Đề xuất khung kiểm định riêng cho công trình năng lượng ngoài khơi
Tại dự thảo Bộ luật Hàng hải và Đường thủy Việt Nam đang được Bộ Xây dựng lấy ý kiến, một nội dung đáng chú ý là bổ sung quy định về kiểm định, chứng nhận an toàn kỹ thuật đối với các công trình năng lượng tái tạo trên biển, nhằm kiểm soát rủi ro và bảo đảm an toàn trong quá trình xây dựng, khai thác.
Các công trình năng lượng tái tạo trên biển có thể tác động tới tới con người, hoạt động hàng hải, môi trường và các công trình khác trên biển nếu có sự cố, nên cần quy định về kiểm định (ảnh minh hoạ).
Theo dự thảo, công trình năng lượng tái tạo trên biển là công trình được xây dựng, lắp đặt tại vùng biển Việt Nam để khai thác các nguồn năng lượng tái tạo từ môi trường biển phục vụ sản xuất năng lượng. Các loại công trình thuộc phạm vi điều chỉnh gồm điện gió, điện sóng và điện thủy triều.
Những công trình này phải được kiểm định, chứng nhận an toàn kỹ thuật theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia và tiêu chuẩn được công bố. Nội dung kiểm định bao gồm kết cấu, hệ thống neo, hệ thống định vị, các bộ phận chịu lực, cùng thiết bị và hệ thống bảo đảm an toàn cho người và công trình.
Việc kiểm định, chứng nhận an toàn kỹ thuật không thay thế các thủ tục kiểm tra, nghiệm thu, chứng nhận và cấp phép theo pháp luật về điện lực, xây dựng, phòng cháy, chữa cháy, bảo vệ môi trường và các quy định pháp luật liên quan khác. Bộ trưởng Bộ Xây dựng sẽ quy định chi tiết đối tượng, nội dung kiểm định và chứng nhận đối với các công trình này.
Kiểm soát rủi ro ngoài khơi, tính toán chi phí tuân thủ
Theo cơ quan soạn thảo, công trình năng lượng tái tạo trên biển chịu tác động trực tiếp của sóng, gió, dòng chảy, bão và các điều kiện khắc nghiệt của môi trường biển. Sự cố tại những công trình này không chỉ ảnh hưởng đến con người mà còn có thể gây gián đoạn hoạt động hàng hải, tác động đến môi trường và các công trình khác trên biển.
Trong khi đó, định hướng phát triển điện gió ngoài khơi đặt ra yêu cầu sớm hình thành khung quản lý kỹ thuật phù hợp. Tài liệu chuyên đề của dự thảo nêu mục tiêu phát triển các dự án điện gió ngoài khơi đạt 6-10 GW vào năm 2030.
Việc bổ sung quy định kiểm định, chứng nhận được kỳ vọng tạo cơ sở pháp lý để kiểm soát các yếu tố kỹ thuật đặc thù như kết cấu, hệ thống neo, định vị, bộ phận chịu lực, thiết bị an toàn và hệ thống phòng ngừa ô nhiễm. Qua đó, tăng khả năng phòng ngừa sự cố, bảo đảm an toàn cho người và phương tiện, hạn chế nguy cơ gây ô nhiễm môi trường biển.
Quy định cũng giúp xác định rõ hơn yêu cầu kỹ thuật đối với chủ đầu tư trong quá trình thiết kế, thi công và khai thác công trình ngoài khơi, đồng thời bảo đảm sự phối hợp với các thủ tục quản lý chuyên ngành hiện hành.
Theo đánh giá của cơ quan soạn thảo, chi phí tuân thủ chủ yếu thuộc về chủ đầu tư, bao gồm chi phí khảo sát, thẩm tra, kiểm định, thử nghiệm và chứng nhận an toàn kỹ thuật.
Tuy nhiên, hiện chưa có đủ dữ liệu về số lượng dự án, quy mô công trình và đơn giá dịch vụ để lượng hóa tổng chi phí. Mức chi cũng có thể khác biệt đáng kể giữa các dự án điện gió móng cố định, công trình nổi và những loại hình năng lượng tái tạo khác trên biển. Vì vậy, việc xác định một mức chi phí bình quân ngay ở cấp Bộ luật chưa phù hợp.
Để giảm gánh nặng tuân thủ, văn bản quy định chi tiết cần xây dựng nguyên tắc công nhận, sử dụng lại các kết quả đánh giá phù hợp đã có, tránh kiểm tra lặp lại cùng một nội dung kỹ thuật.
Bên cạnh đó, quá trình triển khai đòi hỏi đội ngũ chuyên môn có năng lực thẩm định yêu cầu kỹ thuật, quản lý hoạt động của các tổ chức kiểm định và xử lý những vấn đề đặc thù của công trình ngoài khơi. Một phương án được đặt ra là tổ chức đầu mối chuyên môn tại cơ quan quản lý nhà nước, kết hợp huy động các tổ chức đăng kiểm, kiểm định đủ năng lực, thay vì thành lập cơ quan mới.
Leave a Reply