Author: bachdn

Tòa chính của Dinh 1 Đà Lạt. (Ảnh: Chu Quốc Hùng/TTXVN)

Sau hơn 2 năm đóng cửa, Khu dịch vụ du lịch và nghỉ dưỡng cao cấp King Palace tại Dinh 1 Đà Lạt đã có cơ hội hoạt động trở lại khi Ủy ban Nhân dân tỉnh Lâm Đồng quyết định cho Công ty cổ phần Hoàn Cầu Đà Lạt tiếp tục thuê đất thực hiện dự án.

Trong bối cảnh địa phương đang tập trung khai thác hiệu quả các giá trị lịch sử, văn hóa, cảnh quan để gia tăng sức hút du lịch, quyết định này được xem là hướng xử lý phù hợp, vừa tháo gỡ một dự án kéo dài, vừa góp phần khôi phục điểm du lịch nổi tiếng, từng thu hút hàng nghìn du khách mỗi ngày.

Theo Quyết định số 4218/QĐ-UBND ngày 19/8/2026, Ủy ban Nhân dân tỉnh Lâm Đồng cho phép Công ty cổ phần Hoàn Cầu Đà Lạt tiếp tục thuê đất thực hiện dự án King Palace. Quyết định được thực hiện theo cơ chế, chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc đối với các dự án tồn đọng, kéo dài do những vi phạm pháp luật về đất đai xảy ra trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực.

Đáng chú ý, quyết định lần này không phải là sự bỏ qua những tồn tại trước đây. Ủy ban Nhân dân tỉnh yêu cầu, các cơ quan chức năng hoàn thiện thủ tục đầu tư theo đúng thẩm quyền, quy định pháp luật; hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện đầy đủ thủ tục về đầu tư, đất đai, môi trường, xây dựng, quy hoạch và các nghĩa vụ liên quan. Doanh nghiệp thực hiện đầy đủ nghĩa vụ về đất đai, đầu tư, xây dựng, môi trường, tài chính và các nghĩa vụ khác theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Có mặt tại Dinh 1 Đà Lạt sáng 21/8, phóng viên TTXVN chứng kiến hàng chục lượt du khách đứng trước cổng khu du lịch nổi tiếng đang cổng đóng then cài. Nhiều du khách nuối tiếc đứng chụp ảnh phía ngoài cổng để lưu lại điểm đến trong chuyến du lịch của mình.

Anh Võ Anh Quân, du khách đến từ Đồng Nai cho biết, đã từng đến điểm du lịch này cách đây 3 năm. Nay trở lại cùng gia đình, anh mong muốn giới thiệu cho mọi người trong đoàn một nơi “rất Đà Lạt” ở thành phố ngàn hoa này. Nhưng đáng tiếc là không thể vào bên trong để thăm lại một điểm du lịch đáng nhớ mà mình từng đến.

Bên trong khuôn viên, nhiều nhân viên của Công ty cổ phần Hoàn Cầu Đà Lạt đang dọn dẹp lại vườn hoa dưới cánh rừng thông, sau cơn mưa chiều tối qua. Đại diện khu du lịch cho biết, đang “set up” lại, hoàn thiện trước khi mở cửa đón khách sau Quyết định 4218 của Ủy ban Nhân dân tỉnh và sớm mở cửa trở lại trong tháng 8 này.

Việc cho King Palace hoạt động trở lại càng có ý nghĩa khi nhìn vào sức hút của điểm đến này trước đây. Dinh 1 Đà Lạt nằm trên khu đồi thông rộng hơn 18 ha, là công trình kiến trúc cổ điển châu Âu được xây dựng từ năm 1940. Nơi đây từng gắn với nhiều giai đoạn lịch sử, từ thời vua Bảo Đại sau đó là Quốc trưởng Bảo Đại, đến giai đoạn trở thành nơi nghỉ mát của các nguyên thủ chế độ cũ. Chính giá trị kiến trúc, cảnh quan và lịch sử đặc biệt đã tạo nên sức hấp dẫn riêng mà không phải điểm du lịch nào ở Đà Lạt cũng có được.

Sau nhiều năm bỏ hoang, xuống cấp, năm 2014, tỉnh Lâm Đồng cho Công ty cổ phần Hoàn Cầu Đà Lạt thuê đất, thuê rừng trong thời hạn 50 năm để thực hiện dự án King Palace với tổng vốn đầu tư 700 tỷ đồng; riêng kinh phí trùng tu Dinh 1 và các biệt thự khoảng 100 tỷ đồng.

