Category: Tin BĐS Việt Nam

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, thời gian qua, nguồn cung vật liệu xây dựng phục vụ các công trình, dự án đầu tư công trên địa bàn tỉnh có thời điểm chưa đáp ứng nhu cầu. Tình trạng này diễn ra rõ hơn tại các khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa, nơi khoảng cách từ các mỏ đang hoạt động đến công trình lớn, làm tăng chi phí vận chuyển, ảnh hưởng đến giá thành và tiến độ dự án.

Nguồn vật liệu xây dựng được chủ động sẽ góp phần bảo đảm tiến độ các công trình đầu tư công trên địa bàn Quảng Ngãi

Trong Công văn số 9802/SNNMT-KS, Sở Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các Ban Quản lý dự án, UBND các xã, phường, đặc khu khẩn trương rà soát nhu cầu vật liệu của từng công trình, dự án; xác định nguồn đang sử dụng hoặc dự kiến sử dụng, đồng thời rà soát các khu vực có khả năng khai thác khoáng sản phục vụ trực tiếp cho dự án.

Cũng theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, Luật Địa chất và Khoáng sản năm 2024 và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Địa chất và Khoáng sản năm 2025 đã bổ sung các cơ chế nhằm tháo gỡ khó khăn về nguồn vật liệu xây dựng cho công trình, dự án, trong đó có dự án đầu tư công. Đây là cơ sở để chủ đầu tư xác định khu vực khoáng sản phù hợp và thực hiện thủ tục khai thác phục vụ trực tiếp cho công trình theo quy định.

Đối với các công trình, dự án đã được phê duyệt và đang thi công, chủ đầu tư phải rà soát cụ thể nhu cầu, khối lượng, chủng loại và nguồn cung vật liệu, tránh phụ thuộc hoàn toàn vào các mỏ thương mại đang hoạt động.

Trường hợp nguồn cung thương mại không bảo đảm, khan hiếm, giá cao hoặc cự ly vận chuyển lớn, ảnh hưởng đến tiến độ và hiệu quả đầu tư, chủ đầu tư cần phối hợp với UBND cấp xã nơi có công trình và các địa phương lân cận khảo sát, xác định khu vực có tiềm năng khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường, vật liệu san lấp.

Các khu vực được lựa chọn phải đáp ứng yêu cầu về chất lượng, trữ lượng, khả năng cung cấp, điều kiện khai thác, an toàn và bảo vệ môi trường. Tỉnh ưu tiên các khu vực có cự ly vận chuyển hợp lý, thuận lợi cho khai thác nhằm giảm chi phí, tiết kiệm ngân sách và nâng cao hiệu quả đầu tư.

Trên cơ sở rà soát, chủ đầu tư đề xuất khu vực dự kiến khai thác, phối hợp với cơ quan chuyên môn thực hiện thủ tục về khoáng sản theo quy định. Trường hợp cần điều chỉnh nguồn vật liệu, dự toán, thiết kế hoặc dự án, việc điều chỉnh phải được thực hiện theo đúng quy định pháp luật.

Đối với dự án đang chuẩn bị đầu tư, việc xác định nguồn cung vật liệu phải được thực hiện ngay từ khâu khảo sát, lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư, báo cáo nghiên cứu khả thi hoặc báo cáo kinh tế – kỹ thuật.

Sở Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu chủ đầu tư chỉ đạo đơn vị tư vấn khảo sát các khu vực có tiềm năng khoáng sản tại nơi triển khai dự án và địa bàn lân cận; đánh giá sơ bộ loại khoáng sản, khối lượng, chất lượng, điều kiện khai thác và cự ly vận chuyển.

Việc đưa phương án nguồn vật liệu vào hồ sơ chuẩn bị đầu tư được xem là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao tính khả thi của dự án, hạn chế biến động giá, giảm chi phí vận chuyển và tránh tình trạng công trình triển khai nhưng thiếu vật liệu.

Đối với UBND các xã, phường, đặc khu, Sở Nông nghiệp và Môi trường đề nghị chủ động phối hợp với chủ đầu tư, Ban Quản lý dự án rà soát các khu vực có khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường, vật liệu san lấp có khả năng khai thác phục vụ công trình đầu tư công.

