Author: bachdn

Đường sắt đô thị trên cao đoạn Nhổn-Cầu Giấy được vận hành và khai thác. (Ảnh: Hoài Nam/Vietnam+)

Các dự án đường sắt đô thị của Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh theo quy hoạch lên tới 2.003km và hiện 2 thành phố lớn nhất cả nước đang tiến hành đầu tư các đoạn tuyến để tháo gỡ ùn tắc giao thông nội đô, đồng thời mở không gian phát triển đô thị.

Báo cáo của Bộ Xây dựng cho thấy, theo quy hoạch, trên địa bàn thành phố Hà Nội có 18 tuyến đường sắt đô thị, tổng chiều dài khoảng 979km; đang đầu tư 11 tuyến đường sắt đô thị với tổng chiều dài khoảng 427km.

Trong đó, có 3 tuyến đang triển khai gồm: tuyến 3.1, đoạn Nhổn-ga Hà Nội đã hoàn thành đoạn trên cao, đang triển khai thi công đoạn hầm; tuyến 2.1, đoạn Nam Thăng Long-Trần Hưng Đạo đã khởi công ngày 9/10/2025, đang triển khai công tác giải phóng mặt bằng song song với điều chỉnh dự án; tuyến 5, Văn Cao-Hòa Lạc đã khởi công ngày 19/12/2025, đang triển khai dự án thành phần 1 về giải phóng mặt bằng và đang trình Thủ tướng Chính phủ quyết định về phương án hạ ngầm.

Ngoài ra, 5 tuyến đang chuẩn bị đầu tư dự án và đã khởi công ngày 22/6/2026, dự kiến hoàn thành 2030 gồm: tuyến số 1: Sân vận động Hùng Vương-Khu công nghiệp đường sắt-Ngọc Hồi-ga Hà Nội-Yên Viên-Khu đô thị đa mục tiêu Thư Lâm-Sân bay Nội Bài; tuyến số 2: Sân bay Nội Bài-Trần Hưng Đạo-Thượng Đình-Sân vận động Hùng Vương; tuyến số 8: Hòa Lạc-Sơn Đồng-Mai Dịch-Vành đai 3-Lĩnh Nam-Dương Xá; tuyến số 14: đoạn từ cầu Thăng Long-Hồng Hà-Ocean Park; tuyến số 10: Cổ Loa-Võ Chí Công-Vành đai 3-Vành đai 2,5-Times City-Cổ Loa.

Ba tuyến gồm: tuyến 3.2, đoạn ga Hà Nội-Hoàng Mai; tuyến 3.3, đoạn Trôi-Nhổn và kéo dài đi Sơn Tây; tuyến 2A Cát Linh-Hà Đông kéo dài (Hà Đông-Xuân Mai) đang chuẩn bị đầu tư phấn đấu khởi công năm 2027, hoàn thành năm 2030.

Đối với các dự án đường sắt đô thị Thành phố Hồ Chí Minh, theo các Quy hoạch được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, quy hoạch mạng lưới đường sắt đô thị Thành phố Hồ Chí Minh gồm 28 tuyến, có tổng chiều dài khoảng 1.024 km.

Hiện, Thành phố Hồ Chí Minh đang ưu tiên triển khai đầu tư 8 tuyến đường sắt đô thị giai đoạn 2026-2030 với tổng chiều dài khoảng 305km gồm: tuyến đường sắt đô thị số 2 (đoạn Bến Thành-Tham Lương); tuyến đường sắt đô thị số 2 (đoạn Bến Thành-Thủ Thiêm); tuyến đường sắt Thủ Thiêm-Long Thành; tuyến đường sắt đô thị số 1 (Thành phố mới Bình Dương-Suối Tiên); giai đoạn 1 tuyến đường sắt đô thị số 6 (đoạn từ Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất-Phú Hữu); tuyến đường sắt Bến Thành-Cần Giờ; tuyến đường sắt đô thị số 2: Thành phố Thủ Dầu Một-Thành phố Hồ Chí Minh; tuyến đường sắt đô thị số 4 (Đông Thạnh-Hiệp Phước).

Trong đó, thành phố đang triển khai lập báo cáo nghiên cứu khả thi 6 dự án đó là tuyến đường sắt Thủ Thiêm-Long Thành; tuyến đường sắt đô thị số 1 (Thành phố mới Bình Dương-Suối Tiên); giai đoạn 1: tuyến đường sắt đô thị số 6 (đoạn từ Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất-Phú Hữu); tuyến đường sắt Bến Thành-Cần Giờ; tuyến đường sắt đô thị số 2: Thành phố Thủ Dầu Một-Thành phố Hồ Chí Minh; tuyến đường sắt đô thị số 4 (Đông Thạnh-Hiệp Phước), phấn đấu khởi công trong năm 2026.

Bên cạnh đó, 2 dự án đường sắt đô thị đang triển khai gồm: Dự án tuyến số 2 Bến Thành-Tham Lương có tổng mức đầu tư điều chỉnh 55.179 tỷ đồng vốn ngân sách thành phố, thời gian thực hiện dự án từ năm 2010, hoàn thành năm 2030. Thành phố Hồ Chí Minh đã hoàn thành phê duyệt điều chỉnh dự án và khởi công dự án ngày 15/01/2026. Hiện nay, tổng thầu EPC đang tập trung thi công 2 nhà ga S10 và S5.

Cụ thể, Dự án tuyến số 2 Bến Thành-Thủ Thiêm có tổng vốn đầu tư khoảng 36.700 tỷ đồng. Dự án thực hiện theo hình thức hợp đồng BT (thanh toán bằng quỹ đất kết hợp ngân sách nhà nước), do Công ty cổ phần Đầu tư Địa ốc Đại Quang Minh (thuộc Tập đoàn Thaco) làm nhà đầu tư. Dự án khởi công ngày 29/4/2026, tiến độ dự kiến hoàn thành đưa vào khai thác năm 2030. Hiện nay, nhà đầu tư đang tổ chức triển khai khảo sát, lập thiết kế triển khai sau thiết kế tổng thể (FEED) và dự toán hoàn thành vào cuối năm 2026 để triển khai thi công.

