Category: Tin BĐS Việt Nam

Thảo luận tại tổ về định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024 và các luật liên quan chiều 19/8, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cho biết, Nghị quyết 21 của Trung ương về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và những luật có liên quan phát sinh từ yêu cầu thực tiễn. 

Dù Luật Đất đai mới được Quốc hội thông qua năm 2024 nhưng quá trình triển khai vẫn phát sinh những vướng mắc, rất khó cho các địa phương và các bộ, ngành.

Nghị quyết 21 cũng đưa ra những định hướng rất lớn, không chỉ sửa Luật Đất đai, Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản. Thủ tướng cho biết Chính phủ cố gắng rà soát và sửa đổi tất cả các luật có liên quan trực tiếp để bảo đảm tính đồng bộ, ví dụ các luật về đầu tư, luật về thuế.

Thủ tướng Lê Minh Hưng (Ảnh: Hữu Thắng).

Theo Thủ tướng, tới đây khi trình định hướng chính sách các luật về thuế, Chính phủ sẽ phải bổ sung các quy định về giá đất, cơ chế điều tiết chênh lệch địa tô, cơ chế tài chính để khuyến khích đưa đất vào sản xuất, tránh tình trạng đầu cơ hoặc bỏ hoang đất đai.

Luật Đất đai liên quan đến rất nhiều luật khác nhau nhưng trước hết ưu tiên cao nhất sửa đổi những luật trực tiếp triển khai các định hướng lớn.

Thủ tướng cũng đề cập những vấn đề lớn trong Luật Đất đai, trước hết là đổi mới công tác quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất. Tinh thần của Nghị quyết 21 là giảm, tiến tới chỉ xây dựng một quy hoạch trong phạm vi tỉnh.

“Hiện nay chúng ta có Quy hoạch tổng thể quốc gia, Quy hoạch đô thị và nông thôn, các quy hoạch ngành thuộc thẩm quyền của Thủ tướng hoặc các bộ, ngành và địa phương… Bây giờ cố gắng tích hợp chỉ còn một quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất để các địa phương dễ thực hiện hơn”, Thủ tướng nêu quan điểm.

Đi kèm với đó, Thủ tướng lưu ý phải thiết lập các tiêu chí, điều kiện và cơ chế giám sát cực kỳ chặt chẽ, không để xảy ra tình trạng tự ý điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất nhằm thay đổi mục tiêu sử dụng, đảm bảo tuân thủ theo đúng quy hoạch. Do đó cần cụ thể hóa các tiêu chí này trong luật.

Về hoàn thiện cơ chế giao đất, cho thuê đất và chuyển mục đích sử dụng đất, Thủ tướng nhấn mạnh tinh thần phải công khai, minh bạch, có cạnh tranh, lựa chọn nhà đầu tư đủ năng lực và có kế hoạch sử dụng đất hiệu quả.

“Luật phải phân định rõ ràng các trường hợp áp dụng đấu giá quyền sử dụng đất, đấu thầu dự án có sử dụng đất và trường hợp nào giao đất trực tiếp cho nhà đầu tư. Đồng thời, cần quy định minh bạch về phương thức nộp tiền sử dụng đất, nộp tiền một lần hay nhiều lần”, Thủ tướng nêu.

Về một trong những vấn đề quan trọng nhất là giá đất, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã lý giải câu hỏi “tại sao giá nhà cao?”. Theo Thủ tướng, giá đất theo thị trường thì bắt buộc các địa phương phải tính giá đất rất cao.

“Giá đất là đầu vào của tất cả dự án và đầu vào của nền kinh tế. Khi giá cao thì tất cả chi phí sẽ cộng vào, chưa kể nhà đầu tư còn phải vay vốn và quy trình giao đất với thủ tục hành chính kéo dài, tất cả những cái đó cộng vào sẽ đẩy chi phí sản phẩm cuối cùng tăng, khiến giá nhà cao”, Thủ tướng cho biết.

Muốn giải quyết vấn đề này, theo Thủ tướng phải giải quyết đồng bộ. Nhà nước quyết định giá đất trên cơ sở dữ liệu và phương pháp khoa học công khai, minh bạch; kết nối liên thông cơ sở dữ liệu đất đai với các dữ liệu chuyên ngành khác. 

Ở đây Nhà nước điều tiết giá đất, phải có vai trò quản lý của Nhà nước mới kiểm soát được chi phí đầu vào. Kết hợp thủ tục hành chính đơn giản, minh bạch, công khai về việc giao đất cho nhà đầu tư, rút ngắn quy trình thủ tục”, Thủ tướng nhấn mạnh.

Theo Thủ tướng, với giải pháp đồng bộ như vậy mới giảm được chi phí đầu vào, kiểm soát được giá nhà, giá đất. Tất cả chi phí phải được tính toán rõ ràng bằng các quy định cụ thể trong luật.

Liên quan đến thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, Thủ tướng đánh giá bước đột phá quan trọng là chuyển từ tư duy “bồi thường tài sản bị thu hồi” sang tư duy “tái thiết cuộc sống cho người dân” khi Nhà nước thu hồi đất, cải thiện điều kiện sống cho người dân.

Thủ tướng nhấn mạnh đây là tư duy quan trọng nhất, từ đó chuyển tải thành cơ chế phù hợp trong luật, đi kèm đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, phân cấp phân quyền để rút ngắn thời gian thực hiện dự án bồi thường tái định cư.

