Author: bachdn

Quốc hội làm việc tại hội trường. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Sáng 19/8, tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, Quốc hội họp ở Hội trường, nghe Tờ trình và Báo cáo ý kiến về định hướng chính sách sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản.

Minh bạch thị trường, ngăn thao túng và “thổi giá” bất động sản

Trình bày Tờ trình về định hướng chính sách sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) đã thể chế hóa đầy đủ các quan điểm, chủ trương của Đảng về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh, cải cách thủ tục hành chính; thúc đẩy chuyển đổi số, xây dựng hệ thống dữ liệu đồng bộ, liên thông, bảo đảm “đúng, đủ, sạch, sống”; giải quyết tháo gỡ các vướng mắc, bất cập trong thực tiễn, rà soát bảo đảm đồng bộ với các pháp luật liên quan; hoàn thiện cơ chế điều tiết, thúc đẩy thị trường bất động sản phát triển mạnh, hiệu quả, bền vững; và luật chỉ quy định các vấn đề mang tính nguyên tắc, khung thuộc thẩm quyền của Quốc hội.

Ngoài ra, dự thảo Luật được xây dựng trên cơ sở bảo đảm yêu cầu về quốc phòng, an ninh; hoàn thiện các quy định nhằm tăng cường công khai, minh bạch thị trường, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, góp phần phòng ngừa, hạn chế các hành vi lợi dụng hoạt động môi giới để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản và tình trạng thao túng, “thổi giá” bất động sản.

Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh trình bày Tờ trình về định hướng chính sách sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Dự thảo Luật gồm 10 Chương 62 điều bổ sung quy trình giao dịch bất động sản, trong đó có quy định nguyên tắc thực hiện giao dịch và khung quy trình về giao dịch bất động sản. Đồng thời, bổ sung quy định về hoàn thiện nghĩa vụ tài chính của dự án BT bằng bảo lãnh hoặc nộp tiền vào tài khoản phong tỏa theo quy định tại pháp luật về đầu tư và theo phương thức đối tác công tư.

Sửa đổi, bổ sung quy định về hợp đồng kinh doanh bất động sản theo hướng mở rộng các loại hợp đồng được chuyển nhượng, quy định nội dung tối thiểu hợp đồng và làm rõ các nguyên tắc, đồng thời rà soát, thống nhất với pháp luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Cùng với đó, bổ sung cơ chế bảo đảm đối với 5% giá trị còn lại hợp đồng kinh doanh bất động sản được bảo đảm bằng việc chuyển vào tài khoản phong tỏa hoặc theo thỏa thuận của các bên.

Đáng chú ý, dự thảo Luật bổ sung quy định về mã định danh điện tử lập cho từng tổ chức, cá nhân, bất động sản hoặc đối tượng khác thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Kinh doanh bất động sản và Luật Nhà ở.

Đề cập việc cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh, Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh nêu rõ, cắt giảm, đơn giản hóa 9/31 điều kiện đầu tư kinh doanh. Về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, cắt giảm 4/12 thủ tục hành chính, đơn giản hóa 7/12 thủ tục hành chính, giữ nguyên 1 thủ tục hành chính liên quan đăng ký cấp quyền khai thác, sử dụng dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản thuộc thẩm quyền của Bộ Xây dựng.

Đề nghị rà soát kỹ lưỡng, đánh giá tác động đầy đủ

Trình bày Báo cáo ý kiến về định hướng chính sách sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Nguyễn Ngọc Bảo nêu rõ, về cơ chế đối với dự án bất động sản thực hiện trên quỹ đất thanh toán dự án BT, Ủy ban nhận thấy, việc có quy định thực hiện nghĩa vụ tài chính về đất đai phù hợp với cơ chế triển khai thực hiện dự án bất động sản thực hiện trên quỹ đất thanh toán dự án BT là cần thiết, có cơ sở thực tiễn.

