Author: bachdn

Vốn mới giải ngân còn thấp

Năm 2026 là năm đầu triển khai các Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026 – 2030, nhưng tiến độ giải ngân sau 9 tháng vẫn chưa đạt như yêu cầu.

Theo Bộ Tài chính, Quốc hội quyết nghị 35.000 tỷ đồng vốn ngân sách trung ương thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia năm 2026, gồm 25.000 tỷ đồng vốn đầu tư công và 10.000 tỷ đồng kinh phí thường xuyên. Đến ngày 30/9, Thủ tướng Chính phủ đã giao 22.176,186 tỷ đồng.

Tuy nhiên, việc phân bổ vốn tại các bộ, cơ quan trung ương và địa phương vẫn chưa hoàn tất. Đến cuối tháng 9, mới có 2 bộ, 16 địa phương phân bổ 5.691,8 tỷ đồng vốn đầu tư công; 11 bộ, cơ quan trung ương và 14 địa phương phân bổ 3.364,35 tỷ đồng kinh phí thường xuyên.

Nguồn: Bộ Tài chính. Đồ họa: Phương Anh

Tiến độ giải ngân vì thế còn khá thấp. Lũy kế đến hết ngày 30/9, vốn đầu tư công thuộc các Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026 – 2030 mới giải ngân 1.488,48 tỷ đồng, đạt 6,9% kế hoạch. Riêng nguồn ngân sách trung ương đạt 419,51 tỷ đồng, tương đương 2,7% kế hoạch.

Kinh phí thường xuyên cũng mới giải ngân 217,17 tỷ đồng, đạt 2,9% dự toán; riêng ngân sách trung ương đạt 2,2%.

Bộ Tài chính cho rằng một trong những nguyên nhân khiến tiến độ giải ngân chậm là các bộ chủ chương trình chậm đề xuất phương án phân bổ. Việc giao dự toán vì vậy phải thực hiện qua nhiều đợt, tập trung từ tháng 6 đến tháng 9, khiến thời gian tổ chức thực hiện của các bộ, địa phương bị rút ngắn.

Tại địa phương, đến nay vẫn còn 11 tỉnh, thành phố chưa phân bổ vốn. Nguyên nhân chủ yếu được xác định là chưa kịp ban hành nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ và tỷ lệ vốn đối ứng thuộc thẩm quyền.

Vốn kéo dài cũng chưa về đích

Không chỉ nguồn vốn được giao trong năm 2026 đang giải ngân chậm, phần vốn của năm 2025 được phép kéo dài sang năm nay cũng đang tạo áp lực lớn trong quý cuối năm.

Đến ngày 30/9, số vốn ngân sách trung ương đã làm thủ tục kéo dài là 19.491,46 tỷ đồng, gồm 7.364,79 tỷ đồng vốn đầu tư công và 12.126,67 tỷ đồng kinh phí thường xuyên.

Đối với vốn đầu tư công, lũy kế giải ngân đạt 6.025,99 tỷ đồng, bằng 49,1% kế hoạch, trong đó ngân sách trung ương đạt 3.051,33 tỷ đồng, tương đương 44% kế hoạch đã kéo dài.

Giữa các địa phương có sự chênh lệch đáng kể. Điện Biên là một trong những địa phương có tỷ lệ giải ngân cao, đạt khoảng 79,8%; Sơn La đạt 72,9% và Gia Lai đạt 65,2%. Trong khi đó, vẫn còn 19 địa phương có tỷ lệ giải ngân nguồn vốn ngân sách trung ương kéo dài thấp hơn mức bình quân chung.

Những con số này cho thấy cùng một dòng vốn được kéo dài sang năm 2026, nhưng kết quả thực hiện tại các địa phương không đồng đều. Có nơi đã đưa phần lớn nguồn lực vào các nhiệm vụ, dự án, nhưng cũng có nơi khối lượng vốn còn lại khá lớn khi năm ngân sách chỉ còn ba tháng.

