Category: Tin BĐS Việt Nam

Đại biểu Phạm Trọng Nhân (TPHCM) đồng tình với báo cáo thẩm tra về yêu cầu kiểm soát các khoản thu theo bản chất giao dịch, không phụ thuộc tên gọi là đặt cọc, giữ chỗ, đăng ký nguyện vọng hay hình thức khác.

Tuy nhiên, ông băn khoăn việc huy động tiền trước thời điểm pháp luật cho phép chỉ mới là một phần của vấn đề; phần cần xử lý sâu hơn là dòng tiền được huy động hợp pháp sau khi dự án đã đủ điều kiện kinh doanh.

Đại biểu Phạm Trọng Nhân

Đại biểu dẫn chứng doanh nghiệp bất động sản vay 1.000 tỷ đồng, ngân hàng phải thẩm định dự án, năng lực chủ đầu tư, phương án sử dụng vốn, tài sản bảo đảm; đồng thời kiểm soát giải ngân, mục đích sử dụng vốn và tiến độ.

Nhưng 1.000 người dân, mỗi người nộp 1 tỷ đồng để mua nhà hình thành trong tương lai, tạo thành 1.000 tỷ đồng vốn cho dự án. Trong khi đó 1.000 người mua không có các công cụ kiểm soát như ngân hàng. Họ khó biết tiền mình nộp vào dự án rồi có thực sự được sử dụng để hình thành chính tài sản mình đang mua hay không?

Dự thảo đã chế định việc sử dụng tiền đúng mục đích và thiết kế tài khoản bảo đảm đối với 5% giá trị hợp đồng còn lại trong thời gian chờ cấp giấy chứng nhận. Ông Nhân cho rằng quy định này cần nhưng chưa đủ, phải nghiên cứu cơ chế quản lý tiền người mua theo từng dự án.

“Ở đây không phải phong tỏa dòng tiền của doanh nghiệp. Nó vẫn là nguồn vốn hợp pháp để thực hiện dự án. Nhưng phải có khả năng nhận diện, đối soát và kiểm soát việc sử dụng phù hợp với tiến độ của chính dự án đã huy động vốn.

Kinh nghiệm Singapore cho thấy có thể vừa sử dụng tiền người mua để phát triển dự án, vừa quản lý theo tài khoản dự án với nguyên tắc: tiền huy động từ dự án nào phải gắn với việc thực hiện chính dự án đó”, đại biểu phân tích.

Một khu đô thị tại Hà Nội. Ảnh: Thạch Thảo

Phát biểu cùng vấn đề, đại biểu Dương Khắc Mai (Lâm Đồng) đề nghị kiểm soát huy động vốn và bảo vệ quyền lợi người mua bất động sản hình thành trong tương lai.

Người mua thường phải ứng trước một phần đáng kể giá trị bất động sản, trong khi khả năng kiểm soát dòng tiền, tiến độ thực hiện dự án và năng lực thực hiện nghĩa vụ của chủ đầu tư còn hạn chế. Do đó, dự thảo luật cần vừa tháo gỡ cho doanh nghiệp, vừa không làm suy giảm cơ chế bảo vệ người mua.

Ông Mai đề nghị quy định chặt chẽ đối với các hình thức đặt cọc, giữ chỗ, đăng ký nguyện vọng và các khoản thu có bản chất tương tự; đồng thời xác định rõ nguyên tắc không để những hình thức này trở thành phương thức huy động vốn trước khi bất động sản đáp ứng đầy đủ điều kiện đưa vào kinh doanh.

Đại biểu Dương Khắc Mai

Về bảo lãnh, đại biểu đề nghị tiếp tục bảo đảm đây thực sự là công cụ bảo vệ khách hàng; cần quy định rõ quyền của người mua, thuê mua được từ chối nhận bàn giao khi công trình hạ tầng thiết yếu hoặc hồ sơ pháp lý chưa đáp ứng điều kiện theo quy định.

“Cải cách thủ tục và điều kiện kinh doanh là hết sức cần thiết nhưng không thể vì mục tiêu tháo gỡ những khó khăn cho thị trường mà làm giảm mức độ bảo vệ đối với người mua bất động sản”, đại biểu khẳng định.

“Bịt khoảng trống” khi nhận tiền của người mua trước khi bất động sản mở bán

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (TP Hải Phòng) cho biết, dự thảo cho phép người mua thanh toán đến 70% giá trị hợp đồng trước khi nhận bàn giao và đến 95% trước khi được cấp giấy chứng nhận; 5% cuối cùng được giữ bằng tài khoản bảo đảm hoặc biện pháp bảo đảm khác. Dự thảo đồng thời quy định bảo lãnh ngân hàng đối với nhà ở hình thành trong tương lai.

Khi đối chiếu với dự thảo Luật Nhà ở lại xuất hiện điểm chưa thống nhất. Theo đó, dự thảo Luật Nhà ở quy định chủ đầu tư nhà ở xã hội khi bán, cho thuê mua không phải thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh nhà ở hình thành trong tương lai; phần nhà ở thương mại được bán trong dự án nhà ở cho thuê cũng được miễn nghĩa vụ này.

“Cùng là người mua nhà hình thành trong tương lai nhưng mức độ bảo vệ lại khác nhau tùy loại dự án”, bà Nga nhìn nhận và cho rằng cần rà soát kỹ, nhất là khi người mua nhà ở xã hội thường có khả năng tài chính và sức chịu đựng rủi ro thấp hơn.

Nữ đại biểu đề nghị thống nhất nguyên tắc: “mọi trường hợp miễn bảo lãnh chỉ nên được chấp nhận khi có một cơ chế bảo vệ thay thế có hiệu lực tương đương, như tài khoản dự án tách biệt, kiểm soát giải ngân theo tiến độ xây dựng, bảo đảm hoàn thành công trình hoặc cơ chế ưu tiên hoàn trả cho người mua”.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga

Đồng thời, bà Nga đặc biệt đề nghị “bịt khoảng trống” về nhận tiền của khách hàng trước khi bất động sản đủ điều kiện mở bán.

Ngoài ra, dự thảo quy định chủ đầu tư chỉ được thu tiền đặt cọc không quá 5% và chỉ được thu khi bất động sản đã đủ điều kiện đưa vào kinh doanh. Theo đại biểu, quy định này là cần thiết, nhưng mới kiểm soát giao dịch mang tên “đặt cọc”.

