Author: bachdn

Công trình được triển khai nhằm mở rộng khả năng tiếp cận thông tin và các dịch vụ số cho người dân, doanh nghiệp và du khách khi đến Sa Pa. Qua đó, nâng cao chất lượng phục vụ, đáp ứng nhu cầu của người dân và du khách, đồng thời xây dựng hình ảnh đô thị du lịch Sa Pa văn minh, hiện đại và thân thiện.

Đại biểu cắt băng khai trương 3 Kiosk số và điểm Wifi công cộng.

Để triển khai dự án, Trung tâm Dịch vụ tổng hợp phường Sa Pa phối hợp với Phòng Kinh tế – Hạ tầng, VNPT Lào Cai và các ngân hàng khảo sát, lựa chọn vị trí lắp đặt theo các tiêu chí: Khu vực có mật độ người dân và du khách qua lại lớn; thuận tiện cho việc tiếp cận, sử dụng; bảo đảm điều kiện kết nối điện, hạ tầng viễn thông và an toàn giao thông; đồng thời hạn chế ảnh hưởng đến không gian công cộng và cảnh quan đô thị.

Lãnh đạo phường Sa Pa trải nghiệm tiện ích, dịch vụ số.

Sau 15 ngày triển khai, công trình đã hoàn thành với 3 Kiosk số, tích hợp 4 thiết bị tra cứu thông tin thông minh; đồng thời thiết lập 3 điểm Wifi công cộng miễn phí tại các khu vực Nhà thờ đá, Sân Quần và hồ Mắt Ngọc. Hạ tầng mạng được đầu tư đồng bộ, có khả năng phục vụ khoảng 2.000 lượt người truy cập Wifi miễn phí cùng thời điểm. Tổng nguồn lực xã hội hóa thực hiện công trình khoảng 800 triệu đồng.

Lãnh đạo phường Sa Pa trải nghiệm tiện ích, dịch vụ số.

Theo kế hoạch, trong giai đoạn 2027-2030, phường Sa Pa sẽ tiếp tục hoàn thiện và mở rộng hệ thống lên 22 Kiosk số, góp phần nâng cao tiện ích công cộng và từng bước xây dựng hình ảnh Sa Pa theo hướng văn minh, hiện đại, thân thiện.

Tiến độ giải ngân còn chậm

Trong tổng số vốn đã giải ngân, vốn đầu tư thực hiện do Trung ương quản lý ước đạt 75.900 tỷ đồng, bằng 48,2% kế hoạch năm; vốn đầu tư thực hiện do địa phương quản lý ước đạt 470.900 tỷ đồng, bằng 50,9% kế hoạch năm. Quy mô và tiến độ giải ngân cho thấy khu vực địa phương đang giữ vai trò chủ lực trong đưa nguồn vốn ngân sách vào nền kinh tế.

Tính đến hết tháng 8, có 9 bộ, cơ quan trung ương và 20 địa phương có tỷ lệ giải ngân cao hơn mức bình quân chung của cả nước. Trong số đó có nhiều đơn vị vừa đạt tiến độ tốt, vừa giải ngân khối lượng vốn lớn. Hà Nội tiếp tục dẫn đầu về giá trị giải ngân với khoảng 89.900 tỷ đồng; tiếp đến là TP Hồ Chí Minh với khoảng 81.300 tỷ đồng…

Tuy nhiên, bức tranh giải ngân vẫn chưa đồng đều. Hiện vẫn còn 24 bộ, cơ quan trung ương và 14 địa phương có tỷ lệ giải ngân dưới mức bình quân chung của cả nước. Trong đó, 6 bộ, cơ quan trung ương có tỷ lệ giải ngân dưới 10% hoặc chưa giải ngân.

Dự án đường Vành đai 1 Hà Nội đoạn Hoàng Cầu – Voi Phục có tổng vốn đầu tư hơn 7.200 tỷ đồng đã thông xe kỹ thuật. Ảnh: Thế Đoàn/Báo Tin tức và Dân tộc

Theo Bộ Tài chính, một trong những khó khăn lớn đang tác động đến tiến độ giải ngân là tình trạng thiếu hụt và biến động giá nguyên vật liệu xây dựng.

