Author: bachdn

Nghị quyết phiên họp thường kỳ Chính phủ tháng 9 giao Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với các cơ quan, địa phương đẩy nhanh tiến độ thi công, giải ngân vốn đầu tư công các dự án hạ tầng giao thông trọng điểm, bảo đảm chất lượng, an toàn, nhất là dự án phải hoàn thành trong năm 2026.

Đồng thời các bộ, ngành, địa phương cần kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc về giải phóng mặt bằng, nguồn vật liệu xây dựng, thủ tục và tổ chức thi công, bảo đảm tiến độ kế hoạch.

Đặc biệt, Chính phủ cũng yêu cầu khẩn trương rà soát, xây dựng, công bố hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn, định mức kinh tế – kỹ thuật (nếu có) về đường sắt tốc độ cao.

Đường sắt tốc độ cao Bắc Nam dài khoảng 1.541 km.

Các cơ quan cần sớm lựa chọn tổ hợp nhà thầu tư vấn quốc tế có năng lực, kinh nghiệm để lập báo cáo nghiên cứu khả thi dự án và thuê đơn vị, tổ chức đủ năng lực để thẩm tra công tác lập báo cáo nghiên cứu khả thi dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam.

Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam dài khoảng 1.541 km, khổ 1.435 mm, tốc độ 350 km/h, gồm 23 ga hành khách và 5 ga hàng hóa.

Tổng mức đầu tư sơ bộ hơn 1,7 triệu tỷ đồng, dự kiến khởi công vào cuối năm 2026, cơ bản hoàn thành năm 2035.

Liên quan đến dự án này, báo cáo của Bộ Xây dựng nêu rõ, chủ đầu tư đang triển khai lựa chọn nhà thầu tư vấn lập báo cáo nghiên cứu khả thi.

Ngày 21/8, chủ đầu tư đã phát hành hồ sơ yêu cầu cho một liên danh tư vấn nước ngoài và 5 đơn vị tư vấn trong nước.

Đến ngày 25/9, liên danh tư vấn nước ngoài đã nộp hồ sơ đề xuất. Chủ đầu tư đang thực hiện các công việc theo trình tự, thủ tục quy định.

Bộ Xây dựng đặt mục tiêu hoàn thành lựa chọn nhà thầu tư vấn lập báo cáo nghiên cứu khả thi trong quý 4/2026, nỗ lực để khởi công vào tháng 12/2027.

Tuyến metro số 1 Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: THẾ ANH)

Để cơ hội ấy trở thành động lực thực tế, thành phố cần chuyển biến tương xứng về năng lực quản trị và trách nhiệm thực thi. Cơ chế mới khó phát huy đầy đủ giá trị nếu công việc vẫn vận hành theo thói quen cũ, qua nhiều tầng nấc trung gian và tâm lý chờ chỉ đạo.⁠

Yêu cầu “Làm chắc để đi nhanh, không lấy thận trọng làm lý do trì hoãn” của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm càng có ý nghĩa đối với thành phố lúc này. Thận trọng phải thể hiện ở việc nắm chắc quy định, chuẩn bị đầy đủ căn cứ, lường trước rủi ro để quyết định đúng và kịp thời.

Việc thuộc thẩm quyền nhưng vẫn xin ý kiến nhiều vòng, chuyển hồ sơ qua lại để tránh trách nhiệm sẽ làm giảm hiệu quả phân quyền. Người dân, doanh nghiệp phải gánh thêm chi phí, còn thành phố mất đi những cơ hội phát triển.

Thực tiễn triển khai các cơ chế đặc thù đã đặt ra bài học cần nhìn nhận thẳng thắn. Tại chương trình “Dân hỏi-Chính quyền trả lời” tháng 6/2026, cơ quan chức năng thành phố cho biết có 6 nội dung triển khai chậm hoặc chưa triển khai do cả nguyên nhân khách quan và chủ quan.

Điều đó cho thấy, cùng với tháo gỡ vướng mắc pháp lý, phải khắc phục những hạn chế trong tổ chức thực hiện. Không thể để khó khăn về cơ chế và sự thiếu chủ động tiếp tục hòa lẫn, khiến trách nhiệm chậm trễ không được xác định rõ.