Việc rà soát không chỉ tập trung vào các khu vực có tiềm năng khai thác mới mà còn xem xét nguồn khoáng sản dôi dư phát sinh trong quá trình thi công, cải tạo mặt bằng và các nguồn khoáng sản đã tập kết tại bãi thải, bãi chứa có khả năng thu hồi, sử dụng theo quy định.

Chính quyền cơ sở có trách nhiệm cung cấp thông tin về hiện trạng sử dụng đất, điều kiện khu vực, hạ tầng giao thông, quốc phòng, an ninh và các yếu tố liên quan để chủ đầu tư lựa chọn nguồn vật liệu phù hợp.

Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng yêu cầu kết quả rà soát và danh sách các khu vực dự kiến đề xuất khai thác phục vụ công trình, dự án được gửi về Sở trước ngày 30.8.2026 để tổng hợp, kiểm tra và hướng dẫn thực hiện thủ tục theo quy định.

Người đứng đầu chủ đầu tư, đơn vị và địa phương chịu trách nhiệm nếu chậm triển khai, thiếu chủ động trong xác định nguồn vật liệu, làm ảnh hưởng đến tiến độ, giải ngân vốn đầu tư công và hiệu quả đầu tư của công trình, dự án.

Theo quyết định, phạm vi điều chỉnh gồm thẩm quyền phê duyệt chủ trương và dự kiến chi phí thực hiện các nhiệm vụ sửa chữa, cải tạo, nâng cấp, mở rộng, xây dựng mới hạng mục công trình trong các dự án đã đầu tư xây dựng; đồng thời quy định về dự kiến chi phí thực hiện hoạt động quy hoạch sử dụng nguồn kinh phí chi thường xuyên của ngân sách thành phố Hà Nội.

Đối tượng áp dụng là các cơ quan, đơn vị thuộc phạm vi quản lý của thành phố, gồm: Cơ quan Đảng Cộng sản Việt Nam, cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập; Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp thành phố Hà Nội và các tổ chức chính trị – xã hội; cùng các tổ chức, cá nhân khác có liên quan.

Một trong những nội dung đáng chú ý của Quyết định là quy định cụ thể thẩm quyền phê duyệt theo nguồn kinh phí và cấp quản lý. Đối với nhiệm vụ sử dụng nguồn kinh phí chi thường xuyên của ngân sách cấp thành phố, thủ trưởng các cơ quan, đơn vị là đơn vị dự toán cấp I quyết định phê duyệt chủ trương và dự kiến chi phí đối với nhiệm vụ được giao của các đơn vị sử dụng ngân sách thuộc phạm vi phân bổ và giao dự toán của cơ quan, đơn vị mình.

Đối với nhiệm vụ sử dụng nguồn kinh phí chi thường xuyên của ngân sách cấp xã, Chủ tịch UBND cấp xã quyết định phê duyệt chủ trương và dự kiến chi phí đối với nhiệm vụ được giao của các đơn vị sử dụng ngân sách thuộc phạm vi quản lý của cấp xã.

Đặc biệt, đối với nhiệm vụ sửa chữa, cải tạo, nâng cấp, mở rộng, xây dựng mới hạng mục công trình trong các dự án đã đầu tư xây dựng có tổng mức kinh phí thực hiện từ 20 tỷ đồng trở lên nhưng không vượt quá 90 tỷ đồng và thời gian thực hiện không quá 2 năm, đơn vị dự toán cấp I, UBND cấp xã phải báo cáo UBND thành phố chấp thuận trước khi phê duyệt chủ trương và dự kiến chi phí thực hiện nhiệm vụ.

Quy định này nhằm xác định rõ trách nhiệm, thẩm quyền của từng cấp trong quyết định sử dụng nguồn kinh phí chi thường xuyên, đồng thời bảo đảm kiểm soát đối với những nhiệm vụ có quy mô kinh phí lớn. Quyết định 117/2026/QĐ-UBND cũng quy định về việc điều chỉnh quyết định phê duyệt chủ trương và dự kiến chi phí thực hiện nhiệm vụ.