Với kinh phí thường xuyên được kéo dài, tiến độ còn thấp hơn. Đến hết tháng 9, tổng giải ngân đạt 4.216,12 tỷ đồng, bằng 31,6% dự toán; riêng ngân sách trung ương đạt 32%.

Trong đó, Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giải ngân khoảng 2.569,26 tỷ đồng, đạt 34%; Chương trình xây dựng nông thôn mới đạt khoảng 216,97 tỷ đồng, tương đương 22%; Chương trình giảm nghèo bền vững đạt khoảng 1.103,31 tỷ đồng, tương đương 30%.

Báo cáo từ Bộ Tài chính cho biết vẫn còn 13 bộ, cơ quan trung ương và 18 địa phương có tỷ lệ giải ngân nguồn vốn ngân sách trung ương kéo dài dưới mức bình quân chung.

Tháo điểm nghẽn, chạy đua với thời gian

Theo Bộ Tài chính, với nguồn vốn năm 2025 được kéo dài, một phần dự toán gắn với những nhiệm vụ đã hết hoặc cần điều chỉnh nhưng một số địa phương chưa kịp thời rà soát, điều chỉnh. Điều này khiến nguồn lực chưa thể chuyển sang những nội dung cần ưu tiên thực hiện trong năm 2026.

Cùng với đó là những vướng mắc về xác định đối tượng thụ hưởng, biến động giá nguyên vật liệu, chuyển đổi mục đích sử dụng đất, xác định giá đền bù và nguồn gốc đất. Tại một số địa phương, công tác giải phóng mặt bằng vẫn chưa được xử lý dứt điểm.

Thời tiết cũng trở thành yếu tố tác động đến tiến độ. Những đợt mưa lớn trên diện rộng, kéo dài trong những tháng gần đây làm gián đoạn quá trình vận chuyển vật liệu, thi công công trình và làm chậm tiến độ thực hiện các hoạt động phát triển sản xuất của hộ gia đình, cộng đồng.

Từ thực tế này, Bộ Tài chính đã kiến nghị Chính phủ chỉ đạo triển khai một số giải pháp cụ thể.

Trước tiên, các bộ, cơ quan trung ương và địa phương rà soát toàn bộ số vốn kéo dài theo từng nhiệm vụ, dự án; xác định rõ phần tiếp tục thực hiện, phần cần điều chỉnh và phần không còn nhiệm vụ chi. Mục tiêu là tập trung nguồn lực cho những nhiệm vụ còn khả năng thực hiện, tránh để vốn tiếp tục nằm lại.

Các địa phương chưa hoàn thành phân bổ vốn phải khẩn trương hoàn tất nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ và tỷ lệ vốn đối ứng thuộc thẩm quyền. Trường hợp chưa hoàn thành phải báo cáo rõ số vốn chưa phân bổ, nguyên nhân, trách nhiệm và cam kết thời hạn hoàn thành.

Đối với các dự án còn vướng mặt bằng, các địa phương cần khẩn trương xác định đối tượng thụ hưởng, hoàn tất việc xác định giá đền bù, nguồn gốc đất và giải phóng mặt bằng. Những vấn đề vượt thẩm quyền phải được làm rõ nguyên nhân, đề xuất phương án xử lý gắn với trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị.

Bộ Tài chính cũng đề nghị các địa phương chủ động xây dựng phương án thi công linh hoạt, dự phòng vật tư, nhân lực để hạn chế ảnh hưởng của mưa bão, thời tiết bất lợi; đồng thời tăng cường kiểm tra những nơi giải ngân chậm, kịp thời xử lý các trường hợp triển khai dàn trải, kém hiệu quả hoặc không đúng đối tượng.

Đáng chú ý, Bộ Tài chính đề nghị xem xét trách nhiệm người đứng đầu nếu để xảy ra chậm trễ do nguyên nhân chủ quan; gắn kết quả thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia với đánh giá hoàn thành nhiệm vụ, thi đua, khen thưởng cuối năm.