Bởi vậy, triển khai luật cần gắn từng nhiệm vụ với cơ quan chủ trì, người chịu trách nhiệm và thời hạn hoàn thành. Nội dung đã đủ căn cứ phải được thực hiện kịp thời; nội dung cần quy định chi tiết phải có tiến độ xây dựng, ban hành cụ thể. Những vấn đề liên ngành cần đầu mối điều phối có khả năng giải quyết đến cùng. Người đứng đầu phải trực tiếp xử lý bất đồng giữa các bộ phận, không để hồ sơ bị giữ lại chỉ vì mỗi nơi có một cách hiểu.

Với Thành phố Hồ Chí Minh, hiệu quả thực thi cần hướng vào những vấn đề sát sườn như ngập nước, ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường và chất lượng dịch vụ công. Đây cũng là những điểm nghẽn được lãnh đạo thành phố nhìn nhận khi trao đổi với cử tri về kỳ vọng đối với luật.

Tiến độ triển khai vì vậy cần được đánh giá bằng mức độ tháo gỡ vướng mắc, khả năng đưa nguồn lực vào sử dụng và lợi ích người dân thực sự nhận được. Số cuộc họp hay văn bản ban hành chưa đủ phản ánh chất lượng điều hành.

Để đáp ứng yêu cầu ấy, cán bộ cần được bồi dưỡng năng lực thực hiện thẩm quyền mới, đồng thời có chỗ dựa khi chủ động hành động vì lợi ích chung. Người tận tâm, liêm chính phải được đánh giá công bằng; người né tránh, đùn đẩy phải chịu trách nhiệm về hậu quả công việc đình trệ.

Bảo vệ tinh thần đổi mới luôn đi cùng kiểm soát quyền lực, công khai quá trình xử lý và giữ nghiêm kỷ luật. Thành tích không thể bù trừ cho vi phạm, cũng như không thể lấy yêu cầu giữ an toàn làm lý do bỏ lỡ việc cần làm.

Thành phố cũng cần đưa chuyên gia, người có năng lực vào đúng những công việc đang thiếu chiều sâu chuyên môn, tạo điều kiện để họ đóng góp và đào tạo đội ngũ kế cận. Thẩm quyền càng lớn càng đòi hỏi chất lượng tham mưu cao, đủ sức chuyển quy định pháp luật thành quyết định phù hợp thực tiễn.

Luật đã có hiệu lực, trách nhiệm phải được thể hiện bằng hành động. Người dân kỳ vọng thành phố giải quyết công việc nhanh hơn, minh bạch hơn và có trách nhiệm hơn. Giá trị của cơ chế mới sẽ được khẳng định khi những quyền hạn được trao trở thành kết quả phát triển và chất lượng sống tốt hơn cho nhân dân.

Người dân xã Yên Nhân mong sớm hoàn thành khu tái định cư để dựng nhà.

Chờ một mái nhà sau lũ

Những tấm gỗ tận dụng sau trận lũ được ghép lại thành một căn lán nhỏ. Đây là nơi gia đình chị Vi Thị Thắm (32 tuổi, xã Yên Nhân, tỉnh Thanh Hoá) cùng chồng và 3 người con sinh sống suốt hơn 1 năm qua, kể từ ngày ngôi nhà và nhiều tài sản tích góp bị dòng nước cuốn trôi.

Căn lán chỉ đủ chỗ kê vài vật dụng thiết yếu, mỗi khi trời mưa, nỗi lo lại thường trực. Gia đình 5 người thấp thỏm vì không biết nơi ở tạm có thể chống chọi được bao lâu với thời tiết khắc nghiệt ở vùng núi.

“Gia đình tôi 5 người ở tạm trong cái lán nhỏ này đã 1 năm nay, ngày thường thì không sao nhưng ngày mưa là nơm nớp, mất ngủ. Mong khu tái định cư sớm hoàn thiện để chúng tôi có nơi dựng nhà an toàn”, chị Thắm chia sẻ.

Đã 1 năm sau lũ, người dân bị mất nhà ở Yên Nhân vẫn đang phải sống tạm bợ trong các căn nhà dựng tạm.

Cách đó không xa, gia đình anh Hà Văn Trắm, gồm 7 nhân khẩu, cũng đang ngóng chờ ngày được chuyển đến nơi ở mới. Căn nhà cũ đã bị lũ cuốn trôi, cuộc sống của cả gia đình vì thế chưa thể ổn định. Trong khi chờ khu tái định cư hoàn thiện, họ phải tìm chỗ ở tạm. Với những hộ dân từng mất nhà, mỗi mùa mưa lũ đi qua không chỉ là ký ức về mất mát mà còn là nỗi bất an về nơi ăn chốn ở.

