Author: bachdn

Trung tâm Điều khiển PC Đồng Nai tăng cường giám sát vận hành lưới điện thông qua hệ thống SCADA, chủ động theo dõi, phát hiện và xử lý kịp thời các bất thường trên lưới điện. Ảnh minh họa: Hoàng Lộc

Theo kế hoạch, thời gian đảm bảo điện được thực hiện từ 0 giờ ngày 29-8 đến hết 2-9-2026. Trong thời gian này, PC Đồng Nai không thực hiện các công việc phải ngừng, giảm cung cấp điện làm mất điện khách hàng, trừ trường hợp xử lý sự cố.

Công ty cũng yêu cầu các đơn vị trực thuộc tăng cường kiểm tra, củng cố lưới điện; xây dựng phương thức vận hành linh hoạt, sẵn sàng xử lý các tình huống phát sinh. Công ty ưu tiên đảm bảo điện cho các địa điểm diễn ra hoạt động chính trị, văn hóa, nghệ thuật; trụ sở cơ quan Đảng, Nhà nước, quốc phòng, an ninh; bệnh viện, cơ sở sản xuất nước sạch và các khu vực quan trọng.

PC Đồng Nai đã bố trí 398 ca trực xử lý sự cố dịp lễ Quốc Khánh 2-9. Ảnh minh họa: Hoàng Lộc

Trong dịp lễ, PC Đồng Nai bố trí 398 ca trực xử lý sự cố, tổ chức lực lượng ứng trực 24/24 giờ tại các địa bàn, khu vực trọng điểm. Vật tư, thiết bị dự phòng, phương tiện và hệ thống thông tin liên lạc cũng được chuẩn bị đầy đủ để kịp thời xử lý sự cố, đảm bảo cung cấp điện an toàn, liên tục.

Bên cạnh đó, PC Đồng Nai khuyến cáo người dân không thả diều, ném vật lên đường dây, vi phạm hành lang an toàn lưới điện.

Ngôi Sala bằng gỗ trong khuôn viên Chùa Buppharam tại ấp Cái Giá, xã Hưng Hội, tỉnh Cà Mau. (Ảnh: Chanh Đa/TTXVN)

Trong khuôn viên chùa Buppharam, còn gọi là chùa Chót, ở ấp Cái Giá, xã Hưng Hội, tỉnh Cà Mau, một ngôi Sala (giảng đường) bằng gỗ được xây dựng từ năm 1915 vẫn được gìn giữ và sử dụng sau hơn một thế kỷ.

Công trình không chỉ gây ấn tượng bởi tuổi đời, vật liệu và quy mô mà còn là một dấu ấn kiến trúc gắn với đời sống văn hóa, tín ngưỡng của cộng đồng Khmer Nam Bộ.

Về ấp Cái Giá, xã Hưng Hội, giữa không gian thanh bình của vùng quê Nam Bộ, chùa Buppharam là một trong những địa điểm mang đậm dấu ấn văn hóa Khmer. Trong khuôn viên chùa, bên cạnh những công trình phục vụ đời sống tín ngưỡng, ngôi Sala cổ bằng gỗ nổi bật bởi vẻ đẹp mộc mạc và dấu ấn thời gian.

Ngôi Sala được xây dựng năm 1915 theo kiến trúc nhà sàn truyền thống của người Khmer. Công trình có hai tầng, dài 21m, rộng 10m và cao khoảng 10m. Điểm đáng chú ý nhất là hệ thống kết cấu bằng gỗ với hơn 100 cột.

Công trình sử dụng nhiều loại gỗ như cẩm lai, căm xe, thao lao; trong đó cột chủ yếu làm bằng gỗ căm xe, còn vách và sàn sử dụng gỗ thao lao.

Qua hơn 100 năm, những thân cột gỗ vẫn tạo nên bộ khung chắc chắn cho toàn bộ công trình. Màu gỗ trầm xuống theo thời gian, kết hợp với mái ngói và những chi tiết trang trí đặc trưng tạo nên vẻ cổ kính cho Sala.

Kiến trúc nhà sàn của ngôi Sala cũng phản ánh đặc điểm văn hóa của cộng đồng Khmer Nam Bộ. Công trình được nâng cao so với mặt đất, với tầng trên là không gian sinh hoạt chính. Cách tổ chức không gian này vừa phù hợp với điều kiện tự nhiên, vừa tạo nên nét riêng cho kiến trúc truyền thống Khmer.

Không chỉ có giá trị về mặt kiến trúc, ngôi Sala còn gắn với đời sống Phật giáo của cộng đồng. Tầng trên từng được sử dụng làm nơi giảng dạy cho các tăng sinh và có khả năng đón hàng trăm người. Đây cũng là không gian phục vụ những hoạt động chung của chùa. Tầng dưới được sử dụng để chứa các vật dụng của chùa và phục vụ nhu cầu sinh hoạt.

Chính công năng ấy khiến ngôi Sala trở thành một phần của đời sống cộng đồng, thay vì chỉ là một công trình cổ được bảo tồn. Qua nhiều thế hệ, người dân và nhà chùa tiếp tục gìn giữ, sử dụng công trình, để không gian kiến trúc xưa vẫn có sự kết nối với đời sống hôm nay.