Thực tế, trước thời điểm đủ điều kiện mở bán, chủ đầu tư hoặc tổ chức được ủy quyền vẫn có thể nhận tiền dưới nhiều tên gọi khác như “phiếu đăng ký”, “giữ chỗ”, “đăng ký ưu tiên”, “thỏa thuận hợp tác”, “khoản thiện chí”… nhưng bản chất vẫn là khách hàng nộp tiền để giữ quyền ưu tiên mua một bất động sản cụ thể.  

Vì vậy, đại biểu đề nghị luật phải quản lý theo bản chất giao dịch chứ không theo tên gọi hợp đồng. Trước khi bất động sản đủ điều kiện kinh doanh, chủ đầu tư không được trực tiếp hoặc thông qua tổ chức, cá nhân khác nhận tiền nhằm giữ chỗ, xác lập quyền ưu tiên hoặc bảo đảm việc ký hợp đồng mua bán. Khi đã đủ điều kiện thì mọi khoản tiền có bản chất đặt cọc, dù mang tên gọi nào, đều phải tuân thủ giới hạn của luật.

Đại biểu khẳng định nếu không quy định như vậy thì có thể đóng được cánh cửa “đặt cọc”, nhưng chỉ cần đổi tên văn bản là một cánh cửa huy động vốn khác lại được mở ra.

Dân chủ, minh bạch tạo sự đồng thuận trong giải phóng mặt bằng

Ngõ 381 Nguyễn Khang (đoạn nối từ phố Thành Thái đến phố Nguyễn Khang) từ lâu là tuyến giao thông có mật độ phương tiện qua lại rất lớn. Do mặt đường chật hẹp, hạ tầng kỹ thuật thiếu đồng bộ, khu vực này thường xuyên xảy ra tình trạng ùn tắc vào khung giờ cao điểm và ngập úng cục bộ mỗi khi mưa lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống sinh hoạt của người dân.

Chủ tịch UBND phường Cầu Giấy Ngô Ngọc Phương và các đơn vị có liên quan trực tiếp xuống hiện trường dự án, lắng nghe tâm tư, nguyên vọng của người dân. Ảnh: Vân Nhi

Để tháo gỡ điểm nghẽn này, Dự án cải tạo, mở rộng ngõ 381 Nguyễn Khang được triển khai với tổng mức đầu tư hơn 450 tỷ đồng, chiều dài toàn tuyến khoảng 340m. Tuyến đường được mở rộng với mặt cắt ngang 21,25m (lòng đường rộng 11,25m, vỉa hè mỗi bên rộng 5m). Quy mô dự án đòi hỏi phải thu hồi gần 7.500m2 đất của 103 tổ chức, hộ gia đình và cá nhân, chủ yếu là đất ở. Việc thu hồi diện tích đất lớn trong khu dân cư đông đúc đặt ra yêu cầu rất cao đối với công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.

Xác định giải phóng mặt bằng là khâu then chốt, Đảng ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Cầu Giấy đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát. Cả hệ thống chính trị cơ sở kiên trì bám sát địa bàn theo phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng trường hợp, lắng nghe ý kiến của người dân”. Lãnh đạo cấp ủy, chính quyền địa phương trực tiếp xuống cơ sở gặp gỡ, tuyên truyền, đối thoại; bảo đảm mọi quy trình kiểm đếm, áp giá bồi thường đều được thực hiện công khai, dân chủ và đúng quy định pháp luật.

Cùng với đó, chính quyền phường đã chủ động đề xuất với thành phố và các sở, ban, ngành áp dụng các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân; đồng thời hỗ trợ người dân tiền thuê nhà tạm cư, chuyển đổi nghề nghiệp, tìm kiếm việc làm, tạo điều kiện thuận lợi trong cấp phép xây dựng và hoàn tất các thủ tục nhận bàn giao căn hộ tái định cư tại nhà N01 D17.
Nhờ cách làm bài bản, trách nhiệm và thấu tình đạt lý, toàn bộ 103 tổ chức, hộ gia đình, cá nhân đều tự nguyện chấp hành bàn giao mặt bằng sạch, phục vụ tháo dỡ công trình mà chính quyền không phải áp dụng biện pháp cưỡng chế đối với bất kỳ trường hợp nào. Đến ngày 21-8, địa phương đã hoàn thành 100% công tác giải phóng mặt bằng, vượt tiến độ 1 tháng so với kế hoạch thành phố giao.

Tập trung nguồn lực tổ chức thi công, sớm hoàn thiện hạ tầng khu vực

Trao đổi với phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội, Chủ tịch UBND phường Cầu Giấy Ngô Ngọc Phương nhấn mạnh: “Có được kết quả trên, trước hết là nhờ sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện, sát sao của lãnh đạo thành phố và các sở, ban, ngành đã luôn đồng hành, phối hợp chặt chẽ cùng UBND phường tháo gỡ kịp thời những khó khăn, vướng mắc, tạo điều kiện thuận lợi đẩy nhanh tiến độ dự án. Đặc biệt là sự đồng thuận, chia sẻ và hy sinh lợi ích riêng vì sự phát triển chung của các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân trên địa bàn”.

Lãnh đạo phường Cầu Giấy trao khen thưởng cho các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc trong công tác giải phóng mặt bằng đường 381 Nguyễn Khang. Ảnh: Vân Nhi

Đồng chí Ngô Ngọc Phương cũng khẳng định, việc bàn giao mặt bằng không phải là điểm kết thúc trách nhiệm của chính quyền, phường sẽ tiếp tục đồng hành, giải quyết kịp thời các thủ tục về đất đai, xây dựng để bà con sớm ổn định cuộc sống tại nơi ở mới.

Sau khi tạo lập được mặt bằng sạch, nhiệm vụ trọng tâm hiện nay của địa phương là chuyển trạng thái sang tổ chức thi công đồng bộ, khẩn trương đưa công trình vào khai thác. “Tập thể lãnh đạo phường đã yêu cầu Ban Quản lý dự án đầu tư – hạ tầng cùng các nhà thầu bắt tay ngay vào công việc, chuẩn bị đầy đủ nhân lực và phương tiện để khởi công trước ngày 5-9-2026, phấn đấu hoàn thành toàn bộ dự án trong quý IV-2026”, Chủ tịch UBND phường Cầu Giấy cho biết.

