Từ “tiếp dân” đến “nghe dân nói”

Những cuộc gặp gỡ ấy đang góp phần đưa chính quyền đến gần dân hơn, gắn việc lắng nghe với trách nhiệm giải quyết công việc, qua đó củng cố niềm tin của nhân dân.

Quan tâm đến việc người dân cần

Thủ tục hành chính chưa rõ cách thực hiện, tuyến đường xuống cấp cần sửa chữa, vấn đề môi trường, những băn khoăn liên quan đến thu hồi đất, cấp sổ đỏ… là những vấn đề tác động trực tiếp đến đời sống người dân. Nếu không được giải thích, hướng dẫn và giải quyết kịp thời, những vướng mắc thường ngày có thể tích tụ thành bức xúc.

Lãnh đạo phường Tam Phước gặp gỡ, trao đổi với người dân trong Không gian chia sẻ – Lắng nghe tiếng dân. Ảnh minh họa

Từ thực tế đó, các mô hình như: Buổi sáng với nhân dân, Cà phê sáng với nhân dân, Lắng nghe dân nói, Chính quyền thân thiện… được các địa phương trên địa bàn thành phố duy trì với những cách làm phù hợp. Điểm chung là tạo điều kiện để người dân trực tiếp gặp cán bộ, lãnh đạo địa phương, phản ánh những vấn đề phát sinh trong đời sống và được trao đổi, giải đáp kịp thời.

Tại phường Tam Phước, mô hình Không gian chia sẻ – Lắng nghe tiếng dân vừa ra mắt giữa tháng 9-2026 tại Trung tâm Phục vụ hành chính công phường. Đây là mô hình tiếp nối mô hình Chính quyền thân thiện đã được địa phương triển khai trước đó, nhằm chủ động tiếp cận, lắng nghe, giải đáp nhanh những vướng mắc của người dân, qua đó nâng cao chất lượng phục vụ.

Bà Phạm Thị Hoa, Phó Chủ tịch UBND phường Tam Phước cho biết: Từ những vướng mắc cụ thể, lãnh đạo phường trực tiếp lắng nghe, hướng dẫn và chỉ đạo giải quyết. Kiến nghị của người dân được tiếp nhận, theo dõi, trả lời rõ ràng, không để kéo dài.

Với người dân, việc có một địa chỉ để trực tiếp trao đổi, tìm hiểu thông tin và phản ánh, kiến nghị giúp quá trình giải quyết công việc thuận tiện hơn. Ông Nguyễn Hữu Phụng, người dân ở khu phố Long Đức, phường Tam Phước chia sẻ: “Trước đây, khi gặp vướng mắc về thủ tục hành chính, người dân phải tự tìm hiểu thông tin, hỏi nhiều người. Nay người dân có thể đến gặp lãnh đạo phường để trao đổi, hỏi thông tin hoặc nêu kiến nghị khi cần. Việc được trực tiếp phản ánh và nghe giải đáp cũng giúp người dân yên tâm hơn, không còn lo ý kiến của mình bị bỏ quên hoặc chậm giải quyết”.

Tại phường Trị An, mô hình Cà phê sáng với nhân dân được tổ chức tại 2 địa điểm là Trung tâm Dịch vụ tổng hợp phường và một quán cà phê trên đường 768. Việc luân phiên địa điểm nhằm tạo thuận lợi để người dân gặp lãnh đạo, bày tỏ tâm tư, nguyện vọng, phản ánh khó khăn, vướng mắc và nêu kiến nghị chính đáng.

Nhiều địa phương khác cũng duy trì các mô hình tương tự. Trong đó, phường Phước Bình có mô hình Buổi sáng với nhân dân; xã Long Hà triển khai mô hình Trà sáng với nhân dân và doanh nghiệp; xã Nghĩa Trung có mô hình Buổi sáng với nhân dân để lắng nghe, trao đổi. Với cách tổ chức linh hoạt, các mô hình mở thêm kênh tương tác giữa chính quyền với người dân, giúp những vấn đề phát sinh từ cơ sở được phản ánh và xử lý kịp thời hơn.

Điểm nổi bật ở các mô hình là chính quyền chủ động đến gần dân, tạo điều kiện để người dân trình bày những vấn đề thiết thực trong đời sống thay vì chờ đến các buổi tiếp xúc cử tri, tiếp công dân định kỳ. Qua những cuộc gặp trực tiếp, cán bộ có thêm thông tin từ cơ sở, còn người dân được hướng dẫn, giải đáp kịp thời. Tất nhiên, hiệu quả của việc lắng nghe phải gắn với trách nhiệm theo dõi, giải quyết kiến nghị đến cùng.

