Author: bachdn

Sau khi nhận bàn giao mặt bằng, hạng mục kè dọc bờ bắc kênh Đôi đang được ưu tiên thi công, tăng tốc đẩy nhanh tiến độ thi công 1 số gói thầu. (Ảnh: VÕ LÊ)

Ghi nhận tại hai dự án trọng điểm là Dự án cải tạo, chỉnh trang bờ bắc kênh Đôi và Dự án cải tạo, chỉnh trang rạch Xuyên Tâm đã hình thành nhiều km bờ kè dọc tuyến kênh, thi công đường và hệ thống hạ tầng, tạo bộ mặt đô thị khang trang, sạch đẹp hy vọng sớm đổi đời cho hàng nghìn hộ dân sinh sống ven kênh. Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị Thành phố Hồ Chí Minh (Ban Hạ tầng) là chủ đầu tư hai dự án trọng điểm này.

Thi công cấp tập bờ kè dọc kênh

Dọc tuyến đường Nguyễn Duy, phường Phú Định không khí thi công tại các gói thầu của dự án cải tạo, chỉnh trang bờ bắc kênh Đôi diễn ra nhộn nhịp. Nhất là hạng mục kè được hình thành rất nhanh, chạy dọc ven kênh so với thời điểm 2 tháng trước.

Bà Hồng Thanh, ngụ tại 950 đường Nguyễn Duy nhìn về phía căn nhà đối diện đang tháo dỡ nằm sát mép kênh cho biết: “Gần đây giờ chỉ còn 1, 2 căn nhà như vậy chưa bàn giao nhưng nay họ đã chấp hành bàn giao mặt bằng rồi. Mới đó mà đã thấy kè bờ xây dựng san sát, nhà cửa bên này cũng sơn sửa khang trang hơn”. Ở phía đối diện tuyến kênh, một số hộ dân sinh sống ở mặt tiền đường Nguyễn Duy, Hoài Thanh cũng tranh thủ sửa sang lại nhà sau khi lùi vào trong để bàn giao đất cho chính quyền địa phương mở rộng đường.

Đại diện chủ đầu tư cho biết, hiện nay công trình còn vướng 22/1.604 trường hợp chưa bàn giao mặt bằng. Do đó, chủ đầu tư chưa thể triển khai công tác thi công đồng bộ trên toàn tuyến. Tuy nhiên, địa phương cũng đang tích cực vận động các hộ dân còn lại bàn giao mặt bằng nên đơn vị thi công phấn đấu sớm hoàn tất khối lượng còn lại theo kế hoạch.

Theo Ban Hạ tầng, Dự án cải tạo, chỉnh trang bờ bắc kênh Đôi là một trong những dự án di dời, cải tạo nhà trên và ven kênh rạch mà thành phố đang được tập trung triển khai. Trong đó gói xây lắp 1 đạt khoảng 55% khối lượng, gói xây lắp 2 đạt khoảng 75%, gói xây lắp 3 đạt khoảng 20%. Dự án có tổng mức đầu tư khoảng 7.300 tỷ đồng, thực hiện trong giai đoạn 2023-2028. Dự án sẽ xây dựng khoảng 4,3km kè phía bờ Bắc kênh Đôi; mở rộng đường Hoài Thanh, đường Nguyễn Duy có lộ giới khoảng 12m, xây dựng mới cầu Hiệp Ân 2; xây dựng hệ thống hạ tầng kỹ thuật trên tuyến; xây dựng 1 bến thủy hành khách.

Một vài hộ dân có nhà nằm trên tuyến đường Nguyễn Duy, phường Phú Định, phía giáp bờ kênh đang tích cực bàn giao mặt bằng cho đơn vị thi công Dự án cải tạo bờ bắc kênh Đôi. (Ảnh: VÕ LÊ)

Cùng với Dự án cải tạo, chỉnh trang bờ bắc kênh Đôi với 1.600 hộ dân phải di dời, đặc biệt Dự án cải tạo, chỉnh trang rạch Xuyên Tâm với 2.200 hộ dân phải giải tỏa hiện đã được 4 địa phương nằm trong dự án hoàn tất công tác bàn giao mặt bằng trong tháng 6 năm nay nên hiện các đơn vị thi công khẩn trương xây dựng. Theo Ban Hạ tầng, công tác bàn giao mặt bằng toàn dự án này cơ bản đạt tỷ lệ cao. Các đơn vị thi công đang ưu tiên thi công tuyến kè dọc kênh (dài khoảng 6km); thi công hạ tầng hai bên và nạo vét bùn thải cả tuyến kênh.

Trong các gói thầu, gói thầu XL-03, đoạn từ đường Lương Ngọc Quyến đến sông Vàm Thuật, đã thực hiện khoảng 72% khối lượng. Dự tính trước ngày 2/9, khoảng 1,4km phần đường bên trái tuyến thuộc phường An Nhơn sẽ được thông xe kỹ thuật. Gói thầu này được đặt mục tiêu hoàn thành trong năm 2026.