Quan điểm chỉ đạo xuyên suốt trong giai đoạn thi công được xác định rõ: “Mặt bằng phải sạch – thi công phải nhanh – chất lượng phải bảo đảm – an toàn phải tuyệt đối – đời sống nhân dân phải được quan tâm”. Các đơn vị thi công phải xây dựng phương án tổ chức khoa học, phân luồng giao thông hợp lý, hạn chế tối đa bụi bẩn, tiếng ồn, không làm ảnh hưởng đến đời sống sinh hoạt thường nhật của người dân khu vực lân cận.

Tuyến đường mở rộng ngõ 381 Nguyễn Khang khi hoàn thành sẽ kết nối thông suốt với phố Thành Thái và Duy Tân, hình thành trục liên kết mạng lưới giao thông quan trọng giữa đường Vành đai 2, Vành đai 2,5 và Vành đai 3. Công trình cũng được đầu tư đồng bộ hệ thống chiếu sáng, cây xanh và đấu nối trực tiếp vào mạng lưới thoát nước chung của thành phố, giải quyết dứt điểm tình trạng úng ngập tồn tại nhiều năm qua tại khu vực ngõ 381 Nguyễn Khang và phố Hoa Bằng.

Hiệu quả của dự án không chỉ tính bằng chiều dài 340m đường được mở rộng, mà chính là nâng cao năng lực lưu thông, tạo diện mạo đô thị khang trang, văn minh, mang lại sự thụ hưởng thiết thực và nâng cao chất lượng cuộc sống cho nhân dân.

Ưu tiên quỹ nhà, đất dôi dư cho y tế, giáo dục…

Tại cuộc họp cung cấp thông tin cho báo chí về sắp xếp, xử lý tài sản công, đại diện Sở Tài chính Hải Phòng cho biết, sau hợp nhất, toàn thành phố có 995 cơ sở nhà, đất dôi dư cần sắp xếp, xử lý. Theo đó, thành phố ưu tiên bố trí cho giáo dục, y tế, văn hóa, trụ sở làm việc; đồng thời đưa hàng trăm cơ sở vào khai thác nhằm tránh lãng phí tài sản công.

Đại diện Sở Tài chính Hải Phòng thông tin việc thu hồi, xử lý quỹ nhà, đất là tài sản công. Ảnh: MK.

Theo báo cáo của Sở Tài chính Hải Phòng, trong tổng số nhà, đất dôi dư nêu trên, thành phố Hải Phòng giao, điều chuyển 343 cơ sở vào mục đích trụ sở, trong đó 255 cơ sở cho đơn vị địa phương, 88 cơ sở cho các cơ quan Trung ương. 

Thành phố cũng điều chuyển 85 cơ sở phục vụ giáo dục; 28 cơ sở phục vụ y tế; 93 cơ sở được điều chuyển, chuyển đổi công năng phục vụ văn hóa và các mục đích công cộng. Ngoài ra, 10 cơ sở tiếp tục được quản lý để thực hiện các công trình theo dự án, quy hoạch đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Đáng chú ý, 436 cơ sở nhà, đất được chuyển giao Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố quản lý, khai thác. Trong đó, 243 cơ sở dự kiến khai thác thông qua đấu giá đất ở; 175 cơ sở dự kiến cho thuê ngắn hạn; 18 cơ sở có nguồn gốc từ Công ty Kinh doanh nhà sẽ được xây dựng phương án xử lý cùng quỹ nhà cho thuê kinh doanh.

Đối với 173 cơ sở dự kiến cho thuê ngắn hạn, thành phố đã thống nhất chủ trương chuyển giao cho các xã, phường quản lý, khai thác theo cơ chế đặc thù tại Nghị quyết số 31/2026/NQ-CP. Việc chuyển giao được thực hiện sau khi cấp có thẩm quyền thống nhất chủ trương và hoàn tất các thủ tục theo quy định.

Không để tài sản công bỏ trống, lãng phí

Theo Sở Tài chính Hải Phòng, đối với quỹ nhà, đất là tài sản công không sử dụng vào mục đích để ở, chủ trương của thành phố là thu hồi để sắp xếp, xử lý theo quy định, ưu tiên sử dụng vào các mục đích công cộng, phục vụ nhân dân. Trường hợp không thể sử dụng vào mục đích công cộng sẽ bán đấu giá để tạo nguồn thu cho ngân sách thành phố.

Thời gian tới, Hải Phòng tiếp tục rà soát các cơ sở nhà, đất dôi dư, không sử dụng hoặc sử dụng không hiệu quả để đưa vào khai thác, tránh lãng phí. Ảnh: TL.

Trong tổng số 159 điểm nhà, đất thực hiện thu hồi theo quy định, đến nay 148 điểm đã được thu hồi và có cam kết trả nhà, đạt khoảng 93% kế hoạch. Có 5 điểm đang được rà soát các tồn tại do vướng mắc pháp lý và 6 điểm đã ban hành quyết định cưỡng chế, đồng thời tiếp tục tuyên truyền, vận động thực hiện thủ tục bàn giao, trả nhà.

Thời gian tới, Hải Phòng tiếp tục rà soát các cơ sở nhà, đất dôi dư, không sử dụng hoặc sử dụng không hiệu quả; đẩy nhanh việc đưa tài sản vào khai thác, bảo đảm công khai, minh bạch, hiệu quả, đúng quy định. Qua đó, thành phố hướng tới sử dụng hiệu quả nguồn lực đất đai, tài sản công, không để xảy ra thất thoát, lãng phí.

Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh phát biểu trước Quốc hội. Ảnh: Media Quốc hội

Phát biểu tiếp thu, giải trình về định hướng chính sách sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản trong phiên thảo luận hội trường sáng ngày 22/8, Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh dành nhiều thời gian nói về giải pháp tăng nguồn cung, từng bước đưa giá nhà ở về mức phù hợp với khả năng chi trả của người dân.