Đến tháng 9/2015, dự án mở cửa đón khách. Doanh nghiệp đã cải tạo Dinh 1, các biệt thự, vườn thượng uyển, khu đón tiếp, khu bán hàng lưu niệm và nhiều hạng mục phụ trợ; đồng thời sưu tầm hàng nghìn hiện vật, đồ dùng cùng thời, tạo nên không gian tham quan có giá trị lịch sử, văn hóa.

Hiệu quả khai thác của khu du lịch này thể hiện rõ qua lượng khách. Khi còn hoạt động, Dinh 1 từng đón khoảng 2.000-3.000 lượt khách mỗi ngày, mỗi năm thu hút hàng trăm nghìn lượt khách trong và ngoài nước; đóng góp ngân sách Nhà nước từ 2 đến gần 4 tỷ đồng.

Đây là những con số cho thấy King Palace không chỉ có giá trị về mặt bảo tồn mà còn là một sản phẩm du lịch có khả năng tạo nguồn thu, việc làm và thúc đẩy các dịch vụ liên quan.

Tuy nhiên, dự án từng phải chấm dứt hoạt động sau Kết luận số 929/KL-TTCP ngày 12/6/2020 của Thanh tra Chính phủ, do những sai phạm liên quan việc cho thuê nhà, đất và chưa thực hiện đấu giá theo quy định tại thời điểm đó. Năm 2021, tỉnh Lâm Đồng chấm dứt hoạt động dự án; đến tháng 4/2024 yêu cầu doanh nghiệp dừng khai thác, kinh doanh và bàn giao tài sản, đất đai để tỉnh quản lý, xây dựng phương án đấu giá cho thuê.

Hệ quả là điểm du lịch từng rất nhộn nhịp rơi vào cảnh đóng cửa. Nhiều hạng mục xuống cấp, trần nhà mục, sập từng mảng, tường và các khối nhà xuất hiện tình trạng mốc, rong rêu. Nếu tiếp tục kéo dài, nguy cơ mất giá trị khai thác du lịch của một công trình lịch sử là rất lớn.

Trong bối cảnh đó, quyết định cho doanh nghiệp tiếp tục thuê đất để triển khai King Palace là lựa chọn có cơ sở thực tiễn. Thay vì để một tài sản có giá trị lịch sử, cảnh quan và khả năng tạo nguồn thu tiếp tục xuống cấp, địa phương lựa chọn hướng tháo gỡ trên cơ sở các quy định pháp luật mới, đồng thời đặt ra yêu cầu kiểm soát chặt chẽ các nghĩa vụ của doanh nghiệp.

Điều quan trọng trong giai đoạn tới là King Palace phải được phục hồi đúng hướng, bảo đảm hài hòa giữa khai thác du lịch, bảo tồn giá trị lịch sử, cảnh quan và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ với Nhà nước.

Khi những yêu cầu này được đáp ứng, việc đưa Dinh 1 trở lại hoạt động không chỉ giải quyết một dự án kéo dài mà còn bổ sung cho Đà Lạt một sản phẩm du lịch đặc sắc, góp phần đa dạng hóa trải nghiệm của du khách và nâng cao hiệu quả khai thác các tài sản văn hóa-lịch sử trên địa bàn.

Quyết định của tỉnh vì vậy không đơn thuần là “mở cửa” lại một điểm du lịch mà còn là bước đi nhằm biến nguồn lực đang bị bỏ phí thành động lực phục vụ phát triển du lịch bền vững của Đà Lạt-Lâm Đồng./.

Thảo luận về dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) đồng chí Nguyễn Minh Tâm, Phó trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh tập trung vào hai vấn đề lớn: Quản trị đất đai trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và công chứng, chứng thực các giao dịch về đất đai.

Đồng chí Nguyễn Minh Tâm, Phó trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh thảo luận tại hội trường về dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) – Ảnh: N.M

Về phân quyền quản lý đất đai, theo đồng chí, việc sắp xếp, phân cấp theo hướng tinh gọn, giảm tầng nấc trung gian, tăng thẩm quyền cho cơ sở được đánh giá là phù hợp với yêu cầu đổi mới tổ chức chính quyền địa phương. Dự thảo đưa ra hai phương án về thẩm quyền giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất. Trong đó, phương án 1 giao UBND cấp tỉnh quyết định toàn bộ, còn phương án 2 phân định thẩm quyền giữa cấp tỉnh và cấp xã, theo đó cấp tỉnh quyết định đối với tổ chức, cấp xã quyết định đối với cá nhân, cộng đồng dân cư.