Nguồn cung đá, cát xây dựng và một số vật liệu khác tại nhiều khu vực vẫn khan hiếm, ảnh hưởng đến khả năng tổ chức thi công của các nhà thầu. Trong khi đó, giá nhiều loại nguyên vật liệu và nhiên liệu tăng so với thời điểm mời thầu khiến một số chủ đầu tư phải điều chỉnh, đàm phán lại hợp đồng, phát sinh thêm thủ tục và kéo dài thời gian thực hiện.

Bên cạnh đó, giải phóng mặt bằng cũng là một trong những nút thắt lớn. Vướng mắc không chỉ nằm ở việc xác định giá đất và nguồn gốc đất mà còn liên quan đến thay đổi chính sách bồi thường, bố trí tái định cư và sự đồng thuận của người dân.

Ngoài ra, trong tháng 8, mưa lớn kéo dài tại nhiều địa phương khiến việc thi công, vận chuyển vật liệu và nghiệm thu khối lượng hoàn thành bị gián đoạn. Tại một số địa phương miền núi phía Bắc, Bắc Trung Bộ và Tây Nguyên, mưa lũ, sạt lở còn gây chia cắt giao thông, hạn chế khả năng huy động nhân lực và máy móc đến công trường.

Bên cạnh những yếu tố khách quan, Bộ Tài chính cũng chỉ ra những hạn chế trong công tác chuẩn bị và tổ chức thực hiện dự án. Việc lập kế hoạch của một số bộ, ngành, địa phương chưa sát với khả năng thực hiện; chất lượng chuẩn bị đầu tư chưa cao dẫn đến phải điều chỉnh kế hoạch vốn nhiều lần.

Một số dự án khởi công mới phải dành nhiều thời gian trong những tháng đầu năm để lập, thẩm định, phê duyệt hồ sơ và lựa chọn nhà thầu. Một số dự án lớn, có tính chất phức tạp cần tham vấn nhiều cấp, nhiều ngành nên chưa thể triển khai ngay.

Đối với các dự án ODA, quy trình giải ngân và đấu thầu theo yêu cầu của nhà tài trợ vẫn là một trở ngại. Một số dự án khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cũng gặp khó do sử dụng công nghệ chuyên sâu, thiết bị đặc thù hoặc công nghệ trong nước chưa làm chủ được…

Tập trung tháo gỡ điểm nghẽn

Để hoàn thành giải ngân 100% số vốn được giao, tạo động lực quan trọng cho mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026, Bộ Tài chính đề nghị các địa phương có mỏ vật liệu rà soát, nâng công suất khai thác các mỏ đang hoạt động, đồng thời tháo gỡ thủ tục để cấp phép mỏ mới và gia hạn các mỏ còn trữ lượng. Các địa phương cần ưu tiên nguồn vật liệu cho các công trình trọng điểm quốc gia, nhất là các dự án tại khu vực phía Nam.

Về phía Bộ Xây dựng cần theo dõi sát diễn biến thị trường, tăng cường quản lý giá vật liệu, nghiên cứu cơ chế điều phối nguồn vật liệu giữa các địa phương và các giải pháp sử dụng vật liệu thay thế nhằm giảm áp lực lên những nguồn tài nguyên đang thiếu hụt.

Đối với công tác giải phóng mặt bằng, Bộ Tài chính đề nghị chính quyền địa phương tiếp tục tăng cường tuyên truyền, vận động, giải thích rõ chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Các địa phương cũng cần đẩy nhanh tiến độ xây dựng các khu tái định cư, tạo điều kiện để người dân ổn định cuộc sống và bàn giao mặt bằng cho dự án.

Dự án đường Vành đai 2,5 Hà Nội đoạn qua Cầu Giấy tăng tốc về đích trong quý IV/2026. Ảnh: Thế Đoàn/Báo Tin tức và Dân tộc

Các bộ, cơ quan trung ương và địa phương khẩn trương hoàn thiện thủ tục đầu tư đối với số vốn mới được giao bổ sung và số vốn chưa phân bổ chi tiết, bảo đảm đủ điều kiện để phân bổ vốn cho từng nhiệm vụ, dự án.

