Category: Tin BĐS Việt Nam

Những phần việc không thể kéo dài

Trường Tiểu học Tảo Dương Văn, cơ sở cũ tại thôn Đông Dương, xã Vân Đình đang chờ phương án xử lý sau khi thầy và trò nhà trường đã được chuyển đến học tập và công tác tại điểm trường mới. Ảnh: Lại Tấn

Sau hơn một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, phần lớn quỹ trụ sở phát sinh sau sắp xếp tại Hà Nội đã được xác định phương án xử lý. Tuy nhiên, từ quyết định xử lý đến khi một tài sản thực sự được khai thác hiệu quả vẫn còn một khoảng cách.

Thực tế ghi nhận tại một số địa phương cho thấy, có những trụ sở cũ đã được bố trí đơn vị sử dụng hoặc chuyển sang công năng mới nhưng mới chỉ khai thác một phần diện tích. Một số tầng phía dưới có hoạt động, trong khi các tầng trên vẫn đóng cửa, phòng làm việc để không, bàn ghế và trang thiết bị bám bụi. Công trình vì thế tuy không “bỏ hoang”, nhưng một phần đáng kể tài sản vẫn chưa được khai thác tương xứng với giá trị đã đầu tư.

Đây là dạng lãng phí dễ bị bỏ qua nếu chỉ thống kê một cơ sở là “đã bố trí sử dụng”. Trên thực tế, hiệu quả tài sản công không chỉ được đo bằng việc trụ sở đã có đơn vị tiếp nhận hay chưa, mà còn phải tính đến diện tích thực tế được sử dụng và công năng mà tài sản đang phát huy.

Một tình huống khác là tài sản đã được bàn giao nhưng đơn vị tiếp nhận chưa thể sử dụng ngay. Trụ sở cũ của Đảng ủy, HĐND, UBND xã Chu Minh, huyện Ba Vì trước đây, nay là xã Quảng Oai sau khi được bàn giao cho Trường THCS Chu Minh đã mở ra cơ hội bổ sung không gian cho nhà trường. Đây vốn là điều thầy và trò mong muốn từ nhiều năm do trường thiếu không gian cho phòng học bộ môn và sân tập thể dục.

Tuy nhiên, công trình cũ đã xuống cấp, khu vực văn phòng lại không phù hợp với công năng giáo dục. Nhà trường mong muốn địa phương sớm có kế hoạch cải tạo, chuyển đổi công năng; trong đó có phương án phá dỡ phần công trình xuống cấp để làm sân thể thao, vừa bảo đảm an toàn cho học sinh, giáo viên, vừa đưa quỹ đất vào sử dụng thực chất.

Trụ sở cũ của Đảng ủy, HĐND, UBND xã Chu Minh (trước đây) cần được cải tạo, nâng cấp nhằm phục vụ cho các hoạt động của học sinh Trường THCS Chu Minh. Ảnh: Khiếu Hương

Theo tổng hợp của thành phố, một số cơ sở nhà, đất dôi dư hiện có quy mô nhỏ, phân tán hoặc hồ sơ pháp lý chưa hoàn chỉnh nên quá trình xử lý còn kéo dài. Với những tài sản chuyển sang công năng mới, ngoài thủ tục còn phải giải quyết bài toán chất lượng công trình, mức độ phù hợp với nhu cầu sử dụng và nguồn vốn cải tạo.

Trong khi đó, thời gian là yếu tố đặc biệt quan trọng. Công trình càng để trống lâu càng có nguy cơ xuống cấp, phát sinh chi phí bảo vệ, duy tu. Ngay cả với những trụ sở đang được sử dụng một phần, nếu diện tích còn lại tiếp tục đóng cửa, bám bụi thì nguồn lực công vẫn chưa phát huy đầy đủ.

Bởi vậy, yêu cầu đặt ra ở giai đoạn này không chỉ là chống thất thoát tài sản mà còn phải nhận diện lãng phí do tài sản chưa được khai thác hoặc khai thác dưới công suất. Từ mỗi địa chỉ cụ thể cần trả lời được: Diện tích nào đang sử dụng, phần nào còn để trống, nguyên nhân vì sao và có thể điều chuyển hoặc bố trí công năng khác hay không.

Theo Phó Giám đốc Sở Tài chính Hà Nội Vũ Duy Tuấn, đến ngày 11-8-2026, các sở, ngành, đơn vị đã rà soát, ban hành hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền ban hành quyết định xử lý đối với 71 trụ sở xã, phường cần tiếp tục xử lý sau sắp xếp đơn vị hành chính, tinh gọn bộ máy.

Sau giai đoạn xử lý đồng loạt một khối lượng rất lớn nhà, đất, 71 cơ sở này đặt ra yêu cầu cần được nghiên cứu sâu để gỡ vướng triệt để. Quan trọng hơn, việc rà soát cũng cần hướng tới những tài sản tuy đã được bố trí nhưng chưa sử dụng hết công suất, bởi một trụ sở có người sử dụng không đồng nghĩa toàn bộ nguồn lực trong đó đã được khai thác hiệu quả.

Rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn xử lý

Yêu cầu này đang được lãnh đạo thành phố đặt ra quyết liệt hơn trong tổng thể công tác phòng, chống lãng phí.