Ngôi Sala bằng gỗ của chùa Buppharam ở ấp Cái Giá, xã Hưng Hội (tỉnh Cà Mau) nhìn từ trên cao. (Ảnh: Chanh Đa/TTXVN)

Một nét đặc sắc khác của ngôi Sala nằm ở hệ thống trang trí mang đậm dấu ấn mỹ thuật Khmer. Những hình tượng, hoa văn được thể hiện trên các cấu kiện gỗ, tạo nên sự hài hòa giữa kết cấu kiến trúc và nghệ thuật trang trí. Hình tượng chim thần Krut xuất hiện ở phần nâng đỡ mái là một trong những chi tiết tiêu biểu. Một số tượng và cấu kiện gỗ của công trình được đặt làm tại Campuchia rồi vận chuyển về bằng đường biển.

Nhìn từ bên ngoài, ngôi Sala không mang vẻ đồ sộ của những công trình hiện đại. Sức hấp dẫn của công trình nằm ở chính những đường nét giản dị, sự chắc chắn của bộ khung gỗ và những chi tiết được tạo tác thủ công. Mỗi thân cột, mỗi mảng gỗ và những đường nét trang trí đều góp phần tạo nên diện mạo riêng cho ngôi nhà.

Đặc biệt, sau hơn một thế kỷ tồn tại, công trình vẫn được bảo quản và sử dụng. Trong bối cảnh nhiều công trình kiến trúc truyền thống dần bị thay thế bởi những công trình mới, việc một ngôi Sala bằng gỗ được giữ lại và tiếp tục phát huy công năng có ý nghĩa đáng kể đối với việc bảo tồn kiến trúc truyền thống Khmer.

Đối với du khách, đến chùa Buppharam không chỉ là dịp tìm hiểu một ngôi chùa Khmer mà còn có thể khám phá một công trình gỗ có tuổi đời hơn một thế kỷ. Những hàng cột lớn, sàn gỗ, mái nhà và các chi tiết trang trí mang đến một góc nhìn trực quan về kỹ thuật xây dựng và nghệ thuật kiến trúc của người Khmer Nam Bộ.

Trong hành trình khám phá văn hóa vùng đất Cà Mau, những công trình như Sala chùa Buppharam góp phần làm phong phú thêm câu chuyện về cộng đồng Khmer nơi đây. Đó không phải là câu chuyện chỉ được kể bằng những hiện vật trong bảo tàng, mà hiện hữu trong một không gian vẫn có người đến lễ Phật, sinh hoạt và gìn giữ những giá trị truyền thống./.

Quang cảnh buổi làm việc. Ảnh: Phạm Minh Tuấn-TTXVN

Chiều 28/8, Đoàn giám sát của Thường trực HĐND tỉnh Vĩnh Long làm việc với UBND tỉnh về tình hình thực hiện chính sách, pháp luật và nghị quyết của HĐND tỉnh về đầu tư công bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước và vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) năm 2026.

Phát biểu tại buổi giám sát, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Vĩnh Long Nguyễn Minh Dũng đề nghị UBND tỉnh tiếp tục rà soát các quy định của Trung ương và địa phương, nhất là quy định về giá đất, giá cây trồng, vật kiến trúc để kịp thời sửa đổi, bổ sung hoặc kiến nghị điều chỉnh phù hợp thực tế, tạo thuận lợi cho công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng.

UBND tỉnh cần hoàn thiện việc phân cấp, phân quyền gắn với nguồn lực và nhân sự; nâng cao chất lượng chuẩn bị đầu tư, xác định sát nhu cầu để chủ động bố trí vốn. Đồng thời, xử lý dứt điểm vướng mắc tại các khu tái định cư, đẩy nhanh thủ tục đầu tư và lựa chọn tư vấn, nhà thầu có năng lực, hạn chế việc phải điều chỉnh hồ sơ, dự án nhiều lần.

Đối với giải phóng mặt bằng, ông Nguyễn Minh Dũng yêu cầu rà soát từng dự án, phân loại cụ thể các nhóm vướng mắc để có giải pháp phù hợp; phát huy trách nhiệm của chính quyền xã, phường trong tuyên truyền, vận động và giải quyết khiếu nại. Những trường hợp đã đủ điều kiện nhưng cố tình không chấp hành cần được xử lý theo quy định, không để ảnh hưởng tiến độ dự án.

Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Vĩnh Long Nguyễn Minh Dũng phát biểu tại buổi làm việc. Ảnh: Phạm Minh Tuấn-TTXVN

Chủ tịch HĐND tỉnh Vĩnh Long cũng yêu cầu thường xuyên rà soát các dự án chậm tiến độ, có nguy cơ không giải ngân hết vốn để kịp thời điều chỉnh kế hoạch; tăng cường kiểm tra khối lượng, tiến độ thi công và khả năng huy động nhân lực, máy móc của nhà thầu, kiên quyết xử lý vi phạm hợp đồng. Đối với các công trình đã hoàn thành, cần tập trung thanh toán, quyết toán, tất toán; đẩy nhanh thẩm định, thanh toán khối lượng hoàn thành, không để công trình đã hoàn thành nhưng chưa được giải ngân.

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long Nguyễn Trúc Sơn, đến ngày 13/8, tỉnh đã giải ngân hơn 5.261 tỷ đồng, đạt 38% kế hoạch vốn đầu tư công do Thủ tướng Chính phủ giao, thấp hơn mức bình quân chung cả nước. Tỉnh đang tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn về giải phóng mặt bằng, nguồn vật liệu xây dựng, thủ tục đầu tư và năng lực thực hiện của một số chủ đầu tư, nhà thầu nhằm đẩy nhanh tiến độ giải ngân trong những tháng cuối năm.