Cùng với đó, Bộ Tài chính đề nghị các bộ, cơ quan trung ương và địa phương tăng cường kỷ luật trong xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện. Các cơ quan cần bố trí vốn sát hơn với khả năng triển khai, giải ngân; đồng thời rà soát những dự án không có khả năng giải ngân hoặc giải ngân chậm để kịp thời điều chuyển vốn sang các dự án có tiến độ tốt và có nhu cầu vốn.

Các cơ quan tăng cường kiểm tra hiện trường, yêu cầu chủ đầu tư và nhà thầu huy động đầy đủ nhân lực, máy móc, thiết bị thi công các dự án trọng điểm. Trước diễn biến thời tiết phức tạp, các đơn vị cần chủ động điều chỉnh kế hoạch thi công, tranh thủ tổ chức thi công bù khi điều kiện thời tiết thuận lợi.

Đặc biệt, Bộ Tài chính đề nghị các chủ đầu tư không để khâu thanh toán trở thành điểm nghẽn làm chậm tiến độ chung. Chủ đầu tư cần lập hồ sơ thanh toán ngay khi có khối lượng hoàn thành được nghiệm thu, tránh tình trạng dồn hồ sơ vào cuối tháng hoặc những tháng cuối năm.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu vừa ký ban hành Công văn số 4463/UBND-KT về việc đảm bảo an ninh, an toàn hành lang lưới điện, bảo vệ công trình điện lực trên địa bàn Thành phố.

Theo đó, UBND Thành phố yêu cầu các sở, ban, ngành Thành phố, UBND cấp xã, các đơn vị điện lực quản lý vận hành lưới điện trên địa bàn Thành phố cần quán triệt, nghiêm túc triển khai các nhiệm vụ được UBND Thành phố giao về công tác bảo vệ an toàn công trình điện lực tại Quyết định số 83/2025/QĐ-UBND ngày 23/12/2025. Các cơ quan, đơn vị cần nêu cao trách nhiệm chỉ đạo, lãnh đạo thực hiện của người đứng đầu và của cán bộ được giao thực hiện nhiệm vụ về an toàn điện và bảo vệ công trình điện lực.

Nhân viên Truyền tải điện Hà Nội (Công ty Truyền tải điện 1) kiểm tra tuyến đường dây 220kV Hòa Bình – Hà Đông

Với phương châm lấy phòng ngừa làm chủ đạo, UBND Thành phố yêu cầu các đơn vị quản lý vận hành lưới điện chịu trách nhiệm xây dựng nội dung, hình thức tuyên truyền về bảo vệ an toàn công trình điện lực; UBND cấp xã, các Sở, ngành Thành phố có trách nhiệm phối hợp, hỗ trợ, chủ động tổ chức hoạt động tuyên truyền đảm bảo hiệu quả của công tác tuyên truyền.

UBND Thành phố giao Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia, Tổng công ty Điện lực thành phố Hà Nội, các đơn vị điện lực quản lý vận hành lưới điện chịu trách nhiệm tổ chức kiểm tra lưới điện nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn không để tái diễn hoặc phát sinh mới vi phạm hành lang bảo vệ an toàn lưới điện. Chủ động phối hợp chính quyền cơ sở ngăn chặn ngay từ đầu các hành vi có nguy cơ gây sự cố lưới điện như thả diều, câu cá, lắp biển quảng cáo, tập kết vật liệu xây dựng, cẩu, đào, xúc tại các công trình, dự án; lập hồ sơ và chuyển cơ quan có thẩm quyền xử lý nghiêm các vi phạm bảo vệ an toàn lưới điện.

Sở Xây dựng, UBND các xã, phường nâng cao trách nhiệm phối hợp, triển khai hiệu quả nhiệm vụ của cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng trong hoạt động quản lý cấp phép thi công xây dựng, quản lý trật tự xây dựng, giám sát chặt chẽ hoạt động thi công của các chủ đầu tư đảm bảo tuân thủ các quy định pháp luật về hành lang bảo vệ an toàn công trình điện lực và công tác xử lý vi phạm theo quy định.