Tuy nhiên, hiện nay các dự án BT đang được thực hiện theo quy định cụ thể tại văn bản dưới luật mới được ban hành là Nghị định số 257/2025/NĐ-CP của Chính phủ; quá trình thực hiện có thể phát sinh vấn đề mới, cần được xử lý đồng bộ theo khung pháp lý riêng với dự án BT, như giá trị bảo lãnh, điều kiện giải tỏa, xử lý biện pháp bảo đảm, trách nhiệm theo dõi, thu hồi…

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Nguyễn Ngọc Bảo trình bày Báo cáo ý kiến về định hướng chính sách sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Do đó, đề nghị hoàn thiện nội dung này đồng bộ cùng với pháp luật về đất đai và pháp luật PPP; chỉ quy định mang tính nguyên tắc tại Luật Kinh doanh bất động sản và dẫn chiếu sang pháp luật PPP; tránh xử lý riêng rẽ các vấn đề cụ thể tại các luật khác nhau, khó khăn trong việc bảo đảm tính tổng thể của chính sách đối với dự án BT.

Liên quan kiểm soát huy động vốn và bảo vệ khách hàng trong kinh doanh bất động sản hình thành trong tương lai, nhiều ý kiến đề nghị quy định theo hướng giữ quyền lựa chọn của khách hàng như Luật hiện hành; đồng thời, tách bạch rõ nghĩa vụ của chủ đầu tư phải thu xếp sẵn khả năng cấp bảo lãnh với lựa chọn của từng khách hàng về việc phát hành thư bảo lãnh riêng; việc từ chối bảo lãnh phải trên cơ sở tự nguyện và được cung cấp đầy đủ thông tin về quyền lợi, chi phí, rủi ro, không được mặc định trong hợp đồng mẫu.

Về chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án bất động sản, Ủy ban đề nghị tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện khoản 4 Điều 30, đáp ứng đầy đủ yêu cầu tại Kết luận số 151/KL-UBTVQH16 về việc nghiên cứu, lấy ý kiến đối tượng chịu sự tác động, đánh giá đầy đủ tác động của chính sách liên quan; bảo đảm phù hợp với thực tiễn, tạo cơ chế khơi thông nguồn lực triển khai thực hiện các dự án đối với trường hợp chủ đầu tư dự án không còn nhu cầu hoặc năng lực triển khai dự án muốn chuyển nhượng dự án mà không có khả năng hoàn thành nghĩa vụ tài chính về đất đai; đồng thời, có quy định chặt chẽ về phương thức bảo đảm việc thực hiện nghĩa vụ tài chính với Nhà nước và cam kết triển khai dự án của bên nhận chuyển nhượng…

Tại kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội đang xem xét đề nghị của Chính phủ về việc thành lập thành phố Bắc Ninh.

Sau khi thành lập 12 phường, tỉnh Bắc Ninh có 99 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 45 phường và 54 xã.

12 phường mới của Bắc Ninh như sau:

Thành lập phường Yên Phong trên cơ sở nguyên trạng diện tích và dân số của xã Yên Phong. Phường Yên Phong giáp các đơn vị hành chính cấp xã gồm Tam Đa, Tam Giang, Tam Sơn, Tiên Du, Văn Môn, Xuân Cẩm và Yên Trung.

hành lập phường Tiên Du trên cơ sở nguyên trạng diện tích và dân số của xã Tiên Du. Phường Tiên Du giáp các đơn vị hành chính cấp xã gồm Đại Đồng, Liên Bão, Tam Đa, Tam Sơn, Võ Cường và Yên Phong.

Thành lập phường Chi Lăng trên cơ sở nguyên trạng diện tích và dân số của xã Chi Lăng. Phường Chi Lăng giáp các đơn vị hành chính cấp xã gồm Bồng Lai, Đông Cứu, Mão Điền, Nam Sơn, Phương Liễu và Tân Chi.

Thành lập phường Phù Lãng trên cơ sở nguyên trạng diện tích và dân số của xã Phù Lãng. Phường Phù Lãng giáp các đơn vị hành chính cấp xã gồm Cảnh Thụy, Cao Đức, Đào Viên, Đồng Việt, Nhân Thắng, Yên Dũng và TP Hải Phòng.