Trong thời gian tới, Bộ Xây dựng sẽ phối hợp với các bộ, ngành, Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội triển khai các dự án đường sắt đô thị tại 2 địa phương này nhằm tháo gỡ các khó khăn về quy hoạch, tiêu chuẩn, nguồn vốn, giải phóng mặt bằng và thủ tục đầu tư./.

Dự án “Nâng cấp đường giao thông ngõ 126 Nguyễn Hữu Huân, thôn Tân Cổ” (nay là thôn Trúc Hậu) đã giải ngân được 80% giá trị xây lắp.

Một trong những công trình được xã Lưu Vệ tập trung chỉ đạo, đẩy nhanh tiến độ là Dự án “Nâng cấp đường giao thông ngõ 126 Nguyễn Hữu Huân, thôn Tân Cổ” (nay là thôn Trúc Hậu). Công trình được khởi công ngày 4/8/2026, thời gian thực hiện theo hợp đồng là 2 tháng.

Ông Lê Hữu Tuân, Giám đốc Công ty TNHH Đầu tư và Xây dựng Quân Nam, đơn vị thi công, cho biết: Công trình triển khai đúng vào mùa mưa nên gặp không ít khó khăn. Tuy nhiên, đơn vị đã tận dụng tối đa những ngày thời tiết thuận lợi, huy động máy móc, nhân lực tập trung thi công. Cùng với đó, chủ đầu tư cho tạm ứng 80% giá trị công trình, giúp nhà thầu chủ động nguồn lực. Nhờ vậy, sau gần 2 tháng thi công, công trình đã hoàn thành, bàn giao cho chủ đầu tư vào cuối tháng 9, sớm hơn thời gian hợp đồng.

Sau khi hoàn thành nâng cấp, tuyến đường được thảm nhựa khang trang rộng 4m, đáp ứng nhu cầu đi lại và vận chuyển hàng hóa của Nhân dân. Là một trong những hộ tiên phong tự nguyện hiến 23m2 đất ở để mở rộng công trình, ông Lê Hữu Tuấn (thôn Trúc Hậu) phấn khởi chia sẻ: Tuyến đường mới không chỉ tháo gỡ khó khăn về giao thông, giúp bà con thuận lợi giao thương, phát triển kinh tế mà còn góp phần làm thay đổi diện mạo khu dân cư, mang lại niềm vui chung cho người dân trong thôn.

Cùng với công trình giao thông, Dự án “Nâng cấp, sửa chữa khu hiệu bộ và nhà lớp học 3 tầng với 12 phòng học của Trường THCS Tân Phong 1, xã Lưu Vệ” cũng đang được đẩy nhanh tiến độ. Công trình khởi công đầu tháng 8/2026, dự kiến bàn giao cho chủ đầu tư vào đầu tháng 11 tới.

Theo ông Triệu Văn Dũng, Giám đốc Công ty TNHH Đại Nam (đại diện liên danh nhà thầu thi công), quá trình triển khai dự án gặp không ít khó khăn do giá vật liệu xây dựng tăng cao trong khi thực hiện theo hình thức hợp đồng trọn gói; cùng với đó là mặt bằng thi công chật hẹp do nằm trong khuôn viên trường học. Vượt lên những trở ngại đó, nhà thầu đã tranh thủ tối đa thời gian học sinh đang nghỉ hè, chưa bước vào năm học mới để tập trung nhân lực, máy móc thiết bị, tổ chức thi công liên tục nhằm đẩy nhanh tiến độ công trình.

Đến nay, các hạng mục sửa chữa, cải tạo khu hiệu bộ, nhà lớp học, sân trường… cơ bản hoàn thành, khối lượng thực hiện đạt khoảng 78%. Các hạng mục còn lại như sơn mặt ngoài nhà lớp học 3 tầng, nhà hiệu bộ; sửa chữa tường rào, nhà bảo vệ… đang được tập trung thi công. Đơn vị phấn đấu hoàn thành, bàn giao công trình vào đầu tháng 11/2026.

Xã Lưu Vệ được thành lập trên cơ sở sáp nhập xã Quảng Đức, Quảng Định và thị trấn Tân Phong. Sau khi đi vào hoạt động, cùng với ổn định tổ chức bộ máy, địa phương xác định đẩy nhanh tiến độ thực hiện và giải ngân vốn đầu tư công là một trong những nhiệm vụ trọng tâm.

Theo bà Thiều Thị Thu Trang, Trưởng Phòng Kinh tế UBND xã Lưu Vệ, để tạo nguồn lực đầu tư, xã đã quy hoạch 6 mặt bằng khu dân cư để khai thác quỹ đất, tạo nguồn thu ngân sách. Trên cơ sở nguồn thu tiền sử dụng đất điều tiết về ngân sách xã, địa phương phân loại các dự án để tập trung chỉ đạo, điều hành phù hợp với tiến độ từng công trình.

Đối với các dự án đang thi công, xã thường xuyên đôn đốc nhà thầu bảo đảm tiến độ, chất lượng; đồng thời tổ chức giao ban hằng tuần, tháng, quý để nắm bắt tình hình và kịp thời tháo gỡ khó khăn. Những dự án có tiến độ chưa bảo đảm được xã làm việc trực tiếp với doanh nghiệp để xác định nguyên nhân, tìm giải pháp xử lý. Cùng với đó, địa phương đôn đốc nhà thầu lập hồ sơ thanh toán, quyết toán ngay khi có khối lượng hoàn thành, hạn chế tình trạng tồn đọng vốn, hồ sơ giải ngân và quyết toán.