Lên kế hoạch thực hiện 115 dự án chỉnh trang ven kênh, rạch

Cùng với những công trình chỉnh trang đô thị đang thi công, thành phố cũng lên kế hoạch thực hiện chương trình chỉnh trang đô thị quy mô lớn trong giai đoạn 2026-2030, hướng đến di dời hơn 41.000 căn nhà ven kênh, rạch mang lại không gian sống văn minh, xanh sạch cho hàng nghìn hộ dân.

Mục tiêu quan trọng đi kèm là thành phố thực hiện chỉnh trang và chống ngập, từ đó khai thông toàn bộ dòng chảy các trục kênh rạch nội đô, tăng khả năng thoát nước, kết hợp bờ kè, công viên cây xanh và phát triển giao thông– du lịch đường thủy.

Theo Sở Xây dựng thành phố, đơn vị đã hoàn tất và trình Ủy ban nhân dân Thành phố ban hành kế hoạch thực hiện Đề án chỉnh trang đô thị khu vực nhà ở trên và ven sông, kênh, rạch giai đoạn 2025-2030.

Cụ thể, thành phố dự tính thực hiện 115 dự án tại 53 phường, xã, với tổng vốn đầu tư khoảng 396.875 tỷ đồng. Các dự án không chỉ dừng ở việc di dời nhà ở mà còn hướng tới xây dựng đồng bộ bờ kè, đường giao thông, hệ thống thoát nước, thu gom nước thải, công viên và cây xanh. Qua đó, những khu vực dân cư ven kênh, rạch sẽ từng bước được chỉnh trang, tạo lập không gian đô thị khang trang hơn.

Dự án cải tạo, chỉnh trang rạch Xuyên Tâm với 2.200 hộ dân phải giải tỏa hiện đã dần thành hình với hệ thống kè được thi công xây dựng. (Ảnh: VÕ LÊ)

Trong số các khu vực triển khai, khu vực Quận 8 (cũ) có quy mô lớn nhất, với 19 tuyến kênh, rạch và dự tính di dời khoảng 14.950 căn nhà. Trước mắt, trong năm 2026, thành phố đặt mục tiêu di dời khoảng 2.921 căn nhà, khởi công dự án rạch Văn Thánh và hoàn thành 10 dự án chuyển tiếp. Thành phố đã chuẩn bị 1.202 căn hộ, nền đất phục vụ tái định cư.

Đến năm 2027, số căn nhà được di dời lũy kế dự tính đạt 5.139 căn. Thành phố phấn đấu hoàn thành, đưa vào sử dụng 3.510 căn nhà ở xã hội từ nguồn vốn ngoài ngân sách và khởi công 11 dự án đầu tư công.

Năm 2028 được xác định là giai đoạn tăng tốc, với mục tiêu di dời lũy kế 26.508 căn, tương đương 63,8% kế hoạch. Năm 2029 -2030, tiến tới di dời đạt 41.540 căn (100% kế hoạch) đồng thời tập trung thi công hoàn thành hạ tầng, công viên cây xanh, nghiệm thu bàn giao đưa vào sử dụng.

Ngày 18/8, ông Trịnh Minh Hoàng, Phó chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa đã kiểm tra thực tế tiến độ giải phóng mặt bằng dự án chỉnh trị hạ lưu sông Tắc giai đoạn 2 và yêu cầu các đơn vị liên quan khẩn trương hoàn thành các phần việc còn lại, sớm bàn giao mặt bằng phục vụ thi công.

Nhà thầu đang thi công hạng mục dầm mũ hệ khung kè của dự án chỉnh trị hạ lưu sông Tắc giai đoạn 2. (Ảnh: P.Nam Nha Trang)

Dự án có tổng mức đầu tư 600 tỷ đồng từ nguồn vốn ngân sách Nhà nước. Quy mô gồm nạo vét, khơi thông dòng chảy thoát lũ từ cầu sông Tắc đến cầu Bình Tân với chiều dài khoảng 7.158m; xây dựng tuyến đê, kè bảo vệ mái bờ sông và hành lang quản lý dọc bờ hữu dài khoảng 4.028m; cùng hệ thống cống thoát nước, các công trình phụ trợ, hệ thống chiếu sáng…

Theo báo cáo, đến nay các đơn vị đã kiểm kê 134/143 thửa đất bị ảnh hưởng bởi dự án và xác minh nguồn gốc 33 thửa đất.

Dự án được khởi công ngày 6/3/2026. Hiện nhà thầu đang thi công đoạn C39 – C45, lý trình Km3+567 – Km4+044; phát quang đạt khoảng 5%, san mặt bằng bãi đúc cấu kiện đạt 66%. Các hạng mục cống tiêu, đắp thân đê, lát đá hộc, rọ đá, nạo vét và khơi thông dòng chảy cũng đang được triển khai.

Tại buổi kiểm tra, ông Trịnh Minh Hoàng đề nghị Trung tâm Phát triển quỹ đất Khánh Hòa, đơn vị thực hiện công tác giải phóng mặt bằng và UBND phường Nam Nha Trang tăng cường phối hợp, đẩy nhanh tiến độ thực hiện.

