Category: Tin BĐS Việt Nam

Ngày 2/9/1945, Hà Nội hiện diện trong lịch sử với một quy mô rất khác. Thành phố khi ấy vẫn chủ yếu tập trung quanh khu phố cổ, khu phố Pháp và những vùng dân cư nằm trong một không gian đô thị tương đối nhỏ. Quảng trường Ba Đình, nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập, khi đó chưa phải một đại quảng trường đồ sộ như ngày nay. Nhưng từ chính không gian ấy, một chương mới của Hà Nội bắt đầu: Hà Nội trở thành thủ đô của một quốc gia độc lập.

Hơn 8 thập niên sau, nếu nhìn từ Ba Đình về phía chân trời, người ta gần như không còn nhận ra đường viền của thành phố năm 1945. Những khu dân cư mới, các tuyến vành đai, cầu vượt, khu đô thị cao tầng và những vùng ngoại vi đang đô thị hóa đã khiến Hà Nội trở thành một không gian đô thị rộng lớn. Đáng chú ý, quá trình ấy không diễn ra theo một đường thẳng mà trải qua nhiều lần mở rộng, điều chỉnh và thay đổi quan niệm về thủ đô.

Sau năm 1954, khi Hà Nội trở thành thủ đô của miền Bắc, bài toán lớn đặt ra là xây dựng lại một thành phố vừa chịu hậu quả chiến tranh, vừa phải đáp ứng nhu cầu của một trung tâm chính trị đang phát triển. Những khu tập thể, công trình công cộng, nhà máy và trục đường mới lần lượt xuất hiện. Từ một thành phố mang đậm dấu ấn của cấu trúc đô thị thuộc địa, Hà Nội bắt đầu hình thành một diện mạo mới.

Đặc biệt, từ sau năm 1954 đến trước năm 2008, Hà Nội nhiều lần điều chỉnh địa giới và trải qua nhiều đồ án quy hoạch chung. Các nhà quy hoạch từng thử nghiệm những mô hình khác nhau, từ việc kiểm soát quy mô đô thị trung tâm đến ý tưởng phát triển theo dạng “chùm đô thị”, với đô thị trung tâm kết hợp các đô thị đối trọng hoặc vệ tinh. Điều đó cho thấy câu hỏi “Hà Nội nên lớn đến đâu?” đã xuất hiện từ rất sớm trong lịch sử quy hoạch hiện đại của thủ đô.

Nhưng bước ngoặt có lẽ lớn nhất trong lịch sử đô thị Hà Nội hiện đại xảy ra vào năm 2008.

Ngày 1/8/2008, việc điều chỉnh địa giới hành chính theo Nghị quyết 15/2008/QH12 chính thức có hiệu lực. Hà Nội hợp nhất với toàn bộ tỉnh Hà Tây, huyện Mê Linh của Vĩnh Phúc và bốn xã của huyện Lương Sơn, Hòa Bình. Diện tích thủ đô tăng lên hơn 3.300 km², lớn khoảng 3,6 lần so với trước đó; dân số tại thời điểm mở rộng tăng từ khoảng 3,4 triệu lên hơn 6,2 triệu người.

Đây không đơn thuần là việc vẽ lại đường biên hành chính. Nó làm thay đổi hoàn toàn bài toán quy hoạch. Hà Nội từ một đô thị tương đối tập trung trở thành một vùng lãnh thổ rộng lớn, bao gồm cả khu vực đô thị, nông thôn, làng xã, núi rừng, đồng ruộng và những không gian sinh thái quan trọng.

Quy hoạch chung xây dựng Thủ đô đến năm 2030, tầm nhìn 2050 vì thế không còn chỉ đặt câu hỏi làm thế nào để mở rộng trung tâm. Nó hướng tới một cấu trúc gồm đô thị trung tâm, các đô thị vệ tinh và những khu vực sinh thái, thị trấn hiện hữu. Năm đô thị vệ tinh được định hướng là Hòa Lạc, Sơn Tây, Xuân Mai, Phú Xuyên và Sóc Sơn.