Theo Bộ trưởng, thời gian qua, giá nhà ở tại một số phân khúc tăng cao. Qua khảo sát của Bộ Xây dựng, các chi phí cấu thành giá bất động sản hiện ở mức cao, bao gồm tiền sử dụng đất, chi phí bồi thường giải phóng mặt bằng, chi phí xây dựng nhà ở và hạ tầng kỹ thuật, chi phí vốn vay và lãi suất ngân hàng, chi phí quản lý của nhà đầu tư, bán hàng và các khoản thuế…

Bộ trưởng nhận định, cơ cấu nguồn cung trên thị trường thời gian qua chưa đáp ứng nhu cầu. “Thiếu nhà ở thương mại thuộc phân khúc trung bình và thấp, nhà ở xã hội rồi nhà ở cho thuê; nhưng lại dư thừa phân khúc nhà ở cao cấp,” Bộ trưởng nêu thực trạng.

Theo ông, tình trạng mất cân đối này cũng dẫn đến hiện tượng đầu cơ, mua bán, sang nhượng và đẩy giá bất động sản trong thời gian qua. Đây cũng là vấn đề được nhiều đại biểu quan tâm trong phiên thảo luận sáng 22/8.

Về giải pháp trong thời gian tới, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết Bộ Xây dựng sẽ tham mưu tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện hồ sơ liên quan đến Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản kết hợp với Luật Đất đai.

Một trong những định hướng trọng tâm là phát triển mạnh nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê, đồng thời điều chỉnh cơ cấu nguồn cung để khắc phục tình trạng dư thừa tại một số phân khúc. Bộ Xây dựng cũng sẽ tiếp tục đôn đốc, hướng dẫn các địa phương và doanh nghiệp triển khai các chỉ tiêu đã đề ra đối với nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê.

Bộ trưởng Trần Hồng Minh khẳng định, cơ quan quản lý sẽ tiếp tục rà soát, nghiên cứu và đề xuất sử dụng phù hợp các công cụ điều tiết thị trường như thuế, tín dụng, quy hoạch nhằm kiểm soát đầu cơ, hạn chế tình trạng đầu tư tích trữ bất động sản, định hướng nguồn lực vào nhu cầu thực và góp phần ổn định mặt bằng giá.

Bên cạnh đó, Bộ Xây dựng sẽ tiếp tục phối hợp rà soát, tháo gỡ khó khăn và xử lý dứt điểm các bất động sản tồn đọng. Cơ quan quản lý cũng sẽ tiếp tục hoàn thiện hệ thống thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản, qua đó phục vụ công tác quản lý và xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, thổi giá.

Vì sao không quy định khung giá bất động sản?

Giải trình ý kiến đại biểu đề nghị Nhà nước quy định khung giá bất động sản tương tự nhà ở xã hội hoặc nhà ở cho thuê, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết nhà ở thương mại và nhà ở xã hội có tính chất khác nhau.

Theo Bộ trưởng, khoản 4 Điều 3 Luật Nhà ở năm 2023, nhà ở thương mại là nhà ở được đầu tư xây dựng để bán, cho thuê, thuê mua theo cơ chế thị trường. “Nhà ở thương mại là công trình xây dựng, khẳng định nó là hàng hóa thông thường, vận hành theo các quy luật của cung cầu và theo cơ chế thị trường. Ở đây doanh nghiệp tự bỏ vốn, tự chịu rủi ro nên được quyền định giá,” Bộ trưởng nói.

Ngược lại, nhà ở xã hội được Nhà nước hỗ trợ thông qua các chính sách về an sinh xã hội, trong đó có những chính sách liên quan đến tiền sử dụng đất, lãi suất ngân hàng và các ưu đãi khác. Do đó, nhà ở xã hội và một số loại nhà ở thuộc chính sách của Nhà nước phải được quản lý về giá và giá bán phải được thẩm định theo quy định. “Như với nhà ở xã hội thì đã được phép bán cao hơn 10% so với tất cả các chi phí thực hiện dự án,” Bộ trưởng thông tin.

Ưu tiên công trình có nguy cơ xuống cấp, mai một

Ngày 20/8, UBND TP Hà Nội đã ban hành Quyết định số 119/2026/QĐ-UBND quy định tiêu chí, điều kiện và tổ chức thực hiện chính sách khuyến khích, hỗ trợ cá nhân, tổ chức bảo vệ và phát huy giá trị khu vực có giá trị văn hóa, lịch sử; công trình kiến trúc có giá trị trên địa bàn.

Đối với công trình đã được xếp hạng di tích lịch sử – văn hóa, hoạt động quản lý, bảo vệ và tu bổ phải tuân thủ trình tự, thủ tục theo pháp luật về di sản văn hóa. Ảnh: Văn Doanh.

Quyết định số 119/2026/QĐ-UBND quy định chi tiết, hướng dẫn tổ chức thực hiện Nghị quyết số 30/2026/NQ-HĐND ngày 15/6/2026 của HĐND thành phố; tập trung vào tiêu chí, điều kiện, nguyên tắc, nội dung, trình tự và thủ tục xem xét hỗ trợ đối với khu vực có giá trị văn hóa, lịch sử và công trình kiến trúc có giá trị.

Quy định cũng xác định trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong rà soát, lập Danh mục khu vực, công trình; thẩm định, phê duyệt, triển khai, kiểm tra và đánh giá hiệu quả chính sách.

Đối tượng áp dụng gồm cơ quan quản lý nhà nước, chính quyền địa phương, tổ chức, cộng đồng dân cư, hộ gia đình, dòng họ, cá nhân là chủ sở hữu, người quản lý hoặc người sử dụng hợp pháp các khu vực, công trình thuộc phạm vi điều chỉnh. Các tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài tham gia đầu tư, tài trợ, đóng góp tự nguyện, hợp tác nghiên cứu, bảo vệ và phát huy giá trị cũng thuộc phạm vi áp dụng.

Việc hỗ trợ phải tuân thủ Danh mục đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt, đáp ứng đầy đủ tiêu chí, điều kiện tại Nghị quyết số 30/2026/NQ-HĐND và phù hợp với Luật Thủ đô, Luật Di sản văn hóa, Luật Kiến trúc.

Đối với công trình đã được xếp hạng di tích lịch sử – văn hóa, hoạt động quản lý, bảo vệ và tu bổ phải tuân thủ trình tự, thủ tục theo pháp luật về di sản văn hóa.