Thành lập phường Lương Tài trên cơ sở nguyên trạng diện tích và dân số của xã Lương Tài. Phường Lương Tài giáp các đơn vị hành chính cấp xã gồm Gia Bình, Lâm Thao, Nhân Thẳng, Trung Chính và Trung Kênh.

Thành lập phường Gia Bình trên cơ sở nguyên trạng diện tích và dân số của xã Gia Bình. Phường Gia Bình giáp các đơn vị hành chính cấp xã gồm Đại Lai, Đông Cứu, Lâm Thao, Lương Tài, Mão Điền, Nhân Thắng và Trạm Lộ.

Thành lập phường Nhân Thắng trên cơ sở nguyên trạng diện tích và dân số của xã Nhân Thắng. Phường Nhân Thắng giáp các đơn vị hành chính cấp xã gồm Cao Đức, Đại Lai, Đào Viên, Gia Bình, Lương Tài, Phù Lãng và Trung Kênh.

Thành lập phường Hiệp Hòa trên cơ sở nguyên trạng diện tích và dân số của xã Hiệp Hòa. Phường Hiệp Hòa giáp các đơn vị hành chính cấp xã gồm Hoàng Vân, Hợp Thịnh, Ngọc Thiện, Tự Lạn, Vân Hà, Xuân Cẩm và Yên Trung.

Thành lập phường Bố Hạ trên cơ sở nguyên trạng diện tích và dân số của xã Bố Hạ. Phường Bố Hạ giáp các đơn vị hành chính cấp xã gồm Đồng Kỳ, Kép, Phúc Hòa, Tiên Lục, Yên Thế và tỉnh Lạng Sơn.

Thành lập phường Lạng Giang trên cơ sở nguyên trạng diện tích và dân số của xã Lạng Giang. Phường Lạng Giang giáp các đơn vị hành chính cấp xã gồm Bảo Đài, Kép, Mỹ Thái, Tân Dĩnh và Tiên Lục.

Thành lập phường Kép trên cơ sở nguyên trạng diện tích và dân số của xã Kép. Phường Kép giáp các đơn vị hành chính cấp xã gồm Bảo Đài, Bố Hạ, Lạng Giang, Tiên Lục và tỉnh Lạng Sơn.

Thành lập phường Lục Nam trên cơ sở nguyên trạng diện tích và dân số của xã Lục Nam. Phường Lục Nam giáp các đơn vị hành chính cấp xã gồm Bảo Đài, Bắc Lũng, Đông Phú, Nghĩa Phương, Phượng Sơn và Tân Dĩnh.

Tại kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội đang xem xét đề nghị của Chính phủ về việc thành lập thành phố Bắc Ninh và Quảng Ninh. Chính phủ đề xuất thành lập thành phố Bắc Ninh trên cơ sở giữ nguyên trạng diện tích, dân số và các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Bắc Ninh hiện nay.

Sau khi thành lập, thành phố Bắc Ninh có diện tích tự nhiên 4.713,75km², quy mô dân số 3.989.623 người.

Qua thảo luận, các đại biểu đều bày tỏ đồng tình việc thành lập thành phố Bắc Ninh. Dự kiến Quốc hội sẽ xem xét thông qua nghị quyết thành lập thành phố Bắc Ninh tại đợt 2 kỳ họp không thường lệ thứ nhất. Theo đề xuất, nghị quyết thành lập thành phố Bắc Ninh khi được thông qua sẽ có hiệu lực từ ngày 20/9.

Quang cảnh hội nghị.

Tham dự hội nghị có lãnh đạo xã Quy Mông, Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh Lào Cai, Phòng Kinh tế xã, đơn vị tư vấn lập quy hoạch và đại diện 75 hộ gia đình, cá nhân trong khu vực quy hoạch.

Theo thông tin tại hội nghị, Khu công nghiệp Y Can được quy hoạch trên địa bàn xã Quy Mông và xã Lương Thịnh, với diện tích gần 350 ha, trong đó hơn 331 ha thuộc địa bàn xã Quy Mông.

Đại diện các hộ dân đóng góp ý kiến về Quy hoạch phân khu xây dựng Khu công nghiệp Y Can.