Trên thực tế, bộ mặt Hà Nội sau mở rộng đã thay đổi rất nhanh. Phía Tây xuất hiện hàng loạt khu đô thị mới như Mỹ Đình, Mỗ Lao, An Khánh; phía Nam có Linh Đàm, Gamuda; phía Bắc và Đông Bắc hình thành những không gian đô thị mới. Những cây cầu mới vượt sông Hồng, các tuyến vành đai, đường trên cao, hầm chui và những trục hướng tâm dần tạo nên một mạng lưới giao thông khác hẳn Hà Nội của thế kỷ XX.

Nhưng cùng với sự phát triển ấy là những vấn đề mới: ùn tắc giao thông, áp lực dân số, thiếu không gian công cộng ở một số khu vực, ô nhiễm không khí, ngập úng và sự căng thẳng giữa bảo tồn di sản với nhu cầu phát triển đô thị. Hà Nội càng lớn thì việc quản lý nó càng không thể chỉ dựa vào cách tư duy của một thành phố trung tâm.

Đó cũng là lý do những quy hoạch gần đây bắt đầu chuyển từ tư duy “mở rộng thành phố” sang tư duy “tổ chức lại toàn bộ vùng đô thị”. Sông Hồng ngày càng được nhìn nhận như một trục cảnh quan, sinh thái và văn hóa thay vì chỉ là một ranh giới tự nhiên. Không gian phía Bắc, phía Đông và phía Tây được đặt trong mối quan hệ chặt chẽ hơn với trung tâm lịch sử. Mục tiêu không chỉ là xây thêm nhà và đường, mà là hình thành một cấu trúc đa cực, đa trung tâm, kết nối Hà Nội với Vùng Thủ đô và các hành lang kinh tế lớn.

Đến năm 2026, Hà Nội đang đứng trước một bước chuyển đáng chú ý khác: Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm. Quy hoạch này không chỉ dừng ở mốc 2035, 2045 hay 2065 mà nghiên cứu một định hướng chiến lược dài hạn tới một thế kỷ. Phạm vi quy hoạch bao trùm toàn bộ địa giới thủ đô, khoảng 3.359,84 km². Dự báo dân số khoảng 14–15 triệu người vào năm 2035, 15–16 triệu vào năm 2045 và 17–19 triệu vào năm 2065; về dài hạn, quy mô dân số được định hướng không vượt quá khoảng 20 triệu người.

Phối cảnh dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng. Ảnh: MIK.

Điều thú vị là Hà Nội tương lai không được hình dung đơn giản như một thành phố ngày càng phình to. Một trong những định hướng quan trọng là mô hình “nén – xanh”, kết hợp phát triển đô thị với việc bảo vệ rừng, vành đai xanh, hành lang xanh và các nêm xanh. Cấu trúc đô thị được định hướng theo không gian “đa tầng, đa lớp, đa cực, đa trung tâm”, trong đó sông Hồng trở thành trục cảnh quan sinh thái – văn hóa chủ đạo.

Như vậy, hành trình từ ngày 2/9/1945 đến Hà Nội của năm 2026 có thể được nhìn như một quá trình thay đổi liên tục về quy mô và quan niệm về một thủ đô.

Năm 1945, Hà Nội là một thành phố nơi một nhà nước mới tuyên bố sự ra đời. Sau năm 1954, thành phố trở thành trung tâm của một quốc gia đang xây dựng và công nghiệp hóa. Sau năm 1975, nơi đây trở thành thủ đô của một Việt Nam thống nhất. Sau năm 2008, Hà Nội chuyển mình thành một vùng đô thị – hành chính rộng lớn. Và hiện nay, thành phố đang cố gắng trả lời một câu hỏi còn lớn hơn: làm thế nào để một thủ đô có thể phát triển trong hàng chục, thậm chí hàng trăm năm mà không đánh mất những giá trị đã làm nên chính nó?

Nếu Hà Nội năm 1945 được ghi nhớ bởi một quảng trường, một lễ đài và một lời tuyên bố về độc lập, thì Hà Nội của thế kỷ XXI được định hình bởi những cây cầu, tuyến đường sắt đô thị, các trung tâm mới, những vành đai xanh và một mạng lưới đô thị ngày càng rộng.

Nhưng giữa hai Hà Nội ấy vẫn tồn tại một sợi dây liên tục. Đó là ý tưởng về một thủ đô không chỉ là nơi đặt các cơ quan quyền lực, mà còn là nơi kết tinh lịch sử, văn hóa và tương lai của cả đất nước.