Tại cuộc họp Ban Chỉ đạo phòng, chống lãng phí thành phố ngày 12-8, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng yêu cầu tập trung rà soát, xử lý trụ sở, công trình và đất đai sau sắp xếp đơn vị hành chính. Đối với các nhiệm vụ còn chậm, Chủ tịch UBND thành phố yêu cầu các đơn vị rà soát kỹ, xác định rõ nguyên nhân, trách nhiệm và tiến độ thực hiện; tập trung giải quyết các nguồn lực đất đai, tài sản công còn tồn đọng, tránh kéo dài gây lãng phí.

Chỉ đạo này nối tiếp yêu cầu xuyên suốt của thành phố trong quản lý tài sản sau sắp xếp: Tài sản phải có đơn vị quản lý, có phương án xử lý và phải được đưa vào sử dụng theo tiến độ cụ thể.

Trong Kế hoạch thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp phòng, chống lãng phí năm 2026, UBND thành phố yêu cầu hoàn thành tổng kiểm kê 100% trụ sở, tài sản công, đặc biệt là tài sản sau sắp xếp đơn vị hành chính 2 cấp; đẩy nhanh rà soát, quyết định và tổ chức xử lý trụ sở, tài sản không sử dụng, sử dụng kém hiệu quả hoặc không đúng mục đích; không để nhà, đất, tài sản không được theo dõi, quản lý hoặc để trống.

Chương trình thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2026 của thành phố tiếp tục xác định trụ sở làm việc, nhà đất dôi dư sau sắp xếp đơn vị hành chính là một trong những lĩnh vực trọng điểm cần tập trung giải quyết. Mục tiêu được đặt ra không chỉ là xử lý tồn tại mà còn phải tháo gỡ nguyên nhân gây lãng phí, hoàn thiện cơ chế, chính sách để khơi thông nguồn lực.

Như vậy, với 71 trụ sở đang tiếp tục xử lý, yêu cầu quan trọng nhất là không để tồn tại tình trạng một tài sản đi qua nhiều khâu rà soát nhưng vẫn chưa xác định được thời điểm đưa vào sử dụng. Những vướng mắc thuộc hồ sơ nhà, đất cần được phân loại và giải quyết theo thẩm quyền. Công trình cần cải tạo phải xác định rõ nhu cầu và nguồn vốn. Tài sản không phù hợp với nhu cầu của đơn vị đang quản lý cần được điều chuyển thay vì tiếp tục giữ lại.

Đặc biệt, việc chuyển đổi sang trường học, cơ sở y tế hay công trình công cộng cần gắn ngay với kế hoạch đầu tư. Một trụ sở được xác định làm trường học nhưng chưa có kinh phí cải tạo vẫn có thể tiếp tục để trống. Vì vậy, phương án tài sản cần đi cùng phương án vốn và tiến độ thực hiện, thay vì dừng ở quyết định chuyển đổi công năng.

Công trình cải tạo và nâng cấp Trường Mầm non Quan Hoa tại số 36 đường Cầu Giấy (phường Nghĩa Đô) trên nền trụ sở cũ của UBND quận Cầu Giấy (trước đây). Ảnh: Hoa Hiệp

Công trình hiện đang được gấp rút hoàn thiện nhằm đưa vào sử dụng đúng kế hoạch đặt ra. Ảnh: Hoa Hiệp

Cùng với xử lý từng cơ sở, Hà Nội đang đặt yêu cầu tăng cường quản lý bằng dữ liệu. Việc số hóa, làm sạch cơ sở dữ liệu đất đai và xây dựng hệ thống quản lý tài sản công tập trung có ý nghĩa đặc biệt trong giai đoạn sau sắp xếp. Khi từng tài sản được xác định rõ địa chỉ, hiện trạng, hồ sơ pháp lý, đơn vị quản lý và tiến độ xử lý, thành phố có thể theo dõi được nơi nào chậm và trách nhiệm thuộc về đâu.

Một vấn đề khác cũng cần đặt ra là không phải mọi trụ sở dôi dư đều phù hợp để chuyển thành trường học, cơ sở y tế hay thiết chế cộng đồng.

TS.KTS Đào Ngọc Nghiêm, Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch Phát triển đô thị Việt Nam cho rằng, sau khi ưu tiên các nhu cầu dân sinh, Hà Nội cần nghiên cứu xây dựng tiêu chí cụ thể để có thể cho thuê hoặc đấu giá đối với những cơ sở nhà, đất phù hợp, qua đó tạo nguồn lực cho phát triển. Theo ông Nghiêm, những phương án này từng được đề cập từ nhiều năm trước nhưng khó triển khai, trong đó có nguyên nhân thiếu tiêu chí cụ thể.

Gợi mở này đáng chú ý bởi xử lý tài sản dôi dư không nên đồng nghĩa với cố tìm một công năng công cộng cho mọi cơ sở. Với tài sản phù hợp, cần ưu tiên trường học, y tế, văn hóa và nhu cầu của cộng đồng. Tuy nhiên, với những cơ sở không phù hợp, một cơ chế khai thác công khai, minh bạch, đúng pháp luật có thể là cách để giá trị nhà, đất không tiếp tục bị “đóng băng”.