Phó chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu sau khi hoàn thành kiểm kê, các đơn vị tập trung vận động người dân sớm bàn giao mặt bằng để phục vụ thi công, đồng thời triển khai các bước tiếp theo theo đúng quy định.

Ông Trịnh Minh Hoàng yêu cầu phấn đấu đến khoảng giữa tháng 9 hoàn thành việc lập, niêm yết phương án bồi thường, hỗ trợ. Những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện phải được kịp thời báo cáo UBND tỉnh để xem xét, chỉ đạo giải quyết, qua đó bảo đảm tiến độ triển khai Dự án Chỉnh trị hạ lưu sông Tắc giai đoạn 2.

Khắc phục triệt để tình trạng chậm, nợ ban hành văn bản quy định chi tiết các luật, pháp lệnh

Văn phòng Chính phủ có Văn bản số 8199/VPCP-PL truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu về việc hoàn thiện pháp luật.

Xử lý dứt điểm các khó khăn, vướng mắc

Văn bản nêu: Xét đề nghị của Bộ Tư pháp tại Báo cáo số 572/BC-BTP ngày 20 tháng 7 năm 2026 về báo cáo tổng hợp kết quả hoàn thiện pháp luật; khó khăn, vướng mắc, đề xuất sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) theo yêu cầu tại Nghị quyết số 27/NQ-CP ngày 07 tháng 02 năm 2025 của Chính phủ về Phiên họp thường kỳ tháng 01 năm 2025 của Chính phủ (Nghị quyết số 27/NQ-CP) và kết quả thực hiện Quyết định số 244/QĐ-TTg ngày 05 tháng 02 năm 2025 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Đề án “Ứng dụng công nghệ số trong việc tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị về văn bản quy phạm pháp luật” trong Quý II năm 2026, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu đã cơ bản đồng ý đề xuất của Bộ Tư pháp.

Đối với việc thực hiện Nghị quyết số 27/NQ-CP và các nhiệm vụ được giao theo Kế hoạch hoạt động năm 2026, Phó Thủ tướng yêu cầu các Bộ, cơ quan ngang bộ theo chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền đẩy nhanh tiến độ, nâng cao chất lượng công tác xây dựng, ban hành văn bản quy định chi tiết các luật, pháp lệnh, nghị quyết của Quốc hội, khắc phục triệt để tình trạng chậm, nợ ban hành văn bản quy định chi tiết.

Đồng thời, tập trung xử lý dứt điểm các khó khăn, vướng mắc tại các báo cáo kết quả rà soát VBQPPL; chủ động xây dựng, ban hành theo thẩm quyền hoặc trình cấp có thẩm quyền ban hành các VBQPPL có liên quan chịu sự tác động của việc sắp xếp tổ chức bộ máy của các Bộ, cơ quan ngang bộ theo quy định tại Điều 11 Nghị quyết số 190/2025/QH15 của Quốc hội quy định về xử lý một số vấn đề liên quan đến sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước trước ngày 28 tháng 02 năm 2027.

Báo cáo định kỳ theo Quý về tình hình thực hiện Nghị quyết số 27/NQ-CP, cập nhật đầy đủ, kịp thời tiến độ xây dựng, ban hành các VBQPPL thuộc phạm vi quản lý trên “Hệ thống thông tin quản lý Chương trình xây dựng VBQPPL”; tập trung nguồn lực tổ chức thực hiện các nhiệm vụ tổng rà soát hệ thống VBQPPL theo kế hoạch của Ban Chỉ đạo tổng rà soát hệ thống VBQPPL.

Khắc phục ngay tình trạng chậm xử lý phản ánh, kiến nghị tại một số bộ, cơ quan, địa phương

Đối với việc triển khai Hệ thống thông tin tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị về văn bản quy phạm pháp luật theo Quyết định số 244/QĐ-TTg ngày 05 tháng 02 năm 2025 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Đề án “Ứng dụng công nghệ số trong việc tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị về văn bản quy phạm pháp luật”, các Bộ, cơ quan ngang bộ, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố theo chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền tiếp tục tổ chức thực hiện có hiệu quả Quyết định số 48/2025/QĐ-TTg ngày 12 tháng 12 năm 2025 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Quy chế tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị trên Hệ thống thông tin tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị về VBQPPL; tổ chức xử lý kịp thời, đúng hạn các phản ánh, kiến nghị, kịp thời khắc phục ngay tình trạng chậm xử lý phản ánh, kiến nghị tại một số bộ, cơ quan, địa phương.

Đồng thời, tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu với các hệ thống thông tin có liên quan, xây dựng cơ sở dữ liệu đầy đủ, chính xác, thống nhất, phục vụ hiệu quả công tác xây dựng, hoàn thiện và tổ chức thi hành pháp luật.

Tổ chức hướng dẫn, tập huấn việc khai thác, sử dụng Hệ thống cho các đơn vị, cá nhân liên quan; phân tích, khai thác dữ liệu phản ánh, kiến nghị để phục vụ công tác rà soát, hoàn thiện hệ thống pháp luật, kịp thời tham mưu Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và các cơ quan có thẩm quyền nghiên cứu, xử lý các quy định của VBQPPL có nội dung vướng mắc, bất cập.

Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp với các Bộ, cơ quan liên quan thường xuyên đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện các nhiệm vụ nêu trên; kịp thời tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền những vấn đề vượt thẩm quyền.

2 khu đất tại Khu đô thị mới Thủ Thiêm, tổng diện tích hơn 16.500 m2, dự kiến được đưa ra đấu giá vào tháng 9. Ảnh: Quỳnh Danh.

UBND TP.HCM vừa phê duyệt phương án đấu giá quyền sử dụng đất đối với lô 1.K3.5.HH, trước đây là lô 3-12, thuộc Khu đô thị mới Thủ Thiêm, phường An Khánh. Thời gian tổ chức đấu giá dự kiến vào tháng 9.

Lô đất có diện tích gần 10.060 m2, được quy hoạch là đất hỗn hợp nhà ở và dịch vụ. Trong đó, 95% diện tích dành cho chức năng ở và 5% cho dịch vụ.

Theo quy hoạch, công trình trên khu đất được xây dựng tối đa 25 tầng, chiều cao không quá 100 m. Hệ số sử dụng đất tối đa là 8,95 lần, với quy mô dân số khoảng 3.420 người.

Thời hạn sử dụng đất là 50 năm, tính từ ngày Chủ tịch UBND TP.HCM ban hành quyết định giao đất cho người trúng đấu giá.

Theo phương án được phê duyệt, giá khởi điểm dự kiến của lô đất gần 2.968 tỷ đồng. Mức giá này được tạm tính theo Bảng giá đất tại phường An Khánh, ban hành kèm Nghị quyết 87/2025/NQ-HĐND ngày 26/12/2025 của HĐND TP.HCM về bảng giá đất lần đầu áp dụng từ ngày 1/1/2026 trên địa bàn thành phố.

Các tổ chức, cá nhân tham gia đấu giá phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định pháp luật và thực hiện nghĩa vụ nộp tiền đặt trước. UBND TP.HCM giao Sở Nông nghiệp và Môi trường, Trung tâm Phát triển Quỹ đất TP.HCM cùng các cơ quan, đơn vị liên quan triển khai các bước tiếp theo để tổ chức đấu giá theo đúng quy định.

Lô 1.K3.5.HH nằm trong nhóm 8 khu đất tại Khu đô thị mới Thủ Thiêm được TP.HCM lên kế hoạch đấu giá trong năm 2026, với tổng diện tích hơn 138.000 m2.

Trước đó, ngày 17/8, TP cũng đã phê duyệt phương án đấu giá quyền sử dụng đất đối với lô 1.K3.4.HH, trước đây là lô 3-5. Khu đất này rộng 6.446 m2, có giá khởi điểm dự kiến hơn 1.901 tỷ đồng.

Cả hai lô 1.K3.5.HH và 1.K3.4.HH đều từng được đưa ra đấu giá vào cuối năm 2021 cùng với 2 lô đất khác. Tuy nhiên, kết quả sau đó bị hủy do doanh nghiệp trúng đấu giá không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính theo quy định.

Riêng lô 3-12 từng có giá khởi điểm hơn 2.942 tỷ đồng trong phiên đấu giá năm 2021. Khi đó, Công ty TNHH Đầu tư bất động sản Ngôi Sao Việt, thuộc Tập đoàn Tân Hoàng Minh, trả 24.500 tỷ đồng, cao hơn 8 lần giá khởi điểm. Tuy nhiên, doanh nghiệp sau đó không hoàn thành nghĩa vụ tài chính, dẫn đến kết quả đấu giá bị hủy.

Sau thời gian dừng khai thác để thực hiện dự án sửa chữa, đường cất hạ cánh, đường lăn, đường lăn tại Cảng hàng không Quốc tế Liên Khương khai thác trở lại từ 00h01’ ngày 19/8.

Cục Hàng không Việt Nam yêu cầu Cảng hàng không Quốc tế Liên Khương có trách nhiệm tổ chức quản lý, khai thác đường cất hạ cánh, đường lăn bảo đảm an toàn hàng không và chất lượng dịch vụ, đáp ứng các tiêu chuẩn khai thác theo quy định. Đồng thời tổ chức thực hiện bảo trì công trình theo quy định.

Cảng hàng không Quốc tế Liên Khương khai thác trở lại từ ngày 19/8/2026.

Cục cũng yêu cầu Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam có trách nhiệm thông báo tin tức hàng không trong nước và quốc tế phù hợp theo quy định hiện hành. Đồng thời chỉ đạo Công ty Quản lý bay miền Nam tổ chức điều hành bay bảo đảm an toàn, điều hoà, hiệu quả.

Bên cạnh đó, Cục Hàng không Việt Nam yêu cầu Cảng vụ hàng không miền Nam kiểm tra, giám sát hoạt động khai thác của Cảng hàng không quốc tế Liên Khương bảo đảm an toàn cho hoạt động bay theo chức năng, nhiệm vụ và quy định của pháp luật.