Theo đó, người có thẩm quyền theo quy định sẽ quyết định việc điều chỉnh. Trường hợp dự kiến chi phí sau điều chỉnh từ 20 tỷ đồng trở lên nhưng không vượt quá 90 tỷ đồng, việc điều chỉnh phải thực hiện theo quy định về báo cáo UBND thành phố chấp thuận trước khi phê duyệt.

Việc ban hành quy định mới góp phần phân định cụ thể thẩm quyền giữa các cấp, các cơ quan, đơn vị trong quản lý và sử dụng kinh phí chi thường xuyên; đồng thời tạo cơ sở để các nhiệm vụ sửa chữa, cải tạo, nâng cấp, mở rộng và xây dựng mới hạng mục công trình trong các dự án đã đầu tư xây dựng được triển khai đúng thẩm quyền, bảo đảm kiểm soát nguồn lực ngân sách.

Chuyển từ tư duy phải sở hữu nhà sang có nơi ở lâu dài

Thông tin thêm về một số vấn đề lớn trong định hướng chính sách sửa đổi Luật Nhà ở năm 2023, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh một định hướng quan trọng là nhà nước tạo điều kiện để công dân thực hiện quyền có chỗ ở hợp pháp, đồng thời từng bước chuyển từ tư duy người dân nhất thiết phải sở hữu một căn nhà sang bảo đảm có nơi ở ổn định, lâu dài.

Muốn thực hiện được điều đó, một trong những nhiệm vụ quan trọng là phát triển mạnh nhà ở cho thuê và các loại hình nhà ở phục vụ những nhóm đối tượng có nhu cầu.

Theo định hướng được đặt ra, hệ thống nhà ở sẽ được phân định thành các loại hình khác nhau, trong đó chú trọng phát triển nhà ở cho thuê. Các loại nhà ở, dù thuộc phân khúc nào, cũng phải đáp ứng đầy đủ tiêu chí, điều kiện về chất lượng, bảo đảm điều kiện sống của người dân.

(Ảnh minh họa)

Thủ tướng cho rằng nguồn lực của nhà nước không thể đáp ứng toàn bộ nhu cầu về nhà ở của công nhân, học sinh, sinh viên, người lao động, cán bộ, công chức và các nhóm đối tượng khác. Do đó, phải huy động nhiều nguồn lực xã hội cùng tham gia.

Nhà nước có thể đầu tư quỹ nhà ở rồi trực tiếp vận hành hoặc thuê tư nhân vận hành cho thuê; đồng thời tạo cơ chế để khu vực tư nhân đầu tư phát triển nhà ở cho thuê.

Các hợp đồng thuê có thể dài 10 năm, 15 năm, 20 năm hoặc lâu hơn, với những cam kết rõ ràng để người dân có thể yên tâm về chỗ ở.

Để thu hút doanh nghiệp tham gia, cần nghiên cứu các chính sách phù hợp về đất đai, tài chính và khả năng tiếp cận nguồn vốn dài hạn, qua đó hình thành quỹ nhà ở cho thuê đủ lớn, có chất lượng và hạ tầng đồng bộ.

Cần giải thích rõ thời hạn sử dụng nhà chung cư

Liên quan vấn đề thời hạn sử dụng nhà chung cư, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho rằng cần giải thích và quy định rất rõ, minh bạch để người dân và thị trường yên tâm.

Theo Thủ tướng, không có công trình nào có thể sử dụng vĩnh viễn. Khi đến một thời hạn nhất định, công trình phải được kiểm định về chất lượng và độ an toàn. Nếu kết quả kiểm định cho thấy công trình vẫn bảo đảm an toàn thì được tiếp tục sử dụng. Trường hợp không còn bảo đảm an toàn, phải tiến hành cải tạo, xây dựng lại để bảo vệ tính mạng, tài sản của người dân.

Tuy nhiên, điều này hoàn toàn không đồng nghĩa với việc khi hết thời hạn sử dụng công trình thì quyền tài sản của người sở hữu căn hộ cũng chấm dứt.

“Quyền tài sản gắn với căn nhà phải được pháp luật bảo vệ. Việc xây dựng mới phải thực hiện nghĩa vụ tài chính theo quy định”, Thủ tướng nhấn mạnh.