Từ thực tiễn, theo đồng chí, phương án phân quyền cho cấp xã được đánh giá phù hợp hơn, giúp giảm áp lực cho cấp tỉnh, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục và tạo thuận lợi cho người dân, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Tuy nhiên, để phương án này khả thi, cần đặc biệt quan tâm đến năng lực thực thi tại cơ sở. Hiện đội ngũ cán bộ địa chính cấp xã ở một số địa phương còn thiếu về nhân lực, dữ liệu chuyên môn và trang thiết bị, trong khi khối lượng công việc, tính chất pháp lý của các thủ tục về đất đai ngày càng lớn.

Vì vậy, đồng chí đề nghị Ban soạn thảo thiết kế thêm cơ chế hỗ trợ nguồn lực đồng bộ, trong đó nghiên cứu kết hợp, sắp xếp Trung tâm Phát triển quỹ đất, Văn phòng Đăng ký đất đai khu vực và Phòng Kinh tế của xã để bảo đảm đủ năng lực thực hiện nhiệm vụ được phân cấp.

Cùng với đó, đồng chí kiến nghị các bộ, ngành liên quan cần đẩy nhanh việc làm giàu, làm sạch cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai, bảo đảm hệ thống thông tin đất đai được kết nối, liên thông từ Trung ương đến địa phương. Dữ liệu số đầy đủ, chính xác là điều kiện nền tảng để cán bộ cấp xã thực hiện thẩm định, quản lý đất đai minh bạch, hiệu quả, hạn chế sai sót.

Về công chứng, chứng thực giao dịch đất đai, đồng chí cho rằng việc dự thảo bỏ quy định bắt buộc công chứng, chứng thực đối với một số giao dịch như chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất nhằm giảm thủ tục trung gian, tiết kiệm chi phí và tận dụng dữ liệu số là hướng đáng cân nhắc. Tuy nhiên, đất đai là tài sản có giá trị lớn, các giao dịch liên quan đòi hỏi mức độ an toàn pháp lý cao.

Trong khi hạ tầng dữ liệu chưa hoàn toàn đồng bộ, việc bỏ công chứng, chứng thực có thể làm gia tăng rủi ro giả mạo hồ sơ, giao dịch không xuất phát từ ý chí tự nguyện hoặc lợi dụng hạn chế về khả năng tiếp cận công nghệ của người dân để trục lợi. Vì vậy, cần đánh giá kỹ tác động trước khi bỏ quy định này.

Trên cơ sở đó, đề nghị cân nhắc duy trì quy định về công chứng, chứng thực giao dịch đất đai tại Luật Đất đai năm 2024 và nghiên cứu tích hợp phù hợp vào dự thảo lần này, nhằm bảo đảm an toàn pháp lý cho người sử dụng đất, đồng thời góp phần minh bạch hóa và ổn định thị trường bất động sản.

(Ảnh minh họa: Ngọc Đẹp).

Báo cáo mới đây của Savills chỉ ra, thị trường căn hộ chung cư TP HCM vẫn bị ảnh hưởng bởi tâm lý thận trọng trong bối cảnh lãi suất vay mua nhà duy trì ở mức cao, tuy nhiên nguồn cung mới vẫn tăng theo năm. Trong nửa đầu năm, nguồn cung mới đạt 3.700 căn từ 7 dự án mới, riêng trong quý II, nguồn cung mới đạt 1.800 căn.

Các đợt mở bán mới chủ yếu tập trung ở phân khúc trung và cao cấp, đều ghi nhận mức giá trên 90 triệu đồng/m2 thông thủy, trong đó 80% vượt ngưỡng 120 triệu đồng/m2. Diễn biến này cho thấy khoảng cách về khả năng chi trả ngày càng lớn khi thị trường dịch chuyển mạnh sang các sản phẩm đòi hỏi tài chính cao.

Thanh khoản thị trường tiếp tục trầm lắng Tỷ lệ hấp thụ toàn thị trường, bao gồm cả nguồn cung mới giảm còn 32 %, tương đương hơn 1.500 giao dịch. Diễn biến này không khó hiểu khi tính đến quý II/2026, lãi suất vay mua nhà trung bình đạt khoảng 13%, tăng 4 điểm % so với cùng kỳ.

Bà Cao Thị Thanh Hương Phó Giám đốc Nghiên cứu & S22M Savills TP HCM cho rằng nguồn cung tập trung ở phân khúc cao cấp khiến mức độ nhạy cảm của thị trường với điều kiện tín dụng tăng, và các sản phẩm giá cao thường yêu cầu tỷ lệ đòn bẩy lớn hơn.