Lắng nghe phải đi cùng trách nhiệm giải quyết

Từ năm 2024, các sở, ban, ngành và đơn vị sự nghiệp trực thuộc UBND tỉnh (nay là thành phố) Đồng Nai đã triển khai mô hình Buổi sáng với nhân dân. Theo đó, lãnh đạo các cơ quan, đơn vị trực tiếp tiếp công dân tại trụ sở từ 7-8h các ngày cố định trong tuần hoặc theo khung giờ phù hợp với tình hình thực tế. Mô hình được duy trì song song với hoạt động tiếp công dân định kỳ nhằm nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu trong tiếp nhận, xử lý khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của công dân.

Mô hình tiếp tục được nhân rộng với nhiều tên gọi khác nhau. Từ hiệu quả của cách làm này, tháng 6-2026, Chủ tịch UBND thành phố ban hành Công văn số 2857/UBND-TH, yêu cầu UBND các xã, phường tiếp tục thực hiện các mô hình lắng nghe, đối thoại trực tiếp với nhân dân; xây dựng phong cách làm việc gần dân, sát với dân, trọng dân, có trách nhiệm với nhân dân; kịp thời giải quyết vấn đề phát sinh từ cơ sở, không để hình thành điểm nóng, vụ việc phức tạp kéo dài.

Chỉ đạo này đặt ra yêu cầu lắng nghe nhân dân phải trở thành trách nhiệm thường xuyên của chính quyền, trước hết là người đứng đầu. Quan trọng hơn, mỗi cuộc gặp gỡ cần tạo chuyển biến cụ thể trong giải quyết công việc. Ý kiến của người dân phải được ghi nhận, phân loại, xác định rõ cơ quan, cá nhân phụ trách và thời hạn phản hồi. Với vấn đề vượt thẩm quyền, cần hướng dẫn, chuyển đến cơ quan có trách nhiệm và theo dõi quá trình xử lý. Trường hợp chưa thể giải quyết ngay, chính quyền cần thông tin rõ nguyên nhân, căn cứ và hướng xử lý tiếp theo, tránh để người dân chờ đợi mà không biết kết quả ra sao.

Yêu cầu này đặc biệt quan trọng đối với các vấn đề về đất đai, bồi thường, giải phóng mặt bằng, quy hoạch và quyền lợi dân sinh. Đây thường là những vụ việc phức tạp, liên quan đến nhiều quy định pháp luật và quyền lợi cụ thể của từng người. Dĩ nhiên, không phải kiến nghị nào cũng có thể giải quyết theo mong muốn của người dân, nhưng mọi ý kiến chính đáng phải được xem xét nghiêm túc, giải thích thấu đáo và xử lý đúng quy định. Tinh thần chỉ đạo của lãnh đạo thành phố là không né tránh, đùn đẩy trách nhiệm hoặc để người dân thiếu thông tin về vấn đề mình quan tâm.

Đồng Nai đang triển khai nhiều dự án hạ tầng trọng điểm, đẩy mạnh đô thị hóa, công nghiệp hóa và mở rộng không gian phát triển. Quá trình này đòi hỏi công tác quản lý nhà nước, giải quyết thủ tục hành chính và bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người dân ngày càng hiệu quả. Việc chủ động nắm tình hình tại cơ sở, đối thoại và tháo gỡ vướng mắc từ sớm có ý nghĩa thiết thực, tạo đồng thuận trong nhân dân.

Phó Bí thư Thành ủy Võ Tấn Đức cho rằng: Đối với các dự án thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, đối thoại từ sớm giúp người dân hiểu rõ chủ trương, phương án thực hiện và chính sách liên quan; đồng thời giúp cơ quan chức năng nhận diện những bất cập để kịp thời xem xét, xử lý. Sự đồng thuận không thể chỉ dựa vào việc phổ biến chủ trương mà cần được xây dựng trên cơ sở thông tin minh bạch, quyền lợi chính đáng được tôn trọng và những băn khoăn được giải đáp thỏa đáng. Do đó, bên cạnh tuyên truyền, vận động, chính quyền cần phát huy hiệu quả các mô hình lắng nghe nhân dân, quan tâm giải quyết kiến nghị.

Xây dựng chính quyền gần dân là hướng đến phương thức làm việc công khai, có trách nhiệm, lấy hiệu quả phục vụ làm thước đo. Khi người dân được tôn trọng, được trả lời rõ ràng và được giải quyết công việc đến nơi đến chốn, niềm tin sẽ tự được bồi đắp. Và khi quyền lợi chính đáng được bảo đảm, những đổi thay trong đời sống được nhìn thấy rõ, sự đồng thuận sẽ tự trở thành nguồn lực quan trọng để thực hiện các mục tiêu phát triển.