TP.HCM gỡ vướng 19 dự án trọng điểm

Sáng 15/10, UBND TP.HCM tổ chức Hội nghị sơ kết tình hình phát triển kinh tế – xã hội 9 tháng đầu năm 2026, gắn với thúc đẩy tăng trưởng kinh tế hai con số, triển khai các dự án đầu tư và kích cầu trên địa bàn.

Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được chủ trì hội nghị.

Gỡ vướng thủ tục, mặt bằng và nguồn vật liệu

Thông tin tại hội nghị, ông Trần Quang Lâm – Giám đốc Sở Xây dựng TP.HCM cho biết, từ đầu năm 2026, thành phố triển khai 19 công trình, dự án trọng điểm theo hình thức đầu tư công và đối tác công tư (PPP).

Đến nay, tỷ lệ giải phóng mặt bằng tại các dự án đầu tư công đạt khoảng 95%. Đối với các dự án PPP, tỷ lệ hoàn thành công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng và di dời hạ tầng kỹ thuật đạt khoảng 80,7%.

Mặc dù đạt kết quả tích cực, tiến độ một số dự án có sự tham gia của nhà đầu tư tư nhân vẫn chưa đáp ứng yêu cầu. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ những vướng mắc về thủ tục pháp lý, nhất là các dự án PPP có phương án thanh toán bằng quỹ đất kết hợp ngân sách.

Toàn cảnh phiên họp.

Theo đại diện Sở Xây dựng, các dự án này cần làm rõ phương thức, thời điểm giao đất và phương pháp xác định giá đất để xây dựng phương án tài chính. Đây là cơ sở phục vụ việc phê duyệt dự án đầu tư, dự toán và ký kết hợp đồng. Vì vậy, một số dự án dù đã khởi công vẫn phải tiếp tục hoàn thiện thủ tục để triển khai các bước tiếp theo theo đúng quy định.

Áp lực về nhân lực tư vấn cũng ảnh hưởng đến tiến độ chuẩn bị đầu tư. Nhiều dự án được triển khai đồng thời tại TP.HCM và các địa phương khác khiến nguồn nhân lực phục vụ lập dự án chịu sức ép lớn.

Một số hồ sơ phải chỉnh sửa nhiều lần, kéo dài thời gian hoàn thiện. Với các dự án đặc thù như đường sắt, thành phố cần tham khảo thêm đơn giá, thiết bị và kinh nghiệm quốc tế để có cơ sở đánh giá phù hợp.

Để xử lý những khó khăn trên, Sở Xây dựng đang phối hợp với các đơn vị liên quan rà soát, vận dụng những cơ chế pháp lý mới nhằm rút ngắn thời gian chuẩn bị và triển khai dự án.

Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được phát biểu.

Đối với các công trình lớn, quan trọng, một số quy trình rút gọn, xử lý cấp bách và thực hiện đồng thời các bước có thể được áp dụng theo quy định. Nhà đầu tư cũng được trao thêm quyền trong tổ chức thiết kế, lập dự toán và triển khai một số công việc.

Đặc biệt, việc tách công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng để thực hiện trước được kỳ vọng giúp rút ngắn thời gian chuẩn bị dự án. Sở Xây dựng đang rà soát, tham mưu danh mục các dự án lớn, quan trọng để trình cấp có thẩm quyền xem xét áp dụng cơ chế phù hợp.

Bên cạnh thủ tục và mặt bằng, bảo đảm nguồn cung vật liệu xây dựng, nhất là cát và đá, cũng là yêu cầu cấp thiết. Thành phố đang triển khai các giải pháp điều phối nguồn cung, kiểm soát biến động giá, đồng thời nghiên cứu sử dụng vật liệu thay thế, vật liệu xanh và áp dụng các giải pháp kỹ thuật, tiêu chuẩn mới nhằm nâng cao hiệu quả đầu tư.

Số hóa quản lý dự án, tăng nguồn cung nhà ở xã hội

Cùng với việc tháo gỡ các điểm nghẽn trong triển khai dự án, TP.HCM định hướng đổi mới phương thức quản lý theo hướng số hóa.

Việc xây dựng cơ sở dữ liệu công trình và ứng dụng mô hình thông tin công trình (BIM) được kỳ vọng hỗ trợ theo dõi tiến độ, kiểm soát chi phí, chất lượng và nâng cao hiệu quả điều hành.

Theo kế hoạch, đến cuối năm 2026, Sở Xây dựng dự kiến hoàn tất phần mềm quản lý dự án dùng chung trên toàn thành phố. Hệ thống sẽ phục vụ công tác theo dõi, điều hành và nhận diện các điểm nghẽn trong quá trình triển khai dự án tại 168 đơn vị hành chính cấp xã.

Thông qua hệ thống quản lý tập trung, thành phố có thể kịp thời phát hiện những khâu chậm trễ, xác định nguyên nhân và đưa ra giải pháp xử lý phù hợp trong bối cảnh số lượng công trình, dự án ngày càng tăng.

Các đại biểu tham dự hội nghị.

Ngoài các dự án hạ tầng, phát triển nhà ở xã hội tiếp tục là nhiệm vụ trọng tâm. TP.HCM được giao chỉ tiêu phát triển 181.000 căn nhà ở xã hội đến năm 2030.

Trong năm 2026, thành phố tập trung thực hiện chỉ tiêu được giao, đồng thời chuẩn bị nguồn dự án để tạo chuyển biến về số lượng công trình khởi công trong giai đoạn 2027 – 2028.

Đáng chú ý, thành phố đã chấp thuận chủ trương đầu tư dự án nhà ở xã hội tại Hóc Môn với quy mô hơn 37.000 căn hộ. Dự án có lợi thế kết nối với các trục giao thông như Quốc lộ 22, đường Trường Chinh – Tham Lương, An Hạ và tuyến cao tốc TP.HCM – Mộc Bài, được kỳ vọng góp phần mở rộng không gian đô thị, bổ sung nguồn cung nhà ở và đáp ứng nhu cầu an cư của người dân.

Tuyến cao tốc TP.HCM – Mộc Bài.

Để đẩy nhanh tiến độ phát triển nhà ở xã hội, Sở Xây dựng đang tham mưu cơ chế rút gọn thủ tục đầu tư, các chính sách khuyến khích và ưu đãi đối với nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê. Những cơ chế này dự kiến được ban hành trong tháng 12/2026, làm cơ sở triển khai từ năm 2027.

Thành phố cũng nghiên cứu cơ chế lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án nhà ở xã hội trên quỹ đất do Nhà nước quản lý, qua đó huy động thêm nguồn lực và thúc đẩy tiến độ triển khai.

Việc tháo gỡ đồng bộ các vướng mắc về pháp lý, giải phóng mặt bằng, nguồn nhân lực, vật liệu xây dựng và cơ chế đầu tư được xác định là điều kiện quan trọng để đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn và tạo động lực cho mục tiêu tăng trưởng kinh tế của TP.HCM.