Từ Ba Đình năm 1945 nhìn ra một thành phố còn nhỏ bé, đến tầm nhìn 100 năm đang được đặt lên toàn bộ vùng đất hơn 3.300 km², lịch sử Hà Nội vì thế không chỉ là lịch sử của sự mở rộng. Đó còn là lịch sử của một thành phố không ngừng tự đặt lại câu hỏi: Hà Nội sẽ trở thành thành phố như thế nào cho những thế hệ của một thế kỷ tiếp theo?

Sự kết hợp kỳ lạ giữa hình tròn, hình vuông và hình tam giác trong một chiếc bánh pizza là thắc mắc thú vị của rất nhiều người. Nhìn qua có vẻ như đây là một sự vô lý về mặt hình học, nhưng đằng sau đó lại là những tính toán vô cùng hợp lý về mặt vật lý, kinh tế và trải nghiệm người dùng.

Bánh pizza có hình tròn vì yếu tố vật lý và truyền thống

Từ khi xuất hiện lần đầu tiên tại Ý, bánh pizza đã mang hình dáng tròn quen thuộc. Nguyên nhân cốt lõi nằm ở quy trình làm bánh thủ công. Khi thợ làm bánh nhào bột và xoay tròn khối bột trên không trung, lực ly tâm tự nhiên sẽ kéo đều khối bột ra xung quanh, tạo thành một chiếc bánh hình tròn với độ dày đồng đều.

Hình tròn cũng là hình dáng tối ưu nhất cho việc nướng bánh. Khi đặt bánh vào lò, nhiệt lượng sẽ lan tỏa đều từ viền bánh vào tận trung tâm. Nhờ đó, bánh chín đều các mặt, không xuất hiện tình trạng chỗ chín quá lửa còn chỗ lại bị sống như đối với các góc nhọn của bánh hình vuông hay hình chữ nhật.

Hộp vuông là lựa chọn tối ưu về mặt sản xuất và hậu cần

Dù chiếc bánh pizza hình tròn nhưng việc làm ra một chiếc hộp tròn tương ứng lại không phải là lựa chọn kinh tế. Hộp hình vuông được sản xuất từ một tấm bìa carton phẳng cắt sẵn, chỉ cần vài thao tác gấp đơn giản là có thể hoàn thiện mà không cần gắn dính phức tạp. Ngược lại, quy trình sản xuất một chiếc hộp tròn đòi hỏi nhiều công đoạn gấp uốn phức tạp hơn, làm tăng chi phí sản xuất lên đáng kể.

Hộp hình vuông còn chiếm ưu thế tuyệt đối trong việc lưu trữ và vận chuyển. Các tấm bìa phẳng dễ dàng xếp chồng lên nhau gọn gàng trước khi dùng, đồng thời các hộp vuông sau khi chứa bánh cũng dễ xếp chồng trong thùng giao hàng mà không bị xô lệch hay trượt ngã.

Một điểm cộng ít ai ngờ tới là không gian thừa ở bốn góc hộp vuông. Những khoảng trống này đóng vai trò quan trọng giúp không khí lưu thông, hơi nước thoát bớt ra ngoài để đế bánh duy trì độ giòn, tránh bị nhão ướt trong quá trình giao hàng. Đồng thời, bốn khoảng trống đó cũng giúp người ăn dễ dàng đưa tay vào lấy lát bánh đầu tiên ra ngoài.

Lát cắt hình tam giác giúp chia đều và dễ cầm nắm

Cách cắt pizza thành các hình tam giác thực chất là việc chia một hình tròn thành các hình quạt bằng nhau từ tâm bánh. Đây là phương pháp chia phần chính xác và đơn giản nhất để đảm bảo mỗi người đều nhận được lượng nhân bánh và phần viền bánh như nhau.

Hình dáng tam giác còn mang lại sự thuận tiện khi thưởng thức. Với một đầu nhọn hướng vào tâm và một phần viền cong ở đáy, người ăn có thể dễ dàng cầm phần viền bánh cứng cáp mà không làm bẩn tay. Khi gập nhẹ lát bánh theo chiều dọc, hình tam giác tạo ra một cấu trúc chịu lực tự nhiên, giữ cho phần nhân và phô mai nóng chảy ở đầu nhọn không bị rủ xuống hay rơi ra ngoài.