Việc hoàn thành dự án và đưa Cảng hàng không quốc tế Liên Khương trở lại khai thác sẽ khôi phục hoạt động hàng không tại cửa ngõ hàng không quan trọng của Lâm Đồng và vùng Tây Nguyên, đáp ứng nhu cầu đi lại của người dân, du khách và phục vụ hoạt động phát triển kinh tế – xã hội của địa phương.

Ngay sau khi hoạt động trở lại, mạng đường bay kết nối đến sân bay quốc tế Liên Khương sẽ từng bước được khôi phục với tần suất khoảng 36 – 40 chuyến bay mỗi ngày, phục vụ khoảng 6.800 lượt hành khách/ngày và ước đạt khoảng 816.000 lượt khách trong 4 tháng cuối năm 2026.

Trước đó, ngày 4/3, cơ quan chức năng chính thức đóng cửa sân bay Liên Khương để khởi công dự án sửa chữa, nâng cấp đường băng. Sau gần 20 năm khai thác liên tục, hệ thống đường lăn, đường băng sân bay Liên Khương xuống cấp, cần nâng cấp sửa chữa. Dự án Sửa chữa đường cất hạ cánh, đường lăn do ACV làm chủ đầu tư, được triển khai tại xã Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng.

Đây là công trình giao thông hàng không cấp I với tổng mức đầu tư 1.032 tỷ đồng. Quy mô xây dựng bao gồm sửa chữa toàn bộ đường cất hạ cánh, đường lăn, dải bảo hiểm đầu và hệ thống hạ tầng kỹ thuật, thiết bị đảm bảo hoạt động bay.

Hội đồng thẩm định Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản (sửa đổi) họp ngày 24/6. Ảnh: MOJ.

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, các biến động toàn cầu như thiên tai, dịch bệnh, khủng hoảng kinh tế, xung đột khu vực và các thách thức an ninh phi truyền thống đã làm gia tăng nhu cầu huy động nguồn lực xã hội trong những tình huống đặc biệt.

Điều này đặt ra yêu cầu các quốc gia cần xây dựng cơ chế pháp lý rõ ràng, linh hoạt để Nhà nước có thể kịp thời huy động tài sản phục vụ lợi ích công cộng mà vẫn đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của chủ sở hữu.

VẪN CÒN MỘT SỐ BẤT CẬP VỀ THỦ TỤC, ĐỊNH GIÁ TÀI SẢN

Tại Việt Nam, Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản có hiệu lực từ năm 2009. Qua tổng kết của 33/34 địa phương, 19/22 Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, từ năm 2008 đến nay không phát sinh việc trưng mua tài sản.

Trong khi đó, đợt dịch Covid-19 có 7 địa phương phát sinh việc trưng dụng tài sản để phục vụ điều trị cho bệnh nhân. Tổng số đã ban hành 124 quyết định trưng dụng là 131 tài sản gồm trụ sở làm việc, trường học, khách sạn, nhà máy, kho vật tư nông nghiệp, lò đốt rác, máy móc thiết bị y tế, xe cứu thương… Ngoài ra, Lạng Sơn là địa phương phát sinh việc trưng dụng tài sản là đất xây dựng khách sạn để thực hiện nhiệm vụ diễn tập phòng thủ dân sự.

Thực tế quá trình triển khai luật 17 năm qua bộc lộ một số bất cập về thủ tục, định giá… Theo Bộ Tài chính, thủ tục trưng mua, trưng dụng tài sản chưa đáp ứng yêu cầu xử lý các tình huống khẩn cấp. Thực tiễn thời gian qua cho thấy các tình huống thiên tai, dịch bệnh hoặc yêu cầu bảo đảm quốc phòng, an ninh có thể phát sinh đột xuất và đòi hỏi việc huy động tài sản trong thời gian rất ngắn.

Trong khi đó, một số quy định về trình tự, thủ tục trưng mua, trưng dụng “nặng” tính hành chính, chưa đủ linh hoạt để đáp ứng yêu cầu xử lý nhanh trong các tình huống cấp bách. Còn thiếu các quy định chi tiết, hướng dẫn cụ thể trong quá trình thực hiện đối với các trường hợp thủ tục, danh mục tài sản…

Cơ chế định giá cũng ảnh hưởng đến hiệu quả thực thi chính sách. Quy định pháp luật hiện hành chưa thiết lập đầy đủ cơ chế định giá nhanh, kịp thời trong các tình huống khẩn cấp. Việc xác định giá trị tài sản để trưng mua hoặc bồi thường khi trưng dụng theo giá thị trường gặp nhiều khó khăn.

Nguyên nhân là do biến động giá thị trường hoặc một số loại tài sản có tính chuyên dùng hoặc tài sản công nghệ cao không được bán phổ biến trên thị trường để làm căn cứ xác định.

Những vấn đề khác như mức bồi thường, thời hạn hoàn trả tài sản, trách nhiệm bồi thường thiệt hại phát sinh hoặc cơ chế giải quyết khiếu nại, tranh chấp cũng cần được tiếp tục hoàn thiện theo hướng minh bạch, công khai; tăng cường bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân có tài sản.