Năm 2026, tổng kế hoạch vốn đầu tư công của tỉnh được Thủ tướng Chính phủ giao là hơn 13.845 tỷ đồng; trong đó, nguồn cân đối ngân sách địa phương là 1.735 tỷ đồng, vốn ngân sách Trung ương trong nước gần 1.456 tỷ đồng, vốn nước ngoài (ODA) hơn 1.523 tỷ đồng. Đến ngày 13/8, tỉnh đã giải ngân đạt 38% kế hoạch. Riêng vốn ODA mới giải ngân 18,6% kế hoạch, thấp hơn đáng kể so với tỷ lệ giải ngân chung của tỉnh. Toàn tỉnh còn 2 chủ đầu tư chưa giải ngân, 3 chủ đầu tư có tỷ lệ giải ngân dưới mức bình quân chung của tỉnh.

Trong năm 2026, Vĩnh Long bố trí hơn 9.159,7 tỷ đồng để thực hiện 221 dự án chuyển tiếp từ giai đoạn 2021–2025 sang giai đoạn 2026–2030. Đến ngày 13/8, các dự án này đã giải ngân 3.685,7 tỷ đồng, đạt 40,2% kế hoạch.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long Nguyễn Trúc Sơn phát biểu tại buổi làm việc. Ảnh: Phạm Minh Tuấn-TTXVN

Phó Giám đốc Sở Tài chính Vĩnh Long Lương Trọng Nghĩa cho biết, nhiều dự án còn vướng giải phóng mặt bằng; trong đó có những dự án triển khai trên địa bàn nhiều xã, phường, khối lượng giải phóng mặt bằng lớn. Một số dự án ODA phải điều chỉnh thiết kế, dự toán và hiệp định nên kéo dài thời gian hoàn thiện hồ sơ. Nguồn cung đá, cát xây dựng tại một số dự án cũng chưa đáp ứng yêu cầu. Bên cạnh đó, một số chủ đầu tư chưa quyết liệt trong hoàn thiện thiết kế, dự toán, lựa chọn nhà thầu và mua sắm thiết bị. Một số nhà thầu hạn chế về năng lực tài chính, nhân lực, máy móc, thiết bị; khả năng xử lý phát sinh chưa đáp ứng yêu cầu, dẫn đến nguy cơ chậm tiến độ, phải xử phạt hoặc thay thế.

Để cải thiện tiến độ giải ngân, lãnh đạo tỉnh yêu cầu các sở, ngành, địa phương và chủ đầu tư nâng cao trách nhiệm, tăng cường kiểm tra, đôn đốc; rà soát, điều chỉnh kế hoạch vốn sát khả năng giải ngân thực tế. Tỉnh đồng thời tập trung khảo sát, đo đạc, xác định giá đất, giải quyết kiến nghị và vận động người dân bàn giao mặt bằng; cập nhật, điều chỉnh quy hoạch khi cần thiết, hỗ trợ chủ đầu tư hoàn thiện thủ tục đầu tư, đất đai, xây dựng, môi trường. Các cơ quan chức năng tiếp tục làm việc với nhà thầu để đẩy nhanh thi công, xử lý kịp thời các khó khăn phát sinh, phấn đấu nâng tỷ lệ giải ngân và hoàn thành kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026.

Mới đây, Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai Nguyễn Tuấn Anh có ý kiến về việc phối hợp cung cấp thông tin theo đề nghị của Tạp chí Kinh tế Môi trường về việc phối hợp thông tin, trao đổi chuyên môn phục vụ công tác phản biện khoa học đối với đề xuất thăm dò khoáng sản trên địa bàn tỉnh Lào Cai. Qua đó, các Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Tài chính, Sở Công thương, UBND các xã Mậu A, Đông Cuông theo thẩm quyền phối hợp cung cấp thông tin theo đúng quy định của pháp luật.

Trước đó, Tạp chí Kinh tế Môi trường có triển khai nội dung về việc “Dự án thăm dò graphite gần 190 ha tại Lào Cai: Bài toán cân bằng giữa lợi ích kinh tế và chi phí môi trường“.

Văn bản đề nghị cấp giấy phép thăm dò khoáng sản của Công ty CP Kim Thành gửi Bộ Nông nghiệp và Môi trường xin ý kiến.

Ngày 31/7/2026, Công ty Cổ phần Kim Thành (do ông Trần Quang Vinh làm Giám đốc), có địa chỉ trụ sở tại Tổ 6, phường Nghĩa Lộ, tỉnh Lào Cai, đã gửi văn bản tới Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị cấp giấy phép thăm dò khoáng sản quặng graphite trên địa bàn xã Đông Cuông và xã Mậu A, tỉnh Lào Cai.

Theo hồ sơ đề nghị, tổng diện tích thăm dò được doanh nghiệp này đề xuất lên tới 154 ha và 35,3 ha, được xác định bởi các điểm góc tọa độ chi tiết trên bản đồ khu vực kèm theo. Thời hạn thăm dò dự kiến kéo dài 36 tháng (3 năm) kể từ ngày giấy phép được cấp.

Về mục đích sử dụng, văn bản của Công ty CP Kim Thành cho rằng các khoáng sản nằm trong quy hoạch đã được phê duyệt, nếu được đưa vào khai thác sẽ đem lại hiệu quả kinh tế cao, tạo công ăn việc làm cho lao động địa phương, tăng thu cho nguồn ngân sách. Công ty CP Kim Thành cũng cam kết thực hiện đúng quy định của pháp luật về địa chất và khoáng sản cùng các quy định khác của pháp luật có liên quan.

Vào ngày 5/7/2026, Công ty CP Kim Thành đã ký hợp đồng tư vấn lập hồ sơ với Công ty TNHH Tư vấn và Dịch vụ Khoáng sản Phú Việt (địa chỉ tại xã Như Quỳnh, tỉnh Hưng Yên do ông Nguyễn Thế Anh làm Giám đốc).