Tại hội nghị, người dân đã trao đổi trực tiếp với cơ quan quản lý, đơn vị tư vấn về các nội dung của đồ án; đồng thời nêu ý kiến về những vấn đề liên quan đến đất đai, sản xuất, đời sống và quyền, lợi ích hợp pháp của các hộ dân trong khu vực dự kiến quy hoạch.

Lãnh đạo xã Quy Mông và Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh Lào Cai phát biểu tại hội nghị.

Các ý kiến của người dân là cơ sở để cơ quan chức năng nghiên cứu, tiếp thu, hoàn thiện hồ sơ đồ án trước khi thực hiện các bước tiếp theo, góp phần bảo đảm tính phù hợp, khả thi và hài hòa lợi ích của Nhà nước, doanh nghiệp và người dân.

Dự án nhỏ không nên “gánh” thủ tục lớn

Sáng 19/8, tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI thảo luận tại tổ về việc tích hợp 4 chương trình mục tiêu quốc gia thành 1 Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa – xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026 – 2035.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh nhấn mạnh: Chương trình mục tiêu là để bảo đảm mục tiêu người dân được hưởng lợi. (Ảnh: Yến Chi).

Tham gia thảo luận, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho rằng, qua thực tiễn triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia thời gian qua, cần rà soát lại cách thức tổ chức thực hiện, đặc biệt là các tầng nấc trung gian và cơ chế quản lý.

Bộ trưởng cho rằng, một trong những bất cập hiện nay là các chương trình được chia thành nhiều dự án, tiểu dự án với danh mục nhỏ lẻ. Khi xuống địa phương, từng dự án, tiểu dự án lại phải thực hiện nhiều quy trình về đầu tư công, đấu thầu và các thủ tục khác.

Chính vì vậy, từ việc giải ngân đến hiệu quả của các dự án, tiểu dự án trong thời gian qua, theo Bộ trưởng nhìn nhận là không đạt.

Từ thực tế tại địa phương, Bộ trưởng Trần Hồng Minh dẫn chứng lĩnh vực giao thông nông thôn, có nơi mỗi huyện phải triển khai hàng trăm dự án, trong đó nhiều dự án chỉ có quy mô từ 1-3 tỷ đồng.

Nhiều công trình thực hiện không tuân theo tiêu chuẩn, quy trình rõ ràng, dẫn đến khi làm xong, hiệu quả đầu tư chưa tương xứng, chất lượng chưa bảo đảm như kỳ vọng.

Tương tự, đối với các chương trình bảo đảm nước sạch, có địa phương quy định xây dựng bể chứa, có nơi hỗ trợ thiết bị chứa nước cho người dân. Tuy nhiên, với những khoản mua sắm nhỏ, địa phương vẫn phải thực hiện quy trình đấu thầu, dẫn tới khó khăn trong việc đưa chính sách đến người dân.

“Chương trình mục tiêu là để bảo đảm mục tiêu người dân được hưởng lợi”, Bộ trưởng nhấn mạnh.

Theo Bộ trưởng, đây là chương trình chính sách có ý nghĩa đặc biệt đối với đồng bào dân tộc thiểu số và các địa bàn còn nhiều khó khăn, vì vậy phương thức thực hiện phải thực sự phù hợp với điều kiện thực tế.

Từ thực tiễn trên, Bộ trưởng Trần Hồng Minh đề nghị thực hiện mạnh mẽ hơn nữa chủ trương phân cấp, phân quyền.

Theo đó, Trung ương nên tập trung xây dựng khung chương trình, trên cơ sở đó, địa phương được chủ động lựa chọn những nội dung cần ưu tiên đầu tư, phù hợp với điều kiện và những vấn đề cấp thiết của từng địa bàn.

Theo Bộ trưởng, với mô hình chính quyền địa phương hiện nay, cần phát huy vai trò của cấp ủy, HĐND và UBND địa phương, trao quyền chủ động nhưng đồng thời gắn với trách nhiệm về kết quả.

“Phải thực hiện triệt để nội dung phân cấp, phân cấp cho địa phương”, Bộ trưởng nhấn mạnh.