Trên cơ sở các định hướng lớn đó, Thủ tướng thông tin, Luật Đất đai sẽ tập trung vào một số nhóm giải pháp để xử lý những vấn đề thực tiễn đặt ra. “Chúng ta cố gắng lần này làm với quyết tâm cao nhất để giải quyết triệt để những vấn đề ách tắc, nhưng thực sự đây là vấn đề rất khó”, Thủ tướng chia sẻ.

Theo quyết định mới nhất của UBND Thành phố Hà Nội, khu đất tại phường Hoàng Liệt với tổng diện tích 10.053m², thuộc khu đô thị mới Nam hồ Linh Đàm, được giao cho Công ty cổ phần Đầu tư Tài chính và An ninh công nghệ IFT để thực hiện dự án nhà ở xã hội cho lực lượng vũ trang Công an nhân dân.

Toàn bộ diện tích được phân chia thành ba phần cụ thể. Phần lớn nhất là 6.702,7m² dành cho xây dựng nhà ở xã hội dưới hình thức nhà chung cư. Công ty IFT được miễn hoàn toàn tiền sử dụng đất cho phần này, theo quy định của Luật Nhà ở năm 2023 dành cho các dự án nhà ở xã hội. Phần thứ hai là 1.666,3m² đất để xây dựng nhà ở thương mại hỗn hợp (chung cư hỗn hợp), phần diện tích này phải nộp tiền sử dụng đất bình thường. Phần còn lại 1.684m² được dành cho hạ tầng giao thông nội khu, không thu tiền sử dụng đất.

Đoàn kiểm tra của phường Hoàng Liệt kiểm tra công tác quây rào, vệ sinh môi trường tại khu đất Dự án Nhà ở cho cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang tại ô đất HH-01 Khu đô thị Nam hồ Linh Đàm. Ảnh: AT

Chủ đầu tư được phép sử dụng toàn bộ khu đất trong thời hạn 50 năm kể từ ngày ký quyết định. Người mua căn hộ sẽ được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất theo thời hạn ổn định lâu dài.

Ngoài việc xây dựng dự án theo quy hoạch được phê duyệt, Công ty IFT phải liên hệ với các sở ngành để xác định mốc giới đất, làm các thủ tục môi trường, phòng cháy chữa cháy, và hỗ trợ cư dân hoàn tất các giấy tờ pháp lý. Công ty cũng phải tuân thủ thời hạn sử dụng đất: nếu không bắt đầu xây dựng trong vòng 12 tháng hoặc chậm tiến độ quá 24 tháng so với dự án đầu tư, có thể bị yêu cầu nộp tiền bổ sung hoặc bị thu hồi đất.

Theo kế hoạch, 4 dự án trọng điểm vốn ngoài ngân sách đang triển khai trên địa bàn phường Hoàng Liệt gồm: Dự án Tổ hợp nhà ở thương mại Hoàng Dương (Hoàng Dương Land); Dự án Nhà ở thấp tầng và Khu nhà ở tái định cư kết hợp thương mại; Dự án Nhà ở cho cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang; Dự án Tổ hợp thương mại và nhà ở Osaka Complex.

Cây xanh đô thị góp phần quan trong đảm bảo môi trường trong lành

Từ “đại công trường” đến những không gian xanh

Thái Nguyên đang bước vào giai đoạn phát triển nhanh với hàng loạt dự án công nghiệp, đô thị, giao thông, dịch vụ được triển khai, tạo nên diện mạo của một “đại công trường”, hướng tới mục tiêu trở thành tỉnh công nghiệp theo hướng hiện đại trước năm 2030. Cùng với tốc độ đô thị hóa, nhiều khu đô thị, khu dân cư mới hình thành; hệ thống hạ tầng giao thông, sản xuất, dịch vụ được mở rộng. Quá trình này tạo động lực lớn cho tăng trưởng kinh tế, nhưng cũng đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với bảo vệ môi trường.

Trong bối cảnh đó, phát triển công nghiệp xanh, đô thị xanh không còn là khẩu hiệu mà trở thành yêu cầu tất yếu. Cây xanh không chỉ tạo cảnh quan mà còn góp phần điều hòa khí hậu, giảm bụi, hấp thụ khí CO2₂, cải thiện chất lượng không khí, giảm tiếng ồn và tạo không gian sinh hoạt thân thiện cho cộng đồng. Từ Chương trình trồng một tỷ cây xanh giai đoạn 2021-2025 của Chính phủ, Thái Nguyên đã tạo được phong trào rộng khắp.

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, giai đoạn 2021-2025, toàn tỉnh đã trồng hơn 21,8 triệu cây, đạt 181% kế hoạch được (giao trồng hơn 12 triệu cây). Trong đó, cây xanh phân tán đạt gần 13,9 triệu cây, gồm hơn 2,43 triệu cây xanh đô thị và hơn 11,46 triệu cây xanh nông thôn. Trồng rừng tập trung đạt gần 8 triệu cây, tương đương hơn 5.200ha. Tổng nguồn lực huy động thực hiện chương trình hơn 117,1 tỷ đồng, trong đó ngân sách Nhà nước hơn 42,7 tỷ đồng và nguồn xã hội hóa hơn 74,4 tỷ đồng.

