Vì sao vành đai phía Tây Cần Thơ tăng vốn hơn 2.570 tỷ đồng?

Bồi thường tăng mạnh, bổ sung 5 vị trí cầu

Ngày 17/10, Sở Xây dựng TP Cần Thơ kiến nghị sớm hoàn tất thủ tục điều chỉnh chủ trương đầu tư và tổng mức đầu tư dự án Đường Vành đai phía Tây, nối quốc lộ 91 với quốc lộ 61C. Việc điều chỉnh nhằm tháo gỡ vướng mắc về vốn, tạo cơ sở tiếp tục bồi thường, giải phóng mặt bằng và đẩy nhanh tiến độ thi công.

Thiết bị của đơn vị thi công chờ mặt bằng, vật liệu xây dựng. 

Theo ông Nguyễn Hoàng Tùng, Phó Giám đốc Sở Xây dựng TP Cần Thơ, dự án được HĐND thành phố thông qua chủ trương đầu tư cuối năm 2020, UBND thành phố phê duyệt vào tháng 11/2021 với tổng vốn gần 3.838 tỷ đồng. Qua quá trình triển khai, nhiều chi phí phát sinh khiến tổng mức đầu tư được đề xuất nâng lên hơn 6.408 tỷ đồng, tăng khoảng 2.571 tỷ đồng.

Trong các khoản chi phí, giải phóng mặt bằng tăng mạnh nhất. Theo số liệu tính toán, chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư ban đầu khoảng 829 tỷ đồng, nhưng khi cập nhật theo giá đất tại thời điểm thực hiện, khoản này tăng lên khoảng 2.162 tỷ đồng đến gần 2.500 tỷ đồng. Mức tăng tương ứng khoảng 1.333 – 1.671 tỷ đồng.

Nguyên nhân chủ yếu là giá đất bồi thường thực tế cao gần gấp đôi so với thời điểm phê duyệt chủ trương đầu tư. Dự án có khoảng 156ha đất bị ảnh hưởng, liên quan hơn 1.260 trường hợp; ngoài tiền bồi thường còn có chi phí di dời hệ thống điện, nước, viễn thông và bố trí tái định cư.

Chi phí xây dựng cũng tăng do giá vật liệu, nhân công và máy thi công biến động khoảng 5-9%. Đồng thời, quá trình rà soát thiết kế làm phát sinh thêm công trình và hạng mục hạ tầng.

Phối cảnh cầu Ba Láng thuộc dự án.

Cụ thể, chiều dài tuyến được xác định khoảng 19,264km; số lượng cầu tăng từ 20 lên 25 vị trí, đồng thời bổ sung 14 vị trí cống thoát nước ngang. Dự án còn được đề xuất bổ sung đoạn tuyến dài khoảng 1,67km thuộc khu quy hoạch An Bình – Mỹ Khánh, từ đường Nguyễn Văn Cừ đến mố M1 cầu Ba Láng, nhằm bảo đảm kết nối đồng bộ.

Hệ thống thoát nước mưa, chiếu sáng, cây xanh và hạ tầng kỹ thuật dọc tuyến cũng được bổ sung, cùng phương án tổ chức giao thông tại các nút giao. Những thay đổi này làm tăng chi phí xây lắp so với quy mô tính toán ban đầu.

Theo ông Trần Phú Lộc Thành, quyền Giám đốc Sở Tài chính TP Cần Thơ, phương án điều chỉnh dự kiến giữ nguyên 2.000 tỷ đồng vốn ngân sách Trung ương; phần vốn ngân sách địa phương và các nguồn hợp pháp khác tăng từ gần 1.838 tỷ đồng lên hơn 4.408 tỷ đồng. Như vậy, địa phương phải cân đối thêm khoảng 2.571 tỷ đồng.

Hồ sơ điều chỉnh được xây dựng trên cơ sở rà soát của các cơ quan chuyên môn, kiến nghị của Kiểm toán Nhà nước và Kết luận số 191/KT-TTr ngày 7/5/2026 của Thanh tra TP Cần Thơ. Các nội dung cần điều chỉnh gồm tổng mức đầu tư, quy mô và thời gian thực hiện dự án.

Sở Xây dựng TP Cần Thơ đã ký tờ trình đề nghị Hội đồng thẩm định thành phố xem xét, thẩm định điều chỉnh Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi. Sở Xây dựng đang phối hợp Sở Tài chính hoàn thiện hồ sơ, đồng thời báo cáo Ban Thường vụ Thành ủy để thống nhất các bước triển khai tiếp theo.

Điểm cuối dự án kết nối đường tỉnh 922 vẫn còn ngổn ngang.

Thiếu cát, tiến độ thi công bị ảnh hưởng

Không chỉ vướng về vốn, dự án còn gặp khó khăn do mặt bằng chưa được bàn giao đồng bộ và thiếu nguồn cát đắp nền.

Theo báo cáo của Sở Xây dựng, nhu cầu cát đắp nền khoảng 2 triệu m³, nhưng mới thực hiện gần 400.000m³, còn hơn 1,6 triệu m³ chưa xác định được nguồn cung. Nguồn cát tập trung phục vụ các dự án cao tốc, trong khi giá thị trường tăng cao so với giá trong hợp đồng, gây thêm áp lực cho tiến độ thi công.

Dự án được chia thành 7 gói thầu xây lắp, từ gói 15 đến gói 21. Trong đó, 4 gói thầu 16, 17, 19 và 20 đang triển khai; 3 gói còn lại đã có kết quả thẩm định hồ sơ thiết kế bản vẽ thi công, chờ điều chỉnh tổng mức đầu tư để tiếp tục hoàn thiện hồ sơ dự toán.

Khối lượng xây lắp tại 4 gói thầu đang thi công mới đạt khoảng 31,54%. Mặt bằng bị chia cắt, nguồn vật liệu thiếu và việc chưa thể tiếp tục bồi thường do vượt dự toán đã hạn chế khả năng tổ chức thi công đồng loạt.

Phối cảnh dự án.

Sở Xây dựng đề xuất kéo dài thời gian thực hiện dự án đến cuối năm 2028. Sau khi tổng mức đầu tư được cấp có thẩm quyền điều chỉnh, công tác giải phóng mặt bằng cần được triển khai trở lại, ưu tiên bàn giao mặt bằng cho các gói thầu đang thi công để tạo khối lượng xây lắp và đẩy nhanh giải ngân.

Việc điều chỉnh vốn và tiến độ được kỳ vọng tạo điều kiện tiếp tục triển khai dự án, hình thành trục vành đai phía Tây kết nối các tuyến giao thông chính, giảm áp lực cho khu vực nội ô và mở rộng không gian phát triển đô thị. Tuy nhiên, hiệu quả thực hiện còn phụ thuộc vào khả năng cân đối vốn, giải quyết mặt bằng và bảo đảm nguồn vật liệu.