Category: Tin BĐS Việt Nam

Bộ Xây dựng vừa có văn bản gửi Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội, Đoàn đại biểu Quốc hội TPHCM để trả lời kiến nghị của cử tri thành phố gửi tới sau Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI.

Theo phản ánh của cử tri, hiện nay một số quy định liên quan đến cấp giấy phép xây dựng vẫn còn tình trạng chồng chéo giữa Luật Xây dựng, Luật Đất đai năm 2024, Luật Quy hoạch và các quy định pháp luật chuyên ngành khác.

Tình trạng này, theo cử tri, khiến thủ tục hành chính trở nên phức tạp, thời gian giải quyết hồ sơ kéo dài, gây khó khăn cho cả người dân và doanh nghiệp.

Nhiều trường hợp phải thực hiện thủ tục qua nhiều cơ quan, bổ sung hồ sơ nhiều lần hoặc chờ ý kiến của các cơ quan liên ngành. Điều này làm tăng chi phí, ảnh hưởng đến tiến độ đầu tư, xây dựng.

Từ đó, cử tri TPHCM kiến nghị Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan rà soát, sửa đổi và thống nhất các quy định pháp luật theo hướng đồng bộ, rõ ràng, giảm các thủ tục trung gian.

Đồng thời, cử tri đề nghị đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong giải quyết hồ sơ, qua đó tạo thuận lợi cho người dân, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh.

Thủ tục đề nghị cấp giấy phép xây dựng được quy định thực hiện trên môi trường điện tử, qua đó đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ. Ảnh: Hồng Khanh

Trả lời kiến nghị này, Bộ Xây dựng cho biết ngày 10/12/2025, Quốc hội đã thông qua Luật Xây dựng số 135/2025/QH15.

Để triển khai luật, Chính phủ đã ban hành các nghị định quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành, trong đó có Nghị định số 217/2026 và Nghị định số 212/2026.

Các nghị định này có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, đồng thời với thời điểm Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 có hiệu lực.

Theo Bộ Xây dựng, một trong những điểm đáng chú ý là Nghị định 217/2026 đã quy định cụ thể trình tự, nội dung xem xét cấp, điều chỉnh, cấp lại và gia hạn giấy phép xây dựng.

Đặc biệt, thủ tục đề nghị cấp giấy phép xây dựng được quy định thực hiện trên môi trường điện tử, qua đó đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ.

Bên cạnh đó, thẩm quyền và thời gian cấp giấy phép xây dựng cũng được quy định rõ ràng, nhằm tránh chồng chéo gây khó khăn cho người dân, doanh nghiệp.

Không chỉ quy định lại quy trình cấp phép, Bộ Xây dựng cho biết việc kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các hệ thống cũng là một giải pháp quan trọng để xử lý tình trạng thủ tục chồng chéo.

Theo đó, Nghị định số 212/2026 quy định dữ liệu quy hoạch đô thị và nông thôn là một phần của cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng.

Đồng thời, nghị định này cũng quy định việc chia sẻ dữ liệu đất đai phục vụ quản lý hoạt động đầu tư xây dựng.

“Do đó, việc kết nối đồng bộ đầy đủ dữ liệu trên hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia, hệ thống cơ sở dữ liệu chuyên ngành sẽ giúp đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong giải quyết hồ sơ, giảm bớt thủ tục trung gian nhằm tạo thuận lợi cho người dân, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh”, Bộ Xây dựng nhấn mạnh. 

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Đỗ Tâm Hiển phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp.

Theo dự thảo, hạn mức giao đất ở cho cá nhân được quy định theo từng khu vực; đồng thời xác định cụ thể hạn mức giao đất chưa sử dụng để sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản và làm muối. Đối với một số địa bàn thuộc khu vực Kon Tum (cũ), dự thảo quy định hạn mức riêng đối với đất trồng cây lâu năm, đất trồng cây hàng năm khác và đất rừng sản xuất là rừng trồng.

Dự thảo cũng quy định hạn mức công nhận đất ở đối với các trường hợp sử dụng đất qua từng thời kỳ; trong đó phân định rõ đối với đất được sử dụng trước và sau các mốc thời gian theo quy định của pháp luật đất đai. Đối với đất nông nghiệp do tự khai hoang, hạn mức được xác định theo từng loại đất và từng khu vực, có quy định cao hơn đối với một số địa bàn miền núi nhằm phù hợp với điều kiện sử dụng đất thực tế.

Đáng chú ý, dự thảo quy định hạn mức nhận chuyển quyền sử dụng đất nông nghiệp của cá nhân được xác định trên cơ sở hạn mức giao đất nông nghiệp đối với từng loại đất. Quy định này nhằm tạo điều kiện cho người dân tích tụ, tập trung đất đai để tổ chức sản xuất quy mô phù hợp, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp.