Cây xanh ven bờ sông Cầu tạo một nét đẹp bình yên cho Thái Nguyên

Một mô hình đáng chú ý trong phong trào tạo dựng môi trường xanh tại các cơ sở sản xuất công nghiệp là “Nhà máy công viên” của Công ty Nhiệt điện Cao Ngạn – TKV. Là cơ sở sản xuất điện nằm giữa khu vực đô thị, Công ty xác định bảo vệ môi trường phải được thực hiện đồng bộ, không chỉ bằng các giải pháp kiểm soát nguồn phát thải mà còn thông qua việc tạo dựng cảnh quan xanh. Theo anh Ngô Như Cường, Phó Trưởng phòng Kỹ thuật – An toàn Công ty Nhiệt điện Cao Ngạn – TKV, từ năm 2023 đến 2025, Công ty đã đầu tư hơn 10 tỷ đồng xây dựng cảnh quan môi trường.

Trong khuôn viên Nhà máy rộng khoảng 15ha, khoảng 30% diện tích được dành cho cây xanh, tạo thành những khoảng xanh liên hoàn. Bên cạnh cây bóng mát, cây cảnh, đơn vị còn xây dựng bể cá cảnh, chăm sóc thảm thực vật và thường xuyên chỉnh trang cảnh quan. Trung bình mỗi năm, Công ty tiếp tục dành khoảng một tỷ đồng cho chăm sóc, cắt tỉa cây xanh và duy trì cảnh quan. Việc đầu tư góp phần tạo môi trường làm việc xanh, sạch, đẹp cho người lao động, đồng thời giảm tác động của hoạt động sản xuất đối với khu dân cư xung quanh. Các dải cây xanh được bố trí hợp lý còn có tác dụng giữ bụi, giảm tiếng ồn, tạo bóng mát, điều hòa nhiệt độ và cải thiện cảnh quan.

Tại Công ty CP Xi măng La Hiên – VVMI, việc trồng cây xanh càng có ý nghĩa bởi đây là cơ sở sản xuất xi măng – ngành có nguy cơ phát sinh bụi và tác động đến môi trường nếu không được kiểm soát chặt chẽ. Công ty có tổng diện tích khoảng 21ha, trong đó dành khoảng 25% diện tích cho cây xanh và cảnh quan. Dù nhà máy nằm giữa khu vực có hệ thống rừng núi bao quanh, doanh nghiệp vẫn chủ động bố trí quỹ đất, nguồn lực để tăng diện tích cây xanh trong khuôn viên.

Theo ông Cao Cảnh Dũng, Phó Trưởng phòng Cơ điện – An toàn – Môi trường, Công ty CP Xi măng La Hiên – VVMI, lãnh đạo Công ty xác định cây xanh không chỉ tạo cảnh quan mà còn góp phần bảo vệ môi trường, xây dựng môi trường làm việc an toàn, thân thiện.

Tuy nhiên, cây xanh không thể thay thế hệ thống xử lý khí thải, bụi, nước thải hay các quy trình kiểm soát môi trường bắt buộc. Khi kết hợp với công nghệ xử lý phát thải, quản lý chất thải và giám sát môi trường, hệ thống cây xanh sẽ trở thành một mắt xích quan trọng trong mô hình nhà máy xanh.

Hướng tới chất lượng sống bền vững

Kết quả thực hiện Chương trình trồng một tỷ cây xanh cho thấy sức lan tỏa lớn của phong trào trồng cây phân tán. Cây xanh ngày càng được quan tâm tại đô thị, khu dân cư, cơ quan, trường học và các khu vực sản xuất công nghiệp. Theo ông Vũ Đức Công, Phó Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm Thái Nguyên, cây xanh đô thị có nhiều giá trị về môi trường và xã hội. Hệ thống cây xanh giúp điều hòa vi khí hậu, tạo bóng mát, giảm nhiệt độ bề mặt, góp phần hấp thụ bụi và khí CO2₂, đồng thời cải thiện cảnh quan và chất lượng cuộc sống của người dân.

Các khu cụm công nghiệp vẫn dành diện tích cho cây xanh đảm bảo về môi trường sinh thái.

Đối với khu vực công nghiệp, tăng diện tích cây xanh, hình thành các vành đai xanh có ý nghĩa trong xây dựng không gian sản xuất thân thiện với môi trường. Đây cũng là yếu tố cần được tính đến ngay từ quá trình quy hoạch, đầu tư các khu, cụm công nghiệp mới.

Đáng chú ý, Thái Nguyên đã ứng dụng công nghệ trong quản lý cây xanh. Phần mềm Thai Nguyen Smarttrees cập nhật thông tin, dữ liệu, hình ảnh của hơn 12,18 triệu cây xanh được trồng, tạo cơ sở theo dõi, quản lý và đánh giá hiệu quả chương trình. Hơn 21,8 triệu cây xanh được trồng trong 5 năm không chỉ là một con số về sản lượng mà còn cho thấy sự thay đổi trong nhận thức của chính quyền, doanh nghiệp và người dân về vai trò của cây xanh đối với phát triển.