Do đó, dự thảo luật cần thể hiện rõ hai yêu cầu: tiêu chuẩn kỹ thuật, an toàn của công trình phải được tuân thủ nghiêm túc; đồng thời quyền và lợi ích hợp pháp của chủ sở hữu phải được pháp luật bảo đảm.

Báo cáo tổng quan thị trường bất động sản quý II/2026 của Savills,  tại Hà Nội có khoảng 5.317 căn hộ được đưa ra thị trường, giảm theo quý và theo năm. Đáng chú ý, căn hộ hạng A chiếm hơn 60% nguồn cung mới, cho thấy cơ cấu nguồn cung đang nghiêng rõ về phân khúc cao cấp. Giá chào bán sơ cấp đạt khoảng 116 triệu đồng/m2, tăng 16% theo quý và 27% theo năm. Tại thời điểm quý II/2026, thị trường chưa ghi nhận sự giảm giá ở phân khúc sơ cấp.

Các dự án chung cư mới mở bán tại Hà Nội trong vài tháng vừa qua chủ yếu tập trung phân khúc cao cấp. Ảnh: HL

Trong nửa đầu năm 2026, không có nguồn cung sơ cấp nào có giá dưới 70 triệu đồng/m2. Khoảng 60% nguồn cung có giá trên 90 triệu đồng/m2.

Cơ cấu giá cũng cho thấy sự thay đổi đáng kể so với những năm trước. Nếu năm 2022, căn hộ hạng C – phân khúc được xem là vừa túi tiền từng chiếm hơn 20% nguồn cung, thì đến nay nhóm sản phẩm này ngày càng hạn chế.

Báo cáo này cũng dự báo, trong khoảng 2-3 năm tới, căn hộ hạng C được kỳ vọng đóng góp khoảng 15% nguồn cung tương lai. Sự cải thiện này được hỗ trợ bởi quá trình phát triển hạ tầng và các khu đô thị đa mục tiêu, đa cực tại Hà Nội.

Theo Savills, các dự án hạ tầng mới có thể mở rộng khả năng tiếp cận nhà ở vừa túi tiền tại khu vực vùng ven và các tỉnh lân cận. Trong đó, Hưng Yên đang nổi lên như một thị trường có khả năng cạnh tranh trực tiếp với Hà Nội.

Trong khi đó, khảo sát của PV Đại Đoàn Kết, các dự án mở bán chung cư mở bán tại Hà Nội vài tháng trở lại đây giá vẫn neo ở vùng giá 100 triệu đồng/m2. Cụ thể, dự án Lumière Hà Nội Seasons Garden tại số 233 – 235 Nguyễn Trãi do Masterise Homes phát triển, đang được bán với mức giá khoảng 120 – 180 triệu đồng/m2. Dự án dự kiến bàn giao vào quý IV/2028.

Tại khu vực Tây Hồ, dự án The Reflection West Lake cũng đang được rao bán với mức giá dao động khoảng 150 – 250 triệu đồng/m2. Dự án The Vista Văn La tại khu đô thị Văn La, Hà Đông hiện đang được rao bán trên thị trường với mức giá trên 90 triệu đồng/m2.

Một dự án căn hộ khác cao 33 tầng nằm trong khu đô thị Khai Sơn City, phường Bồ Đề cũng vừa được tung ra thị trường với giá 99 – 129 triệu đồng mỗi m2, áp dụng phương thức thanh toán sớm. Trường hợp vay ngân hàng, khách hàng có thể phải chi đến 119 – 139 triệu đồng/m2.

Nhận định về giá dự án mới mở bán vẫn neo cao dù thanh khoản chậm, ông Nguyễn Quang Trung (Vision Land) đánh giá, người mua cân nhắc kỹ hơn, nhưng điều đó không đồng nghĩa mặt bằng giá sơ cấp sẽ giảm.

“Nhìn lại thị trường chung cư trong hai năm qua, giá chung cư sơ cấp tại Hà Nội và vùng ven đã tăng từ khoảng 50 triệu đồng lên 80 triệu đồng/m² ở mức bình quân. Còn ở khu vực nội đô, con số hiện đã chạm khoảng 125 triệu đồng/m² và vẫn tiếp tục tăng kể từ cuối năm 2025 tới nay, bất chấp việc thanh khoản không còn sôi động như trước”, ông Trung nhận định.