Trước mắt, yêu cầu cấp thiết vẫn là giải quyết phần việc của năm 2026. Khi thời gian thực hiện chỉ còn một quý, mỗi khâu chậm thêm sẽ thu hẹp dư địa giải ngân. Vì vậy, theo Bộ Tài chính, thay vì chờ đến cuối năm mới xử lý phần vốn còn lại, các bộ, địa phương phải xác định rõ việc nào còn vướng, vướng ở đâu, cơ quan nào chịu trách nhiệm và thời hạn hoàn thành, để nguồn lực đã bố trí thực sự đi vào các mục tiêu của Chương trình mục tiêu quốc gia.

Lãnh đạo thành phố Huế thực hiện nghi thức công bố.

Chuyên mục Hiến kế trên nền tảng Hue-S mở thêm kênh để người dân, doanh nghiệp, chuyên gia, nhà khoa học và các tổ chức đề xuất ý tưởng, sáng kiến, giải pháp phục vụ sự phát triển của thành phố. Những đề xuất thiết thực, có tính khả thi sẽ được xem xét, nghiên cứu để vận dụng trong công tác quản lý, xây dựng kế hoạch, chương trình hoặc triển khai các nhiệm vụ, dự án cụ thể. Trong khi đó, nền tảng Hỗ trợ doanh nghiệp cho phép doanh nghiệp đăng ký, xác thực tài khoản, khai báo thông tin và gửi kiến nghị về những khó khăn, vướng mắc trong hoạt động sản xuất, kinh doanh. Các kiến nghị cần được trình bày rõ ràng, chính xác, kèm tài liệu liên quan nếu có. Tiến độ và kết quả xử lý được cập nhật để doanh nghiệp theo dõi. Thời gian tiếp nhận kiến nghị là 30 phút kể từ khi hệ thống ghi nhận hợp lệ. Bản đồ số dự án thu hút đầu tư là kênh cung cấp thông tin tập trung, chính thức về vị trí, quy mô, lĩnh vực, hiện trạng và các thông tin liên quan đến dự án được công khai theo quy định. Qua đó, nhà đầu tư có thể thuận tiện tra cứu, tìm hiểu cơ hội đầu tư tại TP Huế.

Phát biểu tại buổi lễ, Chủ tịch UBND TP Huế Lê Trí Thanh nhấn mạnh, thành phố có nhiều tiềm năng, lợi thế nhưng cũng đứng trước những yêu cầu phát triển đòi hỏi sự năng động, sáng tạo và nỗ lực cao hơn. Việc triển khai ba nền tảng trên Hue-S nhằm tạo phương thức tương tác thuận tiện, công khai, minh bạch, góp phần chuyển những mong muốn, đề xuất của người dân và doanh nghiệp thành mục tiêu, giải pháp cụ thể.

Đối với nền tảng Hiến kế, Chủ tịch UBND thành phố mong muốn tạo không gian để người dân, doanh nghiệp, nhà khoa học, nhà nghiên cứu, những người con xa quê và người yêu Huế trong nước, nước ngoài đóng góp ý tưởng mọi lúc, mọi nơi. Đối với nền tảng Hỗ trợ doanh nghiệp, lãnh đạo thành phố yêu cầu phát huy tinh thần xây dựng chính quyền kiến tạo, phục vụ, chủ động đồng hành cùng doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc. Việc xử lý kiến nghị phải xác định rõ nội dung đang ở bước nào, cơ quan, cá nhân nào chịu trách nhiệm và thời hạn hoàn thành. Với Bản đồ số dự án thu hút đầu tư, Chủ tịch UBND thành phố yêu cầu các sở, ban, ngành và địa phương chủ động cung cấp, thường xuyên cập nhật dữ liệu thuộc phạm vi quản lý. Thông tin về quy hoạch, hiện trạng dân cư, khu đất, hạ tầng giao thông, điện, nước và những yếu tố tác động đến dự án cần được bổ sung kịp thời, giúp nhà đầu tư tiếp cận thông tin sát thực tế.