Nhưng màu xanh không nên dừng lại ở những con số của một chương trình mà cần trở thành tư duy phát triển lâu dài: phát triển công nghiệp nhưng không đánh đổi môi trường; đô thị hóa nhưng không thu hẹp không gian xanh; tăng trưởng kinh tế nhưng phải hướng tới chất lượng sống bền vững. Một Thái Nguyên công nghiệp hiện đại sẽ chỉ thực sự bền vững khi phía sau những nhà máy, khu đô thị và công trình mới vẫn là những hàng cây xanh, những không gian sinh thái và môi trường sống trong lành cho các thế hệ mai sau.

Dự án Khu du lịch sinh thái Thiên Đàng.

Dự án dang dở, nhiều hạng mục xuống cấp

Dự án Khu du lịch sinh thái Thiên Đàng do Công ty Cổ phần đầu tư và phát triển Nam Quảng Nam làm chủ đầu tư, được cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư lần đầu ngày 1-1-2005, điều chỉnh lần 1 ngày 9-10-2009, với tổng diện tích 286,26ha, vốn đăng ký khoảng 199,9 tỷ đồng. Tọa lạc tại vị trí ven biển, giao thông thuận lợi, dự án từng được kỳ vọng tạo điểm nhấn du lịch. Tuy nhiên, sau hơn 20 năm triển khai, dự án vẫn chưa thể hoàn thiện toàn bộ. Giai đoạn I là Khu Thiên Đàng Bốn Mùa, diện tích 32,41ha, từng được đưa vào kinh doanh. Tuy nhiên, sau thời gian hoạt động, nhiều hạng mục đã hư hỏng, xuống cấp. Trong khi đó, giai đoạn II có diện tích khoảng 74ha, gồm các phân khu Thiên Đàng mùa Xuân, mùa Thu, mùa Hè và mùa Đông, đến nay vẫn chưa hoàn tất dù được xác định đưa vào hoạt động từ năm 2012. Việc triển khai kéo dài khiến giai đoạn này chậm so với tiến độ đã cam kết.

Ông Đặng Nhựt (thôn Trung An, xã Bình Sơn), cho biết dự án từng có thời gian hoạt động nhưng đến khoảng năm 2022 bắt đầu xuống cấp. Hiện nay, dự án gần như không còn được sử dụng, chỉ bố trí người trông coi. Theo ông Nhựt, việc một công trình được đầu tư lớn nhưng để không trong thời gian dài là rất đáng tiếc và gây lãng phí. Ông mong muốn dự án sớm được khôi phục, đưa vào khai thác hiệu quả, vừa tạo hoạt động kinh doanh, vừa tránh lãng phí nguồn lực và thất thoát của Nhà nước.

Theo Ban Quản lý KKT Dung Quất và các KCN Quảng Ngãi, trong quá trình triển khai, dự án gặp một số khó khăn khách quan như ảnh hưởng của bão lớn, đại dịch COVID-19 và vướng mắc trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, tái định cư giai đoạn II. Những yếu tố này khiến giai đoạn II chậm tiến độ đầu tư. Nội dung này được UBND tỉnh chỉ ra tại Kết luận thanh tra số 04/KL-UBND ngày 15-10-2021. Sau kết luận thanh tra, Ban Quản lý và các cơ quan chức năng nhiều lần làm việc, hướng dẫn, đôn đốc nhà đầu tư khắc phục tồn tại, sửa chữa các hạng mục giai đoạn I để đưa dự án trở lại hoạt động.

Nhiều hạng mục hư hỏng, xuống cấp.

Cần sớm xử lý, tránh lãng phí

Tại buổi làm việc ngày 18-6-2026, chủ đầu tư thống nhất khắc phục khó khăn, sửa chữa các hạng mục giai đoạn I và hoàn thiện hồ sơ điều chỉnh dự án. Ban Quản lý yêu cầu chủ đầu tư thực hiện hồ sơ theo thời hạn đã thống nhất. Trường hợp không thực hiện đúng thời hạn, cơ quan chức năng sẽ phối hợp xem xét, xử lý vi phạm theo quy định. Về trách nhiệm, tại Kết luận thanh tra số 04/KL-UBND ngày 15-10-2021, UBND tỉnh Quảng Ngãi xác định trách nhiệm đối với những tồn tại của dự án thuộc cả chủ đầu tư và cơ quan quản lý. Chủ đầu tư chưa thực hiện dự án đúng tiến độ, chưa đưa ra được phương án khắc phục cụ thể. Trong khi đó, cơ quan quản lý cũng chưa xử lý dứt điểm các tồn tại. Sau kết luận thanh tra, Ban Quản lý đã tổ chức kiểm điểm tập thể, cá nhân liên quan; đồng thời nhiều lần làm việc, hướng dẫn và đôn đốc chủ đầu tư khắc phục. Tuy nhiên, đến nay dự án vẫn chưa hoàn thành. Hiện chủ đầu tư đề xuất hợp tác hoặc chuyển nhượng dự án cho nhà đầu tư mới.