Theo ông Trung, đối với hàng sơ cấp, giảm giá trực tiếp chưa bao giờ là một việc đơn giản. Một dự án mở bán hôm nay không được hình thành từ chi phí của vài tháng gần đây, mà là kết quả của cả một quá trình kéo dài nhiều năm. Giá đất, chi phí vốn, chi phí xây dựng, thời gian triển khai và các rủi ro pháp lý đều đã được tích lũy vào giá thành từ rất lâu trước khi sản phẩm xuất hiện trên thị trường.

Vì vậy, nếu giảm sâu, chủ đầu tư không chỉ mất biên lợi nhuận mà còn làm ảnh hưởng tới định vị dự án, tới nhóm khách đã mua trước đó, tới hệ thống phân phối và tới toàn bộ mặt bằng giá.

Ngày 18/8, UBND thành phố Hà Nội ban hành Quyết định số 4364/QĐ-UBND về Kế hoạch triển khai Bộ chỉ số theo dõi – đánh giá nước sạch nông thôn trên địa bàn thành phố.

Ảnh minh họa. Ảnh: PV.

Theo kế hoạch, Hà Nội sẽ tổ chức thu thập, cập nhật số liệu, theo dõi và đánh giá thực trạng sử dụng nước sạch nông thôn, hiện trạng các công trình cấp nước sạch nông thôn tập trung. Kết quả thực hiện nhằm phục vụ công tác xây dựng kế hoạch, chỉ đạo, điều hành của các cơ quan quản lý nhà nước trong lĩnh vực cấp nước nông thôn.

Đồng thời, kết quả cập nhật Bộ chỉ số là cơ sở đánh giá, thẩm định các tiêu chí về nước sạch trong Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới.

Phạm vi thực hiện gồm 75 xã và 3 phường là Tùng Thiện, Sơn Tây và Chương Mỹ. Thành phố sẽ tổ chức phổ biến, hướng dẫn triển khai Bộ chỉ số tới đội ngũ trực tiếp thực hiện việc thu thập, cập nhật số liệu tại các sở, ngành, UBND cấp xã và các đơn vị liên quan.

Cùng với công tác chuyên môn, Hà Nội đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến các quy định về nước sạch nông thôn, sử dụng nước an toàn và bảo vệ nguồn nước sinh hoạt tới người dân. Các hộ gia đình được hướng dẫn thực hiện các biện pháp thu gom, lưu trữ, xử lý và sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh; nâng cao ý thức bảo vệ môi trường và sử dụng tiết kiệm tài nguyên nước.

Đánh giá 100% công trình cấp nước đang hoạt động

Một trong những yêu cầu đáng chú ý của kế hoạch là đối với các công trình cấp nước tập trung nông thôn, thành phố sẽ thực hiện đánh giá chất lượng nước tại 100% công trình đang hoạt động.

Bộ chỉ số theo dõi – đánh giá nước sạch nông thôn của Hà Nội gồm 6 chỉ số, gồm: tỷ lệ hộ sử dụng nước hợp vệ sinh; tỷ lệ hộ được sử dụng nước sạch đạt quy chuẩn; tỷ lệ hộ nghèo sử dụng nước hợp vệ sinh; tỷ lệ hộ nghèo được sử dụng nước sạch đạt quy chuẩn; cấp nước sinh hoạt đạt chuẩn bình quân đầu người/ngày đêm; tỷ lệ công trình cấp nước tập trung có tổ chức quản lý, khai thác hoạt động bền vững.

Trên cơ sở các chỉ số được cập nhật, thành phố sẽ kiểm tra, đánh giá tình hình hoạt động của các công trình cấp nước tập trung nông thôn. Các công trình được phân loại theo 4 mức độ: hoạt động bền vững, tương đối bền vững, kém bền vững và không hoạt động.

Việc phân loại nhằm xác định rõ thực trạng từng công trình, qua đó làm cơ sở xây dựng phương án quản lý, sửa chữa, nâng cấp hoặc chuyển đổi mô hình quản lý phù hợp, bảo đảm hiệu quả khai thác và phục vụ nhu cầu sử dụng nước của người dân.