UBND Thành phố giao Sở Công Thương – cơ quan Thường trực Ban chỉ đạo phát triển điện lực Thành phố là đầu mối trong công tác đảm bảo an toàn công trình điện lực, có trách nhiệm hướng dẫn, đôn đốc, kiểm tra, giám sát, phối hợp xử lý vi phạm; đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ của các cơ quan, đơn vị được UBND Thành phố giao; định kỳ hoặc đột xuất báo cáo kết quả công tác bảo vệ an toàn công trình điện lực trên địa bàn, đề xuất với UBND Thành phố khen thưởng đối với đơn vị có thành tích và kiểm điểm các đơn vị không hoặc chậm triển khai công tác được giao.

Bộ Nội vụ vừa có Văn bản số 9624/BNV-TCBC gửi các bộ, cơ quan ngang bộ và UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc T.Ư, yêu cầu rà soát toàn diện việc giải quyết chính sách, chế độ đối với cán bộ, công chức, viên chức và người lao động nghỉ việc theo Nghị định 178.

Giải quyết thủ tục hành chính tại Hà Nội.

Theo Bộ Nội vụ, các bộ, cơ quan và địa phương phải rà soát tổng thể, đồng thời chịu trách nhiệm về kết quả giải quyết chính sách đối với các trường hợp đã được quyết định cho nghỉ việc theo Nghị định 178, được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định 67/2025/NĐ-CP

Việc rà soát phải bảo đảm đúng đối tượng, đúng trình tự, thủ tục theo quy định. Các cơ quan, địa phương cũng phải thực hiện các nhiệm vụ theo chỉ đạo của Phó thủ tướng.

Đối với các bộ, cơ quan, địa phương được nêu tại văn bản của Văn phòng Chính phủ, Bộ Nội vụ yêu cầu cung cấp thông tin về các kiến nghị, kết luận của Kiểm toán Nhà nước liên quan đến việc thực hiện chính sách.

Đồng thời, các đơn vị phải làm rõ trách nhiệm của từng cơ quan, tổ chức có liên quan trong việc xác định đối tượng và tuân thủ trình tự, thủ tục giải quyết chính sách nghỉ việc đối với từng trường hợp.

Bộ Nội vụ cũng đề nghị các bộ, cơ quan, địa phương căn cứ thẩm quyền quyết định và giải quyết chính sách nghỉ việc theo Nghị định 178 và Nghị định 67 để có ý kiến cụ thể đối với từng trường hợp được nêu tại báo cáo của Kiểm toán Nhà nước.

Ngoài ra, các bộ, cơ quan và địa phương, trong quá trình thanh tra, kiểm tra, nếu phát hiện sai sót phải báo cáo cụ thể và có phương án khắc phục kịp thời, đúng quy định của Nghị định 178, Nghị định 67 và các văn bản hướng dẫn của Bộ Nội vụ.

Trường hợp phát sinh vướng mắc, các đơn vị phải báo cáo rõ để Bộ Nội vụ tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, xử lý.

Báo cáo kết quả rà soát phải được gửi về Bộ Nội vụ trước ngày 15/9. Trên cơ sở báo cáo của các bộ, ngành, địa phương, Bộ Nội vụ sẽ tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định.

Đất ở trước năm 1993

Ông Ma Văn Khỏe, một trong 13 hộ dân ở thôn Phúc Sơn cho biết, từ năm 1979 đến khoảng năm 2000, ông là công nhân Xí nghiệp mỏ Mangan MEMICO. Theo ông Khỏe, trước năm 1993, đơn vị đã bố trí cho nhiều hộ cán bộ, công nhân, mỗi hộ một lô đất rộng khoảng 15 m, dài hơn 30 m để làm nhà ở. Sau khi được bố trí đất, các gia đình xây dựng nhà cửa, sinh sống ổn định cho đến nay. “Gia đình tôi ở đây hơn 30 năm, từ khi được mỏ bố trí đất đến nay không có tranh chấp với ai”, ông Khỏe nói.

Ông Ma Văn Khỏe (áo kẻ caro ngoài cùng bên trái) cùng các hộ dân chưa được cấp GCNQSDĐ.