Bên cạnh đó, dự thảo làm rõ các loại giấy tờ được lập trước thời điểm pháp luật đất đai quy định như hồ sơ đo đạc, giải thửa, chứng từ thực hiện nghĩa vụ tài chính về đất đai, quyết định giao đất, cho thuê đất, bản án, quyết định của Tòa án và sổ đăng ký ruộng đất theo Chỉ thị 299/TTg. Đây là cơ sở để cơ quan có thẩm quyền xem xét, xác định nguồn gốc và quá trình sử dụng đất, phục vụ việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định.

Các đại biểu tham gia đóng góp ý kiến dự thảo.

Góp ý dự thảo, ông Phan Văn Hoàng, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Ngãi đề nghị, cơ quan soạn thảo cân nhắc kỹ quy định hạn mức đất ở phù hợp tại các khu vực có di tích, danh thắng, không gian văn hóa truyền thống và địa bàn có tiềm năng phát triển du lịch, bảo đảm hài hòa giữa nhu cầu sinh sống của người dân với yêu cầu bảo tồn cảnh quan, kiến trúc và phát triển du lịch.

Đối với đất chưa sử dụng đưa vào sử dụng, sở đề nghị ưu tiên hạn mức phù hợp cho các dự án nông nghiệp, lâm nghiệp, du lịch sinh thái, du lịch nông nghiệp tại các địa bàn vùng sâu, vùng xa như: Ba Tơ, Sơn Hà, Trà Bồng, góp phần chuyển đổi cơ cấu kinh tế gắn với bảo tồn văn hóa địa phương. Về các loại giấy tờ về quyền sử dụng đất có trước ngày 15/10/1993, sở đề nghị mở rộng, làm rõ cơ sở công nhận đối với những giấy tờ có giá trị lịch sử, văn hóa và các hồ sơ được lưu trữ qua nhiều thời kỳ, qua đó tạo thuận lợi cho việc xác định quyền sử dụng đất và quản lý, bảo vệ các khu vực di tích.

Giám đốc Sở Tư pháp tỉnh Quảng Ngãi Trà Thanh Danh kiến nghị, cần tiếp tục rà soát kỹ cơ sở pháp lý, bảo đảm các quy định của dự thảo thống nhất với Luật Đất đai và các văn bản hướng dẫn thi hành, tránh chồng chéo, mâu thuẫn trong quá trình áp dụng; làm rõ phạm vi, đối tượng áp dụng, điều kiện và trình tự, thủ tục giải quyết đối với từng trường hợp, nhất là việc công nhận quyền sử dụng đất, xác định hạn mức đất ở và xử lý các loại giấy tờ về quyền sử dụng đất được lập trước ngày 15/10/1993.

Cùng với đó, quy định cụ thể trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị và địa phương trong tổ chức thực hiện, bảo đảm tính khả thi, minh bạch, thuận lợi cho người dân, đồng thời hạn chế phát sinh khiếu nại, tranh chấp trong quá trình thực hiện…

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Đỗ Tâm Hiển phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp.

Phát biểu chỉ đạo cuộc họp, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Đỗ Tâm Hiển yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục rà soát, hoàn thiện phương án, tham vấn Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Cục Quản lý đất đai và các tỉnh, thành phố để tham khảo kinh nghiệm, bảo đảm quy định ban hành thống nhất với pháp luật đất đai hiện hành. Về hạn mức, nguyên tắc là mỗi địa bàn phải xác định một mức chung, chỉ xem xét ngoại lệ đối với những trường hợp thực sự đặc thù, có tác động sâu rộng và đủ cơ sở thực tiễn.

Ông Đỗ Tâm Hiển lưu ý, quan điểm của tỉnh là lấy lợi ích chính đáng của người dân và tổ chức làm trung tâm; những nội dung nếu điều chỉnh theo hướng có lợi, tạo thuận lợi cho người dân thì cần mạnh dạn nghiên cứu, xem xét. Tuy nhiên, việc thực hiện phải bảo đảm chặt chẽ, công khai, minh bạch, đúng quy định; đồng thời kiểm soát các nghĩa vụ tài chính về đất đai, tránh thất thu ngân sách, thất thoát nguồn lực đất đai.

Phác họa một góc Công viên ba hạt lúa sắp triển khai xây dựng tại Cà Mau. (Ảnh tư liệu)

Theo quyết định vừa phê duyệt, Dự án xây dựng Công viên ba hạt lúa cùng các hạ tầng kỹ thuật của công viên được triển khai trên địa bàn xã Vĩnh Lợi của tỉnh Cà Mau, với tổng mức đầu tư hơn 21,4 tỷ đồng.