Mặc dù cam kết tuân thủ đầy đủ quy định pháp luật trong đơn xin cấp phép, nhưng soi chiếu vào quá trình hoạt động của doanh nghiệp thì lại ghi nhận trước đó có nhiều vi phạm liên quan đến tài nguyên đất đai và môi trường.

Về mặt chủ trương, việc thăm dò khoáng sản để đánh giá trữ lượng, phục vụ phát triển kinh tế, xã hội là hoạt động cần thiết và được khuyến khích nếu thực hiện đúng quy hoạch. Tuy nhiên, việc lựa chọn chủ đầu tư thực hiện dự án có quy mô lên tới hơn lớn lại yêu cầu sự cẩn trọng tối đa từ các cơ quan quản lý nhà nước.

Một doanh nghiệp uy tín không chỉ thể hiện ở năng lực tài chính hay những cam kết trên giấy, mà quan trọng hơn là tuân thủ các quy định của pháp luật trong quá trình hoạt động thực tế. Khi doanh nghiệp từng có tiền lệ vi phạm hành chính về lấn chiếm đất công và buông lỏng kiểm soát chất thải gây nguy cơ ô nhiễm nguồn nước, việc cấp phép giao thêm một diện tích đất đai và tài nguyên rộng lớn cần phải được cân nhắc, thẩm định hết sức nghiêm ngặt.

Đối với Bộ Nông nghiệp và Môi trường và chính quyền địa phương cũng cần xem xét toàn diện lịch sử chấp hành pháp luật của Công ty CP Kim Thành. Việc đánh giá kỹ lưỡng này không chỉ đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật, tránh nguy cơ tái diễn vi phạm môi trường và đất đai, mà còn tạo ra sự bình đẳng, minh bạch trong môi trường đầu tư kinh doanh nơi những doanh nghiệp chấp hành tốt pháp luật phải được ưu tiên.

Phát triển kinh tế không thể dựa trên sự đánh đổi về môi trường và suy thoái hệ sinh thái. Trong bài toán quản lý tài nguyên quốc gia, lịch sử chấp hành pháp luật của doanh nghiệp phải được xem là “bộ lọc” tiên quyết và nghiêm ngặt nhất.

Việc cấp phép thăm dò, khai thác khoáng sản quy mô lớn tại Lào Cai không thể dừng lại ở những cam kết trên giấy, mà phải dựa trên phân tích Chi phí – Lợi ích (CBA) toàn diện, lượng hóa đầy đủ các chi phí ngoại ứng về môi trường và an sinh cộng đồng.

Thiết nghĩ, các cơ quan quản lý nhà nước cần kiềm chế tư duy khai thác bằng mọi giá; chỉ giao tài nguyên cho những nhà đầu tư đủ năng lực, minh bạch và có trách nhiệm sinh thái thực chất.

Ngày 28/8, tại kỳ họp thứ 5, HĐND tỉnh An Giang khóa XI, nhiệm kỳ 2026-2030 đã thông qua nghị quyết về quyết định chủ trương chuyển mục đích sử dụng rừng sang mục đích khác để thực hiện Dự án Cáp treo và quần thể vui chơi giải trí biển Hòn Thơm – Phú Quốc (Tuyến cáp treo An Thới – Hòn Thơm số 2).

Theo nghị quyết, diện tích rừng được chấp thuận chủ trương chuyển mục đích là hơn 8,1ha, thuộc các khu vực tại lô 1, khoảnh 16, tiểu khu 81, khu phố 2 An Thới; lô 1, 2, khoảnh 2 và 4, tiểu khu 82, khu phố Hòn Rỏi; cùng lô 1, khoảnh 7, tiểu khu 82, khu phố Hòn Thơm, đặc khu Phú Quốc.

Đây là bước pháp lý quan trọng nhằm tạo điều kiện triển khai dự án tuyến cáp treo vượt biển kết nối khu đô thị An Thới với đảo Hòn Thơm, góp phần hoàn thiện hệ thống hạ tầng giao thông, du lịch tại khu vực Nam đảo.

Dự án Cáp treo và quần thể vui chơi giải trí biển Hòn Thơm – Phú Quốc (Tuyến cáp treo An Thới – Hòn Thơm số 2).

Tuy nhiên, việc chuyển mục đích sử dụng rừng, dù phục vụ một dự án có ý nghĩa phát triển kinh tế – xã hội, vẫn phải được nhìn nhận trong tổng thể bài toán bảo vệ tài nguyên và môi trường. Với Phú Quốc, nơi rừng, biển, cảnh quan và đa dạng sinh học chính là những nguồn lực tạo nên sức hấp dẫn của điểm đến, mỗi quyết định liên quan đến rừng đều cần được đặt dưới yêu cầu quản trị chặt chẽ.

Bên cạnh đó, HĐND còn thông qua nghị quyết chấp thuận chủ trương chuyển đổi hơn 7,8 ha đất rừng phòng hộ tại lô 1, khoảnh 1, tiểu khu 80 khu phố Dương Tơ, đặc khu Phú Quốc để thực hiện dự án Tuyến tàu điện đô thị đoạn 1 (hạng mục Depot).

Không đánh đổi tài nguyên lấy tăng trưởng

Phú Quốc đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu ngày càng cao về hạ tầng giao thông, du lịch và đô thị. Việc nâng cao năng lực kết nối giữa An Thới, Hòn Thơm và các khu vực chức năng không chỉ đáp ứng nhu cầu đi lại, tham quan của người dân, du khách mà còn góp phần mở rộng không gian phát triển kinh tế.