Thành phố cũng yêu cầu rà soát các công trình hoạt động kém hiệu quả, xuống cấp hoặc không hoạt động để đề xuất phương án xử lý theo quy định. Những công trình không còn phù hợp hoặc hoạt động không hiệu quả sẽ được xem xét phương án quản lý, sửa chữa, nâng cấp hoặc xử lý phù hợp với thực tế.

Bên cạnh nguồn lực của Nhà nước, Hà Nội khuyến khích doanh nghiệp, các đơn vị có năng lực tham gia quản lý, khai thác công trình cấp nước sạch nông thôn theo quy định. Qua đó, từng bước nâng cao hiệu quả quản lý, vận hành các công trình, bảo đảm cung cấp nước sạch an toàn, ổn định cho người dân khu vực nông thôn.

Việc triển khai Bộ chỉ số cũng góp phần tạo cơ sở dữ liệu thống nhất về nước sạch nông thôn, giúp cơ quan quản lý có căn cứ đánh giá đúng thực trạng, xác định những khu vực còn khó khăn về nước sạch và ưu tiên nguồn lực đầu tư, nâng cấp hệ thống cấp nước trong thời gian tới.

Rà soát quy hoạch để mở không gian phát triển

Một xã, phường có thể rộng hơn sau sắp xếp đơn vị hành chính, nhưng những tuyến đường, khu dân cư, hệ thống cấp nước, thoát nước hay các công trình hạ tầng kỹ thuật không thể “đi lại từ đầu” theo ranh giới mới. Đây chính là bài toán đang đặt ra với Nghệ An khi tổ chức lại không gian quản lý theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Việc rà soát quy hoạch tại Nghệ An được thực hiện trên cơ sở không gian phát triển mới, bảo đảm quy hoạch đô thị, quy hoạch nông thôn có tính liên kết và khả thi.

Theo báo cáo của Sở Xây dựng Nghệ An, trước đây, nhiều nhiệm vụ liên quan đến quy hoạch, đô thị và hạ tầng được xử lý ở cấp huyện. Khi cấp trung gian này không còn, một phần công việc được đưa xuống gần dân hơn. 

Xã, phường không chỉ tiếp nhận thêm trách nhiệm mà còn phải quản lý một không gian lớn hơn, trong đó có những khu vực đang đô thị hóa nhanh, những vùng chuyển tiếp giữa đô thị và nông thôn và các hệ thống hạ tầng có phạm vi phục vụ vượt ra ngoài một địa bàn.

Trước tình hình đó, ngày 18/8/2026, ông Hoàng Phú Hiền, Phó chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An đã ký ban hành Văn bản số 10526/UBND-CN, giao Sở Xây dựng chủ trì, phối hợp với các sở, ngành và UBND các xã, phường triển khai các yêu cầu của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường quản lý quy hoạch, phát triển đô thị và hạ tầng kỹ thuật trong điều kiện tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.

Theo chỉ đạo của UBND tỉnh Nghệ An, các sở ngành địa phương rà soát quy hoạch sau sắp xếp đơn vị hành chính được xem là một trong những nhiệm vụ cần ưu tiên. Nhưng điều quan trọng không phải chỉ là điều chỉnh lại ranh giới trên bản đồ, mà phải nhìn lại toàn bộ không gian phát triển.

Việc rà soát quy hoạch cần được thực hiện trên cơ sở không gian phát triển mới, bảo đảm quy hoạch đô thị, quy hoạch nông thôn có tính liên kết và khả thi. Những khu vực có tốc độ đô thị hóa nhanh, khu vực đô thị chuyển tiếp và những nơi dự kiến hình thành đô thị mới cần được kiểm soát từ sớm, tránh tình trạng phát triển trước rồi mới tìm cách bổ sung hạ tầng.

Đây là điểm có ý nghĩa thực tế, bởi quy hoạch nếu chỉ dừng ở việc xác định chức năng sử dụng đất mà không gắn với nguồn lực đầu tư thì rất khó trở thành công cụ quản lý.