Đây là dự án thuộc Nhóm C, được giao cho Ban Quản lý dự án Xây dựng tỉnh Cà Mau làm chủ đầu tư, thời gian triển khai thực hiện dự án trong giai đoạn 2026-2027.

Lãnh đạo, nguyên lãnh đạo tỉnh Cà Mau chụp ảnh lưu niệm khi tham quan phối cảnh Công viên ba hạt lúa trưng bày tại Bảo tàng Lúa nước, phường Bạc Liêu, tỉnh Cà Mau hồi tháng 4/2026. (Ảnh: HỮU TÙNG)

Về quy mô, dự án tập trung vào các hạng mục hạ tầng kỹ thuật thiết yếu của công viên bao gồm: san lấp mặt bằng, xây dựng hệ thống sân đường nội bộ, cấp thoát nước, hệ thống chiếu sáng, bồn hoa, cây xanh, nhà vệ sinh công cộng cùng một số công trình phụ trợ liên quan…

Phối cảnh công trình biểu tượng ba hạt lúa tại Cà Mau. (Ảnh tư liệu)

Theo Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau, mục tiêu tổng quát của việc xây dựng công viên là tạo không gian công cộng phục vụ nhu cầu vui chơi, giải trí ngoài trời, thể dục thể thao và tập trung cộng đồng cho người dân.

Qua đó, dự án góp phần tăng tỷ lệ cây xanh, giảm ô nhiễm môi trường, thay đổi diện mạo nông thôn theo hướng văn minh, hiện đại, đồng thời mở ra tiềm năng phát triển dịch vụ và du lịch sinh thái tại địa phương…

Ủy ban nhân dân tỉnh giao Ban Quản lý dự án Xây dựng tỉnh chịu trách nhiệm hoàn thiện hồ sơ và triển khai các bước tiếp theo đúng quy định pháp luật. Sở Tài chính được giao tham mưu bố trí nguồn vốn và phối hợp với các đơn vị liên quan giám sát tiến độ thực hiện.

Lãnh đạo tỉnh Cà Mau thực hiện nghi thức ra mắt Bảo tàng lúa nước, cũng là “bảo tàng chuyên đề” thuộc Bảo tàng tỉnh Cà Mau hồi tháng 4/2026. (Ảnh: HỮU TÙNG)

Trước đó vào cuối tháng 4/2026, Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau tổ chức công bố thành lập Bảo tàng Lúa nước và phương án kiến trúc Biểu tượng tôn vinh lúa nước tỉnh Cà Mau.

Đây là những công trình có ý nghĩa sâu sắc về chính trị, văn hóa, lịch sử và kinh tế-xã hội, là điểm nhấn quan trọng trong chuỗi hoạt động kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền nam, thống nhất đất nước (30/4/1975-30/4/2026), 140 năm Ngày Quốc tế Lao động (1/5/1886-1/5/2026) và Tuần lễ Khoa học, công nghệ-Văn hóa, du lịch gắn với cuộc thi “Gạo ngon Đồng bằng sông Cửu Long” lần thứ I năm 2026.

Theo ông Ngô Vũ Thăng, việc thành lập Bảo tàng lúa nước tỉnh Cà Mau và Biểu tượng tôn vinh lúa nước không chỉ đơn thuần là xây dựng một thiết chế văn hóa, mà còn là sự khẳng định trách nhiệm của thế hệ hôm nay trong việc gìn giữ ký ức, bảo tồn giá trị và truyền cảm hứng cho các thế hệ tương lai.

Kết quả  biểu quyết thông qua Luật Phát triển đô thị. Ảnh: VPQH

Luật gồm 5 chương, 66 điều và có hiệu lực thi hành từ ngày 01/10/2026.

Luật Phát triển đô thị quy định cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển thành phố là đô thị loại đặc biệt, thành phố khác và khu kinh tế đặc biệt. TP. Hồ Chí Minh và thành phố khác là đô thị đặc biệt được áp dụng cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển đô thị đặc biệt quy định tại Luật. Riêng TP. Hà Nội thực hiện theo quy định của Luật Thủ đô.

Đối với thành phố không thuộc trường hợp nêu trên, Luật cho phép áp dụng một số cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển đô thị đặc biệt, nhưng loại trừ một số quy định cụ thể tại Luật.

Khu kinh tế đặc biệt được áp dụng cơ chế, chính sách phát triển khu kinh tế đặc biệt. Tỉnh, thành phố nơi có khu kinh tế đặc biệt được thực hiện một số cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển đô thị đặc biệt để áp dụng trên địa bàn khu kinh tế đặc biệt, với các trường hợp loại trừ được quy định cụ thể.