Tuyến cáp treo An Thới – Hòn Thơm số 2, nếu được triển khai theo đúng quy hoạch và quy định pháp luật, có thể bổ sung năng lực vận chuyển hành khách, giảm áp lực lên các loại hình giao thông hiện hữu, đồng thời tạo thêm điều kiện để phát triển các dịch vụ du lịch, thương mại và đô thị tại khu vực Nam đảo.

Đặc biệt, trong quá trình Phú Quốc chuẩn bị các điều kiện phục vụ APEC 2027, việc đầu tư đồng bộ hạ tầng giao thông và du lịch có ý nghĩa không chỉ trong ngắn hạn mà còn đối với năng lực phát triển lâu dài của đảo.

Nhưng phát triển hạ tầng không thể được đo bằng số lượng dự án hay quy mô đầu tư đơn thuần.

Đối với một địa bàn có hệ sinh thái đặc thù như Phú Quốc, rừng và môi trường chính là một phần của “hạ tầng tự nhiên”. Rừng góp phần bảo vệ đất, điều tiết nguồn nước, duy trì cân bằng sinh thái và tạo nên cảnh quan đặc trưng của đảo. Biển và hệ sinh thái ven biển lại là nền tảng trực tiếp của kinh tế du lịch.

Vì vậy, mỗi hecta rừng được đưa vào quá trình chuyển đổi phải được xem xét không chỉ dưới góc độ diện tích đất, mà còn dưới góc độ giá trị sinh thái và chi phí môi trường có thể phát sinh.

Quan điểm xuyên suốt cần được đặt ra là không đánh đổi tài nguyên lấy tăng trưởng.

Cáp treo An Thới – Hòn Thơm.

Việc HĐND tỉnh thông qua chủ trương chuyển mục đích sử dụng rừng không có nghĩa toàn bộ các điều kiện pháp lý, môi trường của dự án đã được mặc nhiên hoàn tất. Quá trình triển khai vẫn phải bảo đảm đầy đủ các yêu cầu theo Luật Lâm nghiệp, pháp luật về đất đai, môi trường và các quy định liên quan.

Đây chính là “hàng rào” cần thiết để bảo đảm quá trình phát triển diễn ra đúng quy hoạch, đúng pháp luật và trong giới hạn chịu tải của hệ sinh thái.

Kiểm soát chặt từng hecta rừng, từng tác động môi trường

Với diện tích hơn 8,1ha rừng được chấp thuận chủ trương chuyển mục đích, yêu cầu quan trọng tiếp theo là kiểm soát chặt chẽ phạm vi, hiện trạng và tác động thực tế của dự án.

Trước hết, ranh giới sử dụng rừng phải được xác định rõ ràng, quản lý bằng hồ sơ và trên thực địa, bảo đảm không xảy ra tình trạng lợi dụng dự án để mở rộng phạm vi tác động ngoài diện tích được cấp có thẩm quyền cho phép.

Trong quá trình thi công, cần kiểm soát nghiêm việc phát quang, san gạt, vận chuyển vật liệu, tập kết máy móc, xử lý chất thải và các hoạt động có nguy cơ tác động đến hệ sinh thái rừng, đất và nguồn nước.

Cùng với đó, các biện pháp giảm thiểu tác động môi trường phải được thực hiện thực chất, không dừng ở yêu cầu hoàn thiện hồ sơ.

Đặc biệt, với một dự án hạ tầng gắn với du lịch biển, việc bảo vệ cảnh quan và hệ sinh thái xung quanh công trình càng cần được coi trọng. Một công trình có thể tạo thêm năng lực vận chuyển và doanh thu du lịch, nhưng nếu quá trình xây dựng làm suy giảm cảnh quan, gây ô nhiễm hoặc tác động tiêu cực đến hệ sinh thái thì chi phí xã hội và môi trường về lâu dài có thể lớn hơn những lợi ích trước mắt.

Chuyển đổi hơn 7,8 ha đất rừng phòng hộ tại lô 1, khoảnh 1, tiểu khu 80 khu phố Dương Tơ, đặc khu Phú Quốc để thực hiện dự án Tuyến tàu điện đô thị đoạn 1 (hạng mục Depot).

Theo nghị quyết, UBND tỉnh An Giang được giao tổ chức triển khai thực hiện và chịu trách nhiệm về nội dung, hồ sơ đề nghị quyết định chủ trương chuyển mục đích sử dụng rừng. Đồng thời, Thường trực HĐND, các Ban HĐND, các Tổ đại biểu và đại biểu HĐND tỉnh thực hiện chức năng giám sát việc triển khai. Cơ chế này cần được phát huy đầy đủ trong thực tiễn.

Giám sát không chỉ dừng ở thời điểm dự án hoàn thiện thủ tục mà phải được thực hiện trong suốt vòng đời dự án, từ chuẩn bị đầu tư, thi công đến vận hành. Những biến động về rừng, đất, nước, cảnh quan và môi trường cần được theo dõi thường xuyên để kịp thời phát hiện, xử lý các nguy cơ phát sinh.

Đồng thời, trách nhiệm của chủ đầu tư trong bảo vệ môi trường phải được đặt ngang với trách nhiệm về tiến độ và hiệu quả đầu tư.

Phú Quốc đang hướng tới vị thế điểm đến du lịch quốc tế, vì vậy tiêu chuẩn phát triển cũng phải ngày càng cao. Một Phú Quốc hiện đại không thể chỉ có những công trình hiện đại, mà phải có hệ thống hạ tầng được xây dựng trên nền tảng quản trị tài nguyên minh bạch, trách nhiệm và bền vững.

