Nhiều căn nhà mặt phố có vị trí đắc địa giữa lòng thủ đô đang rơi vào cảnh ‘vườn không nhà trống’. Dù chủ sở hữu treo biển cho thuê, hạ giá mặt bằng nhưng tình trạng bỏ trống kéo dài, khách thuê ngày một thưa vắng.
Từng được xem là những “điểm vàng” kinh doanh nhờ lợi thế dân cư đông đúc nhưng ngày nay hàng loạt cửa hàng nằm ở khu phố có vị trí đắc địa đều rơi vào tình trạng ế ẩm, treo biển cho thuê mặt bằng kéo dài. Thực trạng này không chỉ gây lãng phí lớn mà còn đặt ra bài toán về cách phát triển và vận hành không gian thương mại trong đô thị hiện đại.
Dù sở hữu vị trí đắc địa nhưng nhiều mặt bằng vẫn đang trong tình trạng treo biển tìm khách thuê.
Khảo sát của PV Chuyên trang Gia đình và Xã hội (Báo Sức khỏe và Đời sống), tại các cửa hàng, văn phòng trước đây nằm trong khu vực kinh doanh sầm uất, mật độ giao thông lớn như: Cầu Giấy, Đội Cấn, Đào Tấn, Kim Mã, Núi Trúc, Phố Huế, Tôn Đức Thắng, Hà Đông… thì nay lại rơi vào trạng thái ảm đạm, “vườn không nhà trống” đợi khách đến thuê. Một số chủ nhà đã chủ động điều chỉnh giá thuê từ 10-20% nhưng vẫn khó chốt hợp đồng.
Không khó để bắt gặp hình ảnh những căn nhà phố thương mại, shophouse thậm chí là biệt thự 4 tầng, diện tích từ 100–300m2, nhưng cửa đóng then cài. Trên nhiều căn nhà, các tờ giấy quảng cáo cho thuê được dán chồng lớp này lên lớp khác, bạc màu theo thời gian. Thậm chí, để “giữ thông tin lâu hơn”, một số chủ nhà còn sơn trực tiếp nội dung cho thuê lên tường, nhưng tình hình vẫn không mấy cải thiện.
Nhiều cửa hàng, văn phòng trước đây nằm trong khu vực kinh doanh sầm uất thì nay lại treo biển cho thuê hoặc sang nhượng.
Phân tích về thực trạng này, theo bà Phạm Thị Miền – Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu đánh giá thị trường BĐS Việt Nam, tình trạng nhà mặt phố, nhà phố thương mại, shophouse, mặt bằng kinh doanh hiện nay khó cho thuê xuất phát từ nhiều nguyên nhân.
Trước hết là sự lệch pha cung – cầu. Nhiều khu đô thị phát triển nhanh nhưng tốc độ lấp đầy dân cư chậm, khiến lượng khách tiềm năng cho hoạt động kinh doanh không đủ lớn.
Bên cạnh đó, mức giá thuê cũng là rào cản lớn. Nhiều chủ nhà kỳ vọng lợi nhuận cao, đưa ra mức giá vượt quá khả năng chi trả của doanh nghiệp nhỏ và vừa. Trong khi đó, chi phí vận hành như nhân sự, điện nước, marketing… ngày càng tăng, khiến bài toán kinh doanh trở nên rủi ro.
Một yếu tố quan trọng khác là sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng. Người dân ngày càng ưa chuộng mua sắm trực tuyến hoặc tìm đến các trung tâm thương mại tích hợp, khiến các cửa hàng riêng lẻ khó cạnh tranh, dù sở hữu vị trí đẹp.
Biển cho thuê phủ kín, chủ nhà mặt phố trên ‘đất vàng’ thủ đô chật vật xoay xở tìm khách thuê.
Trước thực trạng này, các chuyên gia cho rằng cần có cách tiếp cận linh hoạt hơn để cải thiện tình hình.
Theo bà Miền, chủ nhà cần điều chỉnh giá thuê hợp lý, phù hợp với thực tế thị trường, đồng thời định hướng ngành hàng phù hợp với từng khu vực. Bên cạnh đó, việc tăng cường vai trò của các đơn vị quản lý vận hành chuyên nghiệp cũng là yếu tố quan trọng giúp nâng cao hiệu quả khai thác.
Về phía người cho thuê, chị Thủy cũng cho rằng sự chia sẻ là cần thiết trong giai đoạn khó khăn. Việc giảm giá, hỗ trợ chi phí ban đầu hoặc linh hoạt điều khoản hợp đồng có thể giúp giữ chân khách thuê và duy trì dòng tiền.
Trong dài hạn, các chuyên gia đề xuất mô hình kết hợp giữa bán và giữ lại vận hành đối với shophouse. Cách làm này vừa đảm bảo dòng tiền, vừa giúp duy trì chất lượng khai thác và gia tăng giá trị dự án.
Thực tế cho thấy, “đất vàng” không còn là bảo chứng tuyệt đối cho khả năng sinh lời. Khi thị trường thay đổi, bài toán cho thuê nhà mặt phố cũng buộc phải thích ứng nếu không muốn những dãy phố đắc địa tiếp tục chìm trong cảnh đìu hiu, cửa đóng then cài.
Nhiều mặt bằng kinh doanh tại khu vực ‘đất vàng’ của Hà Nội trong tình trạng treo biển cho thuê, bỏ trống nhiều tháng.