Di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới quần thể danh thắng Tràng An.
Quy chế bảo vệ di sản ban hành chậm, phối hợp quản lý còn bất cập
Theo Kết luận thanh tra về việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn được giao năm 2024 và năm 2025 của Ban Quản lý quần thể danh thắng Tràng An cho thấy, quá trình thực hiện vẫn còn những hạn chế, thiếu sót cần khắc phục.
Một trong những vấn đề được chỉ ra là công tác tham mưu xây dựng, ban hành các quy chế phục vụ quản lý, bảo vệ di sản chưa bảo đảm yêu cầu.
Cụ thể, việc tham mưu Sở Du lịch tỉnh trình UBND tỉnh Ninh Bình ban hành Quy chế bảo vệ Di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới quần thể danh thắng Tràng An còn chậm. Quy chế phối hợp quản lý, bảo vệ khu di sản cũng chưa được tham mưu ban hành kịp thời, trong khi yêu cầu phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị và chính quyền địa phương có ý nghĩa quan trọng đối với công tác quản lý tại khu vực di sản.
Quy chế phối hợp còn thiếu một số nội dung liên quan đến trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị trước và sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Một số quy định về phối hợp, trao đổi thông tin, thống kê và báo cáo kết quả xử lý vi phạm chưa được thể hiện đầy đủ.
Những thiếu sót này được đặt ra trong bối cảnh công tác quản lý di sản đòi hỏi sự phối hợp thường xuyên giữa Ban Quản lý, cơ quan chuyên môn và chính quyền địa phương. Việc quy định rõ trách nhiệm, cơ chế trao đổi thông tin và xử lý vi phạm là cơ sở để hạn chế tình trạng thiếu thống nhất trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.
Đối với công tác xây dựng quy chế nội bộ, Thanh tra tỉnh Ninh Bình cũng chỉ ra Quy chế chi tiêu nội bộ năm 2024, năm 2025 còn một số nội dung chưa phù hợp. Một số quy định liên quan đến văn bản pháp luật đã hết hiệu lực hoặc được thay thế; một số nội dung chưa phù hợp với quy định hiện hành và tình hình thực tế, gây khó khăn trong việc lập chứng từ thanh toán.
Đây là những hạn chế cần được Ban Quản lý rà soát, điều chỉnh, bảo đảm các quy định nội bộ phù hợp với pháp luật và đáp ứng yêu cầu quản lý tài chính, ngân sách.
Kiểm tra, giám sát hoạt động xây dựng còn thiếu sót
Trong công tác tuần tra, kiểm tra, giám sát các hoạt động xây dựng, quản lý đất đai và bảo vệ môi trường tại khu di sản, kết luận thanh tra nêu rõ việc xây dựng, triển khai kế hoạch kiểm tra có nội dung chưa đáp ứng yêu cầu.
Theo kết luận, kế hoạch tuần tra, giám sát công tác quản lý các hoạt động xây dựng, quản lý, sử dụng đất đai và bảo vệ môi trường chưa được xây dựng đầy đủ theo yêu cầu. Việc kiểm tra, giám sát tại một số thời điểm còn hạn chế; công tác phát hiện, lập biên bản và phối hợp xử lý vi phạm cần được chấn chỉnh.
Đáng chú ý, có 7 trường hợp nhà ở riêng lẻ , 27 công trình dự án chưa có hồ sơ gửi xin ý kiến cơ quan quản lý di sản theo quy định.
Từ tháng 9/2024 đến tháng 12/2025, các đơn vị không gửi bản sao giấy phép xây dựng về Sở Du lịch nhưng Ban Quản lý chưa kịp thời tham mưu Sở Du lịch ban hành văn bản đôn đốc, yêu cầu các địa phương gửi bản sao giấy phép xây dựng sau khi hiệp y cấp phép để phối hợp theo dõi, quản lý.
Đến thời điểm thanh tra, các xã, phường có địa giới hành chính trong khu Di sản (sau sáp nhập) chưa thực hiện việc rà soát, tổng hợp và gửi bản sao giấy phép xây dựng và hồ sơ cấp phép xây dựng về Sở Du lịch để phối hợp theo dõi, quản lý theo đề nghị của Sở Du lịch.
Kết luận cũng nêu trách nhiệm của Ban Quản lý trong việc phối hợp với các cơ quan chuyên môn, UBND cấp xã để kiểm tra, giám sát hoạt động xây dựng, sử dụng đất và bảo vệ môi trường. Đối với những trường hợp có dấu hiệu vi phạm, việc kiểm tra, phát hiện và phối hợp xử lý phải được thực hiện kịp thời, đúng thẩm quyền.
Một hạn chế khác được chỉ ra là công tác tham mưu, phối hợp giải quyết các vấn đề liên quan đến dự án, hoạt động đầu tư và xây dựng trong khu di sản chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu. Việc tham gia ý kiến đối với các công trình, dự án cần bảo đảm tuân thủ quy định pháp luật, đồng thời phát huy vai trò của cơ quan quản lý di sản trong quá trình xem xét, triển khai.
Ngoài ra, cơ quan Thanh tra còn chỉ ra hạn chế trong việc tham mưu UBND tỉnh xem xét, xử lý một số nội dung liên quan đến hợp đồng, hoạt động du lịch tại khu di sản.
Trong lĩnh vực tài chính, ngân sách, một số hồ sơ thanh toán còn thiếu đề xuất, dự trù kinh phí… theo quy định tại Quy chế chi tiêu nội bộ năm 2024 và năm 2025; một số chứng từ chưa đồng nhất về nội dung ghi trên giấy đề nghị thanh toán và giấy rút dự toán ngân sách nhà nước.
Một số gói thầu áp dụng hình thức chỉ định thầu là chưa phù hợp quy định của Luật Đấu thầu. Theo báo cáo của Ban Quản lý, các gói thầu trên phục vụ các sự kiện, hội nghị, hội thảo theo kế hoạch của tỉnh về tổ chức sự kiện kỷ niệm 10 năm Quần thể danh thắng Tràng An được UNESCO ghi danh là Di sản Văn hóa và Thiên nhiên thế giới, trong đó nhiệm vụ Ban Quản lý được giao chủ trì đều có thời gian, địa điểm cụ thể, thời gian từ khi được giao kinh phí đến khi tổ chức sự kiện ngắn, việc thay đổi hoặc lùi thời gian là không thể thực hiện, các hoạt động, sự kiện đòi hỏi công tác chuẩn bị, tham mưu phải khẩn trương và đảm bảo về tiến độ. Do đó một số gói thầu phải lựa chọn hình thức chỉ định thầu để lựa chọn đơn vị cung cấp dịch vụ đáp ứng kịp thời yêu cầu nhiệm vụ được giao.
Từ kết quả thanh tra, Thanh tra tỉnh Ninh Bình kiến nghị Chủ tịch UBND tỉnh chỉ đạo Ban Quản lý quần thể danh thắng Tràng An cùng các cơ quan, đơn vị liên quan khắc phục những tồn tại, thiếu sót đã được chỉ ra; rà soát, hoàn thiện các quy chế quản lý; nâng cao chất lượng phối hợp và tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động xây dựng trong khu di sản.