Tuyến cáp treo An Thới – Hòn Thơm số 2 có thể tạo thêm động lực cho kinh tế du lịch, tăng cường kết nối và mở rộng không gian phát triển của Nam đảo. Nhưng giá trị của dự án sẽ được đánh giá đầy đủ hơn khi công trình được triển khai đồng thời với khả năng bảo vệ rừng, cảnh quan và môi trường.

Bởi trong chiến lược phát triển dài hạn, rừng không phải là phần tài nguyên có thể đơn giản thay thế, còn môi trường không phải là chi phí có thể tính sau.

Phát triển hạ tầng là yêu cầu tất yếu. Khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai cũng là yêu cầu của tăng trưởng. Nhưng với Phú Quốc, giới hạn cuối cùng của phát triển phải được xác định bằng khả năng bảo vệ hệ sinh thái và chất lượng môi trường.

Nếu kiểm soát tốt từng hecta rừng, từng công đoạn thi công và từng tác động môi trường; thực hiện đầy đủ các quy định pháp luật và trách nhiệm phục hồi, bảo vệ tài nguyên, tuyến cáp treo mới có thể phát huy trọn vẹn giá trị kinh tế – xã hội.

Đó cũng là cách để Phú Quốc vừa có thể tăng tốc phát triển hạ tầng, vừa giữ được “tài sản tự nhiên” cho tương lai – nền tảng quan trọng để xây dựng một trung tâm du lịch quốc tế phát triển xanh, bền vững và có sức cạnh tranh lâu dài.

Trong tiến trình phát triển mới, đất đai vừa là nguồn lực quan trọng, vừa là một trong những “điểm nghẽn” có thể tác động trực tiếp đến tốc độ tăng trưởng của địa phương. Một dự án chậm giải phóng mặt bằng không chỉ làm đình trệ dòng vốn mà còn kéo theo sự chậm trễ của hạ tầng, việc làm, nguồn thu ngân sách và nhiều giá trị kinh tế – xã hội khác.

Với An Giang, yêu cầu này càng trở nên cấp thiết khi tỉnh đang mở rộng không gian phát triển, triển khai nhiều dự án hạ tầng, đô thị, công nghiệp, dịch vụ và du lịch quy mô lớn. Khơi thông nguồn lực đất đai vì thế không thể chỉ được nhìn dưới góc độ tháo gỡ thủ tục, mà phải trở thành một nhiệm vụ trọng tâm trong đổi mới quản trị và nâng cao chất lượng tăng trưởng.

Gỡ điểm nghẽn đất đai, giải phóng nguồn lực cho nền kinh tế

Ngày 27/8, UBND tỉnh An Giang phối hợp Tòa án nhân dân tỉnh tổ chức hội nghị “Khơi thông nguồn lực đất đai tại An Giang – Vai trò của cơ quan xét xử”. Hội nghị tập trung nhận diện những khó khăn, vướng mắc trong thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, giải phóng mặt bằng và giải quyết các vụ án hành chính liên quan đến đất đai.

An Giang khơi thông nguồn lực đất đai, mở khóa động lực tăng trưởng.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh An Giang Nguyễn Thanh Phong nhấn mạnh đất đai là nguồn lực đặc biệt quan trọng đối với phát triển kinh tế – xã hội; khơi thông nguồn lực đất đai được tỉnh xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm tháo gỡ điểm nghẽn, tạo động lực tăng trưởng giai đoạn 2026-2030.

Thực tế cho thấy, đất đai chỉ thực sự trở thành nguồn lực khi quyền sử dụng đất được xác lập rõ ràng, quy hoạch được thực hiện thống nhất, thủ tục được giải quyết minh bạch và mặt bằng được bàn giao đúng tiến độ.

Từ ngày 1/10/2023 đến 30/6/2026, Tòa án nhân dân hai cấp tỉnh An Giang đã thụ lý, giải quyết hơn 7.600 vụ việc liên quan đến đất đai; trong đó, án hành chính liên quan trực tiếp đến đất đai chiếm 82%. Qua hoạt động xét xử, gần 1.490 ha đất được giải tỏa, với tổng giá trị ước tính gần 21.000 tỷ đồng; quyền và lợi ích hợp pháp về sử dụng đất của hơn 5.000 người dân được xác lập.

Những con số này cho thấy giải quyết các vấn đề đất đai đúng pháp luật cũng chính là giải phóng một lượng lớn nguồn lực đang bị “đóng băng”, tạo điều kiện để các dự án được triển khai và nguồn lực xã hội được đưa vào sản xuất.

Tuy nhiên, khơi thông không đồng nghĩa với làm nhanh bằng mọi giá. Một quyết định thiếu căn cứ, một phương án bồi thường chưa phù hợp hoặc một quy trình thiếu minh bạch có thể tạo ra khiếu kiện kéo dài, khiến chính dự án cần được thúc đẩy lại tiếp tục bị đình trệ.

Do đó, yêu cầu đặt ra là phải đồng thời bảo đảm tiến độ, tính pháp lý và sự đồng thuận của người dân.

Phú Quốc và phép thử về năng lực quản trị đất đai

Nếu nhìn ở quy mô toàn tỉnh, bài toán đất đai là yêu cầu chung của phát triển; thì tại Phú Quốc, đây còn là phép thử đối với năng lực quản trị trong một địa bàn có tốc độ tăng trưởng nhanh và nhu cầu đầu tư lớn.