Cùng với đó, thực tiễn phát triển của nền kinh tế thị trường và kinh tế số làm xuất hiện nhiều loại tài sản mới như hệ thống kết cấu hạ tầng, hạ tầng công nghệ, hạ tầng số hoặc các tài sản có giá trị vô hình. Đây cũng là yêu cầu mới đòi hỏi việc mở rộng phạm vi tài sản trưng mua, trưng dụng…

Do đó, việc xây dựng luật là cần thiết nhằm hoàn thiện quy định cụ thể về nguyên tắc, điều kiện, loại tài sản, cơ chế trưng mua, trưng dụng… nhằm bao quát các trường hợp trong thực tiễn. Đồng thời, tăng cường phân cấp, phân quyền; bảo hộ quyền, lợi ích hợp pháp của các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân đối với tài sản thuộc quyền sở hữu, quyền sử dụng hợp pháp.

NHỮNG ĐỊNH HƯỚNG LỚN BỔ SUNG, SỬA ĐỔI LUẬT

Tại dự thảo mới nhất, Bộ Tài chính đề xuất giữ nguyên 2 điều, bổ sung 24 điều, lược bỏ 13 điều của Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản năm 2008.

Về định hướng các nội dung sửa đổi, dự thảo tập trung theo hướng đồng bộ, thống nhất với Luật Đất đai. Theo đó, toàn bộ nội dung liên quan đến đất đai (bao gồm cả việc trưng dụng đất, khu vực biển đã giao để thực hiện hoạt động lấn biển) được thực hiện theo pháp luật về đất đai.

Về đối tượng loại trừ thực hiện trưng mua tài sản, dự thảo luật sửa đổi theo hướng không áp dụng trưng mua đối với tài sản thuộc dự trữ quốc gia, tài sản công. Lý do là bởi các tài sản này thuộc quyền sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu.

Về điều kiện trưng mua, trưng dụng, nhằm đồng bộ hệ thống pháp luật, Bộ Tài chính đề xuất nguyên tắc trưng mua, trưng dụng tài sản chỉ thực hiện trong trường hợp thật cần thiết vì lý do quốc phòng, an ninh hoặc vì lợi ích quốc gia, tình trạng khẩn cấp, phòng chống thiên tai theo luật định.

Đối với loại tài sản, chỉ quy định trưng mua đối với loại tài sản thực sự cần thiết phải chuyển quyền sở hữu cho Nhà nước như thuốc, vắc xin, vật tư y tế, lương thực, thực phẩm, vật tư, công cụ, dụng cụ, xăng dầu, khi đốt, hoát chất…

Đồng thời, mở rộng các loại tài sản được trưng dụng như vật nuôi, khu vực biển đã giao cho tổ chức, cá nhân (trừ khu vực biển đã giao để thực hiện hoạt động lấn biển); công trình kết cấu hạ tầng; cơ sở hạ tầng viễn thông, cơ sở hạ tầng thông tin, hạ tầng số, tài sản và công trình kết cấu hạ tầng khác.

CẦN HƯỚNG DẪN CỤ THỂ VỀ BỒI HOÀN, BỒI THƯỜNG

Đặc biệt, theo dự thảo tờ trình, việc xác định giá được sửa đổi theo nguyên tắc giá trưng mua phù hợp với giá trị thị trường của tài sản và cho phép áp dụng các phương pháp xác định giá phù hợp với đặc điểm của tài sản, mức độ sẵn có của thông tin tại thời điểm trưng mua.

Dự thảo cũng hoàn thiện quy định về bồi thường khi trưng dụng tài sản để làm rõ thời gian, kinh phí, trách nhiệm bồi thường.

Bên cạnh đó, Bộ Tài chính dự kiến bổ sung 5 nguyên tắc trưng mua, trưng dụng tài sản để bảo đảm quyền, nghĩa vụ của các tổ chức, cá nhân có liên quan như việc quản lý, sử dụng tài sản phải “đúng mục đích, tiết kiệm và có hiệu quả”…

Đồng thời, thực hiện xem xét miễn, giảm trách nhiệm cho người ra quyết định và người trực tiếp tổ chức thực hiện trưng mua, trưng dụng khi đã thực hiện đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục, không có động cơ vụ lợi…

Dự thảo luật cũng bổ sung quy định về công khai và trách nhiệm giải trình, giám sát, phản biện xã hội để bảo đảm tính công khai, minh bạch, kiểm soát quyền lực khi đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong trưng mua, trưng dụng tài sản.

Đối với trường hợp cơ quan của người ra quyết định trưng mua, trưng dụng chậm thanh toán tiền trưng mua, tiền bồi thường thiệt hại do trưng dụng tài sản gây ra cho người có tài sản thì phải bồi thường khoản tiền bằng mức tiền chậm nộp theo quy định của Luật Quản lý thuế. Quy định này nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho người có tài sản.

