TP Hồ Chí Minh minh bạch dữ liệu từ quy hoạch, đất đai đến dịch vụ công

Minh bạch dữ liệu quy hoạch, đất đai

Đất đai và quy hoạch là lĩnh vực được người dân quan tâm hàng đầu. Nhiều năm qua, việc tiếp cận thông tin quy hoạch vẫn là bài toán không dễ đối với người dân. Không ít trường hợp phải tìm hiểu qua nhiều đầu mối khác nhau hoặc tiếp cận các nguồn thông tin không chính thống, dẫn đến nguy cơ phát sinh rủi ro trong mua bán, chuyển nhượng hoặc đầu tư.

Thông tin về tình trạng pháp lý của các chung cư, nhà ở xã hội…nay được công khai hóa.

Để giải quyết vấn đề này, thành phố đưa vào danh mục dùng chung hàng loạt cơ sở dữ liệu quan trọng như cơ sở dữ liệu địa chính, cơ sở dữ liệu quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất, cơ sở dữ liệu thống kê, kiểm kê đất đai…Hệ thống được chuẩn hóa và số hóa đồng bộ, các thông tin quan trọng về đất đai sẽ được quản lý tập trung, giảm tình trạng thiếu thống nhất giữa các nguồn dữ liệu, đồng thời hỗ trợ cơ quan quản lý giải quyết thủ tục hành chính nhanh chóng hơn.

Cơ sở dữ liệu quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất sẽ cung cấp thông tin về ranh giới quy hoạch, chức năng sử dụng đất, các điều chỉnh quy hoạch và những nội dung liên quan đến quản lý, phát triển đô thị. Đây là cơ sở để người dân chủ động kiểm tra thông tin trước khi mua bán bất động sản, xây dựng nhà ở hoặc thực hiện các hoạt động đầu tư khác. Việc tiếp cận nguồn thông tin chính thức cũng giúp hạn chế tình trạng đầu cơ, thổi giá hoặc lan truyền những thông tin quy hoạch không chính xác trên thị trường.

Ông Trương Thanh Huy, ngụ phường Thủ Đức, hồ hởi cho biết: “Hôm trước cần mua thửa đất ở phường Linh Xuân, tôi truy cập vào cổng dữ liệu TP Hồ Chí Minh (data.hochiminhcity.gov.vn) tra cứu thì biết rõ khu đất nằm trong khu vực quy hoạch chức năng gì, có thuộc phạm vi dự án giao thông hay công trình công cộng trong tương lai hay không. So với vài năm trước, khi người dân thường phải mang hồ sơ đến cơ quan chuyên môn để hỏi hoặc tìm kiếm qua nhiều nguồn khác nhau, cách tiếp cận hiện nay thuận tiện hơn rất nhiều.”

Đáng chú ý, thành phố còn xây dựng cơ sở dữ liệu về thu hồi đất, bồi thường, giải phóng mặt bằng và tái định cư. Hệ thống sẽ quản lý các thông tin về khu đất thu hồi, đối tượng bị ảnh hưởng, phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cũng như tiến độ thực hiện. Việc công khai hóa dữ liệu này được kỳ vọng sẽ góp phần tăng cường tính minh bạch trong quá trình triển khai các dự án phát triển hạ tầng, giúp người dân tiếp cận thông tin liên quan trực tiếp đến quyền lợi của mình một cách thuận lợi hơn.

Chỉ cần vài thao tác, người dân có thể nắm bắt được thông tin cần tìm hiểu.

Một nguồn dữ liệu có ý nghĩa đặc biệt khác là cơ sở dữ liệu quy hoạch đô thị và nông thôn. Hệ thống này tích hợp nhiều lớp dữ liệu pháp lý như quy hoạch tổng thể, quy hoạch chung, quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết và các quy hoạch chuyên đề. Các nhà đầu tư có thể tiếp cận thông tin về quỹ đất, hạ tầng kỹ thuật, định hướng phát triển từng khu vực, các dự án đầu tư công hay danh mục dự án kêu gọi đầu tư. Điều này giúp doanh nghiệp giảm chi phí tìm kiếm thông tin, nâng cao khả năng dự báo thị trường và đưa ra quyết định đầu tư chính xác hơn.