Luật cũng giao Chính phủ quy định phạm vi áp dụng cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển đô thị đặc biệt đối với các trường hợp này khi có chủ trương của cấp có thẩm quyền. Việc áp dụng phải phù hợp với điều kiện đặc thù, định hướng phát triển, năng lực thực thi của từng địa phương và bảo đảm các nguyên tắc được quy định trong Luật.

Đáng chú ý, trong trường hợp cần thí điểm cơ chế, chính sách khác hoặc chưa được quy định trong Luật Phát triển đô thị và các văn bản quy phạm pháp luật khác của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ có thể ban hành nghị định thí điểm đối với các trường hợp thuộc diện áp dụng. Việc này phải đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước, quản lý kinh tế, quản lý xã hội, đồng thời phải có chủ trương của cấp có thẩm quyền và được Ủy ban Thường vụ Quốc hội đồng ý.

Trinh bày Báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý Dự thảo Luật trước khi Quốc hội biểu quyết, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, Chính phủ đã tiếp thu ý kiến của các đại biểu Quốc hội và kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội để chỉnh lý Dự thảo theo hướng thể chế hóa các chủ trương, định hướng của Đảng, xác lập các cơ chế, chính sách đột phá, vượt trội nhằm thúc đẩy phát triển đô thị nói chung, TP. Hồ Chí Minh nói riêng, thành phố khác, khu kinh tế đặc biệt, dự án khu đô thị lấn biển, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số và phát triển nhanh, bền vững đất nước trong kỷ nguyên mới.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày Báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý Dự thảo Luật. Ảnh: VPQH

Đáng chú ý, Dự thảo Luật đã bổ sung một điều tại Mục 3 về phát triển kinh tế của Chương II, quy định cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển khu đô thị lấn biển. Quy định này được bổ sung nhằm bảo đảm phù hợp với mục tiêu, chính sách và cấu trúc của dự thảo Luật.

Các nội dung được quy định gồm nguyên tắc đầu tư xây dựng, phát triển khu đô thị lấn biển; điều kiện đối với nhà đầu tư chiến lược; ưu đãi, hỗ trợ, nghĩa vụ của nhà đầu tư; thẩm quyền quyết định một số chỉ tiêu kinh tế – kỹ thuật, chỉ tiêu sử dụng đất và cơ chế khai thác khoáng sản phục vụ dự án.

Việc đưa các nội dung này vào Luật tạo cơ sở pháp lý cho việc triển khai các dự án khu đô thị lấn biển, đồng thời xác định rõ các yêu cầu, điều kiện và trách nhiệm gắn với nhà đầu tư.

Liên quan đến phát triển trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam, Chính phủ đã tiếp thu, chỉnh lý tên gọi của Điều này thành “Cơ chế chính sách thúc đẩy phát triển trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam” để làm rõ mục tiêu điều chỉnh vấn đề này.

Đồng thời, điều chỉnh thẩm quyền quyết định điều kiện, trình tự thủ tục cấp phép thành lập ngân hàng có hoạt động ngân hàng đầu tư tại trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam, phát hành sản phẩm tài chính quốc tế thông qua trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam từ Cơ quan điều hành trung tâm tài chính quốc tế tại Thành phố sang Hội đồng nhân dân Thành phố và bổ sung điều kiện phải có ý kiến của Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam./.

Đồng thời, bổ sung quy định Thành viên Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam được cung cấp dịch vụ tài chính, dịch vụ hỗ trợ khác tại Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam theo Giấy phép thành lập và hoạt động cho tổ chức trong nước để giao dịch, thu hút vốn quốc tế trên cơ sở tuân thủ đúng và đầy đủ quy định về quản lý ngoại hối, phòng chống rửa tiền, chống tài trợ khủng bố, chống tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt và quản lý nợ công.

Ngoài các nội dung trên, Luật Phát triển đô thị còn quy định nhiều nội dung liên quan đến khu kinh tế đặc biệt, khu thương mại tự do, khu logistics tích hợp và phát triển hạ tầng năng lượng.

Sau khi tiếp thu, chỉnh lý, Luật Phát triển đô thị gồm 5 chương, 66 điều, tăng một điều so với dự thảo Luật Chính phủ trình Quốc hội đầu kỳ họp và có hiệu lực từ ngày 01/10/2026. 

UBND TP Hà Nội đang công khai lấy ý kiến dự thảo Nghị quyết quy định chính sách hỗ trợ cho hộ gia đình lắp đặt điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ và hệ thống lưu trữ điện, với mức hỗ trợ tối đa 6 triệu đồng/hộ.