Tại cuộc thẩm định dự án luật vào chiều ngày 17/8/2026, đại diện Bộ Y tế đã đưa ra dẫn chứng thực tiễn về việc đưa các máy móc, thiết bị y tế để phòng chống dịch Covid-19 tại Thành phố Hồ Chí Minh và đề nghị cơ quan soạn thảo làm rõ tài sản trưng dụng là “máy móc, thiết bị” tại khoản 6, điều 22 dự thảo luật.

Theo đại diện Bộ Y tế, cần làm rõ nội hàm thuật ngữ trên có bao gồm máy móc, thiết bị y tế không vì còn liên quan đến các quy định tại điều 27,28 về chi phí bồi hoàn, chi trả trong trường hợp mất, hỏng… Đồng thời, cần có hướng dẫn cụ thể khi tài sản trưng dụng không bị hỏng, không bị mất thì tính khấu hao ra sao vì các máy móc, thiết bị y tế thường có giá trị rất lớn nhưng cũng sẽ bị khấu hao trong thời gian sử dụng.

Một số ý kiến khác cho rằng đối với hệ thống công trình, thiết bị khai thác đồng bộ, việc trưng dụng phải xem xét trên phạm vi hệ thống, tránh trưng dụng tài sản riêng lẻ…

Đồng chí Dương Quốc Huy, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Ban Chỉ đạo giải phóng mặt bằng Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng chủ trì cuộc họp

Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai Dương Quốc Huy yêu cầu xác định công tác giải phóng mặt bằng Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, ưu tiên hàng đầu; huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc với tinh thần quyết liệt, chủ động, sâu sát, bảo đảm bàn giao mặt bằng sạch, liên tục, đồng bộ theo tiến độ dự án.

Dự án đoạn qua Lào Cai có chiều dài khoảng 143,68 km, đi qua 12 xã, phường, với 9 ga, theo phương án đầu tư đường đơn và giải phóng mặt bằng theo quy mô đường đôi, tổng diện tích đất dự kiến khoảng 828,1 ha.

Đến nay, tỉnh đã hoàn thành đo đạc 143,29/143,29 km tuyến, với tổng diện tích 1.397 ha; thống kê, kiểm đếm 1.414 hộ gia đình, tổ chức và ban hành thông báo thu hồi đất đối với 577 hộ.

Ban Quản lý dự án Đường sắt đã bàn giao hồ sơ cắm mốc, ranh giới giải phóng mặt bằng tuyến chính và các ga cho địa phương. Đến hết ngày 15/8, đã bàn giao khoảng 130,32/143,68 km tuyến và 8/9 ga. Phần còn lại tại phường Âu Lâu và khu vực ga Yên Bái được bàn giao mốc giới ngày 17/8. Các địa phương đang rà soát, kiểm tra, triển khai đo đạc và lập hồ sơ thu hồi đất.

Để phục vụ giải phóng mặt bằng, Lào Cai dự kiến bố trí 38 khu tái định cư. Đến nay, 28 khu đã được khởi công, trong đó 3 khu hoàn thành, 3 khu đã có sẵn mặt bằng; 10 khu còn lại đang chuẩn bị đầu tư.

Tại Khu công nghiệp Đông Phố Mới, tỉnh đã kiểm kê và lập phương án đối với 38/41 cơ sở sản xuất, một số dự án san gạt mặt bằng, đầu tư hạ tầng kỹ thuật phục vụ di chuyển các cơ sở đang được đẩy nhanh.

Đối với Dự án thành phần 1, tỉnh đã giải phóng mặt bằng và bàn giao 7,46/7,9 ha cho Ban Quản lý dự án Đường sắt để xây dựng công trình; phần diện tích còn lại đang tiếp tục hoàn thiện phương án bồi thường, giải phóng mặt bằng.

Về giải ngân, tổng kế hoạch vốn năm 2026 được giao cho dự án là 2.132,9 tỷ đồng. Đến hết ngày 15/8, tỉnh đã giải ngân 324,3 tỷ đồng, đạt 15,2% kế hoạch.

Không để giải phóng mặt bằng trở thành điểm nghẽn

Tại cuộc họp, các đại biểu tập trung phân tích những khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng, nhất là việc hồ sơ hướng tuyến, ranh giới giải phóng mặt bằng nhiều lần thay đổi, dẫn đến phải đo đạc, kiểm đếm và điều chỉnh hồ sơ. Phương án thiết kế thay đổi cũng làm phát sinh nhu cầu điều chỉnh tái định cư.

Đối với các cơ sở sản xuất tại Khu công nghiệp Đông Phố Mới, việc thống kê, kiểm đếm và xây dựng phương án bồi thường còn khó khăn do nhiều tài sản, thiết bị, dây chuyền sản xuất chưa có đơn giá bồi thường, hỗ trợ phù hợp.

Phát biểu kết luận, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Ban Chỉ đạo Dương Quốc Huy nhấn mạnh Dự án đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng là công trình trọng điểm quốc gia, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển của đất nước và tỉnh Lào Cai. Tuyến đường sắt hoàn thành sẽ mở ra không gian phát triển mới, tăng cường kết nối giao thông, thúc đẩy giao thương, liên kết vùng và mở rộng kết nối quốc tế.