Ảnh minh họa: Thanh Xuân

Trong văn bản số 132/2026/CV-HoREA góp ý cho Dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi, Hiệp hội Bất động sản TP.Hồ Chí Minh (HoREA) đồng tình với điểm c khoản 5 Điều 3 của Dự thảo đã quy định các hành vi bị nghiêm cấm; bổ sung trường hợp “cấm sử dụng căn hộ chung cư vào mục đích không phải để ở, trừ trường hợp cho thuê để ở hoặc lưu trú”. 

KHƠI THÔNG NGUỒN CUNG CƠ SỞ LƯU TRÚ

Theo ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA, điều chỉnh này góp phần bảo đảm quyền của chủ sở hữu căn hộ chung cư. Trong đó, có quyền cho thuê căn hộ để ở dài hạn theo tháng, theo năm, hoặc cho thuê căn hộ để ở ngắn hạn theo tuần, theo ngày. Qua đó, giúp tăng thêm số lượng cơ sở lưu trú du lịch, nhằm phục vụ mục tiêu phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới theo Nghị quyết số 26-NQ/TW của Bộ Chính trị, trong đó có mục tiêu đến năm 2030 phấn đấu đón 45-50 triệu lượt khách quốc tế, phục vụ 160 triệu lượt khách nội địa đặt trọng tâm vào thị trường khách chi tiêu cao, lưu trú dài ngày, bảo đảm khoảng 1,5 triệu buồng lưu trú du lịch.

Chủ tịch HoREA cho biết hiện nay, cả nước mới chỉ có  40.000 cơ sở lưu trú du lịch với hơn 780.000 phòng, còn thấp xa so với mục tiêu 1,5 triệu buồng ở vào năm 2030. Đáng chú ý, chỉ có khoảng 247 cơ sở lưu trú 5 sao với 80.896 phòng, nhưng lượng khách du lịch lại đang phát triển rất nhanh và quy mô ngày càng lớn như năm 2025, khách du lịch nội địa đạt 137 triệu lượt người, khách du lịch quốc tế đạt gần 21,2 triệu lượt người. Đặc biệt, 9 tháng đầu năm 2026 có đến 17,7 triệu lượt khách nước ngoài đến Việt Nam, tăng 14,5%.

Tuy nhiên, song song việc cho phép sử dụng căn hộ chung cư vào mục đích cho thuê lưu trú, đại diện HoREA nhấn mạnh: Dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi cần hoàn thiện quy định liên quan đến quản lý, vận hành nhà chung cư, nhằm bảo đảm hài hòa lợi ích, môi trường sống của các chủ sở hữu, người sử dụng nhà chung cư đang cư trú ổn định tại nhà chung cư. Và bên cho thuê, khách thuê phải chấp hành đầy đủ quy định đăng ký tạm trú, lưu trú theo quy định của Luật Cư trú 2020, Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam 2026, nội quy nhà chung cư, cũng như sự hướng dẫn của đơn vị quản lý, vận hành nhà chung cư, nhằm bảo đảm an ninh, an toàn, trật tự xã hội và nếp sống văn minh trong nhà chung cư.

QUY ĐỊNH RÕ RÀNG GIÚP NGƯỜI KINH DOANH HIỂU RÕ QUYỀN HẠN 

Đồng quan điểm về tính cấp thiết của hành lang pháp lý, những người trực tiếp kinh doanh lưu trú cho rằng khung quy định rõ ràng chính là “điểm tựa” để thị trường vận hành đúng hướng, chia sẻ tại sự kiện gần đây, ông Đặng Ngọc Thanh, chủ chuỗi cơ sở lưu trú tại Đà Nẵng, nhận định sự rõ ràng của pháp luật đôi khi quan trọng không kém việc pháp luật cho phép hay không cho phép. Các quy định cụ thể giúp người kinh doanh biết mình phải chuẩn bị gì, biết mình được làm gì, không được làm gì, phải chịu trách nhiệm ở đâu và quan trọng nhất là có cơ sở để làm đúng.

