Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành nội dung phiên họp. Ảnh: Phạm Thắng
Cơ bản hoàn thành nối thông tuyến từ Pác Bó đến Đất Mũi
Trình bày Tờ trình, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh nêu rõ, với sự quan tâm đặc biệt của Đảng, Quốc hội, Chính phủ và sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, sau hơn 20 năm triển khai dự án đường Hồ Chí Minh đã đạt được những thành tựu to lớn, đã hoàn thành cơ bản các mục tiêu của các Nghị quyết số 38/2004/QH11 ngày 03/12/2004, Nghị quyết số 66/2013/QH13 ngày 29/11/2013, Nghị quyết số 63/2022/QH15 ngày 16/6/2022, Nghị quyết số 265/2025/QH15 ngày 11/12/2025 của Quốc hội.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành nội dung phiên họp. Ảnh: Phạm Thắng
Theo đó, dự án đã cơ bản hoàn thành nối thông tuyến từ Pác Bó (Cao Bằng) đến Đất Mũi (Cà Mau) quy mô tối thiểu 2 làn xe, góp phần hoàn thành mục tiêu chiến lược của đất nước là hoàn thành 5.000 km đường bộ cao tốc vào năm 2030.
Bộ trưởng nhấn mạnh, dự án là mạch máu giao thông phía Tây, gắn kết chặt chẽ ba miền Bắc – Trung – Nam, đã chia sẻ áp lực, giảm tải hiệu quả cho Quốc lộ 1, kết nối đồng bộ với hệ thống đường ngang, cửa khẩu và cảng biển để đáp ứng mạnh mẽ xu thế hội nhập quốc tế góp phần hình thành hệ thống cơ sở hạ tầng để khai thác hiệu quả tiềm năng đất đai, tài nguyên phía Tây Tổ quốc. Qua đó, thúc đẩy chuyển dịch mạnh mẽ cơ cấu kinh tế, phân bổ lại dân cư và lực lượng lao động, đóng góp trực tiếp vào công cuộc xóa đói giảm nghèo cho đồng bào các dân tộc vùng sâu, vùng xa, vùng căn cứ cách mạng, góp phần bảo đảm phòng thủ biên giới, ổn định chính trị, giữ vững an ninh, quốc phòng của đất nước.
Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh trình bày Tờ trình. Ảnh: Phạm Thắng
Bởi vậy, Chính phủ kiến nghị Quốc hội xem xét, ban hành Nghị quyết về kết thúc việc thực hiện các mục tiêu tại Nghị quyết số 38/2004/QH11 và Nghị quyết số 66/2013/QH13 về chủ trương đầu tư xây dựng đường Hồ Chí Minh gồm các nội dung sau:
Kiến nghị Quốc hội thông qua Báo cáo tổng kết việc thực hiện Nghị quyết số 66/2013/QH13ngày 29/11/2013 của Quốc hội về điều chỉnh một số nội dung và giải pháp nhằm tiếp tục thực hiện có hiệu quả chủ trương đầu tư xây dựng đường Hồ Chí Minh.
Quốc hội giao Chính phủ khẩn trương hoàn thành thủ tục quyết toán các dự án thành phần đã đưa vào khai thác; chậm nhất đến hết năm 2027 hoàn thành toàn bộ công tác quyết toán và chính thức kết thúc dự án đường Hồ Chí Minh quy mô 2 làn xe.
Giao Chính phủ rà soát, cân đối sớm bố trí nguồn vốn để đầu tư đoạn Cổ Tiết – Yên Bài; triển khai các đoạn tuyến trên đường Hồ Chí Minh theo quy hoạch, phù hợp nhu cầu vận tải, khả năng cân đối nguồn lực và hiệu quả đầu tư.
Quốc hội giao Chính phủ chỉ đạo Bộ Xây dựng phối hợp với các bộ, ngành, địa phương, nhà đầu tư và doanh nghiệp dự án đẩy nhanh tiến độ tháo gỡ vướng mắc tại một số dự án BOT giao thông (trong đó bao gồm các dự án BOT trên đường Hồ Chí Minh), bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, nhà đầu tư và người dân.
Lượng hóa chi phí phát sinh do chậm tiến độ và nhu cầu vốn bảo trì định kỳ
Báo cáo thẩm tra do Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải trình bày và nêu rõ, Ủy ban cơ bản tán thành với sự cần thiết ban hành Nghị quyết nhằm chính thức kết thúc giai đoạn nối thông tuyến quy mô 2 làn xe, tạo căn cứ pháp lý chuyển tiếp sang giai đoạn đầu tư nâng cấp, mở rộng theo Quy hoạch mạng lưới đường bộ thời kỳ 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải trình bày Báo cáo thẩm tra. Ảnh Phạm Thắng
Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường nêu rõ, sau hơn 20 năm triển khai, dự án đường Hồ Chí Minh (tổng chiều dài 3.183 km) dự kiến đến hết năm 2026 cơ bản hoàn thành mục tiêu nối thông toàn tuyến từ Pác Bó (Cao Bằng) đến Đất Mũi (Cà Mau) quy mô tối thiểu 2 làn xe trên cơ sở tận dụng Quốc lộ 32 và Quốc lộ 21 (đã hoàn thành 2.488/2.744 km, đang thi công 3 dự án dài 168,5 km, tận dụng Quốc lộ 32 và Quốc lộ 21 dài 87,5 km; đã và đang nâng cấp 777,5 km đạt chuẩn cao tốc).