Mỗi hộ dân lắp đặt điện mặt trời mái nhà tại Hà Nội có thể nhận hỗ trợ tối đa 6 triệu đồng.

Theo dự thảo, hộ gia đình có nhà ở riêng lẻ trên địa bàn thành phố, đáp ứng các điều kiện quy định, sẽ được hỗ trợ kinh phí lắp đặt hệ thống điện mặt trời. Trường hợp lắp đặt đồng bộ hệ thống lưu trữ điện được hỗ trợ thêm.

Cụ thể, với hệ thống điện mặt trời không lắp lưu trữ, mức hỗ trợ là 1 triệu đồng/1 kWp tổng công suất định mức của các tấm quang điện, nhưng không quá 3 triệu đồng/hộ. 

Nếu lắp đặt đồng bộ hệ thống lưu trữ, hộ gia đình được hỗ trợ thêm 1 triệu đồng/1 kWh, tối đa 3 triệu đồng. Như vậy, tổng mức hỗ trợ tối đa có thể lên tới 6 triệu đồng/hộ.

Mức hỗ trợ được xác định theo công suất, dung lượng ghi trên tài liệu kỹ thuật của thiết bị và không vượt quá chi phí thực tế hợp pháp mà hộ gia đình đã thanh toán sau khi trừ các khoản hỗ trợ khác của Nhà nước cho cùng nội dung đầu tư, nếu có. Mỗi nhà ở riêng lẻ chỉ được hỗ trợ một lần trong thời gian Nghị quyết có hiệu lực.

Đáng chú ý, dự thảo quy định trách nhiệm của UBND cấp xã trong việc hỗ trợ người dân triển khai chính sách. Cụ thể, UBND xã, phường có trách nhiệm hướng dẫn hộ gia đình về thiết kế, an toàn chịu lực công trình và phòng cháy, chữa cháy phù hợp với điều kiện nhà ở. Đơn vị điện lực quản lý lưới điện khu vực hướng dẫn về lắp đặt, đấu nối kỹ thuật nhằm bảo đảm an toàn điện.

Về thủ tục, hồ sơ được tiếp nhận tại UBND cấp xã nơi lắp đặt hệ thống. Chủ tịch UBND cấp xã có thẩm quyền phê duyệt và thu hồi kinh phí hỗ trợ. Người dân có thể nộp hồ sơ trực tiếp, qua bưu chính hoặc trực tuyến.

Theo dự thảo, tổng thời gian tiếp nhận, giải quyết hồ sơ và chuyển kinh phí hỗ trợ không quá 15 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Trong đó, thời hạn phê duyệt không quá 10 ngày làm việc và thời gian chuyển kinh phí không quá 5 ngày làm việc kể từ ngày ban hành quyết định.

Tuy nhiên, hộ gia đình có thể bị thu hồi toàn bộ kinh phí nếu tự ý tháo dỡ hệ thống trước thời hạn cam kết 3 năm, cung cấp hồ sơ giả mạo để trục lợi hoặc sử dụng hệ thống sai mục đích, vi phạm các quy định về an toàn đến mức phải thu hồi.

Sáng 24/8, Quốc hội biểu quyết thông qua Luật Phát triển đô thị, gồm 5 chương, 66 điều, có hiệu lực kể từ ngày 1/10/2026.

Bổ sung chính sách thúc đẩy phát triển khu đô thị lấn biển

Trước khi được Quốc hội thông qua, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng đã báo cáo tiếp thu, giải trình một số vấn đề liên quan các quy định trong luật.

Cụ thể, Chính phủ đã nghiêm túc tiếp thu, chỉnh lý, bảo đảm thể chế hóa đầy đủ chủ trương, định hướng của Đảng, xác lập các cơ chế, chính sách đột phá, vượt trội đáp ứng yêu cầu thúc đẩy phát triển đô thị đặc biệt nói chung, TPHCM nói riêng, thành phố khác, khu kinh tế đặc biệt và đầu tư xây dựng dự án khu đô thị lấn biển; góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng “2 con số” và phát triển nhanh, bền vững đất nước trong kỷ nguyên mới.

Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng. Ảnh: Như Ý.

Về một số nội dung lớn được tiếp thu, chỉnh lý, luật bổ sung thẩm quyền của HĐND thành phố trong việc điều chỉnh cục bộ Quy hoạch tổng thể thành phố, bảo đảm yêu cầu thống nhất quản lý nhà nước về quy hoạch, sự kết nối giữa quy hoạch của thành phố với quy hoạch ở khu kinh tế đặc biệt trong trường hợp khu kinh tế đặc biệt nằm trên địa bàn thành phố.