Các chủ đầu tư tiếp tục triển khai chính sách hỗ trợ lãi suất trong 1–2 năm đầu và các gói vay lãi suất cố định quanh mức 10%. Tuy nhiên, các ưu đãi này vẫn chưa đủ để thúc đẩy tâm lý thị trường, khi nhóm khách hàng sử dụng đòn bẩy vẫn có tâm lý thận trọng trước dự báo lãi suất tiếp tục neo cao.

Trong khi đó, ông Nguyễn Văn Đính, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam (VNREA) nhìn nhận, điều thị trường phía Nam cần trong giai đoạn hiện nay không đơn thuần là có thêm nguồn cung, mà phải là nguồn cung phù hợp hơn với nhu cầu thực tế.

Diễn biến giá căn hộ mở bán mới tại phía Nam cho thấy khoảng cách giữa giá sản phẩm và khả năng tiếp cận của người mua vẫn là vấn đề cần lưu ý. Trong khi đó, khu vực lân cận đã thiết lập mặt bằng giá căn hộ mở bán mới khoảng 58 triệu đồng/m2, tăng 30% so với cùng kỳ năm trước.

Chuyên gia lưu ý, mức tăng này chủ yếu đến từ việc nhiều dự án mới được định vị ở phân khúc cao cấp hơn, qua đó kéo giá bán bình quân của nguồn cung mới lên cao. Vì vậy, con số tăng 30% không nên được hiểu đơn thuần là giá của tất cả sản phẩm trên thị trường đều tăng với mức tương ứng.

Ông Đính cho biết dù thiết lập mặt bằng giá mới, giá căn hộ tại khu vực lân cận TP HCM vẫn thấp hơn các khu vực vệ tinh Hà Nội có vị trí tương đương. Đây là một lợi thế nhất định của thị trường phía Nam trong việc thu hút nhu cầu mua nhà và đầu tư trung, dài hạn. Tuy nhiên, lợi thế này có thể dần thu hẹp nếu nguồn cung mới tiếp tục tập trung chủ yếu vào phân khúc cao cấp và mặt bằng giá liên tục được thiết lập ở ngưỡng cao hơn.

“Trong bối cảnh đó, giá bán đang trở thành một trong những bộ lọc quan trọng nhất của sức cầu. Khi giá nhà ngày càng xa khả năng chi trả, người mua buộc phải cân nhắc kỹ hơn và thời gian ra quyết định cũng kéo dài hơn”, vị này nhận định.

Chuyên gia dự báo thị trường bất động sản khu vực phía Nam trong thời gian tới sẽ xuất hiện ba xu hướng chính.

Thứ nhất, thanh khoản tiếp tục phân hóa mạnh. Các dự án có pháp lý minh bạch, được phát triển bởi các chủ đầu tư uy tín, có tiến độ xây dựng đảm bảo và chiến lược định giá sát với khả năng chi trả thực sẽ giữ vai trò dẫn dắt thanh khoản. Ngược lại, các sản phẩm định giá quá cao, phụ thuộc hoàn toàn vào tâm lý lướt sóng sẽ đối mặt với áp lực đóng băng thanh khoản rất lớn.

Thứ hai, dòng tiền dịch chuyển mạnh về các “siêu vùng” và đô thị vệ tinh theo trục hạ tầng. Khi các đại dự án hạ tầng giao thông trọng điểm như Vành đai 3, Vành đai 4 TP HCM, cao tốc Bến Lức – Long Thành, Biên Hòa – Vũng Tàu và Sân bay Quốc tế Long Thành từng bước tăng tốc hoàn thiện, tâm điểm thu hút dòng vốn đầu tư sẽ mở rộng ra các đô thị vệ tinh. Mô hình phát triển đô thị đa cực sẽ dần hình thành rõ nét hơn, giúp hạ nhiệt áp lực giá trị tại khu vực lõi TP HCM.

Thứ ba, doanh nghiệp sẽ cạnh tranh bằng chính sách đồng hành tài chính thay vì chiết khấu trực tiếp. Xu hướng hợp tác chiến lược giữa nhà phát triển bất động sản và các ngân hàng lớn sẽ trở nên phổ biến. Các gói hỗ trợ lãi suất dài hạn, cho vay tới 70% giá trị tài sản sẽ là “vũ khí” then chốt giúp chủ đầu tư kích hoạt lại sức mua của thị trường.

Đại biểu Hoàng Minh Hiếu (Đoàn Nghệ An) cho biết, so với Luật Đất đai năm 2024, dự thảo Luật lần này không còn quy định về cơ chế giá đất cụ thể. Vì vậy, bảng giá đất và hệ số K trở thành cơ sở gần như duy nhất để xác định giá đất phục vụ nghĩa vụ tài chính và bồi thường, trừ trường hợp đấu giá đất.