Sự xuất hiện của chiếc bánh pizza hình tròn đặt trong hộp vuông và cắt thành từng lát tam giác không phải là sự ngẫu nhiên. Đó là sự giao thoa hoàn hảo giữa nghệ thuật ẩm thực truyền thống, giải pháp đóng gói công nghiệp tiết kiệm chi phí và trải nghiệm ăn uống tiện lợi dành cho người tiêu dùng.

Những năm gần đây, thị trường bất động sản phát triển theo xu hướng mới, đó là hạ tầng mở rộng đến đâu, thị trường bất động sản sẽ dịch chuyển đến đó. Cũng chính vì vậy, nhiều khu vực ven đô ngày càng thu hút được sự chú ý của người mua.

Anh Nguyễn Tấn Phát, một nhà đầu tư tại Hà Nội, chia sẻ, hồi tháng 6/2025, anh mua căn hộ hơn 60 m² tại một siêu đô thị phía đông Hà Nội với giá gần 4 tỷ đồng. Lúc đầu vợ chồng anh khá lo lắng vì quãng đường đi làm ở trung tâm khá xa, nhưng khi về ở, thực tế quãng đường xa hơn 20km lại chỉ mất thời gian di chuyển khoảng 30 phút nhờ kết nối hạ tầng tốt.

“Tôi cho rằng, vị trí của bất động sản cần được định nghĩa lại, đó là không phải quãng đường bao xa mà là đi mất bao nhiêu thời gian. Nhà tôi ở ven đô nhưng đi làm lại không lâu bằng nhiều khu vực nội đô nhưng thường xuyên tắc đường”, anh Phát nêu quan điểm.

Thị trường bất động sản đang có xu hướng dịch chuyển theo hạ tầng giao thông. (Ảnh minh họa: Minh Đức).

Ngoài ra, theo anh Phát, nhà ở khu đô thị ven đô còn có nhiều lợi thế hơn nhà đô thị. Đó là có không gian sống thoáng đãng, mát mẻ và vẫn đầy đủ các tiện ích như: siêu thị, trường học, bệnh viện…Đa số các sinh hoạt trong gia đình anh chỉ cần di chuyển trong khu đô thị là đáp ứng đầy đủ.

“Nói chung cư dân về sinh sống tại các siêu đô thị ven đô không thiếu một dịch vụ gì. Thậm chí, nếu không phải đi làm thì người dân cũng không cần phải di chuyển ra khỏi khu đô thị”, anh Phát cho hay.

Ông Nguyễn Văn Thắng (Hà Nội, 60 tuổi) chia sẻ, cách đây 2 năm, ông quyết định bán căn nhà cũ trong ngõ nhỏ ở trung tâm Thủ đô và chuyển về một siêu đô thị ở phía Tây Hà Nội.

Sau khi an cư tại siêu đô thị, lối sống của vợ chồng ông thay đổi hẳn. Sáng sớm, thay vì phải đi vài km mới đến công viên để dạo bộ thì giờ đây, ngày 2 lần, họ đi dạo ngay công viên dưới chân nhà, tâm sự với những người bạn đồng niên.

Ông Thắng cũng tìm thấy những phương pháp vận động giúp nâng cao sức khỏe thể chất lẫn tinh thần như tập dưỡng sinh, chơi cờ, câu cá… ngay tại nơi ở của mình. Những hoạt động cộng đồng đa dạng này đều nằm trong kế hoạch phát triển Câu lạc bộ Sống vui – khỏe và sống xanh – văn minh tại siêu đô thị.

Cũng theo ông, nhiều người yêu thích và lựa chọn các đại đô thị ven đô vì đủ tiện ích và môi trường sống vượt trội từ an ninh, an toàn đến vui chơi giải trí, mua sắm, y tế và chăm sóc khách hàng.

“Từ ngày chuyển về đây sống, cả tháng tôi gần như không cần phải rời khỏi khu đô thị vì tất cả các dịch vụ, tiện ích đều đủ cả. Từ siêu thị, nhà hàng, công viên, khu vui chơi, quán cafe, bệnh viện, trường học… đều có. Tôi thậm chí có thể đi bộ đến các nơi này mà không cần phải đi xe máy”, ông Thắng tâm sự.