Chính sách hướng tới bảo vệ, giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa, lịch sử, kiến trúc, cảnh quan – môi trường; gắn với phát triển văn hóa, du lịch, công nghiệp văn hóa, kinh tế sáng tạo và phát triển bền vững Thủ đô.

Việc xác định khu vực, công trình, nội dung và kinh phí hỗ trợ phải bảo đảm công khai, minh bạch, khách quan, đúng đối tượng, đúng mục đích và tuân thủ pháp luật.

Hà Nội ưu tiên hỗ trợ các khu vực, công trình có giá trị tiêu biểu, đang có nguy cơ xuống cấp, mai một hoặc biến dạng. Ảnh: Tâm Vũ.

Thành phố ưu tiên hỗ trợ các khu vực, công trình có giá trị tiêu biểu đang có nguy cơ xuống cấp, mai một hoặc biến dạng; có phương án quản lý, khai thác, phát huy giá trị sau đầu tư khả thi, hiệu quả và có sự tham gia, cam kết đồng hành của cộng đồng, tổ chức, cá nhân liên quan.

Quy định đồng thời khuyến khích xã hội hóa, huy động nguồn lực hợp pháp ngoài ngân sách Nhà nước, thúc đẩy hợp tác công tư, tài trợ và đóng góp tự nguyện.

Đẩy mạnh số hóa trong quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản

Cũng tại Quyết định số 119/2026/QĐ-UBND, Hà Nội yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản; trọng tâm là xây dựng cơ sở dữ liệu, số hóa hồ sơ, tư liệu và phát triển nền tảng số phục vụ nghiên cứu, quảng bá.

Việc tổ chức thực hiện phải bảo đảm thống nhất trong quản lý Nhà nước, gắn với phân cấp, phân quyền rõ ràng; xác định cụ thể trách nhiệm và phát huy tính chủ động, sáng tạo của các cơ quan, đơn vị, chính quyền địa phương các cấp.

Chính sách hỗ trợ, khuyến khích của thành phố không thay thế trách nhiệm của chủ sở hữu, người quản lý hoặc người sử dụng hợp pháp trong quản lý, bảo vệ, duy tu và bảo dưỡng công trình theo quy định.

Bảo tồn phải gắn với khai thác, sử dụng hợp lý và phát huy giá trị thông qua giáo dục, nghiên cứu khoa học, du lịch văn hóa, công nghiệp văn hóa và không gian sáng tạo. Việc khai thác không được làm biến dạng hoặc ảnh hưởng đến các giá trị lịch sử, văn hóa, kiến trúc và cảnh quan nguyên gốc.

Đại biểu Nguyễn Minh Tuấn (Phú Thọ) nêu thực tế có hiện tượng một số nhà đầu tư, nhà phát triển bất động sản quảng cáo chưa đúng sự thật về môi trường xung quanh các dự án trước khi bán cho khách hàng.

Ông đề nghị dự thảo luật quy định về công khai thông tin bất động sản, dự án bất động sản, ngoài diện tích, chiều cao hay màu sắc xây dựng nhà, bắt buộc phải công khai các thông tin cực kỳ quan trọng liên quan đến cây xanh, nguồn nước, khí hậu, âm thanh và ánh sáng xung quanh dự án.

Đại biểu tỉnh Phú Thọ chỉ rõ “thực tế có những dự án đã cố tình ‘bôi xanh‘ các nhà máy xung quanh trên bản vẽ để bán cho khách hàng, khiến khách hàng không để ý đến. Có những dự án quảng cáo hoàn toàn không đúng với thiết kế 3D thực tế”.

Đại biểu Nguyễn Minh Tuấn

“Ví dụ hồ nước thực tế chỉ rộng khoảng 1-2 ha nhưng hình ảnh góc nhìn quảng cáo lại được vẽ rất rộng như thể hàng chục ha. Hay như cây xanh xung quanh được vẽ rất nhiều nhưng thực tế không phải như vậy; ánh sáng bầu trời lung linh như ở châu Âu nhưng thực tế khác xa. Hoặc vẽ môi trường ven biển trong xanh như Trung Đông nhưng thực chất không phải như thế”, ông Tuấn cho hay.

Đặt câu hỏi “khi nhà đầu tư và khách hàng mua phải những dự án này thì ai là người chịu trách nhiệm và bảo vệ quyền lợi cho họ?”, ông đề nghị thông tin quảng cáo của chủ đầu tư bắt buộc phải đúng sự thật và trung thực.

Về các hành vi bị nghiêm cấm trong dự thảo, ông đề nghị luật hóa cấm hành vi quảng cáo sai sự thật.

Đại biểu cho rằng, các nhà đầu tư và nhà phát triển bất động sản khi bắt đầu nghiên cứu và triển khai dự án phải “quảng cáo chuẩn xác”. Tránh trường hợp để xảy ra sai phạm rồi mới áp dụng các luật hình sự khác thì lúc đó đã quá muộn.

“Không thể để tình trạng khách hàng hay nhà đầu tư chỉ nhìn trên hình ảnh 3D, xem các clip quảng cáo lung linh với chim bay hoa nở như Singapore nhưng thực tế bàn giao lại hoàn toàn khác biệt”, ông Tuấn nhấn mạnh.

Chưa định danh rõ hành vi thao túng thị trường bất động sản

Đại biểu Trịnh Xuân An (Đồng Nai) nhấn mạnh mục tiêu song hành khi sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản là vừa tháo gỡ vướng mắc, đơn giản hóa thủ tục, tạo điều kiện đưa đất đai, dự án bất động sản vào lưu thông, vừa kiến tạo một thị trường minh bạch, hạn chế đầu cơ.

Đại biểu đặc biệt lưu ý hành vi đầu cơ, thao túng thị trường bất động sản.

Đại biểu Trịnh Xuân An 

Theo đại biểu Trịnh Xuân An, đầu tư bất động sản là hoạt động bình thường và cần thiết của thị trường. Không thể vì một người mua bất động sản với kỳ vọng tăng giá mà coi đó là hành vi cần ngăn cấm. Nhưng đầu cơ trở thành vấn đề khi việc tích trữ, mua đi bán lại, sử dụng đòn bẩy tài chính ở mức độ lớn làm méo mó cung – cầu, đẩy giá bất động sản xa khỏi khả năng chi trả và nhu cầu sử dụng thực. Còn thao túng thị trường nguy hiểm hơn.