Đại biểu Hoàng Minh Hiếu (Đoàn Nghệ An). Ảnh: media.quochoi.vn

Theo đại biểu, cách tiếp cận này đơn giản hơn, nhưng cũng làm tăng đáng kể vai trò của bảng giá đất và hệ số K. Tuy nhiên, dự thảo Luật không quy định về tiêu chí, nguyên tắc, phương pháp xác định hệ số K; cũng không quy định chu kỳ điều chỉnh và không giao Chính phủ quy định chi tiết.

Đại biểu đề nghị bổ sung các nguyên tắc bắt buộc trong xây dựng bảng giá đất và hệ số K như: Bảo đảm khách quan, công khai, minh bạch, dựa trên dữ liệu, có khả năng kiểm chứng và quy định cơ chế kiểm tra, giám sát quá trình định giá đất; đồng thời giao Chính phủ quy định tiêu chí khung, phương pháp định giá, trong đó có yêu cầu công khai phương pháp, nguồn dữ liệu và kết quả tính toán ở mức cần thiết; bổ sung quy định bắt buộc rà soát hệ số K theo định kỳ…

Các đại biểu Quốc hội tham dự phiên họp sáng 21-8. Ảnh: media.quochoi.vn

Đại biểu Nguyễn Đặng Ân (Đoàn Lạng Sơn) đồng tình với định hướng tiếp tục đổi mới cơ chế xác định giá đất theo hướng đơn giản, minh bạch và dễ thực hiện. Đại biểu đề nghị khi thiết kế cơ chế mới này là cần quy định rõ nguyên tắc, trường hợp và thời điểm rà soát, điều chỉnh bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất – nhất là dữ liệu đầu vào hoặc là biến động thực tế. Đây là điều kiện quan trọng để cơ chế mới thực sự đơn giản hơn, minh bạch hơn và thuận lợi hơn khi triển khai trong thực tiễn.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Đoàn Hải Phòng) đề nghị cần tách bạch rõ hơn chức năng điều tiết kinh tế của giá đất với chức năng bảo đảm quyền lợi của người dân khi nhà nước thu hồi đất.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Đoàn Hải Phòng). Ảnh: media.quochoi.vn

Đại biểu phân tích, theo định hướng chính sách, giá đất phải góp phần bảo đảm chi phí đầu vào hợp lý cho sản xuất, kinh doanh. Nhưng dự thảo lại sử dụng cùng bảng giá đất và hệ số điều chỉnh để tính cả nghĩa vụ tài chính đối với nhà nước và tiền bồi thường khi thu hồi đất.

Cho rằng không nhất thiết phải xây dựng hai bảng giá đất, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga đề nghị, Luật nên có cơ chế áp dụng khác nhau, bảo đảm việc điều tiết giá đất để giảm chi phí cho nền kinh tế không đồng thời làm giảm mức bảo vệ đối với người bị thu hồi đất.

Đặc biệt, khi dự thảo Luật bỏ giá đất cụ thể và bỏ cơ chế tư vấn xác định giá đất thì yêu cầu công khai dữ liệu, kiểm soát, phản biện và trách nhiệm giải trình trong xây dựng bảng giá đất, hệ số điều chỉnh càng phải chặt chẽ hơn.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng tiếp thu ý kiến các đại biểu. Ảnh: media.quochoi.vn

Phát biểu tiếp thu ý kiến các đại biểu Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng thay mặt cơ quan chủ trì soạn thảo cảm ơn các đại biểu đã tham gia thảo luận, đóng góp nhiều ý kiến tâm huyết, trách nhiệm và sâu sắc.

Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng cho biết, đối với những ý kiến đóng góp trực tiếp vào các nội dung, các điều khoản của dự thảo Luật Đất đai về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, tài chính đất đai và giá đất…; một số ý kiến nêu các vấn đề thực tiễn đặt ra cần được tiếp tục tháo gỡ, cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu trong quá trình hoàn thiện dự thảo Luật.

Phó trưởng Đoàn ĐBQH chuyên trách khoá XVI tỉnh Lý Thị Lan tham gia phát biểu tại hội trường phiên họp sáng ngày 21.8.

Góp ý đối với Điều 15 của dự thảo về trách nhiệm của Nhà nước về đất đai đối với đồng bào dân tộc thiểu số, đại biểu Lý Thị Lan tập trung phân tích khả năng thực hiện chính sách trong thực tế, nhất là tại các địa phương miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Qua khảo sát tại địa phương, đại biểu cho biết nhu cầu hỗ trợ đất ở, đất sản xuất của đồng bào dân tộc thiểu số còn rất lớn, nhưng kết quả thực hiện trong giai đoạn 2021 – 2025 rất thấp; trong đó, trên 95% nhu cầu về đất ở và gần 99% nhu cầu về đất sản xuất chưa được giải quyết.