Hạ tầng – động lực phát triển bất động sản

Theo ông David Jackson – Tổng giám đốc Avison Young Việt Nam, xu hướng mua nhà tại Hà Nội đang có sự dịch chuyển rõ rệt ra các khu đô thị ven đô nhờ vào sự phát triển mạnh mẽ của hạ tầng kết nối.

Đặc biệt, những khu vực nằm dọc tuyến đường huyết mạch như vành đai 3,5 (kết nối Hà Nội với huyện Văn Giang, tỉnh Hưng Yên) và vành đai 4 (đi qua Hà Nội, Hưng Yên, Bắc Ninh) đang trở thành điểm đến hấp dẫn đối với người mua nhà.

Hạ tầng giao thông ngày một hoàn thiện không chỉ giúp gia tăng tính kết nối liên vùng mà còn thúc đẩy sự phát triển của các khu đô thị vệ tinh, tạo ra những cơ hội mới cho thị trường địa ốc khu vực.

TS. Nguyễn Văn Đính, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam (VNREA) cũng cho rằng, đầu tư công, phát triển hạ tầng, đô thị hóa và công nghiệp đang trở thành những động lực quan trọng của thị trường bất động sản trong giai đoạn mới. Dòng tiền hiện có xu hướng lựa chọn những bất động sản gắn với cực tăng trưởng kinh tế và có khả năng tạo ra giá trị sử dụng thực.

Một khu vực cách trung tâm vài chục km trước đây có thể bị xem là xa, nhưng nếu thời gian di chuyển được rút xuống còn vài chục phút, lợi thế đó sẽ hoàn toàn khác.

Đây cũng là cơ chế từng xuất hiện tại nhiều nền kinh tế châu Á. Tại Nhật Bản, Hàn Quốc hay Trung Quốc…,các tuyến đường sắt, cao tốc và mạng lưới giao thông liên vùng đã góp phần mở rộng vùng đô thị, thúc đẩy sự hình thành các khu dân cư, thương mại và các cực kinh tế mới.

Việt Nam đang đứng trước một quá trình tương tự, khi hạ tầng ngày càng được đầu tư theo hướng liên kết vùng thay vì chỉ giải quyết giao thông nội đô.

Hạ tầng kết nối tốt, bất động sản hút người ở.

Cùng góc nhìn, ông Bạch Dương, Tổng giám đốc PropertyGuru Việt Nam, cũng cho hay, xu hướng dịch chuyển ra các thành phố vệ tinh được dẫn dắt bởi quy hoạch Thủ đô tập trung phát triển liên kết vùng với các địa phương lân cận.

Việc hạ tầng được đầu tư đồng bộ với các tuyến đường vành đai 2, 3, các tuyến cao tốc và metro…giúp kết nối liên vùng trở nên thuận tiện hơn. Ngoài ra, mật độ dân số cao và tình trạng ô nhiễm không khí tại nội đô cũng là lý do khiến nhiều người quan tâm hơn đến các khu vực ngoại vi, nơi không khí trong lành và dân cư ít tập trung hơn.

Các địa phương như Vĩnh Phúc, Hưng Yên, Hà Nam…đang trở thành điểm đến hấp dẫn nhờ quỹ đất rộng, hạ tầng giao thông ngày càng hoàn thiện và chính sách phát triển đô thị bền vững.

Ông Dương cũng nhấn mạnh, thị trường bất động sản Thủ đô chuyển mình theo xu hướng “Hà Nội mở rộng” và nhiều chủ đầu tư lớn đã phát triển các dự án trọng điểm, bổ sung nguồn cung bất động sản tại các thành phố vệ tinh với sự ra đời của hàng loạt khu đô thị mới. Hầu hết các dự án này thu hút lượng lớn cư dân đến sinh sống, vui chơi và làm việc.

Đồng quan điểm, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA cho rằng, đầu tư công, phát triển hạ tầng giao thông tiếp tục tạo động lực dài hạn cho bất động sản, nhưng tác động quan trọng hơn là mở rộng không gian phát triển thay vì tạo ra những cơn sốt giá ngắn hạn. Trong giai đoạn mới, bất động sản gắn với khả năng khai thác, nhu cầu ở thực và các cực tăng trưởng kinh tế sẽ có lợi thế hơn những tài sản chỉ dựa vào kỳ vọng tăng giá.