Đối với các dự án chuẩn bị đầu tư, xã tập trung hoàn thiện thủ tục phê duyệt, đấu thầu để sớm triển khai, khởi công. Nhờ đó, đến ngày 24/9, xã đã giải ngân 32.475/29.690 triệu đồng, đạt 109,4% kế hoạch được giao.

Kết quả giải ngân vượt kế hoạch không chỉ thể hiện tinh thần chủ động, quyết liệt của xã Lưu Vệ trong quản lý, sử dụng nguồn vốn đầu tư công, mà còn cho thấy hiệu quả từ việc lựa chọn đúng trọng tâm, bám sát tiến độ từng dự án. Những công trình được hoàn thành, đưa vào sử dụng đang từng bước hoàn thiện hạ tầng, phục vụ tốt hơn nhu cầu đi lại, học tập và sinh hoạt của người dân. Đây cũng là tiền đề để xã tiếp tục khai thác hiệu quả các nguồn lực, đẩy nhanh tiến độ các công trình, góp phần tạo động lực phát triển kinh tế – xã hội trong thời gian tới.

Công nhân làm việc trong Nhà máy sản xuất may mặc Winson tại Cụm Công nghiệp Hồ Sơn 1

Những ngày này, tại Nhà máy Sản xuất may mặc Winson của Công ty TNHH Winson Apparel (Việt Nam), các dây chuyền đã được đưa vào vận hành. Trong khu vực sản xuất, công nhân tập trung làm việc theo từng vị trí. Đây cũng là nhà máy đầu tiên tại CCN Hồ Sơn 1 đi vào hoạt động.

Nhà máy Sản xuất may mặc Winson có quy mô xây dựng khoảng 0,94 ha, tổng vốn đầu tư 131,7 tỷ đồng, công suất thiết kế khoảng 6 triệu sản phẩm/năm. Hiện tại nhà máy có khoảng 100 lao động, dự kiến, thời gian tới, doanh nghiệp tiếp tục tuyển dụng thêm 1.000 lao động, qua đó tạo thêm cơ hội để người dân trên địa bàn.

Chị Nguyễn Thị Ngân, thôn Đồng Gia, xã Hữu Lũng cho biết: Trước đây, tôi phải đi làm ở thành phố Bắc Ninh nên đi lại mất nhiều thời gian và chi phí sinh hoạt cao. Từ khi Nhà máy Sản xuất may mặc Winson đi vào hoạt động, tôi đã nộp hồ sơ, ứng tuyển và được nhận vào làm việc. Tôi mong muốn gắn bó lâu dài với công việc này vì gần nhà, có điều kiện chăm lo cho gia đình và có thu nhập ổn định.

Ông Nguyễn Hữu Đức, đại diện nhà đầu tư CCN Hồ Sơn 1 cho biết: Dự án CCN Hồ Sơn 1 được khởi công từ tháng 5/2024. Sau hơn 2 năm triển khai, đến nay, công tác giải phóng mặt bằng đã hoàn thành, toàn bộ diện tích đã được bàn giao; khối lượng thi công đạt khoảng 90%, cơ bản đáp ứng điều kiện để các nhà đầu tư triển khai dự án. Song song với hoàn thiện hạ tầng, chúng tôi cũng tích cực triển khai các hoạt động quảng bá, tìm kiếm, kết nối với các nhà đầu tư thứ cấp. Đến nay, đã có 21 nhà đầu tư thứ cấp đăng ký triển khai dự án với tổng diện tích khoảng 40 ha. Trong đó, dự án Nhà máy Sản xuất may mặc Winson đã hoàn thành xây dựng và đi vào hoạt động. Thời gian tới, chúng tôi tiếp tục hoàn thiện các hạng mục hạ tầng còn lại, đồng thời đẩy mạnh xúc tiến, thu hút các nhà đầu tư thứ cấp; đồng hành, hỗ trợ các doanh nghiệp trong quá trình triển khai dự án, phấn đấu đưa thêm các nhà máy sản xuất vào hoạt động.

Việc hạ tầng từng bước hoàn thiện, cùng với sự hiện diện của các nhà đầu tư thứ cấp và nhà máy đầu tiên đi vào sản xuất đang tạo nền tảng để CCN Hồ Sơn 1 chuyển sang giai đoạn phát triển mới. Từ đây, hiệu quả của CCN sẽ được thể hiện rõ hơn qua khả năng đưa các dự án đã đăng ký vào triển khai, hình thành hoạt động sản xuất và tạo ra giá trị thực tế. 

Ông Hoàng Cao Thượng, Phó Giám đốc Sở Công Thương cho biết: Việc Nhà máy Sản xuất may mặc Winson đi vào hoạt động có ý nghĩa quan trọng, không chỉ đối với quá trình hình thành, phát triển CCN Hồ Sơn 1 mà còn là dấu mốc đối với phát triển công nghiệp trên địa bàn huyện Hữu Lũng cũ. Để phát huy hiệu quả hạ tầng đã được đầu tư và tạo chuyển biến rõ hơn trong hoạt động của các khu, CCN, thời gian tới, Sở Công Thương tiếp tục phối hợp với các sở, ngành liên quan, chính quyền địa phương theo dõi, đôn đốc tiến độ thực hiện các dự án; kịp thời nắm bắt, tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc; đồng thời tham mưu các giải pháp phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả đầu tư, khai thác hạ tầng CCN. Qua đó, góp phần tạo điều kiện để các dự án sớm hoàn thiện thủ tục, triển khai đầu tư, đưa cơ sở sản xuất vào hoạt động, từng bước hình thành năng lực sản xuất, tạo việc làm và thúc đẩy phát triển công nghiệp trên địa bàn.

Với nền tảng hạ tầng từng bước hoàn thiện, CCN Hồ Sơn 1 đang mở ra không gian mới cho hoạt động sản xuất công nghiệp trên địa bàn. Khi các dự án được triển khai đồng bộ, giá trị của quỹ đất công nghiệp sẽ từng bước được chuyển hóa thành năng lực sản xuất, việc làm và nguồn thu cho địa phương. Đây cũng là cơ sở để các khu, CCN trên địa bàn tiếp tục phát huy vai trò trong quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tạo thêm động lực cho phát triển công nghiệp trong những năm tới.