Theo đại biểu, thực tế cần phân biệt rõ hai nhóm: Những hộ thực sự không có hoặc thiếu đất ở, đất sản xuất; và những hộ không phải không có đất mà đã sinh sống, sản xuất ổn định từ lâu nhưng chưa được xác lập quyền sử dụng đất hợp pháp. Nhóm thứ hai khá phổ biến tại địa bàn miền núi, nhất là ở những khu vực có đất nguồn gốc nông, lâm trường chưa được xử lý dứt điểm, hồ sơ địa chính chưa đầy đủ, ranh giới chưa rõ hoặc hiện trạng sử dụng đất chồng lấn với quy hoạch lâm nghiệp.

Việc chưa xác lập được quyền sử dụng đất không chỉ làm hạn chế quyền về đất đai mà còn khiến người dân gặp khó khăn trong tiếp cận tín dụng, chính sách về nhà ở, hỗ trợ sinh kế và một số chính sách an sinh khác. Vì vậy, nếu chỉ nhìn vào số hộ “thiếu đất” để thiết kế chính sách thì chưa phản ánh đầy đủ thực trạng. Có trường hợp nhu cầu của người dân không phải là được giao thêm một diện tích đất mới, mà là được giải quyết dứt điểm tình trạng pháp lý đối với diện tích đất đã sinh sống, sản xuất ổn định qua nhiều năm.

Từ thực tế đó, đại biểu đề nghị đặt Điều 15 trong mối quan hệ trực tiếp với Điều 83 của dự thảo về quản lý, sử dụng đất do các công ty nông, lâm nghiệp quản lý, sử dụng.

Đại biểu cho biết, qua các giai đoạn, tại địa phương đã có trên 28 nghìn ha đất có nguồn gốc nông, lâm trường được thu hồi, giao về địa phương. Tuy nhiên, đất đã bàn giao chưa có nghĩa là đã trở thành quỹ đất có thể bố trí cho người dân. Có diện tích chưa hoàn thành đo đạc, xác định ranh giới; có nơi còn tranh chấp, lấn chiếm, cấp trùng; có diện tích người dân đã sử dụng ổn định; có nơi hiện trạng sử dụng không thống nhất với hồ sơ hoặc quy hoạch lâm nghiệp.

Theo đại biểu Lý Thị Lan, vấn đề cần tiếp tục hoàn thiện là cơ chế kết nối giữa chính sách và nguồn đất, để đất sau khi được bàn giao thực sự trở thành quỹ đất đủ điều kiện pháp lý thực hiện chính sách; đồng thời giải quyết được những trường hợp người dân đã sử dụng đất ổn định, đủ điều kiện nhưng chưa được xác lập quyền sử dụng đất.

Đại biểu nhấn mạnh, việc xử lý phải bảo đảm nguyên tắc “không hợp thức hóa sai phạm, nhưng cũng không để những tồn tại lịch sử qua nhiều thời kỳ tiếp tục trở thành rào cản đối với quyền lợi chính đáng của người dân”. Đối với diện tích thực sự phải tiếp tục quản lý, bảo vệ theo pháp luật về lâm nghiệp, nhất là rừng tự nhiên, rừng đặc dụng, rừng phòng hộ thì phải quản lý chặt. Đối với những khu vực người dân đã sinh sống, sản xuất ổn định qua nhiều thời kỳ, không tranh chấp, không phải trường hợp lấn chiếm mới, cần có cơ chế rà soát đồng thời hiện trạng sử dụng đất, hồ sơ địa chính, quy hoạch sử dụng đất và quy hoạch lâm nghiệp để phân loại, xử lý theo đúng pháp luật.

Từ đó, đại biểu kiến nghị rà soát Điều 15 và Điều 83 theo hướng có sự kết nối rõ giữa chính sách và nguồn đất; đồng thời giao Chính phủ quy định cơ chế rà soát, phân loại, xử lý các tồn tại lịch sử đối với đất có nguồn gốc nông, lâm trường, nhất là những trường hợp hiện trạng sử dụng đất không thống nhất với hồ sơ, quy hoạch qua nhiều thời kỳ.