Đại biểu phân tích, ở đây có hành vi chủ động tạo ra tín hiệu giả về cung, cầu hoặc giá: giao dịch lòng vòng để tạo mặt bằng giá; thông đồng mua bán để đẩy giá; tạo khan hiếm giả; sử dụng môi giới hoặc thông tin sai lệch về quy hoạch, dự án để tạo “sóng”, sau đó bán ra thu lợi.

Nhận định dự thảo đã có những công cụ rất quan trọng để phòng ngừa, tuy nhiên, ông Trịnh Xuân An chỉ ra một mắt xích rất quan trọng còn thiếu, đó là dự thảo chưa định danh rõ hành vi thao túng thị trường bất động sản và chưa thiết lập cơ chế phát hiện, xử lý hành vi này.

Ông đề nghị nghiên cứu bổ sung các hành vi bị nghiêm cấm hành vi thao túng thị trường bất động sản; đồng thời giao Chính phủ quy định tiêu chí nhận diện trên cơ sở các hành vi cụ thể như tạo giao dịch giả, tạo cung – cầu giả, thông đồng đẩy giá, cung cấp hoặc lan truyền thông tin sai lệch nhằm tác động đến giá và các hành vi có chủ đích khác làm sai lệch giá, cung, cầu của thị trường.

Theo ông, điều quan trọng là không hình sự hóa hay cấm đoán hoạt động đầu tư bình thường, mà phải có công cụ xử lý những hành vi cố ý làm sai lệch sự vận hành của thị trường.

Một góc phường Kinh Bắc, tỉnh Bắc Ninh. Ảnh minh họa: Thanh Thương/TTXVN

Để hoàn thành mục tiêu xây dựng, hoàn thiện Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai theo chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, năm 2026, Bắc Ninh tập trung chỉ đạo Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh và UBND các xã, phường khẩn trương hoàn thành khối lượng công việc còn lại đối với các địa phương chưa hoàn thành chỉ tiêu (nếu có). Đối với các trường hợp chưa thể hoàn thành trong năm 2026 do nguyên nhân khách quan như: hồ sơ pháp lý chưa đầy đủ, đất đang có tranh chấp, chưa hoàn thành việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc có biến động phức tạp, sẽ tiếp tục chỉ đạo thực hiện trong năm 2027, bảo đảm hoàn thành theo đúng lộ trình Chính phủ giao.

Bên cạnh đó, Bắc Ninh tiếp tục rà soát, chuẩn hóa thông tin về người sử dụng đất, hồ sơ địa chính, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, hồ sơ pháp lý và các trường dữ liệu còn thiếu; xử lý triệt để các trường hợp sai khác, trùng lặp, thiếu thông tin, bảo đảm dữ liệu đáp ứng đầy đủ tiêu chí “đúng – đủ -sạch – sống”; đồng thời, đẩy mạnh số hóa hồ sơ địa chính, bổ sung file quét, cập nhật dữ liệu phát sinh mới, chỉnh lý biến động thường xuyên và nâng cao chất lượng dữ liệu trước khi đồng bộ vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai.

Để đẩy nhanh cập nhật, đồng bộ dữ liệu lên Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai, Bắc Ninh tăng cường kiểm tra chất lượng dữ liệu, thực hiện cập nhật, đồng bộ dữ liệu theo tiêu chí Nhóm 1; rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ sau khi các xã, phường bàn giao, bảo đảm dữ liệu được cập nhật kịp thời, chính xác và phản ánh đầy đủ biến động đất đai phát sinh. Thường xuyên rà soát tiến độ đồng bộ dữ liệu trên Hệ thống giám sát của Bộ Nông nghiệp và Môi trường; kịp thời phát hiện, xử lý các lỗi kỹ thuật, bảo đảm dữ liệu được cập nhật liên tục và thống nhất trên toàn hệ thống.

Ngoài ra, ngành tài nguyên và môi trường Bắc Ninh phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành, cơ quan có liên quan trong việc chia sẻ, khai thác và xác minh thông tin phục vụ hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai; đẩy mạnh kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành theo quy định, bảo đảm dữ liệu thống nhất, đồng bộ và phục vụ hiệu quả công tác quản lý nhà nước…

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Bắc Ninh Phí Thanh Bình cho biết thêm, riêng các tháng cuối năm 2026, Bắc Ninh tập trung triển khai đo đạc, chỉnh lý bản đồ địa chính, kê khai đăng ký và xây dựng cơ sở dữ liệu đối với “vùng trắng” dữ liệu, theo phương châm lồng ghép, lập bản đồ địa chính đến đâu, nhập cơ sở dữ liệu ngay đến đó.

Cùng với đẩy nhanh tiến độ ký kết hợp đồng với đơn vị cung cấp phần mềm để bảo đảm đáp ứng về hạ tầng kỹ thuật, các công cụ hỗ trợ và cán bộ kỹ thuật cho công tác chuẩn hóa cơ sở dữ liệu theo yêu cầu của địa phương, Bắc Ninh tăng cường huy động các lực lượng tại chỗ tại địa phương để đẩy nhanh tiến độ xác thực thông tin người sử dụng đất.

Đồng thời, tiếp tục đổi mới phương thức thu thập thông tin từ người dân; tăng cường, giao trách nhiệm cho UBND xã, phường và cơ quan đăng ký đất đai trong việc hướng dẫn, hỗ trợ và tuyên truyền, vận động, đơn giản hóa thủ tục hành chính và tạo thuận lợi cho người dân thực hiện đăng ký đất đai…

Thực hiện Chỉ thị số 05/CT-TTg ngày 13 tháng 02 năm 2025 của Thủ tướng Chính phủ và Kế hoạch số 92/KH-UBND ngày 01/4/2026 của UBND tỉnh, tỉnh Bắc Ninh đang tập trung toàn lực, huy động cả hệ thống chính trị nhằm đẩy nhanh tiến độ đo đạc, lập bản đồ địa chính, chuẩn hóa và xây dựng Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai.