Về lâu dài, quản lý tài nguyên nước cần được đặt trong tổng thể quy hoạch phát triển đô thị, nông nghiệp, công nghiệp và hạ tầng của thành phố, bảo đảm hài hòa giữa khai thác và bảo vệ. (Ảnh: Duy Khương/TTXVN)

Thành phố Cần Thơ nằm ở trung tâm vùng Đồng bằng sông Cửu Long, có hệ thống sông, kênh, rạch dày đặc và nguồn nước mặt đóng vai trò quan trọng đối với sản xuất nông nghiệp, sinh hoạt, công nghiệp và giao thông thủy.

Tuy nhiên, quá trình đô thị hóa, phát triển sản xuất, biến đổi khí hậu, xâm nhập mặn và ô nhiễm nguồn nước đang đặt ra yêu cầu ngày càng cao về quản lý, khai thác và sử dụng tài nguyên nước.

Nâng cao nhận thức

Để sử dụng nguồn nước hiệu quả và bền vững, Cần Thơ cần tăng cường quản lý tổng hợp tài nguyên nước, kiểm soát chặt chẽ các nguồn gây ô nhiễm, nhất là nước thải sinh hoạt, sản xuất và chăn nuôi; đồng thời nâng cao năng lực quan trắc, cảnh báo chất lượng và diễn biến nguồn nước. Việc khai thác nước dưới đất cũng cần được kiểm soát hợp lý nhằm hạn chế nguy cơ suy giảm nguồn nước và sụt lún đất.

Theo bà Nguyễn Thị Vân Cơ, Phó trưởng phòng Tài nguyên nước, Khoáng sản và Biển, Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Cần Thơ, để sử dụng hiệu quả, bền vững nguồn tài nguyên nước, vấn đề quan trọng là phải nâng cao nhận thức và trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân trong quá trình khai thác, sử dụng nước.

Việc khai thác tài nguyên nước cần được thực hiện đúng quy định, đúng mục đích, tiết kiệm và hiệu quả, đồng thời phải gắn với yêu cầu bảo vệ nguồn nước. Các tổ chức, cá nhân khai thác, sử dụng nước cần thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ liên quan; trong đó chú trọng chế độ báo cáo, quan trắc, giám sát theo quy định; kịp thời phát hiện và khắc phục những vấn đề phát sinh trong quá trình khai thác, sử dụng nước.

Bên cạnh đó, quản lý tài nguyên nước cần được thực hiện đồng bộ từ thành phố đến cơ sở. Chính quyền các xã, phường cần chủ động tuyên truyền, hướng dẫn người dân và tổ chức thực hiện các quy định pháp luật; tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động khai thác, sử dụng nước trên địa bàn và phối hợp với cơ quan chuyên môn để xử lý những trường hợp vi phạm.

Một vấn đề khác được đặt ra là quản lý tài nguyên nước không chỉ là trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước. Doanh nghiệp, người dân và cộng đồng đều cần tham gia vào quá trình bảo vệ nguồn nước, từ việc sử dụng nước tiết kiệm, hạn chế gây ô nhiễm đến chủ động phản ánh những hành vi ảnh hưởng đến nguồn nước.

Từ góc độ quản lý tài nguyên nước, việc sử dụng hiệu quả nguồn nước ở Cần Thơ cần được đặt trong mối quan hệ hài hòa giữa khai thác để phục vụ phát triển kinh tế-xã hội và bảo vệ, duy trì nguồn nước lâu dài. Đây cũng là cơ sở để thành phố chủ động ứng phó với những tác động của biến đổi khí hậu, bảo đảm an ninh nguồn nước và phục vụ nhu cầu sinh hoạt, sản xuất của người dân.

Trong sản xuất nông nghiệp, cần đẩy mạnh các mô hình tưới tiết kiệm, sử dụng nước hợp lý, chuyển đổi cơ cấu sản xuất phù hợp với điều kiện nguồn nước và thích ứng với biến đổi khí hậu. Đối với khu vực đô thị, cần nâng cao tỷ lệ thu gom, xử lý nước thải, khuyến khích tái sử dụng nước phù hợp và sử dụng các giải pháp hạ tầng xanh để tăng khả năng trữ nước, giảm ngập.

Bên cạnh các giải pháp về đầu tư và quản lý nhà nước, ý thức của người dân, doanh nghiệp và cộng đồng có vai trò rất quan trọng. Sử dụng nước tiết kiệm, không xả rác và chất thải xuống sông, kênh, rạch; chủ động bảo vệ hành lang nguồn nước sẽ góp phần giữ gìn tài nguyên nước lâu dài.

Bảo vệ nguồn nước là không thể chỉ nhìn sông, kênh, rạch dưới góc độ một công trình thủy lợi hay một tuyến giao thông, mà đó là những tài sản tự nhiên cần được gìn giữ. (Ảnh: Duy Khương/TTXVN)

Bà Phạm Ngọc Nga, ở khu vực 1, phường Vị Tân, thành phố Cần Thơ, cho biết để sử dụng nguồn nước hiệu quả, gia đình bà luôn có ý thức tiết kiệm nước trong sinh hoạt, sử dụng vừa đủ nhu cầu, hạn chế để nước chảy lãng phí và thường xuyên kiểm tra hệ thống cấp nước để kịp thời phát hiện, khắc phục những chỗ rò rỉ.

Theo bà Nga, mỗi gia đình cùng nâng cao ý thức sử dụng nước tiết kiệm sẽ góp phần bảo vệ nguồn nước và bảo đảm nguồn nước phục vụ lâu dài cho cộng đồng.