Điểm quan trọng nhất là những vấn đề không thể giải quyết trong phạm vi một xã, phường phải được nhìn nhận ở quy mô lớn hơn. Một tuyến đường, hệ thống thoát nước, cấp nước, xử lý nước thải hay công trình hạ tầng đầu mối có thể phục vụ nhiều địa phương. Vì vậy, quy hoạch và kế hoạch đầu tư cũng phải được tính toán theo mạng lưới, thay vì chia nhỏ theo ranh giới hành chính.

Trong không gian mới, quy hoạch phải đồng thời trả lời được những câu hỏi về giao thông, cấp nước, thoát nước, xử lý nước thải, trường học, cơ sở y tế, không gian công cộng và hạ tầng số. Nói cách khác, mỗi khu vực phát triển mới phải được đặt trong mối quan hệ với hệ thống hạ tầng chung thay vì chỉ tính toán trong phạm vi một dự án.

Sơ đồ phương án quy hoạch hệ thống đô thị và nông thôn tỉnh Nghệ An đến năm 2050.

Từ thực tế cơ sở, ông Nguyễn Việt Đức, Phó chủ tịch UBND phường Vinh Lộc (Nghệ An) cho biết, khi phạm vi quản lý rộng hơn, khối lượng công việc về quy hoạch, xây dựng và hạ tầng cũng tăng lên. 

Nhiều vấn đề trước đây được xử lý ở cấp huyện nay cần được giải quyết trực tiếp tại cơ sở, trong khi cán bộ phải đồng thời nắm địa bàn, cập nhật quy hoạch và phối hợp với nhiều ngành.

Theo ông Đức, sau sáp nhập, một số tuyến đường có thể kết nối nhiều địa bàn. Một hệ thống thoát nước có thể phục vụ cả khu dân cư nằm trên địa giới của nhiều địa phương. Một công trình cấp nước hoặc xử lý nước thải cũng có thể có phạm vi phục vụ lớn hơn rất nhiều so với địa bàn nơi công trình được xây dựng.

Nếu mỗi xã, phường lập kế hoạch theo một cách riêng, nguy cơ thiếu đồng bộ sẽ xuất hiện. Khi đó, một công trình có thể hoàn thành nhưng chưa chắc tạo được hiệu quả nếu các công trình kết nối chưa được đầu tư đồng bộ.

Vì vậy, sau thay đổi địa giới hành chính, cách nhìn về đầu tư hạ tầng cũng cần thay đổi. Thay vì chỉ xác định nhu cầu của từng xã, phường như Vinh Lộc cần tính toán cả mạng lưới giao thông, cấp nước, thoát nước, xử lý nước thải, chiếu sáng và hạ tầng số trên một không gian rộng hơn.

Đây cũng là cơ sở để địa phương ưu tiên đầu tư các công trình hạ tầng kỹ thuật khung, hạ tầng đầu mối và các công trình có khả năng kết nối nhiều khu vực.

Đại lộ Vinh – Cửa Lò đi qua địa bàn các xã, phường Vinh Phú, Vinh Lộc, Đông Lộc và Cửa Lò, tuyến kết nối hạ tầng đô thị quan trọng tại Nghệ An.

Tại phường Vinh Phú, việc quản lý quy hoạch cũng đang được đặt trong bối cảnh không gian phát triển thay đổi sau sắp xếp, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đang làm rõ hơn vai trò của xã, phường trong quản lý địa bàn.

Ông Hoàng Năng Hiệp, Phó chủ tịch UBND phường Vinh Phú (tỉnh Nghệ An) cho biết, địa phương đang tập trung rà soát những khu vực phát triển mới, kiểm soát việc sử dụng đất, trật tự xây dựng và khả năng đáp ứng của hạ tầng.

Những khu vực có tốc độ xây dựng nhanh được theo dõi để kịp thời xử lý các vấn đề phát sinh. Cùng với giao thông, địa phương quan tâm đến thoát nước, trường học, y tế và các công trình phục vụ dân cư.

Việc quản lý không thể chỉ nhìn từng khu đất hoặc từng công trình riêng lẻ. Khi một khu vực phát triển, các tuyến đường kết nối và hệ thống hạ tầng xung quanh cũng chịu tác động.

