Về nơi ở mới sau lũ, người dân vẫn lo chuyện an cư

Sau trận lũ quét năm 2022, nhiều hộ dân ở xã Mường Xén, Nghệ An được chuyển đến khu tái định cư Hòa Sơn để ổn định cuộc sống. Thế nhưng, hơn 2 năm sau, bên cạnh niềm vui có nơi ở an toàn, một số hộ vẫn thấp thỏm chờ làm rõ khoản tiền hỗ trợ xây dựng nhà, trong khi hệ thống cấp nước sinh hoạt còn nhiều bất cập.

Nhà mới đã có, khoản hỗ trợ vẫn chưa rõ

Trận lũ quét năm 2022 từng cuốn trôi nhà cửa, tài sản của nhiều hộ dân ở khu vực miền núi Nghệ An. Sau thiên tai, khu tái định cư Hòa Sơn được xây dựng, tạo điều kiện để các gia đình bị ảnh hưởng có nơi ở mới, tránh nguy cơ sạt lở và lũ quét.

Các hộ dân đã được di dời đến khu tái định cư bản Hòa Sơn, xã Mường Xén. Ảnh: Song Hoàng

Về nơi ở mới, người dân phần nào yên tâm hơn khi không còn phải nơm nớp lo nhà cửa bị cuốn trôi mỗi mùa mưa lũ. Nhưng với những gia đình phải vay mượn để dựng lại mái nhà, ổn định cuộc sống vẫn còn nhiều nỗi lo.

Ông Trần Nam Hải, một người dân ở khu tái định cư Hòa Sơn cho biết, gia đình rất mừng khi được chuyển đến nơi ở an toàn. Tuy nhiên, theo ông Hải, ngoài các khoản hỗ trợ đã thực hiện, người dân còn được hỗ trợ 40 triệu đồng từ ngân sách trung ương và 10 triệu đồng từ ngân sách huyện trước đây để xây dựng nhà ở. “Đã hơn 2 năm rồi nhưng gia đình tôi vẫn chưa nhận được khoản tiền này”, ông Hải nói.

Hoàn cảnh của ông Tiêu Đình Ngọc cũng tương tự. Sau khi nhà cửa bị lũ cuốn trôi, gia đình ông chuyển đến khu tái định cư và phải xoay xở để có tiền dựng lại nhà. Ông Ngọc cho hay, trước đó được thông tin sẽ nhận khoản hỗ trợ 40 triệu đồng, nhưng đến nay vẫn chưa nhận được.

Một số hộ dân tại khu tái định cư bản Hòa Sơn, hoàn thiện nhà ở, trong khi khoản tiền hỗ trợ được thông báo trước đó vẫn chưa được chi trả. Ảnh: Song Hoàng

Ông Vi Văn Truyền, Trưởng bản Hòa Sơn thông tin, khu tái định cư được xây dựng sau trận lũ quét để bố trí chỗ ở cho 56 hộ dân. Đến nay, 55 hộ đã nhận đất, hơn 30 hộ bắt tay dựng nhà.

Theo ông Truyền, khi vận động người dân chuyển về nơi ở mới, chính quyền từng thông báo sẽ hỗ trợ thêm 40 triệu đồng mỗi hộ để làm nhà. Tuy nhiên, khoản tiền này đến nay vẫn chưa đến tay người dân.

Tháng 8 vừa qua, UBND xã thông báo 37 hộ có nhà bị lũ cuốn trôi, sập hoàn toàn được hỗ trợ 30 triệu đồng/hộ; một hộ có nhà hư hỏng nặng nhận 20 triệu đồng theo Nghị định 20/2021/NĐ-CP. Riêng khoản hỗ trợ 40 triệu đồng đã thông báo trước đó vẫn phải chờ ý kiến cấp trên.

Vướng chính sách, nước sinh hoạt cũng bất cập

Trao đổi về việc hỗ trợ người dân, ông Lô Đình Thụ, Chủ tịch UBND xã Mường Xén cho biết, có 55 hộ được bố trí đến khu tái định cư Hòa Sơn. Trong đó, 38 hộ đã nhận hỗ trợ nhà ở theo Nghị định 20/2021/NĐ-CP, với tổng kinh phí khoảng 1,5 tỉ đồng.

Hệ thống cấp nước xuống cấp, người dân phải tự kéo đường ống dẫn nước về nhà. Ảnh: Song Hoàng

Theo ông Thụ, theo Nghị quyết 09/2024/NQ-HĐND, nguyên tắc hỗ trợ là “chỉ hỗ trợ một lần”, nếu có nhiều chính sách khác nhau thì chỉ được chọn một. Vì vậy, UBND xã chưa đủ cơ sở để xác định hai khoản hỗ trợ là cùng một nội dung hay khác nhau. UBND xã có văn bản đề nghị UBND tỉnh, Sở Tài chính và Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn hướng dẫn cụ thể. Với 8 hộ chưa nhận tiền hỗ trợ đợt 1, xã đã lập danh sách, hoàn tất các thủ tục cần thiết để sớm chi trả cho người dân.

Về việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các hộ tái định cư, Chủ tịch UBND xã Mường Xén cũng cho biết, đã thu hồi 22 sổ cũ và dự kiến cấp mới trong năm nay. Những hộ chưa nộp lại giấy chứng nhận cũ chưa thể được cấp sổ mới theo quy định.

Ngoài chuyện kinh phí, hệ thống cấp nước sinh hoạt tại khu tái định cư cũng khiến các hộ dân lo lắng. Theo ông Tiêu Đình Ngọc, nước vẫn về bể chính, nhưng đường ống dẫn đến các hộ có đoạn bị hư hỏng trong quá trình thi công đường. Người dân phải tự kéo đường ống để đưa nước về nhà. Một số hộ ở phía trên đấu nối trực tiếp vào đường ống chính, khiến lượng nước về các hộ phía dưới giảm, nhất là vào mùa khô.

Với người dân vùng thường xuyên chịu ảnh hưởng của thiên tai, một nơi ở an toàn chỉ thực sự ý nghĩa khi các điều kiện sinh hoạt thiết yếu được bảo đảm. Việc bố trí đất, dựng nhà mới là bước đầu, nước sạch, hạ tầng ổn định và chính sách hỗ trợ rõ ràng mới giúp các gia đình an cư lâu dài.

Sau hơn 2 năm về nơi ở mới, người dân Hòa Sơn có mái nhà vững chãi hơn trước mỗi mùa mưa lũ. Điều bà con mong mỏi lúc này là các khoản hỗ trợ sớm được giải quyết đúng quy định, hệ thống cấp nước được kiểm tra, sửa chữa để cuộc sống ở khu tái định cư bớt đi những nỗi lo thường nhật.