Tính đến hết tháng 7/2026, toàn tỉnh đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và cải cách thủ tục hành chính phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Nhận thức rõ tầm quan trọng của cơ sở dữ liệu đất đai – nền tảng then chốt cho chuyển đổi số và phát triển kinh tế – xã hội, Bắc Ninh đã chỉ đạo sát sao, thành lập Ban Chỉ đạo và Tổ giúp việc cấp tỉnh, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên phụ trách địa bàn.

Đặc biệt, Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh đã thành lập 6 Tổ triển khai và phân công 99 viên chức trực tiếp bám sát 100% số xã, phường trên địa bàn để kịp thời tháo gỡ khó khăn, hướng dẫn công tác làm sạch, làm giàu dữ liệu.

Tính đến hết ngày 30/7/2026, các xã, phường đã thu thập, rà soát và bàn giao cho Văn phòng Đăng ký đất đai được 276.241 thửa. Đối với 13.854 trường hợp đã rà soát nhưng chưa thu thập được do vắng nhà, không có mặt tại địa phương hoặc không xác định được vị trí (sai khác giữa hiện trạng và bản đồ địa chính, hồ sơ địa chính…), UBND cấp xã tiếp tục phối hợp xử lý để đưa vào khối lượng làm giàu, đảm bảo chuẩn hóa dữ liệu.

Đối với làm giàu dữ liệu, toàn tỉnh đã thu thập và bàn giao 478.204 thửa, đạt 86,7% kế hoạch giai đoạn và 40% tổng chỉ tiêu giao.

Xây dựng cơ sở dữ liệu tại các “vùng trắng”: Đối với 42 xã, phường thuộc khu vực chưa có cơ sở dữ liệu đất đai, tỉnh Bắc Ninh đã hoàn thành việc lựa chọn nhà thầu thi công, tư vấn giám sát; tổ chức đo đạc chi tiết và bước đầu thực hiện được 21.530/129.636 thửa đất ở (đạt 16,6%).

Thực hiện số hóa hồ sơ: Văn phòng đăng ký đất đai đã hoàn thành bổ sung file quét cho 401.733 thửa (đạt 92,4%), đồng bộ hoàn thiện nhóm 1 đạt 359.844 thửa. Tổng số thửa đất nhóm 1 đã cập nhật trên phần mềm VBDLis đạt 1.343.839 thửa.

Việc từng bước hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai theo tiêu chí “đúng – đủ – sạch – sống” đã mang lại hiệu quả thiết thực ở Bắc Ninh; trong đó, khai thác dữ liệu số đã giúp giảm thiểu việc sử dụng hồ sơ giấy, đẩy nhanh tốc độ thẩm định trong đăng ký đất đai, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và đăng ký biến động.

Thêm nữa, việc số hóa hồ sơ địa chính giúp giảm bớt việc yêu cầu người dân nộp lại tài liệu đã có trong hệ thống, nâng cao tỷ lệ xử lý hồ sơ trực tuyến toàn trình. Ngoài ra, cơ sở dữ liệu đất đai được chuẩn hóa theo quy chuẩn của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, sẵn sàng kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư góp phần phục vụ công tác thuế, tài chính, quy hoạch và phát triển thị trường bất động sản lành mạnh…

Sáng 22/8, Quốc hội tiếp tục thảo luận tại hội trường về định hướng chính sách sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản.

Tham gia thảo luận, đại biểu Nguyễn Đặng Ân (đoàn Lạng Sơn) tán thành chủ trương xây dựng hệ thống thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản tập trung, thống nhất trên toàn quốc, kết nối, chia sẻ với các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu của các bộ, ngành và địa phương.

Đại biểu Nguyễn Đặng Ân (đoàn Lạng Sơn). Ảnh: Media Quốc hội.

Tuy nhiên, từ thực tiễn địa phương, việc cập nhật dữ liệu vẫn còn khó khăn; một số tổ chức, cá nhân chưa sử dụng thành thạo hệ thống, việc cung cấp và cập nhật thông tin có lúc chưa đầy đủ, chưa kịp thời, ảnh hưởng đến chất lượng dữ liệu phục vụ quản lý và công bố thông tin thị trường.

Đại biểu Ân đề nghị tiếp tục làm rõ trách nhiệm của từng chủ thể đối với tính đầy đủ, chính xác và thời hạn cập nhật dữ liệu, đồng thời bảo đảm nguyên tắc dữ liệu đã có trong hệ thống cơ quan Nhà nước thì không yêu cầu người dân và doanh nghiệp cung cấp lại.

Theo đại biểu, việc hoàn thiện hệ thống thông tin, dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản, bảo đảm dữ liệu đầy đủ, chính xác, kịp thời sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, tăng tính minh bạch và giúp công tác công bố thông tin thị trường được thực hiện hiệu quả hơn.

Cùng quan tâm đến việc hoàn thiện các quy định liên quan đến giao dịch bất động sản, đại biểu Phạm Thế Anh (đoàn Thanh Hoá) kiến nghị dự thảo Luật cần làm rõ các quy định liên quan đến phương thức điện tử và mã định danh điện tử trong giao dịch bất động sản.

Đại biểu Phạm Thế Anh (đoàn Thanh Hoá). Ảnh: Media Quốc hội.

Theo đó, mã định danh điện tử là một thuộc tính số dùng để định danh duy nhất một bất động sản, có thể được sử dụng với phương thức truyền thống trên giấy tờ hoặc phương thức điện tử; trong khi phương thức điện tử là phương thức mua bán bất động sản sử dụng nền tảng số, có sử dụng giao dịch điện tử và tùy thuộc vào sự tự nguyện của các bên tham gia.

Đại biểu cũng đề nghị bổ sung vào Điều 3 khái niệm về phương thức giao dịch bất động sản, trong đó làm rõ nội hàm, các bước, quy trình, thủ tục của phương thức điện tử cũng như các phương thức giao dịch khác.

Liên quan đến hệ thống thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản, đại biểu cho rằng, các thành phần và trách nhiệm của hệ thống chưa được định nghĩa đầy đủ tại Điều 52. Dự thảo hiện quy định hệ thống thông tin gồm cơ sở hạ tầng, cơ sở dữ liệu và phần mềm, nhưng chưa đề cập rõ nền tảng thực hiện giao kết, sử dụng giao dịch điện tử.