Gia đình chị Lương Thị Chung (41 tuổi) cũng chưa thể trở lại cuộc sống bình thường. Sau khi nhà cửa và tài sản bị cuốn trôi, vợ chồng chị phải mượn phần hiên nhà người quen để quây lán ở tạm. “Sau lũ chúng tôi mất nhà cửa, vốn liếng, giờ chỉ mong có nơi để yên tâm dựng cái nhà, dù nợ nần, khó khăn cũng phải cố gắng”, chị Chung nói.

Mong mỏi ấy giờ được đặt vào tiến độ xây dựng các khu tái định cư trên địa bàn. Đây là các khu tái định cư được xây dựng để bố trí đất ở cho những hộ mất nhà sau thiên tai hoặc đang sinh sống tại khu vực có nguy cơ cao xảy ra lũ quét, sạt lở.

Tăng tốc để người dân sớm dựng nhà

Theo ông Hà Thanh Hắng, Phó Chủ tịch UBND xã Yên Nhân, khu tái định cư Na Sọt có diện tích 2,49ha, tổng mức đầu tư 18 tỷ đồng, bố trí cho 33 hộ dân. Khu Na Quan rộng 4,49ha, tổng vốn đầu tư 20,8 tỷ đồng, dự kiến bố trí cho 36 hộ. Đến nay, hai khu tái định cư đạt khoảng 50% khối lượng.

Ông Hắng cho biết, quá trình triển khai trước đây gặp một số vướng mắc liên quan đến thủ tục và hồ sơ đất đai và gặp thời tiết mưa liên tục khiến việc thi công không ít lần phải tạm dừng.

Một số vị trí có địa chất phức tạp, nhiều đá nên quá trình xử lý nền phải sử dụng khoan, đục, ảnh hưởng không nhỏ đến tiến độ. Đến nay, những vấn đề này cơ bản được tháo gỡ.

Chính quyền địa phương đang thường xuyên đôn đốc nhà thầu tập trung nhân lực, máy móc, đẩy nhanh các hạng mục.

Những căn nhà dựng tạm khiến người dân nơm nớp khi mùa mưa lũ về.

“Mục tiêu là trong tháng 12 có thể hoàn thành các hạng mục cần thiết để người dân được nhận mặt bằng, bắt đầu xây dựng nhà”, ông Hắng cho biết.

Theo ghi nhận, tại công trường Na Quan và Na Sọt, tiếng máy móc liên tục vang lên. Máy xúc san gạt mặt bằng, công nhân triển khai các hạng mục đường giao thông, điện, nước, tiến độ đang được đẩy nhanh trong từng ngày thời tiết thuận lợi.

Những nền đất mới đang dần hình thành giữa vùng núi từng chịu ảnh hưởng nặng nề của mưa lũ. Để bù lại thời gian gián đoạn, đơn vị thi công tăng cường máy móc, nhân lực, tổ chức tăng ca và tranh thủ thi công ngay khi thời tiết cho phép.

Không chỉ Na Quan và Na Sọt, xã Yên Nhân đang triển khai thêm hai khu tái định cư Băng Lươm và Piêng Mon, dự kiến bố trí cho 81 hộ dân. Các thủ tục chuẩn bị đầu tư, khởi công đã được hoàn thiện.

Hiện các công trường đang tập trung san gạt mặt bằng, bóc lớp đất phong hóa.

Khu tái định cư Băng Lươm, Piêng Mon vừa được triển khai tại Yên Nhân.

Với những gia đình như chị Thắm, anh Trắm hay chị Chung, một nền đất mới không đơn thuần là nơi để dựng lại căn nhà. Đó còn là điểm tựa để họ khép lại những ngày tháng sống tạm bợ sau thiên tai, từng bước ổn định cuộc sống và yên tâm làm ăn.

Sau những mất mát do mưa lũ gây ra, điều người dân mong chờ lúc này là những khu tái định cư sớm hoàn thành, để họ có thể tự tay dựng lại mái nhà của mình, không còn nỗi lo khi mùa mưa lũ về.