Hiện Phú Quốc có 327 dự án đầu tư còn hiệu lực, với tổng vốn đăng ký hơn 503.260 tỷ đồng, diện tích sử dụng đất hơn 10.700 ha. Đáng chú ý, trong nhóm dự án cấp thiết phục vụ APEC 2027 có 21 dự án, trong đó 16 dự án phải thực hiện giải phóng mặt bằng với diện tích thu hồi trên 912 ha.

Khối lượng công việc lớn đặt ra yêu cầu rất cao về tiến độ. Nhưng tiến độ chỉ có thể được bảo đảm khi các vấn đề về nguồn gốc đất, hồ sơ pháp lý, kiểm đếm, bồi thường và tái định cư được xử lý căn cơ.

Hiện Phú Quốc có 327 dự án đầu tư còn hiệu lực, với tổng vốn đăng ký hơn 503.260 tỷ đồng, diện tích sử dụng đất hơn 10.700 ha. 

Thực tế tại Phú Quốc cho thấy nhiều trường hợp đất được chuyển nhượng bằng giấy tay qua nhiều chủ, hồ sơ qua các thời kỳ chưa đồng bộ, nguồn gốc sử dụng đất phức tạp. Đây là những yếu tố có thể làm phát sinh tranh chấp, khiếu kiện nếu không được xác minh và xử lý thận trọng.

Trong bối cảnh đó, việc tăng cường kiểm tra, giám sát quá trình kê khai, kiểm đếm; rà soát, làm sạch dữ liệu đất đai; chuẩn hóa thông tin giữa các cơ quan và ưu tiên nguồn lực hoàn thiện các khu tái định cư có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Đây không chỉ là giải pháp phục vụ các dự án APEC 2027. Về lâu dài, một hệ thống dữ liệu đất đai đầy đủ, chính xác và được cập nhật thường xuyên sẽ là nền tảng để Phú Quốc quản lý tài nguyên hiệu quả hơn, hạn chế tranh chấp và nâng cao tính minh bạch trong thu hút đầu tư.

Tại hội nghị, Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao Lê Thanh Phong nhấn mạnh vai trò của Tòa án trong bảo đảm quyền tài sản hợp pháp của người dân, doanh nghiệp và kiểm soát tính hợp pháp trong quản lý đất đai; đồng thời đề nghị tăng cường phối hợp giữa cơ quan xét xử và cơ quan hành chính, nâng cao chất lượng xét xử, đẩy mạnh đối thoại và rà soát các vụ việc còn vướng mắc để giải quyết đúng quy định pháp luật.

Thông điệp đặt ra rất rõ: muốn đẩy nhanh phát triển phải nâng cao chất lượng quản trị; muốn giải phóng mặt bằng phải bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người dân.

Từ khơi thông đất đai đến tăng trưởng xanh

Khơi thông nguồn lực đất đai chỉ là bước đầu. Câu hỏi quan trọng hơn đối với An Giang là sau khi được giải phóng, nguồn lực ấy sẽ được sử dụng như thế nào để tạo ra giá trị cao hơn và bền vững hơn.

Đất đai là tài nguyên hữu hạn. Nếu sử dụng thiếu quy hoạch, chạy theo lợi ích ngắn hạn hoặc phân bổ không hợp lý, nguồn lực này có thể tạo ra tăng trưởng trước mắt nhưng để lại chi phí lớn về môi trường, hạ tầng và xã hội trong dài hạn.

Ngược lại, nếu đất được quy hoạch khoa học, sử dụng tiết kiệm và phân bổ cho những ngành, lĩnh vực có giá trị gia tăng cao, đất đai sẽ trở thành nền tảng để phát triển công nghiệp, dịch vụ, đô thị, du lịch, nông nghiệp công nghệ cao và kinh tế biển.

Vì vậy, tư duy quản lý đất đai cần chuyển từ “quản lý diện tích” sang quản trị giá trị.

Hơn 912 ha đất cần thu hồi để thực hiện 16 dự án cấp thiết phục vụ APEC 2027.

Mỗi quyết định sử dụng đất cần được đặt trong mối quan hệ với quy hoạch, hạ tầng, môi trường và sức chịu tải của hệ sinh thái. Đất cho công nghiệp phải gắn với công nghệ sạch và xử lý chất thải; đất đô thị phải đi cùng hạ tầng xã hội, giao thông, cấp thoát nước và không gian xanh; đất du lịch phải bảo đảm khả năng chịu tải của hệ sinh thái; còn đất nông nghiệp phải được sử dụng hiệu quả, tiết kiệm và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Đây cũng là lý do An Giang cần tiếp tục đẩy mạnh số hóa và hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai, kết nối với dữ liệu quy hoạch, đầu tư, thuế và môi trường. Khi dữ liệu được chuẩn hóa, cơ quan quản lý có thêm cơ sở để ra quyết định chính xác; doanh nghiệp giảm chi phí và rủi ro; người dân có điều kiện giám sát tốt hơn.

Báo cáo chính trị trình Đại hội Đảng bộ tỉnh An Giang nhiệm kỳ 2025-2030 cũng xác định những điểm nghẽn về tiếp cận đất đai, thiếu quỹ đất sạch cho thu hút đầu tư và vướng mắc pháp lý của dự án là những vấn đề cần tập trung tháo gỡ. Đồng thời, tỉnh định hướng phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên và tạo môi trường thuận lợi để doanh nghiệp tiếp cận bình đẳng các nguồn lực.

Trong bối cảnh đó, khơi thông nguồn lực đất đai cần được nhìn nhận như một cuộc cải cách về quản trị phát triển.