Năm 2013, UBND tỉnh Tuyên Quang ban hành Quyết định số 478/QĐ-UBND thu hồi 14.805 m² đất khu vực mỏ Mangan và giao UBND xã Phúc Sơn (nay là xã Minh Quang) quản lý. Ba năm sau, thực hiện hướng dẫn của chính quyền địa phương, các hộ dân hoàn thiện hồ sơ, kê khai đăng ký để được xem xét cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Theo ông Khỏe, thời điểm đó có khoảng 15-16 hộ chưa được cấp giấy chứng nhận. Tuy nhiên, đến nay, sau gần 10 năm kể từ khi người dân hoàn thiện hồ sơ và hơn 12 năm kể từ khi khu đất được Nhà nước thu hồi, giao địa phương quản lý, vẫn còn 13 hộ chưa được cấp giấy chứng nhận và chưa nhận được phương án giải quyết cụ thể.

Việc thiếu giấy chứng nhận ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống của các gia đình. “Nhà xuống cấp nhưng muốn xây dựng kiên cố cũng rất e ngại vì chưa có giấy chứng nhận. Chúng tôi cũng không thể thế chấp vay vốn ngân hàng để đầu tư sản xuất, phát triển kinh tế gia đình”, ông Khỏe chia sẻ.

Anh Nguyễn Đức Cường, một hộ dân khác mong muốn vụ việc được giải quyết rõ ràng, đúng quy định. “Khi được cấp giấy chứng nhận, chúng tôi sẽ thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế, lệ phí theo quy định. Người dân chỉ mong vụ việc sớm được tháo gỡ”, anh Cường nói.

Lãnh đạo xã Minh Quang nói gì?

Liên quan tới sự việc này, ngày 24/8, trao đổi với phóng viên Báo Tiền Phong, ông Lê Văn Dương, Phó Chủ tịch UBND xã Minh Quang cho biết, địa phương đã nhận được hướng dẫn của Chi cục Quản lý đất đai thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Tuyên Quang liên quan đến đề nghị của 13 hộ dân. Theo ông Dương, UBND xã đã giao phòng chuyên môn tổ chức đo đạc, khảo sát lại hiện trạng và hoàn thiện các thủ tục pháp lý để thực hiện việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho người dân.

“Hiện chúng tôi đã giao cho phòng chuyên môn triển khai đo đạc lại và thực hiện các bước để cấp GCNQSDĐ cho người dân, đảm bảo đúng quy định của pháp luật. Về lộ trình, chúng tôi cố gắng trong năm nay hoàn thiện việc này”, ông Dương cho biết. Phó Chủ tịch UBND xã Minh Quang cũng cho hay, địa phương còn phải chờ quy hoạch được duyệt để làm cơ sở để giải quyết. “Trong thời gian tới, UBND xã rất mong người dân phối hợp, cung cấp đầy đủ thông tin, hồ sơ để cán bộ triển khai được nhanh chóng, kịp thời”, ông Dương nói.

Vị trí nhà người dân chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất

Sự việc của 13 hộ dân tại khu vực mỏ Mangan không phải mới được đặt ra. Báo cáo kết quả giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri trước và sau kỳ họp thứ tám HĐND tỉnh Tuyên Quang khóa XIX vào tháng 12/2024 đã đề cập đến những tồn tại trong quản lý đất đai tại khu vực này. Theo kết quả giám sát, những tồn tại liên quan đến khu vực mỏ Mangan đã kéo dài nhiều năm. Đoàn giám sát đánh giá nguyên nhân chủ yếu là việc thực hiện trách nhiệm theo chỉ đạo của UBND tỉnh đối với cơ quan chuyên môn chưa đầy đủ.

Đoàn giám sát đề nghị UBND tỉnh chỉ đạo Sở Tài nguyên và Môi trường (nay là Sở Nông nghiệp và Môi trường) chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan và chính quyền địa phương khẩn trương giải quyết dứt điểm những tồn tại trong quản lý đất đai tại khu vực mỏ Mangan, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân theo quy định.

Theo bà Nguyễn Huyền Thương, căn cứ Điều 57 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, Quyết định số 20/2017/QĐ-TTg không thuộc các trường hợp hết hiệu lực như có thời hạn xác định, bị sửa đổi, thay thế hay bãi bỏ bằng văn bản chính thức nào.

Đồng thời, văn bản này là quyết định độc lập của Thủ tướng Chính phủ điều chỉnh lĩnh vực mà Luật Các tổ chức tín dụng trước đây không quy định, do đó không phải là văn bản quy định chi tiết của luật đã hết hiệu lực.