Vì vậy, chưa xác định được nền tảng này thuộc thành phần nào, đơn vị nào vận hành và ai chịu trách nhiệm khi xảy ra sự cố. Do đó, đại biểu kiến nghị, bổ sung nền tảng ứng dụng giao dịch điện tử vào thành phần của hệ thống thông tin, đồng thời quy định rõ đơn vị vận hành và đơn vị chịu trách nhiệm khi nền tảng gặp sự cố, qua đó bảo đảm quyền lợi của các bên tham gia giao dịch.

Đáng chú ý, đại biểu Thế Anh đề nghị, bổ sung quy định khung về ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong phân tích, khai thác dữ liệu lớn về nhà ở và thị trường bất động sản, qua đó tự động phát hiện các giao dịch bất thường về giá, tần suất giao dịch, định danh cá nhân, chủ thể tham gia giao dịch và các vấn đề khác.

Đồng thời, cần có cơ chế cung cấp kết quả phân tích theo hướng có thể thu phí hoặc miễn phí để xã hội khai thác, qua đó tạo công cụ hữu ích cho công tác quản lý, điều tiết thị trường, góp phần làm cho thị trường bất động sản minh bạch hơn và tiệm cận với giá trị thực tế.

Bên cạnh yêu cầu hoàn thiện hệ thống thông tin, dữ liệu và phương thức giao dịch, đại biểu Nguyễn Minh Tuấn (đoàn Phú Thọ) cho biết, hiện nay có tình trạng một số nhà đầu tư bất động sản quảng cáo chưa đúng với thực tế về môi trường xung quanh các dự án trước khi bán cho khách hàng.

Đại biểu Nguyễn Minh Tuấn (đoàn Phú Thọ). Ảnh: Media Quốc hội.

Vì vậy, tại Điều 5 về công khai thông tin đối với bất động sản, dự án bất động sản đưa vào kinh doanh, đại biểu đề nghị làm rõ những thông tin phải công khai. Bên cạnh các thông tin về diện tích, độ cao, màu sắc, thiết kế công trình, cần công khai đầy đủ các yếu tố liên quan đến cây xanh, nguồn nước, khí hậu, âm thanh, ánh sáng và môi trường xung quanh dự án.

Theo đại biểu, thực tế có dự án quảng cáo, hình ảnh hóa các nhà máy xung quanh nhằm tạo cảm giác môi trường đẹp hơn để thu hút khách hàng; có dự án quảng cáo không đúng với thiết kế 3D, diện tích hồ nước thực tế chỉ khoảng 1 ha nhưng qua hình ảnh quảng cáo tạo cảm giác rộng tới hàng chục ha; cây xanh, ánh sáng, cảnh quan và môi trường xung quanh cũng được thể hiện khác xa thực tế.

Những thông tin này nếu không được công khai trung thực có thể khiến khách hàng hiểu không đúng về dự án khi quyết định mua.

Do đó, đại biểu đề nghị, quy định rõ yêu cầu thông tin, quảng cáo về bất động sản, dự án bất động sản phải đúng sự thật, trung thực và xác định trách nhiệm đối với trường hợp cung cấp thông tin, quảng cáo sai lệch.

Đồng thời, tại Điều 6 về các hành vi bị nghiêm cấm trong kinh doanh bất động sản, cần bổ sung quy định nghiêm cấm hành vi quảng cáo không đúng sự thật về bất động sản, dự án bất động sản.

Theo đại biểu, quy định này cần được đưa trực tiếp vào Luật để các nhà đầu tư, nhà phát triển bất động sản nhận diện rõ hành vi bị cấm ngay từ khi nghiên cứu, triển khai kinh doanh, thay vì chỉ xử lý theo các quy định pháp luật khác khi vi phạm đã xảy ra.

Dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) mới nhất lần đầu tiên đưa vào quy định “chung cư có thời hạn” gắn với thời hạn sử dụng công trình xây dựng theo quy định của pháp luật xây dựng, gắn với bảo đảm quyền tài sản.

Cùng với đó, chủ sở hữu căn hộ chung cư được quyền thực hiện nghĩa vụ tài chính để xây dựng mới chung cư theo quy định khi hết thời hạn.

Đề xuất này nhằm cụ thể hóa quan điểm của Đảng tại Nghị quyết 21 về định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật liên quan.

Dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) mới nhất nêu rõ cách tính tiền chủ căn hộ khi xây lại chung cư.

Tại dự thảo luật, thời hạn sử dụng nhà chung cư được xác định theo hồ sơ thiết kế và thời gian sử dụng thực tế, dựa trên kết luận kiểm định. Quy định này cũng tương tự Luật Nhà ở hiện hành.

Tuy nhiên, dự thảo luật cũng nêu cụ thể hơn về quyền, trách nhiệm của chủ sở hữu nhà chung cư khi công trình bị phá dỡ. Với phương án bồi thường, tái định cư, dự thảo mở rộng lựa chọn bồi thường cho chủ sở hữu chung cư cũ (xây dựng trước năm 1994).

Theo quy định hiện hành, khi xây dựng lại chung cư cũ, chủ căn hộ có thể nhận nhà tái định cư hoặc tiền. Tại dự thảo đề xuất chủ căn hộ có thêm lựa chọn về nhà ở xã hội hoặc quyền sử dụng đất tương đương với giá trị nhà tái định cư.

Trong khi đó, với các chung cư không thuộc diện xây dựng trước năm 1994, dự thảo quy định chủ sở hữu có quyền tiếp tục sử dụng diện tích đất có nhà chung cư để tự cải tạo, xây lại thông qua đóng góp kinh phí.

Khoản tiền cần đóng dự kiến được tính theo tỷ lệ diện tích sử dụng căn hộ nhân (x) với suất đầu tư xây mới mỗi m2 sàn tại thời điểm phá dỡ. Số tiền cụ thể sẽ được nêu trong phương án bồi thường, tái định cư và có thể nộp theo tiến độ hoặc một lần sau khi bàn giao căn hộ.

Trường hợp chủ căn hộ không muốn nộp tiền để xây lại chung cư, họ có thể được bồi thường giá trị quyền sử dụng đất có nhà chung cư. Mức đền bù tính theo tỷ lệ phân quyền sử dụng đất tại thời điểm phá dỡ chung cư.