Bộ trưởng Trần Hồng Minh cũng đề nghị nghiên cứu cơ chế thực hiện đặc thù đối với một số dự án, tiểu dự án và khoản mua sắm quy mô nhỏ trong các chương trình mục tiêu quốc gia.

Theo Bộ trưởng, nếu các dự án nhỏ vẫn phải tuân thủ toàn bộ quy trình đầu tư công, đấu thầu như hiện nay thì địa phương sẽ tiếp tục gặp khó khăn, làm giảm hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Do đó, cần nghiên cứu các phương thức thực hiện linh hoạt, trong đó có thể áp dụng hình thức chỉ định thầu đối với một số trường hợp mua sắm, dự án nhỏ phù hợp, đồng thời bảo đảm đúng quy định pháp luật, công khai và minh bạch.

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh (đoàn Tuyên Quang). (Ảnh: Yến Chi).

Phân cấp phải đi đôi với trách nhiệm

Cùng thảo luận, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh (đoàn Tuyên Quang) đánh giá cao việc dự thảo nghị quyết chú trọng phân cấp, phân quyền cho địa phương. Theo đại biểu, phân cấp mạnh sẽ giúp giảm khâu trung gian, rút ngắn thủ tục và nâng cao hiệu quả triển khai.

Tuy nhiên, phân cấp phải đi liền với trách nhiệm. Địa phương được quyền chủ động điều chỉnh nguồn lực, cách thức thực hiện nhưng không được làm ảnh hưởng đến đối tượng thụ hưởng cốt lõi hoặc khiến mục tiêu chung không đạt được.

Đại biểu lấy ví dụ, nếu địa phương điều chỉnh nguồn lực khiến đồng bào dân tộc thiểu số không còn được hưởng đầy đủ chính sách đã được xác định thì địa phương phải chịu trách nhiệm.

Theo đó, cần thiết lập rõ các nguyên tắc “khóa” để địa phương có không gian chủ động nhưng vẫn bảo đảm mục tiêu, đối tượng và hiệu quả chung của chương trình.

Đại biểu Nguyễn Hoàng Giang (đoàn Đắk Lắk) cũng cho rằng, việc thống nhất cơ chế cần đi kèm với phân cấp, phân quyền rõ ràng, nhất là cho cấp xã. Các sở, ngành chủ yếu làm nhiệm vụ định hướng, kiểm tra, giám sát và hỗ trợ; cấp cơ sở phải được trao đủ thẩm quyền và nguồn lực để trực tiếp tổ chức thực hiện những dự án phù hợp.

Đồng tình với nguyên tắc “địa phương quyết, địa phương tổ chức thực hiện và chịu trách nhiệm về kết quả”, đại biểu Giang đề nghị quy định rõ trách nhiệm của HĐND và UBND cấp tỉnh trong quyết định, phân bổ, điều hành và giám sát nguồn lực.

Đối với các dự án thuộc phạm vi một xã, cần ưu tiên giao cấp xã chủ động tổ chức thực hiện khi đủ năng lực.

Đề nghị Bộ Tài chính làm đầu mối nguồn lực

Về cơ chế điều phối, đại biểu Nguyễn Hoàng Giang đề nghị nghiên cứu giao Bộ Tài chính làm cơ quan thường trực và đầu mối tổng hợp chung. Các bộ, ngành chuyên môn chịu trách nhiệm về chính sách, tiêu chuẩn, mục tiêu và sản phẩm đầu ra theo từng lĩnh vực nhằm giảm tầng nấc trung gian và làm rõ trách nhiệm giải trình.

Đại biểu Nguyễn Thị Thu Nguyệt (đoàn Đắk Lắk). (Ảnh: Media Quốc hội).

Đại biểu Nguyễn Thị Thu Nguyệt (đoàn Đắk Lắk) cũng đề nghị nghiên cứu giao Bộ Tài chính làm cơ quan đầu mối quản lý và điều phối nguồn lực của chương trình.

Theo đại biểu, sau khi tích hợp bốn chương trình, việc giao một cơ quan chủ trì điều hành chung về nguồn lực sẽ thuận lợi hơn trong phân bổ, điều tiết và kiểm soát nguồn vốn.

