhiệm vụ cung cấp điện theo quy định, trong khi việc xác định tình trạng sử dụng đất, trật tự xây dựng hay điều kiện phòng cháy, chữa cháy thuộc trách nhiệm và thẩm quyền của các cơ quan quản lý chuyên ngành. Do đó, kết quả phối hợp rà soát sẽ là căn cứ quan trọng để xác định cụ thể những trường hợp đủ điều kiện tiếp tục sử dụng điện và những trường hợp phải áp dụng biện pháp xử lý theo quy định.

Cùng với việc rà soát các nhà xưởng, cơ sở sản xuất, vấn đề quản lý điện tại khu vực nông thôn cũng cho thấy yêu cầu tiếp tục nâng cấp hạ tầng và từng bước khắc phục những bất cập tại các khu vực có lưới điện. Đối với hệ thống điện hạ áp nông thôn, đầu tư cải tạo đường dây, trạm biến áp và hệ thống đo đếm không chỉ góp phần giảm tổn thất điện năng mà còn liên quan trực tiếp đến chất lượng điện áp, độ tin cậy cung cấp điện và an toàn trong quá trình sử dụng.

Việc EVNHANOI khẳng định sẵn sàng tiếp nhận nguyên trạng lưới điện của các tổ chức bán điện khi được chuyển giao theo quy định vì vậy được xem là một trong những cơ sở để từng bước đầu tư đồng bộ hạ tầng tại những địa bàn có nhu cầu chuyển giao. Theo EVNHANOI, sau khi tiếp nhận, Tổng công ty sẽ thực hiện ký hợp đồng mua bán điện trực tiếp với khách hàng, đồng thời đầu tư, cải tạo hệ thống điện nhằm đáp ứng nhu cầu sinh hoạt, sản xuất, kinh doanh và bảo đảm cung cấp điện an toàn trên địa bàn Thủ đô.

Theo đó, HoREA đề nghị sửa đổi khoản 3 Điều 77 dự thảo Luật Đất đai bổ sung hệ số điều chỉnh mức biến động thị trường; hệ số điều chỉnh theo quy hoạch và hệ số điều chỉnh theo yếu tố khác ảnh hưởng đến giá đất.

Cùng với đó, bổ sung quy định “Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thực hiện Điều này”, để các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có căn cứ thực hiện việc xây dựng Bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất.

HoREA đề xuất bổ sung 3 hệ số điều chỉnh để tính giá đất vào dự thảo Luật Đất đai sửa đổi.

Theo ông Lê Hoàng Châu – Chủ tịch HoREA, việc áp dụng Bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất để tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất theo quy định tại Điều 77 dự thảo Luật Đất đai là việc “không dễ dàng”.

Thực tế tại TP.HCM cho thấy việc áp dụng cơ chế này vẫn còn những giới hạn nhất định. Theo HoREA, quyết định số 45 ngày 30/6/2026 của UBND TP.HCM về hệ số điều chỉnh giá đất năm 2026 không áp dụng để tính tiền sử dụng đất đối với tổ chức khi Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất, cũng như tiền thuê đất khi Nhà nước cho thuê đất và thu tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê.

HoREA cho rằng trong giai đoạn hiện nay, dự thảo Luật Đất đai cần giao Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thực hiện.

Cách tiếp cận này cũng tương tự quy định tại Điều 8 Nghị định 49/2026/NĐ-CP, trong đó, hệ số điều chỉnh giá đất bao gồm hệ số điều chỉnh mức biến động thị trường, hệ số điều chỉnh theo quy hoạch và hệ số điều chỉnh theo yếu tố khác ảnh hưởng đến giá đất. Hệ số điều chỉnh giá đất được phân chia thành các mức khác nhau để các địa phương có căn cứ thực hiện thống nhất.

Theo HoREA, nếu áp dụng một cách máy móc bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất để tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, nghĩa vụ tài chính của doanh nghiệp có thể tăng đáng kể. Hiệp hội dẫn tính toán cho rằng tiền sử dụng đất hoặc tiền thuê đất trả một lần cho cả thời gian thuê có thể tăng khoảng 2-2,6 lần so với cách tính theo phương pháp thặng dư. Trong khi đó, tiền thuê đất trả hằng năm có thể tăng 2-3 lần so với mức năm 2020.

HoREA cho rằng đây là một trong các nguyên nhân làm tăng giá thành, tăng giá bán sản phẩm hàng hóa, trong đó có giá nhà, giá thuê kho bãi, nhà xưởng làm giảm tính cạnh tranh của nền kinh tế.

Theo HoREA, việc xây dựng cơ chế bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất cần được quy định chặt chẽ bởi đây là vấn đề có tác động trực tiếp đến nghĩa vụ tài chính về đất đai của người dân và doanh nghiệp.

Đồng quan điểm về sự cần thiết phải có khung pháp lý rõ ràng, ông Nguyễn Quốc Hiệp, Chủ tịch Hiệp hội Các nhà thầu xây dựng Việt Nam, cho rằng dù Chính phủ có thể ban hành văn bản hướng dẫn chi tiết, Luật Đất đai vẫn cần thiết lập các nguyên tắc cơ bản để các địa phương thực hiện thống nhất.

Trong đó, cần làm rõ thời hạn áp dụng, thời điểm điều chỉnh bảng giá đất cũng như điều kiện và mức độ biến động của thị trường làm căn cứ điều chỉnh hệ số K.

Theo ông Hiệp, đây là những yếu tố quan trọng để nhà đầu tư có thể dự liệu chi phí, tính toán hiệu quả dự án và hạn chế rủi ro khi chính sách giá đất thay đổi.

Do đó, ông đề nghị dự thảo Luật Đất đai bổ sung các nguyên tắc xác định và điều chỉnh hệ số K, bảo đảm quá trình áp dụng tại các địa phương có tính thống nhất, công khai và minh bạch.