Ông Lương Kim Sơn, Trưởng Ban Quản lý KKT Dung Quất và các KCN Quảng Ngãi, cho biết đơn vị đang tiếp tục phối hợp với các cơ quan liên quan để xử lý dự án. Theo ông Sơn, Ban Quản lý đã nhiều lần mời chủ đầu tư làm việc nhưng việc trao đổi, phối hợp còn hạn chế do điều kiện của nhà đầu tư. Chủ đầu tư cũng đã có văn bản đề nghị Ban Quản lý cho phép tiếp tục tìm kiếm phương án theo hướng hợp tác kinh doanh hoặc chuyển giao dự án cho nhà đầu tư khác trong điều kiện cho phép. Tại kỳ họp thứ 5, HĐND tỉnh Quảng Ngãi vào tháng 7-2026, đại biểu HĐND tỉnh đề nghị Phó Chủ tịch UBND tỉnh báo cáo tiến độ xử lý, làm rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý và chủ đầu tư đối với các dự án kéo dài nhiều năm, trong đó có Dự án Khu du lịch sinh thái Thiên Đàng. Ông Nguyễn Đức Tuy, Chủ tịch HĐND tỉnh Quảng Ngãi, cho rằng các dự án tồn đọng kéo dài là điển hình của sự lãng phí. Trong đó, Dự án Thiên Đàng cần được khẩn trương xử lý để khơi thông nguồn lực. “Tôi thấy dự án Thiên Đàng là dự án lãng phí nhất. Bây giờ nhà đầu tư bỏ tiền rồi thì lãng phí của nhà đầu tư. 20 năm nay, tỉnh không thu được đồng ngân sách nào, không giải quyết được lao động nào, GRDP không góp phần gì cho sự phát triển của tỉnh Quảng Ngãi cả. Trong đó, hơn 100ha đất, chúng ta phải vào cuộc khẩn trương đối với các dự án tương tự như thế này nói chung, để chúng ta khơi thông nguồn lực, tránh lãng phí và góp phần cho sự tăng trưởng”, ông Tuy nói.

Chủ tịch HĐND tỉnh Quảng Ngãi đề nghị quá trình xử lý phải được thực hiện từng bước, chắc chắn, đúng quy định pháp luật, làm đến đâu rõ đến đó, không để các dự án tiếp tục kéo dài.

KTNN là lực lượng đồng hành quan trọng, góp phần đưa đất đai thực sự trở thành nguồn lực chiến lược, tạo động lực cho tăng trưởng nhanh và phát triển bền vững của đất nước. Ảnh: TRẦN THIỆN

Gỡ điểm nghẽn từ thể chế

Thực tiễn hàng nghìn dự án chậm triển khai, kéo dài nhiều năm cho thấy, điểm nghẽn không nằm ở một thủ tục hay một khâu riêng lẻ, mà bắt nguồn từ những bất cập mang tính hệ thống. Sự thiếu đồng bộ giữa pháp luật về đất đai, đầu tư, quy hoạch, xây dựng, nhà ở, kinh doanh bất động sản và tài chính đất đai; cùng những tồn tại lịch sử chưa được xử lý dứt điểm đã khiến không ít dự án rơi vào tình trạng “đắp chiếu”, trong khi đất đai và vốn đầu tư chưa thể chuyển hóa thành nguồn lực cho phát triển.

Muốn khơi thông nguồn lực một cách căn cơ và bền vững, trước hết phải xây dựng hành lang pháp lý đồng bộ, minh bạch và khả thi. Đây không chỉ là yêu cầu tháo gỡ những vướng mắc trước mắt, mà quan trọng hơn là tạo lập một cơ chế vận hành nhất quán, chuyển từ tư duy “xử lý từng dự án” sang giải quyết những điểm nghẽn của cả hệ thống, để đất đai thực sự được đưa vào khai thác hiệu quả.

Tinh thần này được thể hiện trong Nghị quyết số 21-NQ/TW Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan. Nghị quyết đặt yêu cầu tiếp tục hoàn thiện pháp luật đất đai theo hướng đồng bộ, minh bạch, khả thi; đồng thời xử lý hiệu quả những điểm nghẽn trong quy hoạch, giao đất, cho thuê đất, tài chính đất đai và giá đất.

Theo chuyên gia kinh tế PGS,TS. Ngô Trí Long, việc hoàn thiện Luật Đất đai cần được đặt trong tổng thể hoàn thiện các luật có liên quan. Bởi trên thực tế, một dự án có thể không vướng ở từng quy định riêng lẻ nhưng vẫn không thể triển khai nếu các quy định nằm ở những đạo luật khác nhau không kết nối được với nhau. Vì vậy, yêu cầu đặt ra là phải xử lý những “điểm giao” của pháp luật, bảo đảm các khâu từ quy hoạch, đất đai, đầu tư, xây dựng đến tài chính có thể vận hành trong một chỉnh thể thống nhất.

Qua các cuộc kiểm toán chuyên đề giai đoạn 2023-2025, KTNN cũng chỉ ra rằng, chính sách, pháp luật về đất đai dù đã nhiều lần được sửa đổi, bổ sung nhưng vẫn còn những nội dung chưa đồng bộ, thiếu thống nhất, gây khó khăn trong tổ chức thực hiện và phối hợp giữa các cấp, các ngành. Từ thực tiễn kiểm toán, KTNN kiến nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện pháp luật về đất đai đồng bộ với hệ thống pháp luật liên quan; đồng thời hiện đại hóa quản lý đất đai trên nền tảng chuyển đổi số, xây dựng hệ thống thông tin đất đai thống nhất, kết nối Trung ương – địa phương, tích hợp các cơ sở dữ liệu nhằm nâng cao tính minh bạch của thông tin đất đai và bất động sản.