Trong khi đó, các bộ chuyên ngành vẫn giữ vai trò chủ trì về chính sách, mục tiêu và nội dung chuyên môn thuộc lĩnh vực được giao.

Cách làm này, theo đại biểu, sẽ giúp bảo đảm nguồn lực được phân bổ theo đúng mục tiêu, hạn chế tình trạng phân tán, đồng thời tạo điều kiện để các chương trình được điều phối thống nhất.

Cũng quan tâm nội dung này, đại biểu Nguyễn Đắc Vinh cho rằng, có thể giao Bộ Tài chính làm đầu mối điều phối về nguồn lực và một số thủ tục đầu tư, bảo đảm dòng vốn được vận hành thông suốt, đúng quy định.

Trong khi đó, các bộ chuyên ngành vẫn phải giữ vai trò nòng cốt về nội dung. Bộ Giáo dục và Đào tạo chịu trách nhiệm chính đối với các mục tiêu, chính sách về giáo dục; Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chịu trách nhiệm về lĩnh vực văn hóa; ngành y tế tiếp tục giữ vai trò chính trong tổ chức thực hiện các mục tiêu về chăm sóc sức khỏe nhân dân…

“Chúng ta chỉ cần một cơ quan điều phối để làm sao nguồn lực đi cho nhanh, nguồn lực đi cho thông suốt, làm cho đúng thủ tục”, đại biểu nêu.

Quốc hội họp phiên toàn thể hội trường, nghe các tờ trình và báo cáo thẩm tra sáng ngày 19/8. Ảnh: Media Quốc hội

Sáng ngày 19/8, thừa uỷ quyền Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh trình bày trước Quốc hội tờ trình định hướng sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản.

Bộ trưởng cho biết, dự thảo được xây dựng theo hướng kế thừa những quy định còn phù hợp, đồng thời sửa đổi, bổ sung để đáp ứng yêu cầu quản lý trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Dự thảo Luật được sửa đổi theo hướng đẩy mạnh phân cấp, phân quyền. Trong đó, Chính phủ đề xuất phân quyền cho UBND cấp tỉnh quyết định cho phép chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án bất động sản đối với các dự án thuộc thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư của Thủ tướng Chính phủ.

Theo quan điểm của Chính phủ, việc phân quyền nhằm bảo đảm thống nhất với chủ trương đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, nâng cao tính chủ động, trách nhiệm của địa phương trong quản lý, theo dõi và tổ chức thực hiện dự án. Đồng thời việc này nhằm quy định rõ trách nhiệm UBND cấp tỉnh trong việc xem xét, quyết định, kiểm tra việc đáp ứng các điều kiện chuyển nhượng theo quy định của pháp luật và trách nhiệm của chủ đầu tư trong việc thực hiện các cam kết, nghĩa vụ đối với dự án sau khi được chấp thuận chuyển nhượng.

Cùng với phân cấp, dự thảo tiếp tục đặt trọng tâm vào cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh và thủ tục hành chính. Cụ thể, Chính phủ đề xuất cắt giảm, đơn giản hóa 9/31 điều kiện đầu tư kinh bao gồm: Điều kiện về tên gọi, đăng ký hoạt động, chứng nhận đào tạo của sàn giao dịch bất động sản; tổ chức, cá nhân kinh doanh dịch vụ môi giới bất động sản; tổ chức, cá nhân kinh doanh dịch vụ quản lý bất động sản, tư vấn bất động sản. Đồng thời, cắt giảm 4/12 thủ tục hành chính, đơn giản hóa 7/12 thủ tục.

Với các nhóm nội dung khác, dự thảo bổ sung quy trình giao dịch bất động sản, trong đó xác lập nguyên tắc và khung quy trình thực hiện giao dịch.

Các quy định về kinh doanh quyền sử dụng đất đã có hạ tầng kỹ thuật trong dự án bất động sản và chuyển nhượng dự án được sửa đổi theo hướng đồng bộ với pháp luật đất đai, đầu tư và các quy định có liên quan.