Như vậy, hạ tầng là chất xúc tác cho một chu kỳ tăng trưởng mới, nhưng không phải mọi khu đất nằm gần một dự án giao thông đều tự động tăng giá.

Giá trị bền vững chỉ xuất hiện khi hạ tầng kéo theo hoạt động kinh tế, dân cư, việc làm và dịch vụ.

Đó cũng là điểm khác biệt của chu kỳ mới: Thay vì chạy theo những nơi có đường sắp đi qua, dòng tiền sẽ tìm đến những nơi hạ tầng thực sự có khả năng tạo ra một nền kinh tế mới.

Từ không gian mới đến yêu cầu quy hoạch mới

Ngày 2/6/2026, tại Hội thảo khoa học “Quy hoạch tổng thể TPHCM – tầm nhìn 100 năm”, câu chuyện được đặt lên bàn không phải một tuyến đường, một khu đô thị hay dự án riêng lẻ, mà là hình hài phát triển của Thành phố trong nhiều thập niên tới.

Việc lựa chọn tầm nhìn 100 năm cho thấy một thay đổi đáng chú ý trong tư duy quy hoạch, đó là thay vì chủ yếu xử lý nhu cầu trước mắt, Thành phố phải xác định những cấu trúc phát triển có khả năng tồn tại qua nhiều thế hệ.

Yêu cầu này càng trở nên cấp thiết khi địa phương này bước vào một không gian phát triển mới, quy mô hơn 6.700 km2, dân số trên 14 triệu người; hội tụ những khu vực có lợi thế khác nhau, từ tài chính, thương mại, dịch vụ đến công nghiệp, khoa học công nghệ, logistics, cảng biển và kinh tế biển.

TPHCM nhìn từ trên cao.

Bài toán vì vậy, theo các chuyên gia, không phải là phép cộng cơ học các không gian hành chính. Nhiều chuyên gia nhận định, nếu mỗi khu vực tiếp tục phát triển theo cách riêng, cùng cạnh tranh nguồn lực, cùng hướng tới những mô hình tương tự, thì TPHCM có thể lớn hơn về diện tích nhưng chưa chắc mạnh hơn về cấu trúc.

Quy hoạch mới phải trả lời một câu hỏi khó hơn, đó là mỗi khu vực sẽ đảm nhiệm vai trò gì và kết nối với phần còn lại của Thành phố ra sao?

10 định hướng cho một đô thị thế kỷ

Giữa tháng 6, Thường trực HĐND TPHCM làm việc với Sở Quy hoạch – Kiến trúc, Sở Tài chính, Viện Nghiên cứu phát triển TPHCM và đơn vị tư vấn để rà soát, bổ sung các nội dung của quy hoạch.

Tại cuộc làm việc này, 10 định hướng lớn được hệ thống hóa, gồm: xác lập vị thế đô thị toàn cầu; đổi mới tư duy quy hoạch với tầm nhìn 100 năm; phát triển không gian đô thị đa cực, đa trung tâm; lấy giao thông công cộng và mô hình TOD làm động lực; mở rộng không gian phát triển theo nhiều chiều; xây dựng hạ tầng hiện đại gắn với liên kết vùng; thích ứng biến đổi khí hậu và phát triển xanh; lấy khoa học công nghệ, kinh tế số làm đà tăng trưởng; hoàn thiện thể chế, cơ chế huy động nguồn lực và lấy chất lượng sống của người dân làm thước đo phát triển.

Một trong 10 định hướng được TPHCM xác định là lấy giao thông công cộng và phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng – TOD làm động lực.

Những định hướng này cho thấy quy hoạch không còn dừng ở việc xác định “xây gì, ở đâu”, mà hướng đến tổ chức lại cách Thành phố vận hành. Trong đó, mô hình đô thị đa cực, đa trung tâm được đặt ở vị trí đáng chú ý.

“Đa trung tâm” được các nhà khoa học lý giải, không đơn giản là hình thành thêm những khu đô thị mới. Mỗi trung tâm phải có việc làm, dịch vụ công, giáo dục, y tế, văn hóa và hệ thống giao thông đủ khả năng phục vụ cư dân tại chỗ.