Đại biểu cũng đề nghị quy định rõ tiêu chí để phân loại, xử lý đối với hộ gia đình, cá nhân đã sinh sống, sản xuất ổn định nhưng chưa được xác lập quyền sử dụng đất, phân biệt với trường hợp lấn chiếm, vi phạm mới phát sinh. Trường hợp đủ điều kiện cần có cơ chế giải quyết dứt điểm về pháp lý; trường hợp diện tích đất phải tiếp tục giữ cho mục đích lâm nghiệp cũng cần được xác định rõ để có phương án phù hợp, vừa bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân, vừa giữ nghiêm kỷ cương quản lý đất đai và yêu cầu bảo vệ rừng.

Bên cạnh đó, cần xác định rõ trách nhiệm trong tổ chức thực hiện. Trung ương quy định cơ chế, tiêu chí và xử lý những vấn đề vượt thẩm quyền địa phương; cấp tỉnh rà soát, xử lý pháp lý đối với quỹ đất được bàn giao, xác định diện tích có thể bố trí đất ở, đất sản xuất; cấp xã rà soát đến từng hộ, xác định nguồn gốc, hiện trạng sử dụng và nhu cầu thực tế. Theo đại biểu, phải có một chuỗi trách nhiệm rõ thì chính sách mới đi được đến người dân.

Đại biểu Lý Thị Lan cho rằng cần hình thành một chuỗi thống nhất: có chính sách, có nguồn đất xử lý được pháp lý của quỹ đất, xác định đúng đối tượng, xác lập được quyền sử dụng đất.

Theo chương trình phiên họp sáng 21-8, sau phần thảo luận tại hội trường, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu.

Chỉ điều chỉnh việc hình thành khu đô thị lấn biển, không quy định khác Luật Đất đai

Trình bày tờ trình, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, nhiều quốc gia đã lấn biển, xây dựng đảo nhân tạo để khắc phục giới hạn về quỹ đất. Các dự án này đều có quy mô đặc biệt lớn và được điều chỉnh bằng khuôn khổ pháp lý riêng, ổn định.

Nước ta có hơn 3.260 km bờ biển, 28 tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương có biển, trong khi quỹ đất ven biển tại các đô thị lớn ngày càng hạn hẹp.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày tại Quốc hội. Ảnh: Đức Thanh

Dự án lấn biển khác cơ bản so với lấn biển thông thường, có ba đặc thù pháp luật hiện hành chưa xử lý: đất chưa hình thành khi lập quy hoạch; quy mô lớn, thời gian thu hồi vốn kéo dài; cần khối lượng vật liệu san lấp đất lớn. Do đó, cơ chế đề xuất chỉ điều chỉnh việc hình thành khu đô thị lấn biển, không điều chỉnh hoạt động lấn biển nói chung.

Sau khi tiếp thu các ý kiến đóng góp, dự thảo đã thu hẹp đáng kể, lược bỏ toàn bộ chính sách về tài chính, thuế, nhà ở, xuất nhập cảnh, hải quan, miễn thị thực và quy định từ bỏ quyền khởi kiện; không quy định khác Luật Đất đai và Luật Địa chất, Khoáng sản; không miễn, giảm thủ tục về môi trường.

Về nguyên tắc, dự án phải phù hợp với quy hoạch, bảo đảm quốc phòng, an ninh, chủ quyền và lợi ích quốc gia trên biển, không cản trở hoạt động hàng hải; được quyết định trên cơ sở đánh giá đầy đủ điều kiện về tự nhiên, hải văn, hệ sinh thái, tác động tới khu vực ven biển và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu, bảo đảm quyền tiếp cận biển của người dân.

Đối với nhà đầu tư chiến lược, trình tự lựa chọn, điều kiện ưu đãi, nghĩa vụ giải ngân và chế tài đều dẫn chiếu theo Điều 35 của luật. Dự thảo chỉ giữ lại ba nội dung đặc thù, gồm: vốn chủ sở hữu tối thiểu 15% với dự án từ 100 đến 200 nghìn tỷ đồng và 10% với dự án trên 200 nghìn tỷ đồng; thời gian hoạt động không quá 70 năm; dự án chưa hoàn thành thì không được chuyển nhượng toàn bộ, phần chuyển nhượng không quá 50% diện tích đã hoàn thành hạ tầng kỹ thuật.

Về quy hoạch, khoáng sản, UBND tỉnh quyết định chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật, chỉ tiêu sử dụng đất khi chưa có quy định hoặc yêu cầu cao hơn chuẩn quốc gia nhưng phải đáp ứng yêu cầu về hạ tầng. Dự án được áp dụng cơ chế khai thác khoáng sản như dự án trọng điểm, quan trọng quốc gia. Khai thác cát biển phải lập báo cáo đánh giá tác động môi trường. Việc giao khu vực biển trong vùng lãnh hải do Chủ tịch UBND tỉnh quyết định sau khi có ý kiến của các bộ, ngành liên quan.