Về nguyên tắc áp dụng pháp luật trong giai đoạn chuyển tiếp, pháp luật hiện hành không cho phép tạm ngừng áp dụng một văn bản đang có hiệu lực chỉ vì đang trong quá trình xây dựng văn bản thay thế.

Việc không áp dụng Quyết định số 20/2017/QĐ-TTg khi chưa có văn bản thay thế có thể gây ra khoảng trống pháp lý trong quản lý tài chính vi mô, làm gián đoạn hoạt động hợp pháp và ảnh hưởng đến mục tiêu tiếp cận tài chính toàn diện. 

Bên cạnh đó, theo nguyên tắc công bằng và nhất quán (Điều 59 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật), các chương trình tài chính vi mô trên cả nước vẫn đang hoạt động bình thường dựa trên Quyết định số 20/2017/QĐ-TTg, cho thấy văn bản này vẫn đang phù hợp và có hiệu lực thực tế.

Bà Thương hỏi, Quyết định số 20/2017/QĐ-TTg hiện có còn hiệu lực thi hành hay không? Trường hợp còn hiệu lực, cơ quan có thẩm quyền có trách nhiệm tiếp nhận, xem xét và giải quyết hồ sơ theo quy định hiện hành hay không?

Trường hợp Quyết định số 20/2017/QĐ-TTg không còn hiệu lực, điều này dựa trên căn cứ pháp lý cụ thể nào? Đồng thời, việc tạm dừng xử lý hồ sơ để chờ đợi một nghị định chưa được ban hành được thực hiện trên cơ sở quy phạm pháp lý nào và có phù hợp với nguyên tắc áp dụng pháp luật hay không?

Về vấn đề này, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có ý kiến như sau:

Tại khoản 13 Điều 210 Luật Các tổ chức tín dụng 2024 quy định: 

“13. Chương trình, dự án tài chính vi mô của tổ chức chính trị – xã hội, tổ chức phi chính phủ đang thực hiện trước ngày Luật này có hiệu lực thi hành không phải điều chỉnh tổ chức, hoạt động theo quy định của Luật này mà thực hiện theo quy định của Chính phủ”.

Điều 1 Nghị định số 175/2026/NĐ-CP quy định về tổ chức, hoạt động của chương trình, dự án tài chính vi mô của tổ chức chính trị – xã hội, tổ chức phi chính phủ quy định:

“Điều 1. Phạm vi điều chỉnh 

Nghị định này quy định về tổ chức, hoạt động của chương trình, dự án tài chính vi mô của tổ chức chính trị – xã hội, tổ chức phi chính phủ đang hoạt động trước ngày 01 tháng 7 năm 2024 theo Giấy chứng nhận đăng ký chương trình, dự án tài chính vi mô được cấp theo quy định tại Quyết định số 20/2017/QĐTTg ngày 12 tháng 6 năm 2017 của Thủ tướng Chính phủ quy định về hoạt động của chương trình, dự án tài chính vi mô của tổ chức chính trị, tổ chức chính trị – xã hội, tổ chức phi chính phủ”.

Tại Điều 24 Nghị định số 175/2026/NĐ-CP quy định: 

“Điều 24. Hiệu lực thi hành

1. Nghị định này có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 7 năm 2026.

2. Quyết định số 20/2017/QĐTTg ngày 12 tháng 6 năm 2017 của Thủ tướng Chính phủ quy định về hoạt động của chương trình, dự án tài chính vi mô của tổ chức chính trị, tổ chức chính trị – xã hội, tổ chức phi chính phủ hết hiệu lực thi hành”.

Căn cứ các quy định nêu trên, Quyết định số 20/2017/QĐ-TTg hết hiệu lực thi hành kể từ ngày Nghị định 175/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành (ngày 01/7/2026) và tổ chức, hoạt động của chương trình, dự án tài chính vi mô của tổ chức chính trị – xã hội, tổ chức phi chính phủ đang thực hiện trước ngày Luật Các tổ chức tín dụng 2024 có hiệu lực thi hành được thực hiện theo quy định tại Nghị định số 175/2026/NĐ-CP.

Ngoài ra, căn cứ Nghị quyết số 66.16/2026/NQ-CP (có hiệu lực kể từ ngày 15/4/2026), Ngân hàng Nhà nước đã công bố bãi bỏ các thủ tục hành chính liên quan đến việc cấp mới Giấy chứng nhận đăng ký đối với các chương trình, dự án tài chính vi mô, do đó không còn thủ tục hành chính để thực hiện.