Đằng sau yêu cầu hoàn thiện thể chế là một sự thay đổi căn bản về tư duy: Từ quản lý đất đai sang quản trị nguồn lực đất đai. Theo bà Phạm Thị Miền – Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu đánh giá thị trường bất động sản Việt Nam, hiệu quả sử dụng đất cần trở thành thước đo quan trọng của quản trị. Một dự án chỉ thực sự được tháo gỡ khi toàn bộ chuỗi từ quy hoạch, đất đai, tài chính đến triển khai đầu tư được xử lý đồng bộ. Nếu chỉ tháo một “nút” mà những khâu còn lại vẫn ách tắc, dòng chảy nguồn lực vẫn chưa thể được khơi thông.

Khơi thông từ khâu thực thi

Nếu thể chế tạo ra “đường ray” thì tổ chức thực hiện quyết định nguồn lực có thực sự vận động trên đường ray đó hay không.

Chuyên gia kinh tế TS. Nguyễn Minh Phong cho rằng, một trong những điểm nghẽn lớn hiện nay nằm ở khâu thực thi tại địa phương. Sau nhiều vụ việc sai phạm về đất đai bị xử lý, tâm lý e ngại trách nhiệm, sợ sai ở một bộ phận cán bộ đã dẫn đến tình trạng chậm quyết định, kéo dài thời gian giải quyết hồ sơ, ngay cả khi quy định và thẩm quyền xử lý đã tương đối rõ. Vì vậy, cùng với hoàn thiện thể chế cần có cơ chế bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung; đồng thời phải xác định rõ trách nhiệm và xử lý nghiêm tình trạng né tránh, đùn đẩy, làm chậm quá trình đưa nguồn lực vào phát triển.

Theo luật sư Phạm Thanh Tuấn, thời gian qua Quốc hội và Chính phủ đã ban hành nhiều cơ chế đặc thù để xử lý các tồn tại lịch sử của các dự án bất động sản. Tuy nhiên, hiệu quả của chính sách cuối cùng vẫn phụ thuộc vào tổ chức thực hiện. Nếu cơ quan có thẩm quyền tiếp tục chờ đợi, xin ý kiến qua nhiều cấp, nhiều ngành thì những cơ chế được thiết kế để tháo gỡ vẫn có nguy cơ trở thành một tầng thủ tục mới.

Do đó, cần chuyển mạnh từ “có cơ chế” sang “cơ chế được thực thi”. Theo bà Phạm Thị Miền, mỗi dự án sau khi được phân loại cần có một lộ trình xử lý cụ thể, xác định rõ việc phải làm, cơ quan chịu trách nhiệm, thời hạn hoàn thành và kết quả đầu ra. Việc theo dõi, công khai hoặc báo cáo định kỳ tiến độ không chỉ giúp nhận diện sớm điểm nghẽn mới mà còn tạo áp lực trách nhiệm đối với cơ quan thực thi. Đây cũng là cách để khắc phục tình trạng hồ sơ luân chuyển qua nhiều cơ quan nhưng trách nhiệm cuối cùng không thuộc về một chủ thể cụ thể. Nguồn lực chỉ thực sự được khơi thông khi trách nhiệm được xác định rõ và quyết định được đưa ra đúng lúc.

Kiểm toán để phòng ngừa từ sớm

Khơi thông nguồn lực đất đai không thể đánh đổi bằng việc nới lỏng kỷ cương. Mục tiêu cuối cùng không chỉ là đưa các dự án đình trệ trở lại hoạt động, mà phải bảo đảm đất đai được quản lý, sử dụng đúng pháp luật, hiệu quả, tiết kiệm; ngăn ngừa thất thoát, lãng phí và nâng cao chất lượng quản trị tài nguyên quốc gia.

Nghị quyết số 21-NQ/TW đặt yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát, thanh tra, kiểm toán nhằm kịp thời xử lý vi phạm pháp luật về đất đai, siết chặt kỷ luật, kỷ cương, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Với phạm vi kiểm toán trên nhiều địa phương, lĩnh vực và dự án, KTNN có điều kiện nhìn nhận vấn đề đất đai không chỉ từ một dự án, một địa phương mà ở tầm hệ thống. Qua kiểm toán, những bất cập trong quy hoạch, giao đất, cho thuê đất, xác định giá đất, đấu giá quyền sử dụng đất, quản lý dự án sử dụng đất… được nhận diện; từ đó kiến nghị xử lý tài chính, chấn chỉnh quản lý và quan trọng hơn là kiến nghị sửa đổi những cơ chế còn bất cập.

Theo luật sư Phạm Thanh Tuấn, đây là lợi thế quan trọng của KTNN trong việc góp phần hoàn thiện chính sách và phòng ngừa sai phạm. Trong khi đó, bà Phạm Thị Miền cho rằng hiệu quả kiểm toán không chỉ được đo bằng số tiền kiến nghị xử lý, mà còn ở khả năng cảnh báo sớm rủi ro, nâng cao hiệu quả quản trị và đưa nguồn lực đất đai trở lại sử dụng đúng mục đích, hiệu quả.

Từ góc nhìn này, kiểm toán không chỉ là hoạt động “đi sau” để phát hiện sai phạm, mà cần ngày càng phát huy vai trò nhìn trước, cảnh báo trước và kiến nghị từ gốc. Mỗi kiến nghị kiểm toán được thực hiện hiệu quả sẽ không chỉ giải quyết một tồn tại cụ thể mà còn có thể ngăn ngừa những sai phạm tương tự phát sinh ở nhiều dự án, địa phương khác.

