Quy hoạch Hồ Ba Bể gắn bảo tồn di sản với sinh kế người dân

Đoàn công tác khảo sát khu vực thác Đầu Đẳng.

Tham gia Đoàn công tác có các đồng chí: Nguyễn Thế Mạnh, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh; Dương Văn Lượng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh; đại diện Cục Di sản văn hóa (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch); lãnh đạo các sở, ngành và địa phương liên quan.

Vẻ đẹp thác Đầu Đẳng.

Theo quy hoạch được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, Hồ Ba Bể được định hướng bảo tồn các giá trị cảnh quan, địa chất, hệ sinh thái và văn hóa bản địa, gắn với phát triển du lịch bền vững; phấn đấu trở thành khu du lịch quốc gia trước năm 2030, là trung tâm du lịch trọng điểm của vùng trung du và miền núi Bắc Bộ.

Các đồng chí lãnh đạo cùng Đoàn công tác đi thuyền khảo sát động Puông trên sông Năng.

Tuy nhiên, qua rà soát 19 phân khu chức năng, nhiều khu vực có dân cư, đất ở và đất sản xuất ổn định, gắn với sinh kế lâu đời. Trong khi đó, quy hoạch hiện hành định hướng di dời, tái định cư một số hộ dân để bảo vệ cảnh quan, nguồn nước hoặc tạo quỹ đất dịch vụ. Vì vậy, việc điều chỉnh cần xác định rõ phạm vi bảo vệ di tích và yêu cầu quản lý đối với từng khu vực, bảo đảm hài hòa giữa bảo tồn và đời sống người dân.

Trên cơ sở nhiệm vụ được tỉnh giao, Ban Quản lý Dự án đầu tư xây dựng các công trình Dân dụng và Công nghiệp tỉnh đề xuất xem xét điều chỉnh 14 phân khu, nghiên cứu đưa đất ở và khu dân cư ổn định không có yếu tố trực tiếp cần bảo vệ ra khỏi phạm vi bảo vệ di tích.

Tại Bản Cám, Cốc Tộc, Pác Ngòi, ưu tiên chỉnh trang, bảo tồn kiến trúc truyền thống và nâng cấp hạ tầng. Các khu vực dọc sông Năng, sông Lèng, suối Cốc Tộc và Bó Lù cần phân định rõ hành lang bảo vệ nguồn nước, cảnh quan; chỉ di dời những hộ thực sự cần thiết, gắn với phương án tái định cư và ổn định sinh kế.

Bốn phân khu gồm động Puông, Ao Tiên, phía Đông hồ Pé Lầm và đảo An Mạ được đề xuất cơ bản giữ định hướng bảo tồn, hạn chế can thiệp. Riêng động Hua Mạ được đề xuất phát triển thành điểm đón tiếp đầu tiên trong chuỗi kết nối các di tích thuộc Danh lam thắng cảnh Hồ Ba Bể.

Đoàn công tác thắp hương tại đền An Mạ.

Qua khảo sát, Thứ trưởng Hoàng Đạo Cương và Đoàn công tác Cục Di sản văn hóa cơ bản nhất trí với định hướng, đề xuất hoàn thiện quy hoạch. Đoàn nhấn mạnh, việc điều chỉnh phải dựa trên căn cứ khoa học và thực tiễn, nhận diện đầy đủ giá trị di sản; phân định rõ không gian bảo tồn, khu dân cư và khu dịch vụ; đánh giá tác động đến cảnh quan, hệ sinh thái và văn hóa. Phát triển du lịch phải gắn với gìn giữ giá trị nguyên bản và bảo đảm sự gắn bó của cộng đồng với di sản.

Thành viên Đoàn công tác khảo sát trên Hồ Ba Bể.

Trao đổi tại buổi làm việc, đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Trịnh Xuân Trường và đồng chí Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thế Mạnh khẳng định, bảo tồn thiên nhiên, gìn giữ bản sắc văn hóa và nâng cao đời sống người dân là định hướng xuyên suốt trong phát huy giá trị Hồ Ba Bể.

Quang cảnh buổi làm việc.

Đại biểu trao đổi tại buổi làm việc.

Theo đó, tỉnh định hướng lấy Hồ Ba Bể làm hạt nhân kết nối các không gian du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, khám phá thiên nhiên, trải nghiệm cộng đồng và du lịch nông nghiệp gắn với sản phẩm OCOP.

Việc hoàn thiện quy hoạch còn nhằm khắc phục những hạn chế về giao thông, cảnh quan, môi trường, tăng cường liên kết tour, tuyến, nâng cao sức hấp dẫn của điểm đến và tạo sinh kế cho người dân.

Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy và đồng chí Chủ tịch UBND tỉnh tại buổi làm việc với Đoàn công tác của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.

Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy yêu cầu các sở, ngành, địa phương tiếp thu ý kiến của Đoàn công tác, tiếp tục rà soát từng phân khu, làm rõ vướng mắc và hoàn thiện giải pháp. 

Trong đó, cần ưu tiên ổn định dân cư, chỉnh trang bản làng, bảo đảm quyền lợi và sinh kế của người dân; cân nhắc kỹ việc di dời. Quy hoạch phải tạo điều kiện thu hút nhà đầu tư có năng lực, phát huy vai trò của cộng đồng trong bảo tồn, phát triển du lịch và hưởng lợi từ di sản, từng bước đưa Hồ Ba Bể trở thành điểm đến hấp dẫn, mang bản sắc riêng của vùng trung du và miền núi Bắc Bộ.