Những nỗ lực ấy không chỉ góp phần cùng cả nước sớm gỡ cảnh báo “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu (EC), mà còn hướng tới một nghề cá bền vững, để ngư dân yên tâm vươn khơi, bám biển.

Chung tay giữ vững ngư trường

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, toàn tỉnh hiện có 5.751 tàu cá đăng ký, trong đó 3.140 tàu hoạt động vùng khơi. Hơn 30% đội tàu thường xuyên di chuyển ngư trường; hơn 500 tàu hoạt động, neo đậu tại các tỉnh phía Nam, nhiều tàu cả năm không về địa phương.

Lực lượng chức năng kiểm tra tàu cá tại Cảng cá Nhơn Lý (phường Quy Nhơn Đông). Ảnh: N.T

Để quản lý đội tàu đặc thù này, lực lượng kiểm ngư, BĐBP, Công an và chính quyền cơ sở đã bám sát từng địa bàn, phương tiện. Cán bộ xuống cảng, lên tàu, gặp chủ tàu, thuyền trưởng để hướng dẫn vận động hoàn thiện hồ sơ, chấp hành quy định của pháp luật. Tại những địa bàn phức tạp, lực lượng chức năng đến tận nhà tuyên truyền, vận động.

“Không ít trường hợp phải đi tới đi lui, gặp nhiều lần mới thuyết phục được chủ tàu hoàn thiện giấy tờ, lắp thiết bị và chấp hành quy định trong khai thác thủy sản” – ông Trịnh Minh Bình – Phó Chủ tịch UBND xã Đề Gi – cho biết.

Với tàu không đủ điều kiện hoạt động, việc quản lý được thực hiện chặt chẽ bằng các hình thức: Cấm biển, không cho xuất bến, bố trí neo đậu tập trung, phân công cán bộ theo dõi, yêu cầu đưa ngư lưới cụ và thiết bị khai thác lên bờ, cập nhật vị trí và hình ảnh phương tiện cho lực lượng chức năng.

Tại xã Tuy Phước, 162 tàu cá “3 không” (không đăng ký, không đăng kiểm, không cấp phép) được lập hồ sơ quản lý riêng, cập nhật thông tin chủ tàu, vị trí neo đậu và yêu cầu cam kết không đưa phương tiện vào khai thác. Cán bộ, đảng viên được phân công theo dõi từng tàu; Công an xã phối hợp với các lực lượng chức năng tổ chức tuần tra trên đầm Thị Nại, kiểm tra bến bãi và các khu vực neo đậu.

Các lực lượng chức năng phối hợp kiểm tra tàu cá chuẩn bị ra khơi tại cửa biển Đề Gi (xã Đề Gi). Ảnh: N.T

Tại xã Đề Gi, chính quyền phối hợp với các đoàn thể, trưởng thôn tuyên truyền đến từng chủ tàu, tổ chức phát thanh thường xuyên và tuyên truyền lưu động tại bến bãi, tàu thuyền. Đến nay, 100% chủ tàu, thuyền trưởng ký cam kết không vi phạm, không xâm phạm vùng biển nước ngoài trước khi xuất bến.

Ở phường Hoài Nhơn, vạn Long Thành và vạn Cửu Lợi là những tổ chức cộng đồng nghề cá truyền thống đã nhiều năm duy trì mô hình khai thác đúng pháp luật, không vi phạm vùng biển nước ngoài. Ông Trần Chiến – Vạn trưởng vạn chài Cửu Lợi thường nhắc nhớ ngư dân rằng, giữ nghề cá cũng là giữ biển cho thế hệ sau; mỗi ngư dân phải tự giác, mỗi vạn chài phải chủ động, đoàn kết.

Theo ông Lê Minh Phương – Phó Trưởng Phòng Kiểm ngư (Chi cục Thủy sản, Sở Nông nghiệp và Môi trường), tình trạng vi phạm đã giảm nhiều so với trước; tàu “3 không”, tàu không đủ điều kiện được kiểm soát chặt, ý thức chấp hành pháp luật của ngư dân được nâng lên.

