Chung sức nối dài thành tựu xây dựng nông thôn mới

Từ hiến đất mở đường, góp kinh phí, ngày công đến chung tay chỉnh trang cảnh quan, bảo vệ môi trường, phong trào chung sức xây dựng nông thôn mới đang tiếp tục lan tỏa ở nhiều địa phương của Hà Nội, tạo nên những đổi thay thiết thực từ mỗi thôn, xóm.

Các hộ dân tại xã Phúc Thọ tháo dỡ công trình, hiến đất để mở rộng ngõ xóm. Ảnh: Mai Nguyễn

Điểm sáng từ Phúc Thọ

Những ngày đầu tháng 10-2026, tại xóm Chùa 2, khu vực Thuần Mỹ, thôn Trạch Mỹ Lộc, xã Phúc Thọ, 5 hộ dân đã tự nguyện hiến 42m² đất thổ cư để mở rộng ngõ xóm. Trong đó, gia đình ông Cao Văn Nhương và ông Cao Văn Chấn mỗi hộ hiến 15m²; bà Nguyễn Thị Bắc hiến 5m², ông Khuất Duy Tuần 3m² và ông Khuất Duy Cảnh 2m².

Cùng với hiến đất, người dân còn chung tay hỗ trợ các gia đình có đất hiến. Xóm đã xã hội hóa, huy động 120 triệu đồng để xây dựng, gia cố lại tường bao và các công trình phụ trợ các hộ trên. Từ tháng 7-2026 đến nay, riêng thôn Trạch Mỹ Lộc đã có 44 hộ hiến đất, với tổng diện tích 332m²; kinh phí xã hội hóa huy động được đạt 557 triệu đồng.

Bí thư Chi bộ thôn Trạch Mỹ Lộc Đỗ Thị Oanh cho biết, trước khi mở rộng, một số tuyến ngõ trong khu dân cư chỉ rộng hơn 2m, lại có những đoạn thắt “nút cổ chai”, khiến việc đi lại của người dân gặp nhiều khó khăn. Xác định đây là điểm nghẽn cần tháo gỡ, cấp ủy, chính quyền và các đoàn thể đã trực tiếp tuyên truyền, vận động các hộ dân trong khu vực cùng tham gia.

Theo bà Đỗ Thị Oanh, điều quan trọng để tạo sự đồng thuận là cán bộ, đảng viên phải gương mẫu, đi trước; quá trình vận động phải kiên trì, công khai, minh bạch. Khi người dân hiểu rõ lợi ích của việc mở đường và thấy được trách nhiệm, quyền lợi của mình, việc khó dần trở nên thuận lợi. Từ tháng 7-2026 đến nay, tại khu vực Trạch Mỹ Lộc đã có 4 ngõ triển khai hiến đất mở đường. Đáng chú ý, không chỉ những nơi có dự án đầu tư thảm đường, một số khu vực chưa có dự án nhưng người dân vẫn chủ động hiến đất với mong muốn cải thiện giao thông, chỉnh trang khu dân cư.

Trước đó, từ năm 2025, phong trào đã tạo dấu ấn tại thôn Bướm và thôn Trung Nam Lộc, nay là thôn Thọ Lộc và Bách Lộc. Người dân không chỉ hiến đất mà còn đóng góp kinh phí, ngày công tháo dỡ, xây dựng lại tường bao, công trình phụ trợ cho các hộ hiến đất, qua đó góp phần mở rộng đường giao thông và làm thay đổi diện mạo làng quê.

Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã Phúc Thọ Lê Thị Kim Phương cho biết, từ những kết quả bước đầu, địa phương tiếp tục tuyên truyền, vận động để phong trào được nhân rộng. Chỉ tính từ đầu năm 2026 đến nay, phong trào hiến đất mở rộng đường giao thông đã có trên 168 hộ dân tham gia, với tổng diện tích khoảng hơn 1.638m² đất ở và đất nông nghiệp.

Từ phong trào ở xã Phúc Thọ có thể thấy, khi người dân thực sự trở thành chủ thể của quá trình xây dựng nông thôn mới, nhiều “nút thắt” về hạ tầng có thể được tháo gỡ bằng chính sức dân. Quan trọng hơn, qua mỗi công trình, tinh thần cộng đồng và trách nhiệm với quê hương tiếp tục được bồi đắp.

Nối dài những thành quả

Tinh thần chung sức ấy không chỉ thể hiện ở việc hiến đất mở đường mà còn được cụ thể hóa bằng nhiều cách làm phù hợp với điều kiện từng địa phương. Tại xã Bát Tràng, thay vì hiến đất mở rộng đường, người dân lại chung tay làm đẹp những không gian công cộng sau đầu tư.

Theo Chủ tịch Hội Nông dân xã Bát Tràng Trần Thị Hải, trong giai đoạn 2021-2025, khu vực Văn Đức được đầu tư cải tạo, kè 6 ao, hồ, gồm 2 ao tại thôn Trung Quan và 4 ao, hồ tại thôn Chử Xá, với tổng vốn đầu tư khoảng 133,7 tỷ đồng.

Các công trình được đầu tư đồng bộ với lan can, điện chiếu sáng, sân chơi ven hồ, tạo không gian để người dân vui chơi, tập luyện thể thao và tổ chức các hoạt động cộng đồng. Sau khi công trình hoàn thành, người dân tiếp tục đóng góp bằng việc ủng hộ ghế đá đặt quanh ao, hồ. Các hộ có nghề trồng hoa, cây cảnh góp cây giống, đưa hoa đến trồng tại các khu vực công cộng. Định kỳ, các hội, đoàn thể và người dân cùng tổng vệ sinh, làm cỏ, chăm sóc cây xanh.

Vào những dịp lễ, Tết, các chi hội tiếp tục vận động hội viên chỉnh trang, cắt tỉa hoa, cây cảnh. Nhờ đó, những ao, hồ sau cải tạo không chỉ là công trình hạ tầng mà trở thành không gian sinh hoạt chung được người dân gìn giữ.

Tại xã Hát Môn, câu chuyện hiến đất mở đường đã tạo nên sự thay đổi rõ nét ở khu vực ven dòng Hát Giang. Sự thay đổi bắt đầu từ khi dự án kè sông được triển khai vào khoảng năm 2023. Nhận thấy cơ hội hình thành tuyến giao thông mới, các gia đình ven sông đã đề xuất được hiến đất mở đường.

Bà Công Thị Minh (ở xã Hát Môn) cho biết, ngõ có 36 hộ đã hiến rộng 3m kéo dài khoảng 800m. Tuyến đường hoàn thành đã tạo thuận lợi cho người dân đi lại, chăm sóc vườn, vận chuyển vật tư sản xuất; đồng thời kết nối khu vực chợ với xã Liên Minh và các tuyến giao thông chính của xã Hát Môn.

Theo Văn phòng Điều phối các Chương trình mục tiêu quốc gia thành phố Hà Nội, trước khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, toàn thành phố có 382/382 xã đạt chuẩn nông thôn mới, trong đó có 229 xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao và 109 xã đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu.

Hiện nay, thành phố còn 126 xã, phường trong đó có 75 xã tiếp tục xây dựng nông thôn mới theo bộ tiêu chí giai đoạn 2026-2030. Cùng với nguồn lực đầu tư của nhà nước, sự đồng thuận, chung sức của nhân dân sẽ tiếp tục là yếu tố quan trọng nối dài thành tựu xây dựng nông thôn mới để các vùng quê Hà Nội phát triển bền vững trong giai đoạn mới.