Nếu người dân vẫn phải di chuyển hàng chục km mỗi ngày về khu vực lõi để làm việc, học tập hoặc chữa bệnh, việc mở rộng không gian chưa đồng nghĩa với tái cấu trúc đô thị.

Theo cách tiếp cận đó, khu vực trung tâm không nhất thiết tiếp tục gánh mọi chức năng. Công nghiệp công nghệ cao, nghiên cứu, sản xuất và logistics có thể được tổ chức thành những mạng lưới liên hoàn. Không gian biển cần được nhìn như cửa ngõ kết nối Thành phố với chuỗi cung ứng quốc tế.

Hệ thống sông ngòi cũng cần được nhìn lại, không chỉ với chức năng thoát nước hay ranh giới địa lý, mà còn là hành lang sinh thái, giao thông thủy và không gian công cộng.

Một trong 10 định hướng được TPHCM xác định là lấy giao thông công cộng và phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng- TOD làm động lực. Đây cũng là điểm chạm trực tiếp với một trong những áp lực lớn nhất của đô thị hiện nay.

Trong nhiều năm, tốc độ phát triển đô thị của TPHCM thường đi nhanh hơn khả năng đáp ứng của hạ tầng. Nhà ở hình thành trước, đường sá đi sau; khu dân cư mở rộng nhưng trường học, bệnh viện, công viên và giao thông công cộng chưa theo kịp. Vì thế, lãnh đạo thành phố nhìn nhận, tầm nhìn dài hạn đòi hỏi đảo ngược trình tự đó: hạ tầng khung phải đi trước và dẫn dắt phát triển.

Nhưng TOD cũng không thể được hiểu đơn giản là tăng mật độ xây dựng quanh các nhà ga. Nếu quanh một ga metro chỉ xuất hiện thêm nhiều cao ốc nhưng thiếu đường đi bộ, trường học, dịch vụ, bãi trung chuyển và các kết nối giao thông khác, khu vực ấy có nguy cơ trở thành một điểm nghẽn mới.

Giá trị của TOD nằm ở khả năng thay đổi cách người dân sử dụng đô thị, từ nhà có thể đi bộ tới ga, sử dụng metro hoặc xe buýt đến nơi làm việc, trường học và các dịch vụ thiết yếu, qua đó giảm phụ thuộc vào phương tiện cá nhân.

Ở quy mô lớn hơn, metro, đường sắt đô thị, vành đai, cao tốc, đường thủy, cảng biển và sân bay cũng không thể được quy hoạch như những dự án tách rời. Chúng phải trở thành một mạng lưới vận tải thống nhất, trong đó mỗi phương thức đảm nhiệm một vai trò và hỗ trợ lẫn nhau. Đó là cách hạ tầng chuyển từ vị trí “chạy theo” đô thị sang dẫn dắt sự hình thành của đô thị.

Điểm nhấn là chương trình bắn pháo hoa nghệ thuật diễn ra từ 21 giờ đến 21 giờ 15 phút ngày 2/9 tại bảy điểm; trong đó có 3 điểm bắn pháo hoa tầm cao kết hợp tầm thấp gồm khu vực đầu hầm sông Sài Gòn (phường An Khánh), khu vực Trung tâm Thành phố mới (phường Bình Dương) và Quảng trường Tháp Tam Thắng (phường Vũng Tàu). Bốn điểm bắn pháo hoa tầm thấp được bố trí tại Công viên Quảng trường Bà Rịa, phường Bà Rịa; Công viên Văn hóa Đầm Sen, phường Bình Thới; khu vực tòa tháp Saigon Marina IFC, phường Sài Gòn và khu biệt thự Kim Long, khu vực cầu Rạch Dĩa, xã Nhà Bè.

Trong thiết kế kiến trúc hiện đại, đặc biệt với mô hình nhà ống tại các đô thị lớn, thiếu sáng và bí bách là thách thức lớn. Để khắc phục, hai giải pháp kiến trúc phổ biến nhất thường được áp dụng là thông tầng và giếng trời.