Liên quan Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam,luật đã điều chỉnh thẩm quyền quy định “điều kiện, trình tự, thủ tục cấp phép thành lập ngân hàng có hoạt động ngân hàng đầu tư tại Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam, phát hành sản phẩm tài chính quốc tế thông qua Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam” từ Cơ quan điều hành Trung tâm tài chính quốc tế tại thành phố sang HĐND thành phố và bổ sung điều kiện phải có ý kiến của Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Luật cũng bổ sung quy định thành viên Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam được cung cấp dịch vụ tài chính, dịch vụ hỗ trợ khác tại trung tâm theo giấy phép thành lập và hoạt động cho tổ chức trong nước để giao dịch, thu hút vốn quốc tế trên cơ sở tuân thủ đúng và đầy đủ quy định về quản lý ngoại hối, phòng chống rửa tiền, chống tài trợ khủng bố, chống tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt và quản lý nợ công.

Bên cạnh đó, luật đã bổ sung 1 điều về cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển đô thị đặc biệt để quy định cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển khu đô thị lấn biển. Trong đó quy định về nguyên tắc đầu tư, xây dựng, phát triển khu đô thị lấn biển; điều kiện đối với nhà đầu tư chiến lược; ưu đãi, hỗ trợ và nghĩa vụ của nhà đầu tư; thẩm quyền quyết định một số chỉ tiêu kinh tế – kỹ thuật, chỉ tiêu sử dụng đất; cơ chế khai thác khoáng sản phục vụ dự án.

Thời hạn hoạt động của dự án không quá 70 năm

Đáng chú ý, Điều 19 của luật quy định về cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển khu đô thị lấn biển. Theo đó, việc đầu tư, xây dựng và phát triển khu đô thị lấn biển được hình thành thông qua hoạt động lấn biển phải bảo đảm một số nguyên tắc, trong đó, phải phù hợp Quy hoạch tổng thể thành phố, quy hoạch tỉnh hoặc quy hoạch chung thành phố, quy hoạch khác có liên quan; bảo đảm đồng bộ với hệ thống đô thị và kết cấu hạ tầng của khu vực.

Các đại biểu tại phiên họp sáng 24/8. Ảnh: Như Ý

Hoạt động đầu tư, xây dựng khu đô thị lấn biển phải bảo đảm quốc phòng, an ninh, chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán và lợi ích quốc gia trên biển; không làm cản trở giao thông, hoạt động hàng hải, khai thác, sử dụng hợp pháp tài nguyên biển và các hoạt động kinh tế – xã hội hợp pháp khác theo quy định của pháp luật…

Luật cũng nhấn mạnh, Chính phủ quy định tiêu chí đối với dự án đầu tư xây dựng khu đô thị lấn biển để thu hút nhà đầu tư chiến lược, điều kiện xác định nhà đầu tư chiến lược để được hưởng cơ chế, chính sách theo quy định của luật. Đáng chú ý, theo quy định, thời hạn hoạt động của dự án đầu tư xây dựng khu đô thị lấn biển không quá 70 năm.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh trình bày báo cáo, sáng 24-8. Ảnh: QUANG PHÚC

Nghị quyết về điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòngđược Quốc hội thông qua với 460 đại biểu tán thành, bằng 92% tổng số đại biểu Quốc hội. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày được thông qua.

Tại nghị quyết, Quốc hội quyết nghị sửa đổi một số nội dung quan trọng về phạm vi, quy mô và tổng mức đầu tư của dự án đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng đã được phê duyệt ở Nghị quyết số 187/2025/QH15 về vấn đề này.

Theo đó, tuyến đường có điểm đầu nối ray biên giới Lào Cai, điểm cuối tại ga Nam Hải Phòng; tuyến chính dài 363km, các tuyến nhánh 63km. Dự án đi qua địa bàn 6 tỉnh, thành phố: Lào Cai, Phú Thọ, Hà Nội, Bắc Ninh, Hưng Yên và Hải Phòng.

Tuyến có khổ đường 1.435mm; thiết kế đường đôi cho các đoạn từ ga Bắc Hồng đến ga Nam Hải Phòng và đoạn từ ga Yên Viên đến ga Gia Lâm (các đoạn còn lại là đường đơn). Tốc độ thiết kế tuyến chính đạt 160km/h (đoạn qua Hà Nội khống chế tốc độ thiết kế 120km/h), các tuyến nhánh đạt tốc độ thiết kế 80km/h.