Hàng loạt công trình vi phạm đã tồn tại nhiều năm đang được chính quyền thành phố Hà Nội xử lý triệt để. Ảnh: Song Hoàng.

Theo kế hoạch được Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Đỗ Anh Tuấn ký ban hành từ cuối tháng 9, Thành phố sẽ tổng rà soát và lập danh sách chi tiết toàn bộ các cơ sở, nhà xưởng, kho bãi vi phạm quy định về đất đai, trật tự xây dựng và phòng cháy, chữa cháy.

Từng trường hợp cụ thể sẽ được phân loại rõ ràng dựa trên hành vi, mức độ vi phạm, nguy cơ mất an toàn cũng như tình trạng pháp lý. 

Tại khu vực phố Nguyễn Hữu An cùng các ngõ 11, 15, 76, 78 phố Duy Tân thuộc phường Cầu Giấy, trong ngày 7/10, chính quyền phường Cầu Giấy đã quyết liệt ra quân, xử lý triệt để toàn bộ các công trình tạm bợ, lấn chiếm đất, hành lang mương thoát nước.

Với tinh thần quyết tâm cao, chính quyền đã lập bản đồ khoanh vùng, thiết lập hồ sơ vi phạm đối với từng trường hợp và ra thông báo yêu cầu tự tháo dỡ trong thời hạn quy định. Đối với các chủ cơ sở cố tình trì hoãn hoặc không chấp hành, lực lượng chức năng cưỡng chế tháo dỡ, thu hồi toàn bộ diện tích đất bị lấn chiếm. 

Tại hiện trường, lực lượng chức năng phối hợp cùng người dân và công nhân khẩn trương thu gom tài sản, tháo cắt khung sắt, mái tôn và bốc xếp phế liệu lên xe chuyên dụng nhằm nhanh chóng hoàn trả lại mặt bằng sạch cho đô thị.

Tại hiện trường, lực lượng chức năng phối hợp cùng người dân và công nhân khẩn trương thu gom tài sản, tháo cắt khung sắt, mái tôn và bốc xếp phế liệu lên xe chuyên dụng nhằm nhanh chóng hoàn trả lại mặt bằng sạch cho đô thị.

Bên cạnh việc thống kê các biện pháp xử lý đã thực hiện, thành phố cũng xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, tổ chức và cá nhân liên quan nhằm chấm dứt tình trạng buông lỏng quản lý.

Trước động thái xử lý kiên quyết của chính quyền, đông đảo người dân sống quanh khu vực không giấu nổi sự phấn khởi và đồng thuận cao. Sau giải tỏa, tuyến phố này sẽ có bộ mặt khang trang, sạch đẹp, văn minh, an toàn hơn. 

Có thể khẳng định, sau giai đoạn này, Hà Nội sẽ không còn công trình vi phạm tồn tại dai dẳng qua nhiều năm. Những khu vực từng bị biến thành “điểm đen” về lấn chiếm, che chắn tạm bợ nay đang dần được trả lại mặt bằng sạch, bảo đảm sự minh bạch và kỷ cương trong quản lý đô thị.

Có thể khẳng định, sau giai đoạn này, Hà Nội sẽ không còn công trình vi phạm tồn tại dai dẳng qua nhiều năm. Những khu vực từng bị biến thành “điểm đen” về lấn chiếm, che chắn tạm bợ nay đang dần được trả lại mặt bằng sạch, bảo đảm sự minh bạch và kỷ cương trong quản lý đô thị.

Trước đó, tại phố Nguyễn Hoàng (phường Từ Liêm), chính quyền địa phương cũng đã ra quân xử lý dứt điểm hàng loạt công trình vi phạm từng tồn tại dai dẳng trên đất công hàng thập kỷ.

Theo kế hoạch, trong giai đoạn 2, Hà Nội sẽ tập trung phân loại và xử lý. Với từng trường hợp, các đơn vị phải xác định rõ cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp, biện pháp xử lý và thời hạn thực hiện, bảo đảm xử lý dứt điểm các công trình, cơ sở thuộc diện phải xử lý trong quý 2/2027.

Theo kế hoạch, trong giai đoạn 2, Hà Nội sẽ tập trung phân loại và xử lý. Với từng trường hợp, các đơn vị phải xác định rõ cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp, biện pháp xử lý và thời hạn thực hiện, bảo đảm xử lý dứt điểm các công trình, cơ sở thuộc diện phải xử lý trong quý2I/2027.