Sau hơn một năm sắp xếp, câu chuyện tài sản công của Hà Nội đã bước sang giai đoạn mới. Sau giai đoạn đầu kiểm kê, bàn giao và xác định phương án, yêu cầu hiện nay là kết thúc từng hồ sơ cụ thể và đưa tài sản vào khai thác thực tế.

Một trụ sở dôi dư chỉ thực sự được “xử lý” khi tìm được công năng hoặc phương thức khai thác phù hợp, qua đó phát huy giá trị của tài sản. Đây cũng là bước quan trọng để kết quả tinh gọn bộ máy chuyển hóa thành nguồn lực mới cho Hà Nội, bảo đảm tài sản công không thất thoát và quan trọng hơn là không còn “nằm chờ”.

Từ trụ sở dôi dư đến nguồn lực phát triển

Từ trụ sở dôi dư đến nguồn lực phát triển Bài 2: Trụ sở cũ, công năng mới

Đằng sau sự thay đổi công năng ấy là cách giải bài toán kép: Vừa tránh để tài sản công bỏ trống, xuống cấp, vừa tận dụng quỹ nhà, đất sẵn có để bổ sung những thiết chế mà người dân đang cần.

Khi trụ sở cũ trở thành không gian cộng đồng

Trụ sở UBND thị trấn Vân Đình (cũ) được sử dụng làm điểm sinh hoạt cộng đồng khu dân cư thôn Lê Lợi, xã Vân Đình. Ảnh: Lại Tấn

Trụ sở đài truyền thanh thuộc Trung tâm Văn hóa – Thể thao huyện Thanh Trì trước đây, sau sắp xếp không còn sử dụng theo công năng cũ. Thay vì đóng cửa chờ xử lý, cơ sở này được bố trí làm điểm sinh hoạt cho người dân tổ dân phố Tứ Hiệp, phường Yên Sở.

Một công trình công sở cũ vì thế bắt đầu vòng đời khác. Đây trở thành nơi người dân họp bàn công việc chung, đồng thời là địa điểm hoạt động của các câu lạc bộ, đội trống truyền thống, đội dưỡng sinh.

Ông Nguyễn Thanh Tú, Tổ trưởng tổ dân phố Tứ Hiệp 1 cho biết, việc được UBND phường Yên Sở bố trí địa điểm sử dụng mang lại hiệu quả thiết thực, tạo không gian cho người dân và các câu lạc bộ duy trì hoạt động thường xuyên.

Một cách sử dụng khác được thực hiện tại trụ sở xã Nhị Khê, huyện Thường Tín cũ. Sau sắp xếp, nơi đây trở thành điểm sinh hoạt cộng đồng, đồng thời được sử dụng để giới thiệu sản phẩm và hỗ trợ phát triển làng nghề.

Theo bà Uông Thị Phượng, Phó Chủ tịch UBND xã Thường Tín, cơ sở này có thể phục vụ họp dân, sinh hoạt cộng đồng và bố trí điểm trưng bày, giới thiệu sản phẩm. Với địa bàn có 11 làng nghề truyền thống, nơi đây còn được sử dụng tổ chức các phiên bán hàng trực tuyến, hỗ trợ người dân quảng bá sản phẩm làng nghề.

Tại xã Vân Đình, việc tận dụng các cơ sở nhà, đất sau sắp xếp cũng được thực hiện theo hướng ưu tiên nhu cầu tại địa bàn. Trong số các cơ sở dôi dư, địa phương ưu tiên bố trí 5 cơ sở làm thiết chế văn hóa, thể thao, phục vụ mục đích công cộng. Trụ sở UBND thị trấn Vân Đình cũ được sử dụng làm điểm sinh hoạt cộng đồng cho khu dân cư.

Điều đáng nói là giá trị của công trình không chỉ nằm ở diện tích nhà, đất sẵn có mà còn ở vị trí quen thuộc với người dân. Theo ông Đặng Quốc Toản, Trưởng thôn Vân Phúc, sau sắp xếp, ba thôn Lê Lợi, Quang Trung và Hoàng Văn Thụ hợp thành thôn Vân Phúc. Trụ sở UBND thị trấn Vân Đình cũ nằm ở vị trí trung tâm của khu vực này, thuận lợi cho người dân đi lại.

“Đây là nơi trung tâm nhất của ba thôn. Nếu để không thì vừa lãng phí, vừa dễ hỏng hóc, nên chúng tôi đề xuất được sử dụng làm nơi phục vụ người dân”, ông Đặng Quốc Toản chia sẻ.

Theo ông Toản, từ các khu dân cư đến địa điểm này khá thuận tiện, ngay cả người đi xe đạp cũng chỉ mất khoảng 10 phút. Đây không chỉ là nơi tổ chức sinh hoạt cộng đồng mà còn có thể phục vụ những công việc cần huy động đông người dân. Trong quá trình làm sạch dữ liệu đất đai, chẳng hạn, bà con có thể đến địa điểm quen thuộc này để cung cấp, hoàn thiện thông tin. Tên gọi và vị trí trụ sở cũ cũng đã quen với người dân, thuận tiện hơn so với việc phải tìm đến một địa điểm mới.