Ông Thanh đánh giá việc hoàn thiện Luật Nhà ở, trong đó có nội dung liên quan đến sử dụng căn hộ chung cư cho lưu trú ngắn hạn, là vấn đề người vận hành căn hộ quan tâm và đã gặp trong thực tế. Khi quy định rõ hơn về sử dụng căn hộ, người kinh doanh cũng có thêm cơ sở hoạt động và hiểu các nghĩa vụ. Tuy nhiên, việc pháp luật ghi nhận hoạt động lưu trú không đồng nghĩa người kinh doanh được bỏ qua những quy định khác. Ngược lại, khi cơ sở pháp lý rõ ràng, trách nhiệm tuân thủ càng phải thực hiện đầy đủ.

Dù vậy, quản lý hiệu quả hoạt động lưu trú ngắn hạn đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa các bên. Ngoài vai trò của cơ quan quản lý đối với xây dựng, hoàn thiện khung pháp lý, hướng dẫn, giám sát và kiểm tra thì các nền tảng cần cung cấp công cụ, tính năng hỗ trợ người dùng, nâng cao tiêu chuẩn và thúc đẩy tuân thủ. Đồng thời, ban quản lý tòa nhà, khu dân cư cũng duy trì quy định riêng nhằm bảo vệ không gian chung, còn người kinh doanh phải nắm bắt, thực hiện yêu cầu trong quá trình vận hành.

Những vấn đề liên quan đến quản lý nhà chung cư được xem xét trong bối cảnh nhu cầu lưu trú ngắn hạn đang gia tăng. Dưới góc nhìn thị trường, giới chuyên gia cho rằng việc xác định rõ bản chất của loại hình này là tiền đề quan trọng để xây dựng khung pháp lý phù hợp. ” Lưu trú ngắn hạn là việc tổ chức, cá nhân sử dụng nhà ở để lưu trú tạm thời trong một khoảng thời gian xác định, trong đó, thời gian lưu trú liên tục của mỗi lần không quá 30 ngày. Việc sử dụng nhà ở để lưu trú ngắn hạn được xác định là sử dụng vào mục đích ở”, bà Đặng Hương Trà, Quản lý cấp cao tại Asia Group Advisors, phân tích.

Theo bà Trà, mô hình này là “phản ứng” trước những thay đổi trong xu hướng du lịch. Hiện nay, công nghệ và thị hiếu ngày càng đa dạng của du khách đã mở rộng hình thức lưu trú, vượt ra ngoài khuôn khổ nhà khách, khách sạn truyền thống, hướng tới hình thức linh hoạt hơn và mang phong cách của một ngôi nhà thực sự. Trên thực tế, lưu trú ngắn hạn mang tới nhiều lựa chọn cả loại hình và không gian, phù hợp với tiện nghi, ngân sách và quy mô chuyến đi. Đó có thể là nhà nguyên căn dành cho gia đình nhiều thế hệ; biệt thự có hồ bơi cho nhóm bạn; hoặc studio có bếp và không gian làm việc cho người làm việc từ xa. Mặt khác, không gian cũng đa dạng từ căn hộ thông thường đến mô hình độc đáo như nhà trên cây hay phương tiện được cải tạo thành chỗ ở…

Phát biểu tại lễ khởi công, Bộ trưởng Bộ NN-MT Trịnh Việt Hùng cho biết, hệ thống thủy lợi Bắc Hưng Hải được khởi công ngày 1-10-1958 và vinh dự nhiều lần đón Chủ tịch Hồ Chí Minh về thăm, động viên.

