Rà soát sửa đổi quy định đấu giá tài sản

Đại biểu Quốc hội Tạ Thị Yên phát biểu ý kiến tại phiên thảo luận.

Đại biểu cơ bản thống nhất với sự cần thiết sửa đổi Luật, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu khắc phục tình trạng thông đồng, dìm giá, trả giá cao rồi bỏ cọc để trục lợi, nhất là trong đấu giá quyền sử dụng đất, tài sản công và quyền khai thác khoáng sản.

Không có giá trả hợp lệ, nên tổ chức lại cuộc đấu giá

Dự thảo Luật quy định, người tham dự phiên đấu giá được coi là đã đồng ý trả giá ít nhất bằng giá khởi điểm; trường hợp không có người trả giá hoặc tất cả giá trả đều không hợp lệ thì đấu giá viên tổ chức bốc thăm để chọn người trúng đấu giá với giá bằng giá khởi điểm. Người từ chối bốc thăm lại được coi là rút lại giá đã trả.

Theo đại biểu, quy định này chưa hợp lý vì việc đăng ký tham gia, đến dự phiên đấu giá và thực hiện hành vi trả giá là ba việc khác nhau. Một người đến dự phiên đấu giá không có nghĩa là họ đã trả giá.

“Nếu pháp luật mặc nhiên coi việc đến dự là đã trả giá bằng giá khởi điểm, sau đó trong trường hợp không ai trả giá lại bốc thăm để xác định một người trúng đấu giá, thì theo tôi đã đi khá xa so với bản chất của đấu giá”, đại biểu khẳng định.

Đại biểu Tạ Thị Yên cho biết, người từ chối bốc thăm còn có thể không được nhận lại tiền đặt trước theo quy định tại Điều 29 dự thảo Luật, dù trên thực tế chưa từng trả giá. Do đó, đại biểu đề nghị chỉ khi người tham gia thực hiện hành vi trả giá hợp lệ mới hình thành giá trả. Nếu không có bất kỳ giá trả hợp lệ nào, nên xác định cuộc đấu giá không thành và tổ chức lại, thay vì dùng bốc thăm để tạo ra người trúng đấu giá.

Tăng tiền đặt trước cần có căn cứ thực tiễn

Đại biểu đồng tình phải có giải pháp mạnh để ngăn chặn tình trạng trả giá cao rồi bỏ cọc, nhưng đề nghị cân nhắc kỹ mức từ 20% đến 50% đối với đấu giá quyền sử dụng đất ở cho cá nhân.

Theo đại biểu, mức đặt trước quá cao có thể khiến người thực sự có nhu cầu mua đất để ở, dù có khả năng tài chính nhưng không sẵn lượng tiền mặt lớn, khó tham gia đấu giá, qua đó làm giảm tính cạnh tranh.

Đại biểu đề nghị Chính phủ làm rõ cơ sở thực tiễn của việc nâng mức tối thiểu lên 20%, đánh giá tình trạng bỏ cọc và tác động đến số lượng người tham gia. Đồng thời, cần nghiên cứu cơ chế cấm tham gia đấu giá đối với người trúng đấu giá cố tình không thực hiện nghĩa vụ tài chính, thay vì chỉ tăng tiền đặt trước đối với tất cả mọi người.

Quang cảnh phiên thảo luận.

Lựa chọn tổ chức đấu giá phải khách quan, công bằng

Đối với việc lựa chọn tổ chức hành nghề đấu giá tại Điều 21, đại biểu thống nhất cần đơn giản hóa thủ tục đối với tài sản có giá trị thấp, nhưng đề nghị Luật quy định rõ ngưỡng giá trị, điều kiện và nguyên tắc áp dụng cơ chế chỉ định.

Theo đại biểu, nếu thiếu tiêu chí cụ thể, việc đơn giản hóa thủ tục có thể làm phát sinh khoảng tùy nghi, ảnh hưởng đến tính khách quan trong lựa chọn tổ chức đấu giá. Có thể nghiên cứu cơ chế lựa chọn luân phiên, lựa chọn ngẫu nhiên trên hệ thống điện tử hoặc phương thức khách quan khác.

Phó Chủ nhiệm Thường trực Ủy ban Công tác đại biểu Tạ Thị Yên nhấn mạnh, siết chặt để chống tiêu cực là cần thiết, nhưng mỗi biện pháp siết phải đúng đối tượng và đúng hành vi cần xử lý. Người trả giá cao nhằm trục lợi rồi bỏ cọc phải bị xử lý nghiêm; tổ chức, cá nhân thông đồng, dìm giá phải bị kiểm soát; nhưng người tham gia đấu giá bình thường thì cần được tạo điều kiện để tham gia công khai, bình đẳng và không phải chịu thêm những rào cản không cần thiết.