Trong bối cảnh Quốc hội và Chính phủ đang đẩy mạnh tháo gỡ khó khăn cho các dự án tồn đọng, vai trò của KTNN càng trở nên quan trọng trong việc bảo đảm hài hòa hai yêu cầu: Khơi thông nguồn lực cho phát triển và giữ vững kỷ cương pháp luật. Thông qua hoạt động kiểm toán, những điểm nghẽn được nhận diện rõ hơn, những bất cập được kiến nghị sửa đổi kịp thời và các rủi ro được cảnh báo từ sớm, góp phần tạo cơ sở để nguồn lực đất đai được đưa vào khai thác hiệu quả mà không làm gia tăng rủi ro thất thoát, lãng phí.

Có thể thấy, hành trình khơi thông nguồn lực đất đai không chỉ đòi hỏi những đột phá về thể chế mà còn cần sự quyết liệt trong tổ chức thực hiện và sự vào cuộc đồng bộ của các cơ quan quản lý, địa phương. Trong quá trình đó, KTNN với vai trò kiểm tra, giám sát, cảnh báo rủi ro, kiến nghị hoàn thiện cơ chế và thúc đẩy thực thi hiệu quả sẽ tiếp tục là lực lượng đồng hành quan trọng, góp phần đưa đất đai thực sự trở thành nguồn lực chiến lược, tạo động lực cho tăng trưởng nhanh và phát triển bền vững của đất nước./.

Khu vực hành lang của chung cư NƠXH 18 tầng Phú Mỹ xuất hiện những vệt ẩm, bong rộp kéo dài trên trần và tường. Nhiều mảng sơn bong tróc, loang lổ sau hơn một thập niên sử dụng.

Ông Nguyễn Sĩ Vinh, chủ căn hộ A1501, chỉ lên trần nhà đã ngả màu vàng sẫm, những vết nước loang chạy dài từ trần xuống sàn nhà. “Chúng tôi vá chỗ này thì vài tháng sau lại xuất hiện chỗ khác. Mới đây, vợ chồng tôi phải bỏ hàng chục triệu đồng để sơn sửa”, ông Vinh chia sẻ.

Nhiều cư dân sinh sống tại chung cư cũng phản ánh tình trạng rò rỉ nước từ hệ thống đường ống của các tầng trên kéo dài nhiều tháng nhưng đến nay vẫn chưa được xử lý dứt điểm, chung cư không có tổ tự quản, không có chỗ sạc xe điện…

Anh Nguyễn Thế Cương, chủ căn hộ B1011, cho biết, nước thấm từ trần xuống các căn hộ phía dưới khiến tường bong tróc, ẩm mốc, gây rất nhiều bất tiện và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn điện.

Theo phản ánh của cư dân, ngoài phí quản lý 5.400 đồng/m2, cư dân còn phải đóng nhiều khoản phí khác như: phí thang máy, phí gửi xe, phí vệ sinh… Thế nhưng, trong 10 năm sinh sống, cư dân ở đây chưa từng được tham dự một cuộc họp cư dân chính thức nào để đối thoại với đơn vị quản lý.

Trao đổi về các phản ánh của cư dân, ông Vũ Văn Giáp, Phó Giám đốc Trung tâm Quản lý nhà và Giám định xây dựng (Sở Xây dựng TPHCM), cho biết, tình trạng thấm dột ở chung cư này chủ yếu xuất phát từ phần sở hữu riêng của các căn hộ. Qua 10 năm sử dụng, các đường chỉ lát gạch tại khu vực nhà vệ sinh bong tróc, khiến nước thấm xuống các tầng dưới. Trung tâm sẽ triển khai sơn chống thấm toàn bộ mặt ngoài công trình.

Về việc thiếu khu vực sạc xe điện, Trung tâm lý giải tầng hầm chưa được thiết kế hệ thống cấp điện phù hợp nên chưa thể bố trí điểm sạc.

Riêng việc chưa thành lập được tổ tự quản, ông Giáp cho hay, từ nhiều năm trước, Trung tâm Quản lý và Phát triển nhà ở (thuộc Sở Xây dựng tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu trước đây) đã đề xuất với chính quyền địa phương nhưng chưa được chấp thuận.

MTTQ xã Cổ Lũng và các đoàn thể ra quân hưởng ứng phong trào “Toàn dân chung tay bảo vệ môi trường”, chiến dịch thanh niên tình nguyện hè 2026.

Đến thôn Hiêu hôm nay dễ dàng cảm nhận dáng dấp của thôn NTM ngày càng rõ nét. Những tuyến đường bê tông rộng rãi, sạch đẹp, hai bên được trồng nhiều hoa và hàng rào xanh dẫn lối vào những ngôi nhà khang trang. Đời sống vật chất, tinh thần của người dân từng bước được nâng cao với mức thu nhập bình quân đầu người đạt hơn 36 triệu đồng/năm. Ông Lục Văn Hoàng, Trưởng ban công tác mặt trận thôn Hiêu cho biết: Thôn có 164 hộ dân với 671 khẩu. Thực hiện cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết XDNTM, đô thị văn minh”, ban công tác mặt trận cùng các đoàn thể đã đẩy mạnh tuyên truyền, vận động đoàn viên, hội viên và Nhân dân chỉnh trang nhà cửa, khuôn viên; hỗ trợ hộ nghèo xây dựng, sửa chữa nhà ở; tham gia các hoạt động an sinh xã hội và giữ gìn vệ sinh môi trường. Đồng thời, thường xuyên lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của người dân để kịp thời giải quyết những vấn đề phát sinh ngay từ cơ sở.