Gần 70 năm qua, hệ thống đã cấp nước phục vụ khoảng 116.655ha đất sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản; tạo nguồn cấp nước sinh hoạt cho khoảng 3,3 triệu người và tiêu, chống ngập úng cho khoảng 198.995ha trên địa bàn Hà Nội, Hưng Yên, Bắc Ninh và Hải Phòng.

Dự án nâng cấp, hiện đại hóa và cải thiện môi trường nước hệ thống thủy lợi Bắc Hưng Hải gồm 3 dự án thành phần, trong đó Dự án thành phần số 1, khởi công hôm nay, là bước triển khai đầu tiên, tạo tiền đề để tiếp tục đầu tư, nâng cấp đồng bộ toàn hệ thống Bắc Hưng Hải.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và các đại biểu thực hiện nghi thức khởi công Dự án nâng cấp, hiện đại hóa và cải thiện môi trường nước hệ thống thủy lợi Bắc Hưng Hải. Ảnh: TTXVN

Phát biểu chỉ đạo tại lễ khởi công, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh đặt việc phát triển tổng thể hệ thống Bắc Hưng Hải trong chiến lược bảo đảm an ninh nguồn nước, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững vùng đồng bằng sông Hồng; bảo vệ hệ thống thủy lợi và phục hồi môi trường nước là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị, các cấp, các ngành, cộng đồng doanh nghiệp và toàn xã hội.

Các quy hoạch, kế hoạch đầu tư và quản lý phải được rà soát, kết nối đồng bộ với quy hoạch phát triển đô thị, công nghiệp, nông nghiệp, giao thông và hạ tầng môi trường; khắc phục tư duy cục bộ, chia cắt theo địa giới hành chính; tăng cường phối hợp liên tỉnh, liên ngành và quản lý thống nhất toàn hệ thống. Hạ tầng nước phải đi trước một bước, tạo nền tảng cho phát triển kinh tế – xã hội và bảo đảm hài hòa lợi ích giữa các địa phương, các ngành và cộng đồng sử dụng nước.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của hệ thống Bắc Hưng Hải, gắn phát triển hạ tầng thủy lợi với phát triển đô thị, nông nghiệp sinh thái, dịch vụ, du lịch và gìn giữ các giá trị văn hóa, lịch sử.

Bắc Hưng Hải cần được nhìn nhận không chỉ là hệ thống công trình phục vụ tưới tiêu, mà còn là không gian phát triển có giá trị về kinh tế, sinh thái, cảnh quan và văn hóa, lịch sử; cần nghiên cứu khai thác hợp lý không gian dọc các tuyến kênh trục chính, gắn kết với quy hoạch đô thị, giao thông, khu dân cư và các hoạt động dịch vụ, du lịch phù hợp. Phát triển không gian Bắc Hưng Hải theo hướng xanh, sạch, văn minh, hiện đại, góp phần nâng cao chất lượng sống của nhân dân…

Tiếp đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng các đại biểu Trung ương và địa phương đã thực hiện nghi thức khởi công dự án.

Mở rộng không gian giao thông, khép kín các tuyến vành đai huyết mạch

Trong nhóm dự án giao thông, Dự án thành phần 2.1: Xây dựng đường song hành thuộc Vành đai 4 – Vùng Thủ đô là điểm sáng quan trọng nhất. Khởi công từ tháng 6/2023 với tổng mức đầu tư hơn 56.000 tỷ đồng, tuyến đường dài 58,2 km đi qua 17 xã, phường hiện đã thảm khoảng 40 km bê tông nhựa, đạt 90% sản lượng.

Đúng ngày 9/10/2026, thành phố chính thức thông xe kỹ thuật 15 km thuộc gói thầu số 9 (từ đê Hữu Hồng – cầu Hồng Hà đến Đại lộ Thăng Long), tiến tới thông xe thêm 22 km trong tháng 11 và hoàn thành toàn bộ tuyến đường song hành trong năm 2026.