Tại phường Nghĩa Đô, từ nhiều tháng trước, UBND phường triển khai vận động các hộ kinh doanh, tổ chức và cá nhân thực hiện phá dỡ công trình vi phạm nằm trên phạm vi dự án: “Cải tạo, nâng cấp, xây dựng mới một số hạng mục công trình tiêu thoát nước để xử lý ngập úng khu đô thị Resco, Ecohome, Tây Hồ Tây…

Sau thời gian thi công khẩn trương, hệ thống mương tiêu thoát nước được xây dựng kiên cố tạo nên không gian đô thị thông thoáng, hiện đại…

Sáng 8-10, đồng chí Trịnh Minh Hoàng – Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa chủ trì cuộc họp nghe báo cáo tiến độ thực hiện công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, tái định cư phục vụ các dự án Nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 1 (xã Phước Dinh) và Ninh Thuận 2 (xã Vĩnh Hải). Tham dự có lãnh đạo các sở, ngành, đơn vị, địa phương liên quan.

Quang cảnh cuộc họp.

Theo báo cáo, đến ngày 7-10, Dự án Nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 1 đã xác nhận nguồn gốc đất và lập phương án bồi thường cho 619/783 trường hợp, với diện tích 465,4ha, đạt 90,3% tổng diện tích dự án, tăng 96,4ha so với ngày 28-9; đã phê duyệt phương án bồi thường cho 421 trường hợp, với diện tích 418,2ha; chi trả cho 137 trường hợp, tổng kinh phí 512,2 tỷ đồng. Diện tích đất đã thu hồi, quản lý đạt 265,2ha; giải ngân 1.208 tỷ đồng, đạt 67,9% kế hoạch vốn.

Đối với Dự án Nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận 2, công tác xác nhận nguồn gốc đất hoàn thành 100%; lập, phê duyệt phương án và chi trả bồi thường đạt 97,5% diện tích. Trong kỳ, đã bổ sung phương án bồi thường tài sản, hỗ trợ di dời và chi trả thêm 97 tỷ đồng, nâng tổng vốn giải ngân lên 2.171 tỷ đồng. Công tác di dời mồ mả đạt 77,9%.

Lãnh đạo xã Vĩnh Hải báo cáo tại cuộc họp.

Lãnh đạo xã Phước Dinh báo cáo tại cuộc họp.

Về kết quả thực hiện các nhiệm vụ UBND tỉnh giao, xã Phước Dinh đã giải quyết xong 19 trường hợp vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng; thông tuyến đường kết nối ra biển phục vụ thi công âu thuyền, khu neo đậu và khu tái định cư. Đồng thời, hoàn thành phê duyệt phương án bồi thường đối với khu vực quy hoạch xây dựng các công trình hạ tầng xã hội, dự kiến chi trả và thu hồi đất trước ngày 15-10. Tại xã Vĩnh Hải, 27 trường hợp liên quan đến đất rừng chồng lấn đã được cơ quan công an hoàn tất xác minh, đang thực hiện các bước tiếp theo để giải quyết thủ tục bồi thường, hỗ trợ. Riêng khu nghĩa trang phục vụ di dời mồ mả, một số vị trí bị sụt, lún sau mưa, cần khẩn trương xử lý hệ thống thoát nước, bảo đảm an toàn cho các phần mộ đã di dời. Ban Quản lý Dự án đầu tư xây dựng tỉnh đã đôn đốc các nhà thầu tăng cường nhân lực, máy móc, thiết bị để đẩy nhanh tiến độ thi công. Việc cấp phép khai thác khoáng sản phục vụ san lấp Dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận 1 cũng đã hoàn thành.

Kết luận cuộc họp, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trịnh Minh Hoàng đánh giá công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng phục vụ hai dự án điện hạt nhân thời gian qua có nhiều chuyển biến tích cực, một số khó khăn, vướng mắc từng bước được tháo gỡ. Phó Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các sở, ngành, địa phương và đơn vị liên quan tiếp tục tăng cường phối hợp, đẩy nhanh tiến độ thực hiện; tập trung giải quyết dứt điểm những tồn tại trong công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; đôn đốc thi công các công trình hạ tầng, kịp thời giải quyết kiến nghị chính đáng của người dân, tạo điều kiện thuận lợi để triển khai hai dự án theo kế hoạch.