Không chỉ chuyển đổi sang công năng cộng đồng, tại Vân Đình, 2 cơ sở còn được tạm bố trí làm nơi làm việc cho một số đơn vị trong thời gian chờ xây dựng trụ sở mới, gồm Trung tâm Trợ giúp pháp lý thuộc Sở Tư pháp, Trung tâm Giới thiệu việc làm thuộc Sở Nội vụ và Phòng Thi hành án dân sự khu vực 12 thuộc Chi cục Thi hành án dân sự thành phố Hà Nội. Cách bố trí này giúp tận dụng cơ sở sẵn có trong giai đoạn chuyển tiếp thay vì để tài sản bỏ trống.

Từ những địa chỉ cụ thể có thể nhìn thấy bức tranh rộng hơn: Trong 418 cơ sở không tiếp tục sử dụng làm trụ sở xã, phường, Hà Nội định hướng 69 cơ sở cho giáo dục – đào tạo, 45 cơ sở cho y tế và 180 cơ sở làm thiết chế văn hóa – thể thao, nhà văn hóa, thư viện, địa điểm sinh hoạt cộng đồng, sân thể thao và các công trình công cộng khác.

Như vậy, 294 cơ sở được định hướng chuyển đổi trực tiếp phục vụ người dân trong các lĩnh vực giáo dục, y tế, văn hóa và công cộng, chiếm 70,3% số cơ sở cần xử lý. Những con số này cho thấy việc đưa trụ sở cũ trở lại phục vụ dân sinh không phải những trường hợp riêng lẻ, mà đang là một hướng ưu tiên trong phân bổ lại quỹ tài sản sau sắp xếp.

Thêm quỹ đất cho những nơi đang thiếu

Nếu việc bố trí trụ sở cũ làm nơi sinh hoạt cộng đồng có thể tận dụng tương đối nhanh công trình hiện hữu, chuyển đổi sang trường học lại cho thấy một giá trị khác của quỹ tài sản sau sắp xếp. Đó là việc bổ sung không gian cho những khu vực rất khó tìm thêm đất xây dựng công trình công cộng.

Tại phường Văn Miếu – Quốc Tử Giám, 4 cơ sở dôi dư được địa phương bố trí theo hướng làm các điểm trường mầm non. Trong đó, trụ sở phường trước đây tại 71 Tôn Đức Thắng được cải tạo thành điểm Trường Mầm non Văn Hương.

Địa chỉ 71 Tôn Đức Thắng đang được cải tạo thành điểm Trường Mầm non Văn Hương. Ảnh: Hiệp Hoa

Một cơ sở khác là trụ sở Phòng Lao động – Thương binh và Xã hội quận Đống Đa cũ tại 48 ngõ Thổ Quan cũng được địa phương đưa vào danh mục đầu tư công trung hạn để xây dựng điểm trường mầm non trong năm 2027.

Theo bà Hứa Thị Xuân Liên, Phó Trưởng phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Văn Miếu – Quốc Tử Giám, việc bố trí các cơ sở dôi dư làm điểm trường vừa góp phần đáp ứng nhu cầu trên địa bàn, vừa tránh lãng phí tài sản sau sắp xếp.

Câu chuyện tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám đặc biệt có ý nghĩa bởi tại những khu vực đô thị đã phát triển lâu năm, quỹ đất dành cho công trình công cộng rất hạn chế. Nhu cầu bổ sung trường học hiện hữu nhưng để tìm một khu đất phù hợp xây mới không đơn giản. Khi đó, một trụ sở hành chính không còn nhu cầu sử dụng có thể trở thành quỹ đất quý nếu vị trí, diện tích và hiện trạng công trình phù hợp.

Thực tế này cũng lý giải vì sao trong phương án xử lý 418 cơ sở của thành phố, giáo dục, y tế và thiết chế văn hóa – công cộng được dành tỷ trọng lớn. Thành phố có thêm lựa chọn từ chính quỹ tài sản đã hình thành, thay vì mọi nhu cầu đều phải bắt đầu bằng việc tìm quỹ đất mới.

Giá trị mang lại không chỉ nằm ở tiết kiệm đất. Với những công trình có thể cải tạo, tận dụng kết cấu và hạ tầng sẵn có còn giúp giảm nhu cầu đầu tư xây dựng mới, đồng thời hạn chế tình trạng nhà, đất công bị bỏ trống kéo dài.

KTS Trần Ngọc Chính, Chủ tịch Hội Quy hoạch Phát triển đô thị Việt Nam cho rằng, việc sắp xếp lại địa giới và tổ chức dân cư khiến nhiều khu dân cư, tổ dân phố có phạm vi và số dân lớn hơn trước, từ đó gia tăng nhu cầu về nơi hội họp, sinh hoạt chung. Đây là cơ sở để Hà Nội tính toán chuyển những trụ sở không còn sử dụng sang phục vụ cộng đồng. Đặc biệt, tại những địa bàn còn thiếu trường lớp, quỹ nhà, đất này có thể góp phần cải thiện điều kiện cho giáo dục mầm non, nhà trẻ vốn đang gặp khó khăn về diện tích và cơ sở vật chất.

Thực tế tại nhiều địa phương cho thấy, các trụ sở sau sắp xếp đang từng bước được xác lập công năng mới, từ điểm trường, nơi sinh hoạt cộng đồng đến địa điểm phục vụ công việc của người dân. Việc phân bổ lại quỹ tài sản theo nhu cầu thực tế không chỉ hạn chế nguy cơ lãng phí mà còn góp phần bổ sung nguồn lực cho phát triển và nâng cao chất lượng phục vụ tại từng địa bàn.