Từ đầu năm 2026 đến nay, các cơ quan chức năng phát hiện 70 vụ việc vi phạm trong lĩnh vực thủy sản, xử phạt hành chính 35 vụ, tổng số tiền 542,75 triệu đồng. Từ tháng 6.2024 đến nay, Gia Lai không có tàu cá bị nước ngoài bắt giữ.

Tạo chính sách cho nghề cá bền vững

Không chỉ triển khai các quy định bắt buộc, tỉnh còn chủ động đưa ra những giải pháp hỗ trợ, phòng ngừa nguy cơ vi phạm khai thác hải sản bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU) từ sớm.

Tỉnh đã vận động 100% tàu cá dài dưới 15 m (206 chiếc) làm nghề câu mực lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS), đồng thời hỗ trợ 50% chi phí lắp đặt. Đây là nhóm tàu được xác định có nguy cơ cao vi phạm vùng biển nước ngoài, trong khi theo quy định hiện hành, tàu cá dài dưới 15 m không thuộc diện bắt buộc phải lắp đặt VMS.

Gia Lai cũng là địa phương đầu tiên triển khai Hệ thống cảnh báo tự động thông minh tàu cá mất kết nối hoặc vượt ranh giới cho phép trên biển từ ngày 24-10-2025, góp phần ngăn chặn vi phạm từ xa.

Ngư dân tích cực sử dụng nhật ký khai thác điện tử. Ảnh: N.T

Công tác chuyển đổi số cũng được đẩy mạnh trong thời gian qua. Tỉnh hỗ trợ cước thuê bao VMS và nhật ký khai thác điện tử; đến nay đã cài đặt nhật ký điện tử cho 3.470/3.950 tàu cá từ 12 m trở lên. Từ ngày 1-3-2026, 100% tàu cá xuất, nhập bến thực hiện khai báo trên Hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác điện tử eCDT.

Đối với tàu cũ, hỏng, không còn phù hợp, tỉnh triển khai chính sách giải bản, chuyển đổi nghề theo Nghị quyết số 27/2025/NQ-HĐND. Có 999 tàu đăng ký giải bản, tổng kinh phí hơn 328 tỷ đồng; đến nay đã giải bản hơn 100 tàu với tổng kinh phí hỗ trợ khoảng 38 tỷ đồng.

Về lâu dài, tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030 còn khoảng 3.800 tàu cá tham gia khai thác, giảm hơn 1.900 tàu so với hiện nay. Cùng với đó, dự án nâng cấp Cảng cá thông minh Tam Quan (phường Hoài Nhơn Bắc) kết hợp khu neo đậu tránh trú bão cấp vùng, tổng mức đầu tư khoảng 3.300 tỷ đồng, được định hướng tích hợp quản lý tàu cá, kiểm soát sản lượng, truy xuất nguồn gốc, đấu giá thủy sản, logistics và chuyển đổi số.

Tại Phiên họp thứ 35 của Ban Chỉ đạo Quốc gia về chống khai thác IUU ngày 28-7-2026, Gia Lai được Chính phủ biểu dương vì những kết quả nổi bật.

Tuy nhiên, theo ông Cao Thanh Thương – Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, phía trước vẫn còn nhiều việc phải làm. Từ nay đến ngày 31-8-2026 là giai đoạn cao điểm xử lý các tồn tại theo 38 khuyến nghị thuộc 5 nhóm vấn đề của Đoàn Thanh tra EC lần thứ 5, hướng tới hoàn thiện báo cáo gửi EC trước ngày 1-10-2026.

Với Gia Lai, yêu cầu đặt ra là quản lý chính xác 100% dữ liệu đội tàu; duy trì hệ thống VMS hoạt động 24/24 giờ; kiểm soát chặt tàu ra, vào cảng; xử lý dứt điểm tàu hết hạn giấy tờ, tàu mất tích, chìm, cháy, phá dỡ; quản lý những tàu thường xuyên neo đậu ngoài địa phương.

Tỉnh tiếp tục đẩy nhanh giải bản, chuyển đổi nghề, tạo sinh kế mới cho ngư dân; đồng thời hoàn thiện hạ tầng nghề cá; thúc đẩy truy xuất nguồn gốc, chuyển đổi số trong lĩnh vực thủy sản.