Hà Nội mở rộng không gian giao thông, khép kín các tuyến vành đai huyết mạch. Ảnh: Ngọc Tân

Song song với đó, Hà Nội cũng hoàn thành 100% công tác giải phóng mặt bằng để triển khai 3 đoạn tuyến cuối cùng của đường Vành đai 2,5 (đoạn Dịch Vọng – Dương Đình Nghệ, Vũ Phạm Hàm – Trần Duy Hưng và Ngụy Như Kon Tum – Nguyễn Trãi). Dự án có tổng chiều dài 2,2 km, tổng vốn 432 tỷ đồng, đóng vai trò mắt xích quyết định để khép kín toàn bộ 19 km của tuyến Vành đai 2,5.

Nhằm tăng cường kết nối cửa ngõ và hạ tầng vận tải, thành phố khởi công Bến xe khách Yên Sở rộng gần 27.600 m² (tổng vốn gần 450 tỷ đồng, công suất 800 – 1.000 lượt xe/ngày) và tuyến đường trên cao dọc đường Cổ Linh nối cao tốc Hà Nội – Hải Phòng dài 1,76 km (tổng vốn hơn 2.200 tỷ đồng).

Đối với lĩnh vực y tế, Bệnh viện Tim Hà Nội – cơ sở 2 tại đường Võ Chí Công cũng được đầu tư 789 tỷ đồng từ ngân sách, quy mô 12 tầng nổi, 2 tầng hầm với 300 giường bệnh trên tổng diện tích sàn 41.885 m².

Khơi thông di sản, phát triển thương mại – dịch vụ và logistics đường thủy

Nhằm phát huy giá trị lịch sử và phát triển kinh tế đô thị, dự án Không gian văn hóa, dịch vụ, thương mại, du lịch tại 131 vòm cầu đường sắt phía Nam cầu Long Biên (dài hơn 1,7 km) được triển khai với 5 phân khu chức năng riêng biệt, kéo dài từ Cửa Đông đến ga Long Biên. Dự án kết hợp hài hòa giữa bảo tồn di sản, quảng trường nghệ thuật, không gian đi bộ và ẩm thực đường phố.

Tại Đông Anh, Tổ hợp khách sạn, văn phòng và thương mại dịch vụ Cầu Đôi do Công ty CP Du lịch Thương mại Cổ Loa (thành viên TC Group) làm chủ đầu tư sở hữu nguồn vốn lên tới 120 triệu USD. Dự án gồm 2 tòa tháp 25 tầng, cung cấp 350 phòng khách sạn 5 sao, 330 căn hộ dịch vụ và 5.000 m² văn phòng.

Ở lĩnh vực logistics, Cảng thủy nội địa Giang Biên tại phía Đông Bắc Hà Nội được đầu tư 2.551,8 tỷ đồng trên tổng diện tích đất 23,87 ha và vùng nước 112.310 m². Với chiều dài bến 600 m, cảng có khả năng tiếp nhận tàu đến 3.000 tấn, công suất đạt 1 triệu tấn/năm đến năm 2030.

Hồi sinh các dòng sông ô nhiễm và nâng chất hạ tầng môi trường

Giai đoạn 2026-2028 ghi nhận sự bứt phá mạnh mẽ trong công tác xử lý ô nhiễm nguồn nước với 3 siêu dự án PPP (hợp đồng BT): Dự án cải tạo và xử lý ô nhiễm sông Cầu Bây: Tổng vốn 11.681 tỷ đồng do Liên danh Phú Điền – MIK Group thực hiện, bao gồm 61 km cống thu gom, 29 trạm bơm, 5 nhà máy xử lý nước thải ngầm hóa (tổng công suất 142.000 m³/ngày) cùng hồ lắng bùn 10 ha và 14 km đường ven sông.

Dự án tu bổ đê điều, nạo vét sông Nhuệ: Tổng vốn sơ bộ hơn 75.000 tỷ đồng, thực hiện trên toàn tuyến qua 19 xã, phường từ Liên Mạc đến hết địa phận Hà Nội.