Từ trụ sở dôi dư đến nguồn lực phát triển

Từ trụ sở dôi dư đến nguồn lực phát triển Bài cuối: Không để tài sản công “nằm chờ”

(Còn nữa)

Bài 1: Bài toán lớn sau tinh gọn bộ máy

Sau hơn một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, cùng với ổn định tổ chức bộ máy, Hà Nội đã từng bước sắp xếp khối lượng lớn trụ sở, nhà, đất và tài sản công phát sinh sau sắp xếp. Với 1.010 cơ sở nhà, đất thuộc diện rà soát, bài toán đặt ra không chỉ là bảo đảm điều kiện hoạt động của bộ máy mới, mà còn quản trị hiệu quả nguồn lực công, không để tài sản nhà nước bị bỏ trống, thất thoát hoặc sử dụng sai mục đích.

Trụ sở Đảng ủy, HĐND và UBND phường Tứ Liên (trước đây) được bố trí làm trụ sở HĐND và UBND phường Hồng Hà. Ảnh: Phan Anh

Chủ động sắp xếp để bộ máy không gián đoạn

Việc tổ chức lại đơn vị hành chính và chuyển sang mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đặt Hà Nội trước một bài toán lớn về cơ sở vật chất. Cùng thời điểm tổ chức bộ máy được sắp xếp lại, hàng loạt trụ sở, tài sản của cấp huyện, xã, phường cũ phải được bàn giao, tiếp nhận và xác định lại nhu cầu sử dụng. Nếu không chuẩn bị từ sớm, hoạt động của bộ máy mới có thể bị ảnh hưởng, trong khi khối lượng lớn tài sản nhà nước có nguy cơ rơi vào khoảng trống quản lý.

Đáng chú ý, thành phố không chờ đến khi bộ máy mới đi vào hoạt động mới bắt đầu xử lý tài sản. Trước thời điểm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Hà Nội đã hoàn thành việc rà soát, kiểm kê tài sản công, trụ sở làm việc của các cơ quan, đơn vị thuộc diện sắp xếp; xây dựng phương án bàn giao, tiếp nhận, điều chuyển và bố trí sử dụng phù hợp với tổ chức bộ máy mới. Việc sắp xếp, xử lý tài sản được triển khai đồng bộ với quá trình sắp xếp đơn vị hành chính nhằm bảo đảm hoạt động quản lý nhà nước và phục vụ người dân không bị gián đoạn.

Sau ngày 1-7-2025, thành phố tiếp tục bàn giao, tiếp nhận trụ sở, tài sản, hồ sơ, tài liệu giữa các cơ quan, đơn vị; đồng thời rà soát nhu cầu sử dụng đối với những cơ sở nhà, đất không còn phù hợp với tổ chức bộ máy mới.

Tại Kế hoạch số 94/KH-UBND ngày 11-3-2026 về nâng cao hiệu quả công tác sắp xếp, quản lý, sử dụng trụ sở, tài sản công sau sắp xếp đơn vị hành chính 2 cấp thuộc phạm vi quản lý của thành phố, Hà Nội đặt yêu cầu 100% trụ sở, cơ sở nhà, đất phải được theo dõi, cập nhật, chuẩn hóa đầy đủ và tập trung vào Cơ sở dữ liệu tài sản công của thành phố.

Qua rà soát, trong tổng số 1.010 cơ sở nhà, đất thuộc diện sắp xếp, có 583 cơ sở tiếp tục được sử dụng làm trụ sở của các xã, phường; 418 cơ sở không tiếp tục sử dụng làm trụ sở xã, phường và được xác định phương án xử lý; 9 cơ sở quy mô lớn trên 10.000m² sàn được xây dựng phương án riêng.

Đến nay, 100% cơ sở nhà, đất dôi dư đã được phê duyệt phương án xử lý, trong đó 343 cơ sở đã hoàn thành quyết định xử lý theo quy định. Những cơ sở còn lại đang hoàn thiện thủ tục điều chuyển, chuyển đổi công năng hoặc bàn giao quản lý theo lộ trình của thành phố.

Kết quả bố trí, điều chỉnh phương án sử dụng các cơ sở nhà đất, trụ sở làm việc trên địa bàn thành phố sau ngày 1-7-2025. Đồ họa: T.Hoa

Bước chuyển trong quản trị tài sản công

Khối lượng 1.010 cơ sở nhà, đất cho thấy sắp xếp tài sản sau tổ chức lại đơn vị hành chính không đơn thuần là một công việc mang tính kỹ thuật. Phía sau mỗi trụ sở là đất đai, công trình, trang thiết bị và nguồn vốn nhà nước đã đầu tư trong nhiều năm. Vì vậy, kết quả bước đầu không chỉ nằm ở việc bảo đảm nơi làm việc cho bộ máy mới, mà còn ở việc thành phố chủ động kiểm kê, phân loại và xác lập hướng xử lý đối với khối tài sản phát sinh sau sắp xếp.