Theo Bí thư Tỉnh ủy, triển khai dự án không chỉ là nhiệm vụ trước mắt mà còn mang ý nghĩa chiến lược, lâu dài. Vì vậy, các cấp, ngành, địa phương phải xác định giải phóng mặt bằng là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, ưu tiên hàng đầu, huy động cả hệ thống chính trị cùng tham gia.

“Làm đến đâu phải dứt điểm đến đó”, không chờ đợi, không để công việc kéo dài và không để xảy ra chậm trễ do nguyên nhân chủ quan, Bí thư Tỉnh ủy yêu cầu.

Mục tiêu cao nhất là hoàn thành giải phóng mặt bằng đúng tiến độ, bảo đảm bàn giao mặt bằng sạch, liên tục, đồng bộ, tạo điều kiện thuận lợi cho thi công dự án.

Bí thư Tỉnh ủy giao Đảng ủy UBND tỉnh khẩn trương cập nhật, điều chỉnh kế hoạch giải phóng mặt bằng, xác định rõ thời gian hoàn thành tại từng ga, từng đoạn tuyến qua các xã, phường và từng dự án tái định cư; hoàn thành ban hành kế hoạch trong tháng 8/2026.

Tỉnh cũng sẽ nghiên cứu kiện toàn, bổ sung các Tổ công tác của UBND tỉnh để hỗ trợ địa phương trong đo đạc, kiểm đếm, xác định nguồn gốc đất, lập phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Những vấn đề thuộc thẩm quyền phải được giải quyết ngay, không để kéo dài.

Đối với các cơ sở sản xuất tại Khu công nghiệp Đông Phố Mới, các cơ quan liên quan được yêu cầu khẩn trương thống nhất phương pháp, căn cứ, cách tính và đơn giá bồi thường, hỗ trợ tài sản, bảo đảm đúng quy định, công bằng, công khai, minh bạch và phù hợp thực tế.

Tái định cư phải đi trước một bước

Bí thư Tỉnh ủy yêu cầu đẩy nhanh tiến độ xây dựng các khu tái định cư, khởi công 10 khu còn lại trong tháng 10/2026 và hoàn thành 28 khu đã khởi công trong tháng 12/2026.

Việc bố trí tái định cư phải đi trước một bước, bảo đảm người dân có nơi ở ổn định trước khi thu hồi đất, bàn giao mặt bằng. Giá đất tái định cư phải được xác định đúng quy định, phù hợp thực tế; vị trí tái định cư phải hợp lý, công bằng, đáp ứng điều kiện sinh hoạt, sản xuất và nguyện vọng chính đáng của người dân.

“Không để tiến độ xây dựng khu tái định cư trở thành điểm nghẽn, ảnh hưởng đến tiến độ giải phóng mặt bằng Dự án”, Bí thư Tỉnh ủy yêu cầu.

Cùng với đó, Lào Cai sẽ rà soát, tháo gỡ ngay các vướng mắc để đẩy nhanh giải ngân nguồn vốn được giao, gắn chặt tiến độ giải phóng mặt bằng với tiến độ giải ngân. Tỉnh khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, thủ tục thanh toán đối với khối lượng đã hoàn thành, không để vốn được bố trí nhưng không giải ngân do nguyên nhân chủ quan.

Các địa phương có dự án đi qua phải chịu trách nhiệm trực tiếp về tiến độ giải phóng mặt bằng. Bí thư Đảng ủy và Phó Bí thư, Chủ tịch UBND xã, phường phải trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo; báo cáo Ban Chỉ đạo hằng tuần về kết quả thực hiện, tồn tại và những khó khăn cần tháo gỡ.

Bí thư Tỉnh ủy cũng yêu cầu huy động các tổ chức chính trị – xã hội, lực lượng công an, quân đội và các lực lượng liên quan phối hợp hỗ trợ người dân thu dọn, di chuyển nhà cửa, cây cối, hoa màu, tài sản khi thực hiện giải phóng mặt bằng; bảo đảm thiết thực, hiệu quả, đúng quy định, giúp người dân sớm ổn định cuộc sống.

Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh và các tổ chức chính trị – xã hội được giao phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền địa phương tăng cường tuyên truyền, vận động, tạo đồng thuận trong nhân dân; chủ động nắm bắt tâm tư, giải quyết kịp thời các kiến nghị chính đáng ngay từ cơ sở, không để phát sinh điểm nóng, khiếu kiện phức tạp.

Bí thư Tỉnh ủy Dương Quốc Huy yêu cầu các cơ quan, đơn vị bắt tay ngay vào nhiệm vụ với tinh thần chủ động, quyết liệt, phối hợp chặt chẽ; tổ chức thực hiện đồng thời, song song, không để việc sau chờ việc trước. Hiệu quả hoạt động của Ban Chỉ đạo phải được thể hiện bằng những chuyển biến thực chất, sản phẩm cụ thể, hướng tới mục tiêu hoàn thành giải phóng mặt bằng dự án đúng kế hoạch Chính phủ giao.