Xây dựng nền tảng dữ liệu cho chính quyền số

Thành phố đang đẩy mạnh phát triển các cơ sở dữ liệu phục vụ điều hành đô thị thông minh như giao thông thông minh, ngập úng đô thị, môi trường thông minh, hạ tầng kỹ thuật, metro và các hệ thống quan trắc theo thời gian thực. Thông qua các dữ liệu này, cơ quan quản lý có thể theo dõi sát hơn diễn biến thực tế của đô thị, từ đó nâng cao hiệu quả điều hành và khả năng ứng phó với các vấn đề phát sinh.

Thông tin về giải tỏa, đền bù được công khai trên môi trường số.

Các hệ thống dữ liệu về giao thông, môi trường, hạ tầng hay ngập úng không chỉ phục vụ công tác quản lý mà còn tạo tiền đề để hình thành các công cụ dự báo, hỗ trợ ra quyết định dựa trên dữ liệu thay vì chủ yếu dựa vào báo cáo thủ công như trước đây. Đây là bước chuyển quan trọng trong quá trình xây dựng đô thị thông minh.

Đưa dịch vụ công đến gần người dân bằng nền tảng số thống nhất

Một trong những nhiệm vụ đáng chú ý là xây dựng quy trình liên thông giải quyết thủ tục hành chính đất đai và thuế trên môi trường điện tử. Quy trình này sẽ quy định rõ trách nhiệm, thời hạn và kết quả xử lý của từng cơ quan, đồng thời tăng cường khai thác dữ liệu dân cư, hộ tịch và các cơ sở dữ liệu liên quan để giảm yêu cầu bổ sung giấy tờ từ người dân và doanh nghiệp.

Khi dữ liệu được kết nối liên thông, người dân sẽ không còn phải nhiều lần kê khai hoặc cung cấp lại những thông tin mà cơ quan nhà nước đã có. Đây là một trong những thay đổi mang tính nền tảng giúp giảm thời gian giải quyết hồ sơ, tiết kiệm chi phí xã hội và nâng cao sự hài lòng của người dân.

Thành phố cũng nghiên cứu triển khai Kiosk thông minh gắn với mô hình Trạm Công dân số, kết nối với VNeID, hệ thống giải quyết thủ tục hành chính và các cơ sở dữ liệu liên quan để mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ công cho người dân.

Trạm Công dân số phục vụ thiết thực trong cải cách hành chính ở TP Hồ Chí Minh.

Một điểm nhấn đáng chú ý khác là việc xây dựng nền tảng dùng chung cho Cổng thông tin điện tử thành phố theo nguyên tắc “một nguồn thông tin, nhiều kênh cung cấp”. Theo đó, các nội dung chỉ đạo, điều hành sẽ được cập nhật đồng bộ trên toàn hệ thống trong thời gian tối đa 24 giờ, giúp người dân và doanh nghiệp tiếp cận thông tin chính thống nhanh hơn và đầy đủ hơn.

App Công dân số Thành phố đang được hoàn thiện để trở thành đầu mối tương tác số thống nhất giữa chính quyền với người dân. Thay vì phải sử dụng nhiều ứng dụng khác nhau cho từng dịch vụ, người dân có thể thực hiện nhiều nhu cầu trên cùng một nền tảng số. Thành phố cũng nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ tiếp nhận, phân loại và xử lý phản ánh, kiến nghị của người dân và doanh nghiệp, nâng cao chất lượng phục vụ và tốc độ phản hồi của cơ quan nhà nước.

Ở cấp độ điều hành, thành phố đang hoàn thiện Trung tâm thông tin phục vụ chỉ đạo điều hành trên cơ sở dữ liệu dùng chung, từng bước chuyển từ mô hình quản lý dựa trên báo cáo sang quản trị dựa trên dữ liệu. Trên nền tảng dữ liệu được chuẩn hóa và kết nối, các công nghệ AI sẽ được nghiên cứu ứng dụng để nhận diện dấu hiệu bất thường, phân tích xu hướng, dự báo các vấn đề phát sinh và hỗ trợ lãnh đạo ra quyết định nhanh chóng, hiệu quả hơn.