Dự án sử dụng công nghệ đường sắt chạy trên ray; sử dụng sức kéo điện đối với tuyến chính và nhánh Yên Viên – Gia Lâm, sức kéo diesel cho các nhánh kết nối cảng biển và có lộ trình chuyển đổi dần sang năng lượng sạch trong tương lai.

Sơ bộ tổng mức đầu tư của dự án là 289.339 tỷ đồng; nhu cầu sử dụng đất khoảng 2.075ha; số dân tái định cư dự kiến 25.544 người. Dự án phấn đấu cơ bản hoàn thành vào năm 2030.

Quang cảnh phiên họp Quốc hội sáng 24-8

Nghị quyết về chủ trương đầu tư Dự án xây dựng đường Vành đai 5 – Vùng Thủ đô Hà Nội được Quốc hội thông qua với 466 đại biểu tán thành, bằng 93% tổng số đại biểu Quốc hội. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày được thông qua.

Theo nghị quyết, tuyến đường dài 349km đi qua địa phận 7 tỉnh, thành phố: Hà Nội, Ninh Bình, Hưng Yên, Hải Phòng, Bắc Ninh, Thái Nguyên, Phú Thọ; sử dụng vốn đầu tư công.

Sơ bộ nhu cầu sử dụng đất của dự án là 4.011ha (trong đó, đất trồng lúa 1.776ha, đất lâm nghiệp khoảng 210ha), tổng mức đầu tư 288.268 tỷ đồng. Trong đó, dự kiến bố trí khoảng 61.394 tỷ đồng nguồn vốn ngân sách trung ương giai đoạn 2026-2030 để đầu tư tuyến chính cao tốc (116km qua 4 địa phương: Ninh Bình, Hưng Yên, Hải Phòng, Bắc Ninh); phần còn lại sử dụng ngân sách địa phương và các nguồn vốn hợp pháp khác.

Việc chuẩn bị đầu tư dự án bắt đầu từ năm 2026, thực hiện năm 2027, phấn đấu hoàn thành toàn tuyến trước năm 2035. Trong đó, các dự án thành phần sử dụng ngân sách trung ương cơ bản hoàn thành năm 2030, đưa vào vận hành, khai thác từ năm 2031.

Với dự án này, Quốc hội quyết nghị áp dụng 9 cơ chế đặc thù vượt trội. Trong đó, Quốc hội ủy quyền cho Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định điều chỉnh chủ trương đầu tư trong thời gian Quốc hội không họp (ngoại trừ trường hợp tăng vốn ngân sách trung ương hoặc ngân sách địa phương bố trí cho dự án); dự án không phải thực hiện thủ tục thẩm định, đánh giá nguồn vốn và khả năng cân đối vốn theo quy định của Luật Đầu tư công.

Bên cạnh đó, cho phép UBND cấp tỉnh quyết định thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đối với khu vực bãi đổ chất thải xây dựng để bàn giao nhanh mặt bằng cho nhà thầu; Quốc hội cũng cho phép áp dụng hình thức chỉ định thầu đối với các gói thầu thuộc dự án theo trình tự, thủ tục của pháp luật về đấu thầu…

Quốc hội biểu quyết thông qua Nghị quyết về chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 – Vùng Thủ đô Hà Nội. Ảnh: VPQH

Sơ bộ tổng mức đầu tư của Dự án là 288.268 tỷ đồng

Theo Nghị quyết, Dự án được đầu tư khoảng 349km thuộc địa phận 7 tỉnh, thành phố: Hà Nội, Ninh Bình, Hưng Yên, Hải Phòng, Bắc Ninh, Thái Nguyên, Phú Thọ.

Sơ bộ tổng mức đầu tư của Dự án là 288.268 tỷ đồng; trong đó, dự kiến bố trí khoảng 61.394 tỷ đồng nguồn vốn ngân sách Trung ương giai đoạn 2026-2030 để đầu tư tuyến chính cao tốc dự kiến khoảng 116km thuộc địa phận 4 tỉnh, thành phố: Ninh Bình, Hưng Yên, Hải Phòng, Bắc Ninh.

Về tiến độ thực hiện, theo Nghị quyết, từ năm 2026 sẽ thực hiện công tác chuẩn bị đầu tự Dự án; thực hiện Dự án từ năm 2027; phấn đấu hoàn thành toàn tuyến trước năm 2035.

Trong đó, đối với các dự án thành phần sử dụng ngân sách Trung ương được cân đối vốn giai đoạn 2026-2030 cơ bản hoàn thành năm 2030, đưa vào vận hành, khai thác năm 2031; các dự án thành phần sử dụng vốn ngân sách địa phương, các địa phương căn cứ khả năng cân đối vốn, chủ động triển khai thực hiện.

