Để có ‘rừng trong phố’!

Với Hà Nội, câu chuyện ấy càng có ý nghĩa khi Thành phố đang phát triển mạnh mẽ, hàng loạt dự án, công trình lớn nhỏ được triển khai đặt ra những yêu cầu về nâng cao chất lượng môi trường, phát triển không gian xanh.

Những năm qua, Thành phố đã triển khai nhiều giải pháp bảo vệ môi trường, nâng cao chất lượng sống, trong đó đặc biệt chú trọng trồng, chăm sóc và bảo vệ cây xanh. Chương trình trồng 1 triệu cây xanh giai đoạn 2015-2020 đã hoàn thành trước hai năm và vượt mục tiêu đề ra.

Trong quá trình phát triển hạ tầng giao thông đô thị, cây xanh trên một số tuyến phố cũng được di dời để chăm sóc trước khi được trồng trở lại thay vì chặt hạ. Thành phố đồng thời chú trọng lựa chọn những loại cây phù hợp với điều kiện đô thị, có khả năng chống chịu tốt hơn trước thiên tai, giông lốc.

Đặc biệt, định hướng phát triển “rừng trong phố – phố trong rừng” đã nhiều lần được lãnh đạo Đảng, Nhà nước và Thành phố nhấn mạnh trong thời gian gần đây. Với tầm nhìn 100 năm và xa hơn, đây không chỉ là mong muốn gia tăng diện tích cây xanh, mà còn thể hiện tư duy phát triển đô thị hài hòa với thiên nhiên.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng gay gắt, thời tiết cực đoan diễn biến phức tạp, một Thủ đô xanh – sạch – đẹp phải được kiến tạo từ quy hoạch dài hạn đến từng không gian sống cụ thể.

Mới đây, UBND thành phố đã ban hành Quyết định số 143/2026/QĐ-UBND về việc ban hành quy định quản lý công viên, cây xanh, mặt nước trên địa bàn thành phố Hà Nội (có hiệu lực thi hành từ ngày 22-10-2026 và thay thế Quyết định số 03/2023/QĐ-UBND ngày 28-02-2023). Các quy định đặt ra yêu cầu cụ thể đối với việc trồng, chăm sóc, bảo vệ cây xanh cũng như quản lý hệ thống công viên, mặt nước.

Theo đó, việc trồng cây phải phù hợp với quy hoạch được duyệt, chủng loại và tiêu chuẩn kỹ thuật; bảo đảm yêu cầu về tổ chức không gian, kiến trúc, cảnh quan đô thị. Cây xanh cần phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng, mang bản sắc địa phương, bảo đảm an toàn cho người và phương tiện tham gia giao thông, không gây ảnh hưởng đến các công trình ngầm, công trình trên mặt đất và trên không…

Thành phố cũng khuyến khích xã hội hóa, tạo điều kiện để các tổ chức, cá nhân tham gia đầu tư, trồng, chăm sóc, ươm và bảo vệ cây xanh công cộng; khuyến khích phát triển mảng xanh trong khuôn viên cơ quan, nhà ở, trên mái và mặt đứng công trình, tại những không gian phù hợp với quy hoạch, thiết kế đô thị.

Bên cạnh đó, Thành phố nghiêm cấm các hành vi tự ý chặt hạ, dịch chuyển cây, chặt cành, đào gốc, chặt rễ khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép. Những hành vi như đục khoét, đóng đinh vào thân cây, lột vỏ cây; đổ rác, chất độc hại, vật liệu xây dựng vào gốc; đốt gốc, xây bục, bệ quanh gốc cây cũng bị nghiêm cấm. Việc treo, gắn biển quảng cáo, biển hiệu, giăng dây hoặc đèn trang trí lên cây khi chưa được cho phép, gây ảnh hưởng đến sự sinh trưởng, phát triển của cây, cũng không thể xem là… chuyện nhỏ.

Trên thực tế, những hành vi ấy vẫn có thể bắt gặp trên nhiều tuyến phố. Không ít người coi việc trang trí cây xanh theo ý thích là điều bình thường. Tình trạng quấn đèn LED quanh thân cây, treo bóng đèn trên tán lá vẫn xuất hiện ở nhiều nơi, kể cả tại những khu đô thị mới, hiện đại…

Một đô thị xanh chỉ có thể được tạo nên bằng cách con người ứng xử với từng gốc cây, tán lá trong không gian công cộng. Một hành vi nhỏ, nếu diễn ra ở nhiều nơi, có thể gây những tác động không nhỏ. Ngược lại, những việc làm giản dị như không xâm hại cây, không đổ chất thải vào gốc, chủ động chăm sóc cây trong khuôn viên gia đình, cơ quan hay nhắc nhở nhau bảo vệ không gian xanh đều góp phần làm nên một môi trường sống tốt hơn.

Để có “rừng trong phố – phố trong rừng” là một hành trình dài, đòi hỏi tầm nhìn xa và sự chung tay của cả hệ thống chính trị, doanh nghiệp và người dân. Nhưng hành trình ấy không phải chuyện của ngày mai mà phải bắt đầu ngay từ hôm nay, từ cách Thành phố quy hoạch một con đường, lựa chọn một loại cây, bảo vệ một hàng cây; từ cách mỗi người ứng xử với cây xanh quanh mình.

Bởi một thành phố xanh không chỉ là nơi có nhiều cây, mà còn là nơi cây được sống, được chăm sóc và được bảo vệ. Khi màu xanh trở thành một phần không thể thiếu trong tư duy phát triển và nếp sống cộng đồng, “rừng trong phố” mới thực sự hiện hữu, góp phần làm nên một Thủ đô đáng sống cho hôm nay và các thế hệ mai sau.