Mục tiêu cuối cùng không phải là đưa thật nhiều đất vào các dự án, mà là tạo ra nhiều giá trị hơn trên mỗi đơn vị đất được sử dụng, đồng thời bảo đảm quyền lợi của người dân, hiệu quả của doanh nghiệp và lợi ích lâu dài của cộng đồng.

An Giang đang có cơ hội lớn để mở rộng không gian phát triển. Nhưng không gian ấy chỉ thực sự trở thành động lực tăng trưởng khi những nguồn lực đang bị ách tắc được giải phóng bằng pháp luật, dữ liệu, kỷ cương và sự đồng thuận.

Khơi thông đất đai vì thế không chỉ là tháo một “nút thắt” thủ tục. Đó là yêu cầu xây dựng một nền quản trị minh bạch, hiệu quả và có trách nhiệm, trong đó phát triển kinh tế không tách rời bảo vệ môi trường, quyền lợi người dân và sử dụng bền vững tài nguyên.

Khi đất đai được quản trị tốt, nguồn lực được phân bổ đúng hướng và sử dụng hiệu quả, An Giang sẽ có thêm một nền tảng quan trọng để biến tiềm năng thành giá trị, biến không gian phát triển thành động lực tăng trưởng và từng bước hướng tới một mô hình kinh tế xanh, bền vững trong giai đoạn mới.

Văn phòng Chính phủ vừa có Văn bản số 8906/VPCP-CN ngày 28/8/2026 truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc về việc thực hiện Nghị quyết số 220/2025/QH15 của Quốc hội về chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 4 TP.HCM.

Chỉ đạo được đưa ra sau khi Ủy ban Thường vụ Quốc hội có kết luận về tình hình thực hiện Nghị quyết số 220/2025/QH15.

Khẩn trương gỡ vướng mặt bằng, vật liệu, vốn cho Dự án Vành đai 4 Thành phố Hồ Chí Minh. Ảnh: Chinhphu.vn

Theo đó, Bộ Xây dựng được giao phối hợp với TP.HCM, thành phố Đồng Nai, tỉnh Tây Ninh và các cơ quan liên quan rà soát, cập nhật tiến độ toàn bộ dự án, tập trung xử lý những vấn đề có nguy cơ ảnh hưởng đến tiến độ chung.

Khẩn trương bàn giao mặt bằng, bảo đảm nguồn vật liệu

Một trong những yêu cầu trọng tâm là đẩy nhanh công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, bàn giao mặt bằng và di dời các công trình hạ tầng kỹ thuật.

Các địa phương và cơ quan liên quan phải chủ động bảo đảm đủ nguồn vật liệu xây dựng, đồng thời kịp thời tháo gỡ vướng mắc liên quan đến các mỏ vật liệu, không để thiếu nguồn cung làm gián đoạn thi công.

Bộ Xây dựng có trách nhiệm chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành và địa phương rà soát tổng thể tiến độ, qua đó xác định những khâu còn chậm, những vấn đề vượt thẩm quyền để kịp thời có phương án xử lý.

TP.HCM, thành phố Đồng Nai và tỉnh Tây Ninh được yêu cầu xử lý triệt để các tồn tại thuộc thẩm quyền; triển khai các dự án thành phần bảo đảm tiến độ, chất lượng, an toàn và hiệu quả đầu tư.

Việc tổ chức thi công cũng phải bảo đảm điều kiện khai thác đồng bộ toàn tuyến, đồng thời phòng ngừa tham nhũng, tiêu cực và lãng phí trong quá trình thực hiện.

Làm rõ khả năng huy động vốn PPP

Bên cạnh mặt bằng và vật liệu, Chính phủ yêu cầu đánh giá kỹ khả năng huy động vốn cho các dự án thành phần được đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP).

Trong đó, cần làm rõ khả năng thu xếp tín dụng của các nhà đầu tư cũng như các tổ chức tín dụng tham gia tài trợ vốn.

Trường hợp một dự án thành phần không lựa chọn được nhà đầu tư theo phương thức PPP, các cơ quan liên quan phải chủ động xây dựng phương án xử lý theo quy định tại Nghị quyết số 220/2025/QH15, không để ảnh hưởng đến tiến độ chung của toàn dự án.

Những vấn đề vượt thẩm quyền phải được tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Rà soát cơ chế đặc thù cho các dự án quan trọng quốc gia

Phó Thủ tướng Thường trực cũng yêu cầu tổng kết việc thực hiện các cơ chế, chính sách đặc thù được Quốc hội cho phép áp dụng đối với Dự án Vành đai 4 TP.HCM và các dự án quan trọng quốc gia khác.

Việc tổng kết phải chỉ rõ những cơ chế thực sự giúp rút ngắn tiến độ, đồng thời nhận diện những quy định còn vướng mắc hoặc chưa phát huy hiệu quả trong thực tế.

Trên cơ sở đó, các cơ quan chức năng nghiên cứu thể chế hóa những cơ chế phù hợp, có hiệu quả; đồng thời rà soát, sửa đổi những quy định còn bất cập để nâng cao hiệu quả đầu tư các dự án quan trọng quốc gia.

Kết quả phải được báo cáo cấp có thẩm quyền trong tháng 9/2026.

Bộ Xây dựng đồng thời được giao tiếp thu đầy đủ ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và các cơ quan thẩm tra, tiếp tục hoàn thiện báo cáo của Chính phủ về tình hình triển khai Dự án Vành đai 4 TP.HCM để trình Quốc hội theo quy định.