TS.KTS Đào Ngọc Nghiêm, Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch Phát triển đô thị Việt Nam đánh giá, Hà Nội đã chủ động bố trí, sắp xếp các cơ sở nhà, đất và trụ sở công dôi dư sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Việc sớm xác định phương án đối với quỹ tài sản này có ý nghĩa quan trọng, bởi nếu trụ sở không sử dụng bị bỏ trống kéo dài, công trình không chỉ có nguy cơ xuống cấp mà nguồn lực đất đai cũng bị lãng phí trong khi thành phố còn nhiều nhu cầu phát triển.

“Hướng ưu tiên đưa những cơ sở phù hợp trở lại phục vụ nhu cầu của cộng đồng là cách tiếp cận hợp lý. Sau sắp xếp, địa bàn khu dân cư, tổ dân phố và quy mô hoạt động của nhiều tổ chức cơ sở đã thay đổi, trong khi nhu cầu về địa điểm sinh hoạt cộng đồng, trường mầm non, nhà trẻ và các công trình dân sinh tại nhiều nơi vẫn còn lớn. Quỹ trụ sở dôi dư, nếu được bố trí phù hợp, có thể góp phần giải quyết chính những nhu cầu đó”, TS.KTS Đào Ngọc Nghiêm nhận định.

Cách tiếp cận này cũng cho thấy một thay đổi đáng chú ý trong nhìn nhận tài sản phát sinh sau tinh gọn bộ máy. “Dôi dư” về công năng hành chính không đồng nghĩa với tài sản không còn giá trị.

TS Nguyễn Viết Chức, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội (nay là Ủy ban Văn hóa, Giáo dục) cho rằng, một trụ sở không còn cần thiết cho hoạt động của cơ quan nhà nước vẫn là nguồn lực công đã được đầu tư, với vị trí, diện tích và hạ tầng nhất định. Tất cả đều cần được kiểm kê, xử lý đúng quy định, tránh thất thoát và đảm bảo sử dụng tiết kiệm, hiệu quả, đặc biệt cần tìm được công năng mới phù hợp với nhu cầu của từng địa bàn.

Trụ sở phường Ngọc Khánh (cũ) nay là phường Giảng Võ. Ảnh: Hiệp Hoa

Điều này đặc biệt có ý nghĩa đối với Hà Nội. Tại nhiều khu vực đông dân cư, nhất là đô thị hiện hữu, việc tìm quỹ đất mới cho trường học, thiết chế văn hóa hay công trình công cộng không dễ dàng. Quỹ nhà, đất hình thành sau sắp xếp bộ máy vì thế mở ra khả năng phân bổ lại một phần nguồn lực sẵn có, thay vì mọi nhu cầu đều phải giải quyết bằng đầu tư xây dựng mới.

Theo Phó Giám đốc Sở Tài chính Hà Nội Mai Công Quyền, các sở, ngành, đơn vị của thành phố đã phối hợp rà soát tính năng, công năng của từng trụ sở trên cơ sở bảo đảm tiêu chuẩn, định mức của Nhà nước, phù hợp với yêu cầu của đơn vị sử dụng và khai thác tài sản hiệu quả.

Từ những con số về trụ sở, câu chuyện tiếp theo là cách mỗi công trình được đưa trở lại đời sống với những công năng mới như điểm trường, nơi sinh hoạt cộng đồng hay thiết chế phục vụ người dân. Khi được bố trí công năng phù hợp, tài sản “dôi dư” sau sắp xếp không còn đơn thuần là phần việc cần xử lý mà có thể trở thành nguồn lực mới cho phát triển đô thị, đồng thời nâng cao chất lượng phục vụ người dân.

Từ trụ sở dôi dư đến nguồn lực phát triển Bài 2: Trụ sở cũ, công năng mới

Từ trụ sở dôi dư đến nguồn lực phát triển Bài cuối: Không để tài sản công “nằm chờ”

(Còn nữa)

Đây là công trình thứ 3 liên tiếp, cùng với Trạm biến áp 220kV Phú Quốc và Đường dây 110kV Phú Quốc – Nam Phú Quốc cũng vừa đóng điện hoàn thành trong tháng 8/2026, sẵn sàng đảm bảo hạ tầng lượng cho đặc khu Phú Quốc và sự kiện APEC 2027.

Các dự án vừa hoàn thành tại Phú Quốc, đặc biệt là Trạm biến áp 220kV được xem là những công trình huyết mạch trong việc chuyển đổi cấp điện áp vận hành của đường dây Kiên Bình – Phú Quốc từ 110kV lên 220kV, qua đó nâng năng lực cấp nguồn lên 500 MVA.

Ba công trình với tổng vốn đầu tư gần 2.165 tỷ đồng do Tổng công ty Điện lực miền Nam (EVNSPC) làm chủ đầu tư, giao Ban Quản lý dự án Điện lực miền Nam (Ban AĐLMN) triển khai thực hiện.

Cụ thể, đường dây 110 kV Phú Quốc – Bắc Phú Quốc có tổng mức đầu tư gần 353 tỷ đồng, quy mô chiều dài tuyến 2 x 20,7km (2 mạch) và 75 vị trí trụ; đường dây 110kV Phú Quốc – Nam Phú Quốc đóng điện ngày 16/8 có tổng mức đầu tư 934 tỷ đồng với quy mô chiều dài tuyến 2x20km (2 mạch) và 79 vị trí trụ, trong đó phần cáp ngầm dài 2,7 km; trạm biến áp 220kV Phú Quốc đóng điện vào ngày 19/8/2026 có tổng mức đầu tư 877,6 tỷ đồng, quy mô 2 máy 250MVA và 2x19km đường dây 220kV đấu nối (2 mạch), trong đó phần cáp ngầm dài 2,7 km.