Tiếp thu ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và ý kiến thẩm tra của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, cơ quan soạn thảo dự kiến hoàn thiện dự thảo theo hướng rà soát các khái niệm khu đô thị biển, bảo đảm rõ về đối tượng, phạm vi áp dụng; không quy định cụ thể tiêu chí về tổng mức đầu tư xây dựng; không quy định thành một chương riêng mà tích hợp nội dung cần thiết vào các điều khoản phù hợp tại Chương II, bảo đảm cùng một vấn đề được điều chỉnh theo một nguyên tắc, một chế độ pháp lý thống nhất trong luật.

Chính phủ đề nghị Quốc hội xem xét cho phép xây dựng cơ chế, chính sách đối với dự án xây dựng khu đô thị lấn biển, đồng thời xem xét thông qua cùng với dự án Luật Phát triển đô thị.

Cần kiểm soát rủi ro trong toàn bộ vòng đời dự án

Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, sau phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội chiều 20/8, Chính phủ đã rất chủ động, tích cực, điều chỉnh ngay một số nội dung và được thể hiện rõ trong tờ trình hôm nay.

Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành sự cần thiết xây dựng cơ chế, chính sách đặc thù đối với dự án xây dựng khu đô thị lấn biển để tích hợp vào dự thảo Luật Phát triển đô thị, nhằm mở rộng không gian phát triển, khai thác tiềm năng kinh tế biển và huy động nguồn lực ngoài ngân sách.

Toàn cảnh phiên họp sáng 21/8. Ảnh: Đức Thanh

Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra nhận thấy nội dung Chính phủ đề xuất thực chất là cơ chế, chính sách đối với dự án xây dựng khu đô thị lấn biển, chưa hình thành đầy đủ cơ chế quản lý, vận hành đối với một loại đô thị mới có yêu cầu đặc thù về quản trị đô thị. Vì vậy, cơ quan chủ trì soạn thảo cần xác định rõ mục đích tích hợp các cơ chế, chính sách này vào dự thảo luật.

Nếu chỉ hướng đến quy định cơ chế, chính sách đặc thù cho dự án xây dựng khu đô thị lấn biển thì phạm vi điều chỉnh tại Điều 1 của dự thảo luật hiện nay đã đủ để bao quát nội dung Chính phủ đề nghị bổ sung. Cơ quan thẩm tra đề nghị cân nhắc diễn đạt nội dung tích hợp vào Điều 1 cho phù hợp, tránh hiểu nhầm khu đô thị lấn biển là một đơn vị hành chính hoặc một cấp chính quyền.

Bên cạnh đó, cần xác định rõ có áp dụng chính sách này đối với các dự án lấn biển có quy mô, tính chất tương tự tại các địa phương khác hay không; đánh giá đầy đủ về năng lực, nguồn lực bảo đảm, tác động môi trường, hệ sinh thái biển, quốc phòng, an ninh, đối ngoại khi áp dụng.

Cơ quan thẩm tra đề nghị chỉ quy định trong luật này những nội dung thực sự đặc thù, cần thiết; không quy định lại những nội dung pháp luật chuyên ngành đã có hoặc đang được nghiên cứu, sửa đổi, bổ sung.

Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cơ bản thống nhất với các cơ chế, chính sách đặc thù để triển khai dự án xây dựng khu đô thị lấn biển quy mô lớn, nhưng đề nghị rà soát kỹ từng chính sách về phạm vi, đối tượng, tiêu chí dự án, nhà đầu tư chiến lược, tỷ lệ vốn chủ sở hữu, điều kiện chuyển nhượng dự án, thời hạn hoạt động, các đặc thù về quy hoạch, khai thác khoáng sản, ưu đãi đối với nhà đầu tư, các yêu cầu về quốc phòng, an ninh, môi trường và cơ chế quản lý, kiểm soát để bảo đảm tính hợp lý, khả thi.

“Các cơ chế chính sách tập trung nhiều vào ưu đãi hỗ trợ và thu hút đầu tư, trong khi cơ chế bảo đảm quản lý vận hành và kiểm soát rủi ro trong toàn bộ vòng đời của dự án chưa được quy định đầy đủ” – báo cáo thẩm tra nêu.

Do đó, cơ quan thẩm tra đề nghị cân nhắc bổ sung các quy định này; đồng thời có thể tích hợp những nội dung thực sự cần thiết vào các điều khoản tương ứng của Chương II, bảo đảm cùng một vấn đề được điều chỉnh theo nguyên tắc và hệ thống tiêu chí thống nhất trong luật.