Dự án được áp dụng 9 cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt

Theo Nghị quyết, Dự án được Quốc hội cho phép áp dụng 9 cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt.

Cụ thể, trong thời gian Quốc hội không họp, Quốc hội ủy quyền cho Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án, trừ 2 trường hợp: tăng phần vốn ngân sách trung ương bố trí cho Dự án, trình Quốc hội xem xét, quyết định; tăng phần vốn ngân sách địa phương bố trí cho Dự án do địa phương xem xét, quyết định.

Quốc hội cho phép Dự án không phải thẩm định, đánh giá nguồn vốn, khả năng cân đối vốn theo quy định của Luật Đầu tư công; được áp dụng cơ chế đặc thù về công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; cho phép UBND cấp tỉnh quyết định thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khu vực bãi đổ chất thải xây dựng; cho phép áp dụng hình thức chỉ định thầu đối với các gói thầu thuộc Dự án.

Trường hợp việc lập, thẩm định, phê duyệt Dự án có nội dung khác với quy hoạch có liên quan thì Dự án được phê duyệt mà không phải thực hiện thủ tục điều chỉnh quy hoạch.

Nguồn thu từ việc phát triển các khu đô thị, khu chức năng xung quanh tuyến đường sau khi trừ đi chi phí tổ chức thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khu vực phát triển khu đô thị, khu chức năng hai bên tuyến đường Vành đai 5 và chi phí khác có liên quan theo quy định của pháp luật, chính quyền địa phương cấp tỉnh được giữ lại một phần tỷ lệ để nộp vào ngân sách địa phương và phần còn lại nộp vào ngân sách trung ương. Nghị quyết giao Chính phủ quy định cụ thể về tỷ lệ phân chia và phương thức thực hiện.

Nghị quyết cũng giao Chính phủ xem xét quyết định chuyển đổi hình thức đầu tư các dự án thành phần mà không phải thực hiện thủ tục quyết định chủ trương đầu tư; tổng hợp và báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất.

Không để xảy ra tình trạng phải dừng, tạm dừng Dự án do không cân đối được nguồn vốn

Quốc hội giao Chính phủ chịu trách nhiệm trước Quốc hội trong việc triển khai tổ chức thực hiện, quản lý và khai thác, vận hành Dự án theo đúng Nghị quyết này và quy định của pháp luật có liên quan; đôn đốc, kiểm tra các địa phương được giao làm cơ quan chủ quản hoặc cơ quan có thẩm quyền bảo đảm nguồn vốn thực hiện và tiến độ, chất lượng Dự án; bảo đảm tính chính xác, đầy đủ của nội dung, thông tin, số liệu liên quan tới Dự án.

Đồng thời, tính toán phạm vi, tổng mức đầu tư các dự án thành phần; chuẩn xác phạm vi đầu tư giai đoạn 2026 2030 theo khả năng cân đối vốn trong bước Báo cáo nghiên cứu khả thị theo quy định của pháp luật; triển khai bảo đảm kế hoạch vay và trả nợ công quốc gia…

Chính phủ lãnh đạo, chỉ đạo việc triển khai thực hiện Nghị quyết bảo đảm đúng mục tiêu, công khai, minh bạch và hiệu quả; không để trục lợi chính sách, tham nhũng, tiêu cực, thất thoát, lãng phí trong quá trình thực hiện; hằng năm báo cáo Quốc hội tại kỳ họp cuối năm về tình hình thực hiện Dự án; thông tin đầy đủ để người dân hiểu, đồng thuận về chủ trương đầu tư và hỗ trợ triển khai thực hiện Dự án…

Trong quá trình thực hiện, Thủ tướng Chính phủ quyết định sử dụng các nguồn vốn hợp pháp theo thẩm quyền để bố trí đủ vốn phù hợp với tiến độ thực hiện, không để xảy ra tình trạng phải dừng, tạm dừng Dự án do không cân đối được nguồn vốn.

Các địa phương chịu trách nhiệm bố trí vốn ngân sách địa phương để bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và triển khai đầu tư xây dựng đường song hành (ưu tiên đoạn đường song hành với tuyến chính cao tốc đã được cân đối vốn ngân sách trung ương giai đoạn 2026 2030); được chủ động tạm ứng vốn ngân sách địa phương cho các nhiệm vụ chi của ngân sách trung ương trong điều kiện nguồn vốn ngân sách trung ương đã được cân đối nhưng chưa kịp bố trí, ngân sách trung ương sẽ hoàn trả khi được bố trí…

“Kiểm toán nhà nước, trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình, kiểm toán việc thực hiện Dự án theo Nghị quyết này” – Nghị quyết nêu rõ.