Công trình đã phá vỡ thế độc đạo, hình thành trục giao thông xuyên Việt thứ hai ở phía Tây Tổ quốc, gắn với 8 làng thanh niên lập nghiệp và kết nối các cửa khẩu quốc tế, đóng góp quan trọng vào việc xóa đói giảm nghèo vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, giữ vững quốc phòng, an ninh và chủ quyền biên giới quốc gia.
Tuy nhiên, việc triển khai dự án còn một số tồn tại, hạn chế là, tiến độ nối thông toàn tuyến chậm khoảng 6 năm so với mục tiêu năm 2020 tại Nghị quyết số 66/2013/QH13 (phải điều chỉnh qua Nghị quyết số 63/2022/QH15 và Nghị quyết số 265/2025/QH15).
Các đại biểu tham dự phiên họp. Ảnh: Phạm Thắng
Đáng lưu ý, mốc hoàn thành cuối năm 2026 vẫn là dự kiến; riêng đoạn Rạch Sỏi – Bến Nhất, Gò Quao – Vĩnh Thuận lùi thời gian đưa vào khai thác sang quý I/2027.
Công tác giải phóng mặt bằng, tái định cư tại một số địa phương kéo dài; vốn bảo trì còn hạn chế trước diễn biến phức tạp của thiên tai, sạt lở; Báo cáo số 769/BC-CP chưa lượng hóa chi phí phát sinh do chậm tiến độ, chưa cá thể hóa trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị cụ thể và kết quả xử lý.
Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường nhận thấy có đủ cơ sở để trình Quốc hội xem xét, quyết định việc kết thúc thực hiện các mục tiêu đề ra tại Nghị quyết số 38/2004/QH11 và Nghị quyết số 66/2013/QH13.
Đồng thời, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường đề nghị Chính phủ tiếp thu, hoàn thiện hồ sơ và dự thảo Nghị quyết. Theo đó, rà soát, thống nhất toàn bộ số liệu hồ sơ (tổng mức đầu tư, tiến độ, giải ngân), lập bảng cân đối nguồn vốn chi tiết từng dự án thành phần và báo cáo phương án xử lý vốn năm 2026 chưa giải ngân hết; bổ sung số liệu quyết toán giải phóng mặt bằng, kết quả thực hiện kiến nghị thanh tra, kiểm toán.
Đồng thời, khắc phục triệt để theo yêu cầu trong các kết luận của Thanh tra Chính phủ, Kiểm toán Nhà nước và yêu cầu tại các Nghị quyết của Quốc hội đã ban hành có liên quan đến dự án đường Hồ Chí Minh đến thời điểm quyết toán dự án theo đúng quy định của pháp luật; lượng hóa chi phí phát sinh do chậm tiến độ và nhu cầu vốn bảo trì định kỳ.
Các đại biểu tham dự phiên họp. Ảnh: Phạm Thắng
Chỉnh lý Điều 1 và Điều 2 của dự thảo Nghị quyết theo hướng ghi nhận kết quả nối thông thực tế, làm rõ phạm vi kết thúc dự án quy mô 2 làn xe, lược bỏ khoản 2 Điều 1; yêu cầu hoàn thiện thủ tục quyết định chủ trương đầu tư đoạn Cổ Tiết – Yên Bài theo Luật Đầu tư công trong Kế hoạch đầu tư công trung hạn 2026 – 2030.
Bảo đảm tiến độ thông xe trong năm 2026 đối với 3 đoạn đang thi công (đặc biệt là đoạn Rạch Sỏi – Bến Nhất, Gò Quao – Vĩnh Thuận khai thác quý I/2027), kiểm soát chặt chẽ quan trắc lún, tuyệt đối không dỡ tải sớm khi chưa đạt độ cố kết thiết kế.
Xử lý dứt điểm vướng mắc tại các trạm thu phí BOT theo Luật số 90/2025/QH15 và Nghị định số 122/2026/NĐ-CP; giải quyết triệt để vướng mắc bồi thường, tái định cư, ổn định sinh kế lâu dài cho người dân, nhất là đồng bào DTTS (lồng ghép Nghị quyết số 46/2026/QH16).
Bổ sung chế độ báo cáo Quốc hội về kết quả nối thông, quyết toán và xử lý BOT tại kỳ họp cuối năm 2027.
Leave a Reply