Việc hoàn thành 3 công trình không chỉ đảm bảo năng lực cung cấp điện an toàn, tin cậy, đáp ứng yêu cầu tăng trưởng mạnh mẽ của Đặc khu Phú Quốc, mà còn hoàn thiện hạ tầng năng lượng, sẵn sàng phục vụ Hội nghị Cấp cao APEC 2027.

Chung sức giải bài toán mặt bằng

Thi công kéo dây công trình Đường dây 110kV Phú Quốc – Bắc Phú Quốc

Trước khi 3 công trình hoàn thành, Đặc khu Phú Quốc được cấp điện từ hai nguồn 110kV độc lập: Trạm 110kV Phú Quốc (qua tuyến cáp ngầm 110kV Hà Tiên – Phú Quốc) và Trạm 110kV Nam Phú Quốc (qua tuyến đường dây 220kV vượt biển Kiên Bình – Phú Quốc). Do đó, khi xảy ra sự cố ở một nguồn, khả năng cung cấp điện cho các phụ tải trên địa bàn sẽ bị ảnh hưởng.

Vào lúc 13h15, ngày 29/11/2025, đơn vị thi công đường ven biển ép cọc vi phạm hành lang an toàn lưới điện đã gây sự cố tuyến cáp ngầm 110kV Hà Tiên – Phú Quốc, làm gián đoạn cấp điện cho khoảng 30.000 hộ dân cùng nhiều cơ sở dịch vụ. EVNSPC đã phải huy động mọi nguồn lực, khẩn trương thi công 5 ngày đêm để khắc phục sự cố, cấp điện trở lại cho toàn bộ khách hàng.

Trước yêu cầu đảm bảo hệ thống lưới vận hành an toàn, liên tục và ổn định, đáp ứng sự tăng trưởng của Phú Quốc, đặc biệt là nhiệm vụ đảm bảo điện tuyệt đối cho Hội nghị APEC 2027, EVNSPC đã triển khai, đẩy nhanh tiến độ 3 công trình: Trạm biến áp 220kV Phú Quốc, Đường dây 110kV Phú Quốc – Nam Phú Quốc và Đường dây 110kV Phú Quốc – Bắc Phú Quốc, với tổng mức đầu tư gần 2.165 tỷ đồng.

Công trình Trạm biến áp 220kV đóng điện hoàn thành vào khuya ngày 19/8.

Khó khăn lớn nhất của cả ba dự án nằm ở khâu bồi thường, giải phóng mặt bằng. Các tuyến đường dây trên đảo trải dài với nhiều vị trí trụ, đi qua các khu vực ảnh hưởng đến nhiều tổ chức và hộ dân; khối lượng công việc đo đạc, khảo sát thực địa lớn; một số thửa đất mua đi bán lại, thay đổi chủ sở hữu hoặc chủ sở hữu không có mặt tại địa phương trong thời gian dài cũng gây nhiều khó khăn.

EVNSPC đã chủ động đăng ký nhiều cuộc họp, buổi làm việc với UBND tỉnh An Giang, Đặc khu Phú Quốc để báo cáo những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai các dự án.

Trước những khó khăn đó, lãnh đạo tỉnh An Giang đã huy động toàn bộ hệ thống chính trị vào cuộc, cùng ngành Điện từng bước tháo gỡ các khó khăn. Ban Chỉ đạo các dự án, công trình điện phục vụ APEC 2027 được thành lập, giao nhiệm vụ chi tiết đến từng vị trí móng trụ, hành lang tuyến của toàn bộ 3 dự án. EVNSPC đã cử 2 Phó tổng giám đốc trực tiếp điều hành xuyên suốt tại công trường nhằm rà soát tiến độ theo tuần, tháng, xử lý dứt điểm các khó khăn, vướng mắc và phát sinh theo nguyên tắc “rõ người, rõ việc, đúng thẩm quyền”.

Đặc biệt là sự thấu hiểu, đồng lòng của người dân Đảo Ngọc, những người sẵn sàng nhường đất vì sự phát triển chung của Phú Quốc. Bà Phạm Thị Thanh Diệu – khu phố Cây Thông Trong, đặc khu Phú Quốc chia sẻ: Khi được chính quyền, ngành Điện giải thích rõ ràng và cặn kẽ, gia đình bà nhận thấy, dự án là vì lợi ích chung, vì tương lai của Đặc khu Phú Quốc. Đối với gia đình bà, mình chỉ bỏ ra một phần diện tích đất để có thêm đường điện an toàn, ổn định, mang lại lợi ích cho cả gia đình mình và cho nhiều người.

Ông Hoàng Hữu Thời, Giám đốc Ban Quản lý Dự án Điện lực miền Nam cho biết, với sự vào cuộc quyết liệt của tỉnh An Giang và Đặc khu Phú Quốc, sự đồng tình của nhân dân, các khó khăn, vướng mắc về mặt bằng được tháo gỡ kịp thời.