Tăng mức xử phạt để bảo vệ nguồn nước

Theo bà Trương Thị Ngọc Châu, Phòng Tài nguyên nước, Khoáng sản và Biển, Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Cần Thơ, pháp luật hiện hành đã quy định cụ thể các mức xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tài nguyên nước, với mức phạt tiền tối đa lên đến 250 triệu đồng đối với cá nhân và 500 triệu đồng đối với tổ chức.

Bà Trương Thị Ngọc Châu cho biết một trong những căn cứ để xác định dấu hiệu vi phạm hành chính trong lĩnh vực tài nguyên nước là thông tin, số liệu quan trắc khai thác tài nguyên nước do các tổ chức, cá nhân khai thác cung cấp vào hệ thống, phần mềm, phương tiện, thiết bị kỹ thuật của cá nhân, tổ chức hoặc cơ quan quản lý nhà nước. Trong số đó, Hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu tài nguyên nước quốc gia cũng là một trong những căn cứ phục vụ việc xác định dấu hiệu vi phạm hành chính.

Đáng lưu ý, trường hợp tổ chức, cá nhân tiếp tục khai thác tài nguyên nước khi giấy phép đã hết hiệu lực nhưng trước thời điểm giấy phép hết hiệu lực đã nộp hồ sơ đề nghị cấp hoặc gia hạn giấy phép, thì kết quả thẩm định hồ sơ sẽ là một trong những căn cứ để người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính xem xét, xác định hành vi khai thác tài nguyên nước không có giấy phép theo quy định.

Thời gian qua, tại thành phố Cần Thơ, việc phối hợp, tham mưu thực hiện chức năng quản lý nhà nước về nước dưới đất trên địa bàn vẫn còn nhiều bất cập và hạn chế.

Công trình khai thác nước dưới đất nhỏ lẻ, tự phát của người dân để phục vụ các hoạt động sản xuất trên địa bàn liên tục tăng lên và chưa bảo đảm tuân thủ theo quy định về đăng ký, cấp phép khai thác, dẫn đến khó kiểm soát, gây nguy cơ ảnh hưởng xấu đến nguồn nước dưới đất như hạ thấp mực nước, nhiễm bẩn, xâm nhập mặn và sụt lún đất, làm ảnh hưởng xấu tới nguồn cấp nước cho sinh hoạt.

Mặt khác, tại một số khu vực trên địa bàn thành phố nguồn nước dưới đất có chất lượng không đạt quy chuẩn cho phép, tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây ảnh hưởng đến sức khỏe của người dân khi sử dụng trực tiếp.

Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến những tồn tại nêu trên do thiếu sự tập trung, phối hợp trong quản lý của các ngành, các cấp; tuyên truyền, phổ biến pháp luật về tài nguyên nước mang lại hiệu quả chưa cao, nhất là đối với các hộ gia đình, cá nhân khai thác cho sinh hoạt và sản xuất nông nghiệp, chăn nuôi thủy sản. Việc khai thác, sử dụng nước dưới đất chưa tối ưu hóa được lợi ích về kinh tế-xã hội, môi trường do nguồn nước dưới đất mang lại.

Theo ông Trần Chí Hùng, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố Cần Thơ, trong thời gian tới, thành phố chấn chỉnh và tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước về nước dưới đất, tối ưu hóa lợi ích về kinh tế-xã hội, môi trường; khắc phục tình trạng khai thác nước dưới đất không phép, đe dọa khai thác vượt quá giới hạn cho phép, bảo đảm an ninh nguồn nước và bảo vệ sức khỏe cho người dân trên địa bàn trước tình trạng nguồn nước mặt đang chịu tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu và suy giảm dòng chảy từ thượng nguồn.

Thành phố khuyến khích tổ chức, cá nhân xây dựng, áp dụng tiêu chuẩn, nghiên cứu, chuyển giao, ứng dụng khoa học, công nghệ tiên tiến để quản lý, bảo vệ, phục hồi, phát triển nguồn nước; khai thác, sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả, sử dụng nước tuần hoàn, tái sử dụng nước; thu gom, sử dụng nước mưa, bổ sung nhân tạo nước dưới đất; phục hồi nguồn nước bị suy thoái, cạn kiệt, ô nhiễm; phòng, chống và khắc phục tác hại do nước gây ra.

Sử dụng nước tiết kiệm hôm nay, bảo vệ nguồn nước cho ngày mai không chỉ là yêu cầu về môi trường mà còn là nền tảng để Cần Thơ phát triển kinh tế-xã hội bền vững, nâng cao chất lượng cuộc sống và tăng khả năng thích ứng trước những tác động ngày càng rõ của biến đổi khí hậu./.

Theo Cổng thông tin điện tử TP HCM, UBND thành phố vừa ban hành công văn về công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, thu hồi đất và tạo lập quỹ đất thanh toán cho nhà đầu tư thực hiện dự án theo hình thức BT.

Theo yêu cầu của UBND TP, việc xác định, tạo lập, quản lý và sử dụng quỹ đất để thanh toán cho nhà đầu tư phải tuân thủ quy định của pháp luật về đầu tư theo phương thức đối tác công tư, đất đai, tài chính, đầu tư công và các quy định có liên quan.

Đối với quỹ đất còn người sử dụng đất hoặc tài sản gắn liền với đất, việc tạo lập quỹ đất thanh toán phải thực hiện đầy đủ trình tự, thủ tục về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư theo quy định của pháp luật đất đai.

Thành phố lưu ý việc một khu đất đã được xác định trong dự án BT hoặc nằm trong danh mục quỹ đất dự kiến thanh toán không thay thế trình tự, thủ tục thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư theo quy định.

Việc tổ chức thực hiện phải căn cứ tình trạng pháp lý cụ thể của từng khu đất, xác định rõ quỹ đất do Nhà nước quản lý, quỹ đất thuộc trường hợp Nhà nước thu hồi đất và các trường hợp khác theo quy định. Các thủ tục phải được thực hiện đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục và trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị.