Đối với hợp đồng kinh doanh bất động sản, dự thảo mở rộng các loại hợp đồng được chuyển nhượng, quy định nội dung tối thiểu và làm rõ nguyên tắc thực hiện, đồng thời rà soát để thống nhất với pháp luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Dự thảo bổ sung cơ chế bảo lãnh đối với 5% giá trị còn lại của hợp đồng kinh doanh bất động sản, theo hướng có thể thực hiện bằng việc chuyển vào tài khoản phong tỏa hoặc theo thỏa thuận của các bên; bổ sung quy định về hoàn thiện nghĩa vụ tài chính với các dự án BT, thông qua bảo lãnh hoặc nộp tiền vào tài khoản phong tỏa theo quy định của pháp luật về đầu tư và đối tác công tư.

Cải cách quan trọng khác được đưa vào dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) là đẩy mạnh chuyển đổi số, tăng cường tính minh bạch, khả năng dự báo và điều tiết thị trường. Bổ sung quy định về mã định danh điện tử cho từng tổ chức, cá nhân kinh doanh bất động sản hoặc các đối tượng khác thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Kinh doanh bất động sản và Luật Nhà ở.

Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết, dự thảo sửa đổi, bổ sung quy định về xây dựng hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản theo hướng bảo đảm dữ liệu được thiết lập, cập nhật “đúng, đủ, sạch, sống”, nâng cao tính công khai, minh bạch của thị trường, tạo thuận lợi cho tổ chức, cá nhân trong quá trình thực hiện giao dịch.

Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh. Ảnh: Media Quốc hội

Trình bày ý kiến của cơ quan thẩm tra, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Nguyễn Ngọc Bảo cho biết, Ủy ban tán thành sự cần thiết sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản với những quan điểm, mục tiêu như đã nêu tại tờ trình của Chính phủ.

Trên cơ sở ý kiến tại kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Ủy ban đề nghị Chính phủ chỉ đạo tổng hợp, nghiên cứu và hoàn thiện hồ sơ dự án Luật để trình Quốc hội tại kỳ họp thứ hai theo đúng quy định, bảo đảm chất lượng; đồng thời xác định rõ phạm vi điều chỉnh, sửa đổi và có thuyết minh tương xứng về sự cần thiết thay thế toàn bộ Luật.

Với quy định về chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án bất động sản, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục nghiên cứu cơ chế khơi thông nguồn lực triển khai dự án đối với trường hợp chủ đầu tư không còn nhu cầu hoặc năng lực triển khai, muốn chuyển nhượng dự án nhưng không có khả năng hoàn thành nghĩa vụ tài chính về đất đai. Đồng thời, cần có quy định chặt chẽ về phương thức bảo đảm thực hiện nghĩa vụ tài chính với Nhà nước và cam kết triển khai dự án của bên nhận chuyển nhượng.

Ủy ban Kinh tế và Tài chính cũng đề nghị tiếp tục rà soát để xác định rõ trường hợp thực hiện thủ tục chuyển nhượng dự án theo Luật Đầu tư và trường hợp thực hiện theo Luật Kinh doanh bất động sản.

Theo cơ quan thẩm tra, thủ tục chuyển nhượng dự án, điều chỉnh nhà đầu tư và đăng ký biến động đất đai cần được thiết kế theo nguyên tắc “một đầu mối, một bộ hồ sơ dùng chung và một lần kiểm tra cùng điều kiện”.

Đối với đề xuất phân quyền cho UBND cấp tỉnh quyết định chuyển nhượng dự án đã được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận chủ trương đầu tư, cơ quan thẩm tra cho rằng việc phân quyền phải đi cùng trách nhiệm và cơ chế kiểm soát chặt chẽ. Vì vậy đề nghị làm rõ các trường hợp cần ý kiến hay quyết định của cơ quan Trung ương, đồng thời quy định rõ về thời hạn, giá trị ý kiến, công khai quyết định và cập nhật dữ liệu

Dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) được trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến tại kỳ họp không thường lệ tháng 8/2026 và trình Quốc hội xem xét, thông qua tại kỳ họp tháng 10/2026.