Điều này đặt ra yêu cầu phải nhìn quy hoạch trên một không gian rộng hơn ranh giới của từng xã, phường.

Giữ nhịp quy hoạch, kết nối hạ tầngtrong không gian mới

Nếu quy hoạch là định hướng thì hạ tầng là phần thể hiện rõ nhất quy hoạch có đi vào thực tế hay không. Các tuyến giao thông, hệ thống cấp nước, thoát nước, xử lý nước thải, chiếu sáng đô thị, hạ tầng kỹ thuật dùng chung và hạ tầng số phải được tính toán trong mối liên hệ giữa các khu vực.

Hạ tầng xã hội, nhất là giáo dục và y tế, cũng được đặt cùng với hạ tầng kỹ thuật khung và hạ tầng đầu mối trong quá trình rà soát kế hoạch đầu tư.

Theo ông Đoàn Văn Đại, Phó giám đốc Sở Xây dựng Nghệ An, sau sắp xếp đơn vị hành chính, toàn bộ quy hoạch đô thị và nông thôn, chương trình và kế hoạch phát triển đô thị cùng các quy hoạch chuyên ngành hạ tầng kỹ thuật có liên quan phải được rà soát.

Qua đó xác định quy hoạch nào cần điều chỉnh, nội dung nào cần cập nhật, khu vực nào cần lập mới và những vấn đề nào liên quan từ hai xã, phường trở lên.

Những quy hoạch đã có và còn phù hợp sẽ được kế thừa, khai thác, hạn chế việc làm lại những nội dung không cần thiết. Những nội dung không còn phù hợp với không gian phát triển mới sẽ được rà soát để điều chỉnh.

Một vấn đề khác là xác định trách nhiệm quản lý những công trình có quy mô hoặc phạm vi vượt ra ngoài một xã, phường. Việc phân công, phân cấp cần được rà soát theo quy mô và tính chất của từng công trình, nhưng không được làm gián đoạn vận hành.

Đối với những quy hoạch hoặc công trình hạ tầng kỹ thuật có phạm vi liên quan từ hai đơn vị hành chính cấp xã trở lên, UBND các xã, phường phải báo cáo UBND tỉnh thông qua Sở Xây dựng trước khi phê duyệt theo thẩm quyền. Những vấn đề vượt quá khả năng xử lý của địa phương được tổng hợp để cấp tỉnh xem xét, chỉ đạo.

Sau sáp nhập, xã, phường tại Nghệ An, các địa phương có không gian lớn hơn, trong đó có những khu vực đang đô thị hóa nhanh, những vùng chuyển tiếp giữa đô thị và nông thôn và các hệ thống hạ tầng có phạm vi phục vụ vượt ra ngoài một địa bàn.

Theo ông Đại, Sở sẽ đồng thời phối hợp xây dựng, cập nhật cơ sở dữ liệu về quy hoạch đô thị, nông thôn, phát triển đô thị và hạ tầng kỹ thuật. Khi dữ liệu được kết nối, thông tin quy hoạch sẽ thuận lợi hơn trong công khai, chia sẻ và phục vụ quản lý.

Địa giới hành chính có thể thay đổi, nhưng giao thông, hạ tầng kỹ thuật, dòng chảy dân cư và nhu cầu phát triển không dừng lại ở đường ranh giữa các xã, phường.

Vì vậy, rà soát quy hoạch, kiểm soát phát triển và đầu tư hạ tầng phải được thực hiện đồng bộ. Những vấn đề vượt khỏi một địa phương cần được điều phối ở cấp tỉnh để tránh tình trạng mỗi nơi làm một phần nhưng thiếu kết nối.

Đó là điều kiện để không gian phát triển sau sắp xếp không bị chia nhỏ bởi những ranh giới hành chính mới.

“Vì vậy, thực hiện rà soát quy hoạch hay phân cấp nhiệm vụ là bước chuyển phương thức quản lý từ địa giới sang không gian phát triển, từ đầu tư riêng lẻ sang kết nối hạ tầng và từ hồ sơ phân tán sang quản lý bằng dữ liệu số”, ông Đại cho biết.