UBND TP HCM yêu cầu các thủ tục về đất đai, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, giao đất và cho thuê đất được thực hiện theo pháp luật đất đai và các quy định có liên quan.

Việc quản lý, tổ chức thực hiện dự án BT và phân định nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan thực hiện theo quy định.

(Ảnh minh họa: Hải Quân).

Rà soát toàn bộ quỹ đất dự kiến thanh toán

UBND TP HCM giao cơ quan được giao chuẩn bị dự án BT chủ trì, phối hợp với Sở Tài chính, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Xây dựng, Sở Quy hoạch – Kiến trúc, Sở Tư pháp, UBND cấp xã nơi có đất và các cơ quan liên quan rà soát toàn bộ quỹ đất dự kiến thanh toán cho nhà đầu tư.

Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì rà soát, hướng dẫn việc xác định căn cứ, điều kiện và thẩm quyền thu hồi đất đối với từng khu đất thuộc trường hợp Nhà nước thu hồi đất; hướng dẫn công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và các thủ tục đất đai liên quan.

Sau khi hoàn thành công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và các thủ tục liên quan, Sở Nông nghiệp và Môi trường rà soát điều kiện pháp lý về đất đai, hướng dẫn thực hiện thủ tục giao đất, cho thuê đất để thanh toán cho nhà đầu tư theo quy định.

Sở Tài chính được giao phối hợp rà soát, tham mưu nguồn kinh phí và cơ chế để nhà đầu tư, doanh nghiệp dự án BT ứng trước kinh phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Cơ quan này đồng thời hướng dẫn, tham mưu việc quản lý, hạch toán, hoàn trả, quyết toán các khoản kinh phí và rà soát các nội dung về tài chính, thanh toán.

Trong đó, Sở Tài chính có trách nhiệm rà soát, tham mưu việc xử lý chênh lệch giữa giá trị công trình BT và giá trị quỹ đất thanh toán, cũng như quyết toán hợp đồng BT theo quy định.

Sở Xây dựng chủ trì rà soát các nội dung thuộc chức năng quản lý nhà nước đối với quỹ đất dự kiến thanh toán, trong đó phối hợp rà soát sự phù hợp của quỹ đất với mục tiêu, quy mô và tính chất của dự án BT.

Sở Quy hoạch – Kiến trúc phối hợp rà soát vị trí, ranh giới và chức năng sử dụng đất của từng khu đất dự kiến thanh toán với quy hoạch được cấp có thẩm quyền phê duyệt; hướng dẫn, tham mưu xử lý trường hợp chưa phù hợp hoặc chưa thống nhất với quy hoạch.

Sở Tư pháp phối hợp rà soát các vấn đề pháp lý liên ngành, nhất là những nội dung còn có cách hiểu, áp dụng khác nhau hoặc phát sinh vướng mắc về thẩm quyền, trình tự, thủ tục giữa pháp luật về đầu tư theo phương thức đối tác công tư, đất đai, đầu tư công, tài chính và các quy định liên quan.

Làm rõ nguồn gốc, hiện trạng từng khu đất

UBND các phường, xã nơi có quỹ đất thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước về đất đai và công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thuộc thẩm quyền.

Các địa phương được yêu cầu phối hợp rà soát nguồn gốc, quá trình quản lý, hiện trạng sử dụng đất, người sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất, đồng thời tổ chức thực hiện các nhiệm vụ được giao theo quy định.

UBND TP HCM yêu cầu Thủ trưởng các sở, ban, ngành, Chủ tịch UBND các phường, xã, đặc khu, cơ quan được giao chuẩn bị dự án BT và các đơn vị liên quan tổ chức thực hiện nghiêm các nhiệm vụ được giao, bảo đảm đúng quy định pháp luật, thẩm quyền và tiến độ dự án.

Cơ quan được giao chuẩn bị dự án BT là đầu mối theo dõi, tổng hợp tình hình thực hiện đối với từng quỹ đất thanh toán, chủ động đôn đốc và phối hợp xử lý các vấn đề phát sinh.

Trường hợp có khó khăn, vướng mắc hoặc có nội dung còn có ý kiến khác nhau giữa các cơ quan, đơn vị, cơ quan này phải tổng hợp đầy đủ hồ sơ, ý kiến và đề xuất phương án xử lý, báo cáo UBND TP HCM xem xét, chỉ đạo; không để việc phối hợp, xin ý kiến kéo dài làm ảnh hưởng đến tiến độ tạo lập quỹ đất và thực hiện dự án BT.

UBND tỉnh Ninh Bình yêu cầu Công an tỉnh xử lý nghiêm các hành vi liên quan đến hoạt động xây dựng trái phép, tự ý chuyển đổi mục đích sử dụng đất… gây mất an ninh trật tự và ảnh hưởng đến hình ảnh du lịch Ninh Bình

Ngày 22.9.2026, UBND tỉnh Ninh Bình có văn bản số 6739/UBND-VP5 yêu cầu các sở, ban, ngành, UBND các xã, phường tăng cường công tác quản lý nhà nước trong hoạt động du lịch trên địa bàn.

Trong đó, UBND tỉnh Ninh Bình yêu cầu Công an tỉnh triển khai thực hiện đồng bộ các biện pháp phòng ngừa, đấu tranh, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi: trộm cắp, lừa đảo, ép giá, chèo kéo, đeo bám khách du lịch; các hành vi vi phạm về môi trường, an toàn thực phẩm;

Các vi phạm về thuế, hoá đơn; các hành vi liên quan đến hoạt động xây dựng trái phép, tự ý chuyển đổi mục đích sử dụng đất… gây mất an ninh trật tự và ảnh hưởng đến hình ảnh du lịch Ninh Bình.