Đường dây 110kV Phú Quốc – Bắc Phú Quốc đóng điện thành công rạng sáng ngày 28/8/2026.

Sẵn sàng đảm bảo điện cho APEC 2027

Bên cạnh vướng mắc mặt bằng, các dự án cũng đối mặt với nhiều khó khăn, từ công tác vận chuyển vật tư, thiết bị từ đất liền ra đảo; áp lực thiếu hụt lao động khi nhiều dự án lớn phục vụ APEC 2027 đồng loạt triển khai tại Phú Quốc; ảnh hưởng của thời tiết mưa nhiều từ tháng 4 đến nay;…

Ông Đào Hoà Bình, Phó tổng giám đốc EVNSPC cho biết, xác định tầm quan trọng của các dự án, thời gian qua, EVNSPC đã chỉ đạo Ban Quản lý dự án Điện lực miền Nam, Công ty Điện lực An Giang và các nhà thầu tập trung tối đa nguồn lực, đẩy nhanh tiến độ thi công. Lãnh đạo Bộ Công thương, EVN, EVNSPC cũng thường xuyên có mặt trực tiếp chỉ đạo, đôn đốc tiến độ và tháo gỡ các vướng mắc trong quá trình triển khai dự án.

Trên công trường các dự án, không khí khi công luôn tấp nập, khẩn trương cả ngày lẫn đêm; lực lượng tư vấn, giám sát, thi công của các đơn vị tham gia dự án làm việc hầu như không có ngày nghỉ, ngày lễ, tết. Cán bộ, kỹ sư, người lao động trên công trường tranh thủ từng giờ khi thời tiết thuận lợi, nỗ lực hoàn thành từng hạng mục công việc.

Ông Hoàng Hữu Thời, Giám đốc Ban AĐLMN cho biết, dưới sự chỉ đạo sát sao của lãnh đạo EVNSPC, trên công trường, các đơn vị từ tư vấn thiết kế, tư vấn giám sát, đến các đơn vị thi công phối hợp rất chặt chẽ về tiến độ, đảm bảo các công việc không chồng chéo với nhau. Đặc biệt, với những vướng mắc phát sinh, công trường sẽ triển khai họp tổ để điều chỉnh ngay, đảm bảo công việc được triển khai thông suốt.

Đặc biệt ở công đoạn kéo dây, các nhà thầu chủ động đưa các thiết bị bay không người lái (Drone) vào rải dây mồi. Phương pháp này giải quyết triệt để khó khăn khi phải di chuyển qua địa hình rừng rậm hay đất đai của hộ dân, rút ngắn đáng kể thời gian thi công.

Ông Lê Thành Ý, Giám đốc Công ty TNHH Xây lắp điện Thành Phát cho biết: Trước đây, quá trình thi công phải đi rải dây mồi, đi qua nhiều phần đất của người dân gặp rất nhiều khó khăn. Tuy nhiên khi ứng dụng Flycam trong ngành xây lắp điện thì hiện tại đơn vị đã chủ động sử dụng để rải dây mồi, rút ngắn được thời gian thi công.

Một góc của Trạm biến áp 220kV Phú Quốc sau khi đóng điện.

Việc cả 3 dự án hoàn thành kịp và vượt tiến độ kế hoạch chính là nhờ sự quan tâm, chỉ đạo quyết liệt từ các cấp Chính phủ, Bộ Công thương, Tỉnh An Giang và của Tập đoàn Điện lực Việt Nam. Ngoài ra còn nhờ vào sự quyết tâm, nỗ lực; sự phối hợp đồng bộ, nhịp nhàng giữa EVNSPC cùng các đơn vị liên quan như Ban AĐLMN, Công ty Điện lực An Giang, Công ty Thí nghiệm điện miền Nam, Trung tâm điều hành SCADA với các nhà thầu thi công; đặc biệt là sự hỗ trợ, phối hợp chặt chẽ của Trung tâm Điều độ hệ thống điện miền Nam.

Tại buổi kiểm tra công tác thi công, đóng điện vào ngày 17/8, ông Nguyễn Tài Anh, Phó Tổng giám đốc EVN đã ghi nhận, biểu dương những nỗ lực của EVNSPC và các đơn vị trong thời gian qua. Mặc dù yêu cầu chung đặt ra là hoàn thành toàn bộ khối lượng công việc trước tháng 9/2027, song EVNSPC cùng các đơn vị liên quan đang phấn đấu cơ bản hoàn thành các hạng mục – sớm hơn 1 năm so với kế hoạch. Qua đó tạo thêm dư địa thời gian để kiểm tra, theo dõi và hiệu chỉnh toàn diện hệ thống, bảo đảm lưới điện vận hành an toàn, tin cậy.

Khi cả 3 dự án đi vào vận hành sẽ nâng tổng năng lực cấp điện trên toàn Đặc khu lên 315 MVA và mở rộng lên 500MVA, tạo liên kết mạch vòng, đảm bảo tiêu chuẩn N-1, đồng thời đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện hệ thống lưới điện truyền tải tại Phú Quốc. Qua đó, tạo động lực bứt phá kinh tế xã hội cho đặc khu Phú Quốc, đồng thời sẵn sàng bảo đảm cung cấp điện an toàn, ổn định và tin cậy, phục vụ sự kiện APEC 2027.