Dù đều tạo ra những khoảng mở theo chiều dọc của ngôi nhà, nhiều người vẫn thường đánh đồng hai khái niệm này. Việc hiểu rõ bản chất của từng giải pháp sẽ giúp gia chủ lựa chọn tối ưu cho ngôi nhà.

Thông tầng là gì?

Thông tầng là khoảng trống liên thông theo phương đứng giữa hai hoặc nhiều tầng trong công trình. Bằng cách lược bỏ một phần diện tích sàn ở các tầng trên, giải pháp này phá vỡ sự ngăn cách giữa các tầng, tạo sự kết nối không gian liền mạch.

Thông tầng giúp không gian trở nên cao ráo. (Ảnh: Nasaland)

Trong thiết kế nhà ở hiện đại, khoảng thông tầng thúc đẩy quá trình đối lưu tự nhiên, giúp các tầng phía dưới luôn thoáng đãng, giảm cảm giác ngột ngạt. Bên cạnh đó, thông tầng giúp không gian trở nên cao ráo, sâu rộng và giải phóng tầm nhìn so với kết cấu trần nhà tiêu chuẩn.

Ngoài yếu tố kỹ thuật, khoảng thông tầng còn mang giá trị thẩm mỹ, tạo điểm nhấn cho phòng khách, sảnh chính hoặc khu vực cầu thang.

Giếng trời là gì?

Giếng trời là khoảng trống theo phương đứng, được mở liên tục từ các tầng lên đến mái nhà nhằm đưa ánh sáng và gió tự nhiên từ bên ngoài vào bên trong công trình.

Giếng trời chạy dọc từ các tầng lên đến mái nhà. (Ảnh: Tostemvietnam)

Nhờ kết nối thẳng lên mái, giếng trời đưa ánh sáng đến những khu vực nằm sâu trong nhà – nơi cửa sổ hay ban công khó tiếp cận. Đây là giải pháp đặc biệt hiệu quả cho nhà ống hẹp dài hoặc khu vực cầu thang, hành lang, nhà bếp.

Ngoài chức năng lấy sáng, giếng trời còn kích hoạt dòng đối lưu không khí tự nhiên. Không khí nóng trong nhà liên tục bốc lên và thoát ra ngoài qua đỉnh mái, đồng thời tạo áp suất hút luồng khí tươi mát từ các cửa bên dưới vào khắp các tầng.

Giếng trời và thông tầng khác nhau thế nào?

Điểm giống nhau lớn nhất giữa giếng trời và thông tầng là đều tạo ra khoảng trống theo phương đứng đồng thời góp phần cải thiện sự thông thoáng của công trình.

Tuy nhiên, xét dưới góc độ thiết kế kiến trúc, đây là hai giải pháp có mục tiêu khác nhau.

Thông tầng hướng nhiều hơn đến việc tổ chức không gian bên trong căn nhà. Khoảng thông tầng giúp liên kết các tầng, tạo cảm giác rộng rãi và hỗ trợ lưu thông không khí giữa các tầng.

Trong khi đó, giếng trời lại đóng vai trò như một “cửa sổ thẳng đứng” của ngôi nhà. Ánh sáng và gió tự nhiên được đưa trực tiếp từ mái xuống các không gian phía dưới.

Bảng so sánh thông tầng và giếng trời

Nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật và thể thao sẽ được tổ chức tại các khu vực trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh, tạo không khí phấn khởi phục vụ người dân và du khách trong dịp lễ Quốc khánh 2/9/2026.

Điểm nhấn là chương trình bắn pháo hoa nghệ thuật diễn ra từ 21 giờ đến 21 giờ 15 phút ngày 2/9 tại bảy điểm; trong đó có 3 điểm bắn pháo hoa tầm cao kết hợp tầm thấp gồm khu vực đầu hầm sông Sài Gòn (phường An Khánh), khu vực Trung tâm Thành phố mới (phường Bình Dương) và Quảng trường Tháp Tam Thắng (phường Vũng Tàu).

Bốn điểm bắn pháo hoa tầm thấp được bố trí tại Công viên Quảng trường Bà Rịa, phường Bà Rịa; Công viên Văn hóa Đầm Sen, phường Bình Thới; khu vực tòa tháp Saigon Marina IFC, phường Sài Gòn và khu biệt thự Kim Long, khu vực cầu Rạch Dĩa, xã Nhà Bè./.