Cùng với đó, giao Sở Du lịch chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan, tổ chức các hoạt động kiểm tra, hậu kiểm theo thẩm quyền việc chấp hành quy định pháp luật và duy trì các điều kiện kinh doanh dịch vụ du lịch (lữ hành, cơ sở lưu trú, hướng dẫn viên, khu, điểm du lịch), kịp thời chấn chỉnh, kiến nghị xử lý các hành vi vi phạm theo quy định pháp luật.

Phối hợp với UBND các xã, phường, các đơn vị liên quan tăng cường công tác kiểm tra, phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm về trật tự xây dựng, quản lý, sử dụng đất và kinh doanh dịch vụ lưu trú du lịch, nhất là trong khu vực vùng lõi, vùng đệm di sản.

Sẽ xử lý dứt điểm các công trình xây dựng trái phép, không đúng quy hoạch, làm phá vỡ kiến trúc, cảnh quan thiên nhiên và các thung lũng đá vôi đặc trưng trong vùng di sản

Đồng thời, giao Sở NN&MT tỉnh chủ trì, phối hợp kiểm tra việc chấp hành các quy định pháp luật về đất đai, bảo vệ môi trường của các cơ sở kinh doanh dịch vụ du lịch, đặc biệt là các cơ sở lưu trú (khách sạn, homestay) tại vùng lõi, vùng đệm của Di sản Tràng An, Tam Cốc, Vân Long.

Giám sát chặt chẽ các cơ sở lưu trú đầu tư, vận hành hệ thống xử lý nước thải cục bộ đạt chuẩn trước khi xả ra môi trường. Xử lý nghiêm các vi phạm xả thải gây ô nhiễm nguồn nước mặt, kênh rạch du lịch.

Quản lý nghiêm ngặt các hoạt động du lịch sinh thái gắn với nông nghiệp, lâm nghiệp, bảo vệ hệ sinh thái, đa dạng sinh học tại các khu bảo tồn thiên nhiên, rừng đặc dụng.

Ngoài ra, giao Sở Xây dựng phối hợp với UBND các xã, phường kiểm tra, giám sát chặt chẽ, kịp thời phát hiện và xử lý dứt điểm các công trình xây dựng trái phép, không đúng quy hoạch, làm phá vỡ kiến trúc, cảnh quan thiên nhiên và các thung lũng đá vôi đặc trưng.

Đối với UBND các xã, phường, tăng cường công tác quản lý đất đai, trật tự xây dựng, kinh doanh lưu trú du lịch, kiên quyết xử lý nghiêm, dứt điểm những trường hợp vi phạm, nhất là sử dụng đất sai mục đích và xây dựng trái phép.

Đồng thời, UBND các xã, phường chịu trách nhiệm toàn diện trước UBND tỉnh về công tác quản lý nhà nước đối với các hoạt động du lịch, trật tự xây dựng, đất đai và vệ sinh môi trường trên địa bàn quản lý.

Theo phản ánh của công dân, năm 2021, người này được xét duyệt đủ điều kiện tham gia thuê mua một căn nhà ở xã hội.

Tại thời điểm đó, thu nhập của công dân dưới 15 triệu đồng/tháng, đáp ứng điều kiện theo quy định. Người này đã nộp 50% giá trị căn nhà theo thỏa thuận thuê mua và đều đặn thanh toán tiền thuê trong suốt 5 năm.

Đến nay, thời hạn thuê mua theo hợp đồng đã kết thúc. Công dân chuẩn bị làm thủ tục thanh toán số tiền còn lại để chính thức sở hữu căn nhà.

Tuy nhiên, trong quá trình làm thủ tục, người này lo ngại việc thẩm định lại điều kiện thu nhập trong 12 tháng liền kề có thể khiến mình không đủ điều kiện.

Lý do, sau 5 năm làm việc, thu nhập hiện tại của công dân đã tăng lên khoảng 35 triệu đồng/tháng. Người này lo ngại mức thu nhập khoảng 35 triệu đồng/tháng hiện nay có thể không còn đáp ứng điều kiện về thu nhập để mua nhà ở xã hội.

Công dân đặt câu hỏi: Đã thuê mua nhà ở xã hội đủ 5 năm, đóng trước 50% giá trị căn nhà và thanh toán tiền thuê đầy đủ, liệu có thể bị từ chối quyền sở hữu chỉ vì thu nhập hiện tại tăng lên?

Một dự án nhà ở xã hội tại Hà Nội. Ảnh: Hồng Khanh

Trả lời vấn đề này, Bộ Xây dựng dẫn quy định tại khoản 22 Điều 2 Luật Nhà ở năm 2023 về khái niệm thuê mua nhà ở.

Theo đó, thuê mua nhà ở là việc người thuê mua thanh toán trước cho bên cho thuê mua một tỷ lệ phần trăm nhất định của giá trị nhà ở theo thỏa thuận, nhưng không quá 50% giá trị hợp đồng thuê mua.

Phần tiền còn lại được tính thành tiền thuê nhà để trả hằng tháng trong một thời hạn nhất định do các bên thỏa thuận.

Đáng chú ý, sau khi hết thời hạn thuê mua và người thuê mua đã trả hết số tiền còn lại thì người thuê mua có quyền sở hữu đối với nhà ở đó.

Đối với nhà ở xã hội, khoản 2 Điều 89 Luật Nhà ở năm 2023 quy định thời hạn thanh toán tiền thuê mua nhà ở xã hội tối thiểu là 5 năm, kể từ ngày ký hợp đồng thuê mua.

Từ các quy định này, Bộ Xây dựng khẳng định: Pháp luật về nhà ở không quy định việc chứng minh lại điều kiện thu nhập mà chỉ quy định rằng sau khi hết thời hạn thuê mua nhà ở xã hội. Sau khi hết thời hạn thuê mua, nếu người thuê mua đã hoàn tất việc thanh toán số tiền còn lại theo hợp đồng thì có quyền sở hữu đối với căn nhà.