Nhờ làm tốt công tác tuyên truyền, người dân nhận thức rõ ý nghĩa của việc XDNTM và tích cực hưởng ứng. Hiện nay, thôn có 16 hộ đầu tư homestay làm du lịch cộng đồng, 100% hộ dân trong thôn có thùng chứa rác, thực hiện phân loại rác tại nguồn và tham gia tổng vệ sinh môi trường. Tuyến đường vào khu du lịch thác Hiêu đã được lắp đặt 30 cột đèn năng lượng mặt trời, góp phần xây dựng cảnh quan sáng – xanh – sạch – đẹp.

Chủ tịch Ủy ban MTTQ xã Cổ Lũng Lương Văn Tư cho biết: Những kết quả trên có được từ sự đổi mới nội dung, phương thức hoạt động của ủy ban MTTQ xã. MTTQ xã và các tổ chức thành viên đã đẩy mạnh tuyên truyền, vận động Nhân dân thực hiện tốt chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; đồng thời thường xuyên nắm bắt tình hình, kịp thời phản ánh tâm tư, nguyện vọng, kiến nghị chính đáng của Nhân dân đến cấp ủy, chính quyền và các cơ quan chức năng xem xét, giải quyết. Nhiều vấn đề phát sinh tại cơ sở được xử lý kịp thời, góp phần củng cố niềm tin của Nhân dân đối với cấp ủy, chính quyền.

Các cuộc vận động, phong trào thi đua yêu nước, trọng tâm là cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết XDNTM, đô thị văn minh” được triển khai sâu rộng và tạo sức lan tỏa mạnh mẽ. MTTQ xã đã tuyên truyền, vận động cán bộ, đoàn viên, hội viên và Nhân dân đồng thuận nhận tiền bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng; tham gia đợt cao điểm 90 ngày đêm chiến dịch làm giàu, làm sạch cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai; số hóa hồ sơ, cài đặt Sổ tay đảng viên điện tử… Đồng thời, duy trì và nhân rộng các mô hình dân cư như: “Tuyến đường hoa, đường cây xanh”, “Thôn bản sáng – xanh – sạch – đẹp – an toàn”, “Nhà sạch, vườn đẹp”, “Tổ tự quản an ninh trật tự”, “Nhóm phụ nữ giúp nhau phát triển kinh tế” tại 9/9 thôn; tổ chức nhiều đợt dọn dẹp vệ sinh môi trường, tu sửa đường làng ngõ xóm tại các khu dân cư, kênh mương nội đồng, xây dựng hố rác gia đình, thu gom bao bì thuốc bảo vệ thực vật…, thu hút hàng nghìn lượt hội viên, đoàn viên và Nhân dân tham gia.

Thực hiện cuộc vận động hỗ trợ xây dựng nhà ở cho hộ nghèo, hộ gia đình chính sách, hộ còn khó khăn về nhà ở trên địa bàn tỉnh trong giai đoạn 2024-2025 theo Chỉ thị số 22-CT/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Ủy ban MTTQ xã đã xây dựng kế hoạch, phê duyệt cho 389 hộ, trong đó có 287 hộ xây mới, 102 hộ sửa chữa, với tổng kinh phí hơn 25,85 tỷ đồng; qua đó góp phần nâng tỷ lệ gia đình có nhà ở đạt tiêu chuẩn lên 81,85%.

Từ những việc làm cụ thể ở từng khu dân cư, các cuộc vận động, phong trào thi đua yêu nước đang ngày càng gắn với đời sống người dân Cổ Lũng. Phát huy tinh thần đồng thuận trong Nhân dân, MTTQ xã tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, vận động và nhân rộng những cách làm thiết thực, để mỗi cuộc vận động, mỗi phong trào thi đua thực sự trở thành việc làm thường xuyên trong đời sống cộng đồng.

Theo đó, mục đích sử dụng đất là đất khu công nghiệp, thời hạn sử dụng đất từ ngày 15/8/2026 đến hết ngày 29/6/2085. Dự án thuộc danh mục ngành, nghề đặc biệt ưu đãi đầu tư và được miễn tiền thuê đất trong thời gian xây dựng cơ bản đến hết ngày 30/9/2027 và miễn tiền thuê đất 11 năm sau thời gian xây dựng cơ bản, diện tích được miễn tiền thuê đất là 39,34ha. Công ty CP Kính nổi Chu Lai – CFG chịu trách nhiệm và đảm bảo điều kiện về nguồn vốn để thực hiện dự án theo quy định của pháp luật.

UBND thành phố giao Sở Nông nghiệp và Môi trường xác định mốc giới và bàn giao đất trên thực địa cho Công ty CP Kính nổi Chu Lai – CFG; ký hợp đồng thuê đất với doanh nghiệp; chỉ đạo Văn phòng Đăng ký đất đai thành phố lập thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, chỉnh lý hồ sơ địa chính, cập nhật cơ sở dữ liệu đất đai và trao giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho doanh nghiệp sau khi hoàn thành nghĩa vụ tài chính theo đúng quy định…