Nhiều địa phương còn lúng túng

Tuy Phước Bắc là 1 trong 65 xã, phường được triển khai thí điểm cấp phép hoạt động khoáng sản đối với cát xây dựng và đất san lấp. Đến nay, xã đã rà soát, xác định vị trí dự kiến cấp phép mỏ cát xây dựng tại khu vực bãi bồi sông Côn, thuộc địa phận thôn Thiện Nghĩa. Mỏ cát được quy hoạch nhằm đáp ứng nhu cầu vật liệu phục vụ các công trình, dự án đầu tư công trên địa bàn.

Khu vực dự kiến cấp phép mỏ cát xây dựng tại xã Tuy Phước Bắc. Ảnh: C.L

Tuy nhiên, để từ một vị trí dự kiến trở thành mỏ được cấp phép còn nhiều thủ tục phải thực hiện. Đây là khó khăn đối với UBND xã Tuy Phước Bắc trong bước đầu triển khai.

Theo ông Nguyễn Quang Vinh – Trưởng Phòng Nông nghiệp và Hạ tầng xã, dù được UBND tỉnh ủy quyền nhưng quá trình cấp phép hoạt động khoáng sản liên quan đến nhiều sở, ngành và cơ quan chuyên môn. Đến nay, xã mới dừng ở bước rà soát, khảo sát vị trí dự kiến cấp phép mỏ; các hồ sơ, thủ tục liên quan vẫn chưa hoàn tất nên chưa thể tiến hành cấp phép.

Tương tự, xã Phù Cát cũng được UBND tỉnh ủy quyền cấp phép hoạt động khoáng sản. Qua khảo sát, xã xác định có 2 vị trí dự kiến khai thác đất làm vật liệu san lấp. Ông Nguyễn Trung Tín – Phó Trưởng Phòng Kinh tế xã Phù Cát – cho biết: Để cấp phép khai thác khoáng sản, còn nhiều công việc liên quan đến thăm dò, đánh giá trữ lượng, xác định khu vực, công suất và thời gian khai thác; các điều kiện về đất đai, môi trường, rừng và nghĩa vụ tài chính. Những nội dung này đòi hỏi kiến thức chuyên môn sâu và cần có ý kiến của nhiều cơ quan chuyên môn cấp tỉnh.

Đây cũng là khó khăn chung của hầu hết các địa phương được ủy quyền cấp phép hoạt động khoáng sản. Bởi trước đây, cấp xã chủ yếu thực hiện chức năng quản lý nhà nước trên địa bàn. Nay được trao thẩm quyền cấp phép, chính quyền cấp xã phải tham gia vào quy trình chuyên ngành có tính kỹ thuật cao, liên quan đồng thời đến địa chất, khoáng sản, đất đai, môi trường, lâm nghiệp và kỹ thuật khai thác.

Nhiều địa phương còn lúng túng trong cấp phép hoạt động khoáng sản sau khi được ủy quyền. Ảnh: C.L

Cần sớm tháo gỡ

Theo Phòng Địa chất và Khoáng sản (Sở Công Thương), việc thí điểm cấp phép hoạt động khoáng sản chỉ áp dụng đối với địa phương đáp ứng các điều kiện nhất định. Trong đó, địa phương phải có mỏ cát xây dựng hoặc đất san lấp; có năng lực chuyên môn, ban quản lý dự án cấp xã và có nhu cầu vật liệu phục vụ các dự án đầu tư công hoặc phát triển KT-XH.

Việc phân cấp, ủy quyền được kỳ vọng giúp rút ngắn thời gian thực hiện thủ tục, tăng tính chủ động trong cung ứng vật liệu cho các công trình, dự án. Tuy nhiên, đến nay mới có 3/65 xã, phường triển khai bước khảo sát, đánh giá trữ lượng ban đầu đối với các mỏ khoáng sản dự kiến cấp phép.

Ông Võ Thanh Tịnh – Phó Trưởng Phòng Địa chất và Khoáng sản – cho biết: Việc ủy quyền cấp phép hoạt động khoáng sản cho chủ tịch UBND cấp xã là cơ chế mới nên các địa phương cần có thời gian nghiên cứu, làm quen và tổ chức thực hiện. Đưa thẩm quyền cấp phép về cấp xã cũng đòi hỏi sự chuẩn bị đồng bộ về quy trình, nhân lực và hướng dẫn chuyên môn, chứ không thể chỉ dừng ở việc giao quyền.

Bên cạnh đó, khi thẩm quyền cấp phép được đưa về cấp xã, trách nhiệm quản lý hoạt động khai thác khoáng sản trên địa bàn cũng trở nên trực tiếp hơn. Chính quyền cấp xã không chỉ cần nắm chắc hồ sơ trước khi cấp phép mà còn phải đủ khả năng theo dõi sản lượng, phạm vi, công suất, thời gian khai thác và việc chấp hành các quy định trong quá trình hoạt động.

Nhiều địa phương còn lúng túng trong cấp phép hoạt động khoáng sản sau khi được ủy quyền. Ảnh: C.L

Việc ủy quyền cho cấp xã cấp phép hoạt động khoáng sản nhằm đưa trách nhiệm quản lý sát địa bàn hơn, đồng thời tạo điều kiện để địa phương chủ động nguồn vật liệu phục vụ phát triển KT-XH. Tuy nhiên, để cơ chế này vận hành hiệu quả, cần bảo đảm điều kiện thực hiện tương xứng với thẩm quyền được giao.

Trong giai đoạn đầu thí điểm, ngành chuyên môn cần tăng cường hướng dẫn, thống nhất quy trình, thành phần hồ sơ và biểu mẫu để cấp xã dễ áp dụng. Đối với những hồ sơ phức tạp, cần có cơ chế hỗ trợ trong các nội dung công việc liên quan đến địa chất, trữ lượng, môi trường, đất đai và lâm nghiệp. Ngoài ra, cần làm rõ trách nhiệm phối hợp giữa cấp xã với các sở, ngành trong từng khâu để tránh tình trạng địa phương “vừa làm vừa dò đường”.