Hệ thống thu gom nước thải S3 và Nhà máy XLNT Phú Đô: Tổng vốn dự kiến 4.038 tỷ đồng, gồm 24,09 km cống thu gom và nhà máy xử lý công suất 91.500 m³/ngày phục vụ khu vực phía Tây.

Động lực từ khu công nghiệp công nghệ cao, safari và trường đua ngựa

Để tạo đà tăng trưởng kinh tế bền vững, Hà Nội đầu tư hạ tầng Khu công nghiệp Tiến Thắng (giai đoạn 1) rộng hơn 230 ha (vốn 4.455 tỷ đồng), trong đó dành ít nhất 30% diện tích cho R&D, bán dẫn, AI và công nghệ cao, dự kiến tạo việc làm cho 16.000 lao động.

Lĩnh vực du lịch – giải trí ghi nhận 2 dự án quy mô lớn: Công viên Safari Ba Vì rộng 299 ha (dành 81,8% diện tích cho cây xanh, mặt nước) và Tổ hợp giải trí đa năng – Trường đua ngựa Sóc Sơn với tổng vốn 420 triệu USD (gần 9.600 tỷ đồng). Trường đua ngựa quy mô 125 ha sở hữu khán đài 30.000 chỗ ngồi, đi kèm hệ thống khách sạn 5 sao, trung tâm thương mại và hồ điều hòa 22,5 ha.

Bứt phá hạ tầng giáo dục và an ninh mạng hiện đại

Ba dự án trường phổ thông nhiều cấp học chất lượng cao gồm Sóc Sơn (vốn 677 tỷ đồng, rộng 6,38 ha), Thạch Thất (vốn 692 tỷ đồng, rộng 6,3 ha) và Phù Đổng (vốn 795 tỷ đồng, rộng 5,4 ha) được đầu tư đồng bộ từ ngân sách Thành phố, mỗi trường đáp ứng 2.160 học sinh theo chuẩn quốc gia mức độ 2.

Đặc biệt, để tăng cường năng lực bảo vệ trong kỷ nguyên số, Trung tâm An ninh mạng và Trụ sở Phòng An ninh mạng, phòng chống tội phạm công nghệ cao (Công an TP Hà Nội) được khởi công với tổng vốn gần 4.500 tỷ đồng trên diện tích gần 15.000 m², tổng diện tích sàn xây dựng 34.000 m², dự kiến hoàn thành vào tháng 2/2028.

Huy động hơn 91% nguồn vốn ngoài ngân sách

Theo số liệu từ Sở Tài chính Hà Nội, trong tổng số 292 công trình, dự án được công bố (tổng mức đầu tư khoảng 384.886 tỷ đồng), nguồn vốn ngoài ngân sách chiếm tỷ trọng áp đảo hơn 91% (khoảng 350.767 tỷ đồng). Riêng đợt cao điểm dịp 10/10 ghi nhận 96 công trình được khởi công, khánh thành với tổng vốn 147.075 tỷ đồng, trong đó 18 công trình tiêu biểu đóng góp tới 127.460 tỷ đồng.

Công ty Cổ phần Đầu tư xây dựng Nam Thành thi công các hạng mục thuộc Dự án Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS Mường Pồn.

Những ngày đầu tháng 10, công trường Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS Mường Pồn (xã Mường Pồn) luôn trong nhịp độ khẩn trương. Tiếng máy xúc, máy ủi, tiếng xe vận chuyển vật liệu liên tục. Trên diện tích khoảng 6,5ha, các hạng mục của ngôi trường đang từng bước hình thành.

Khởi công cuối tháng 3/2026, dự án có tổng mức đầu tư 275 tỷ đồng, đáp ứng nhu cầu học tập, sinh hoạt tập trung cho khoảng 1.085 học sinh. Công trình gồm các khối nhà học, khu nội trú, nhà ăn, bếp, nhà công vụ giáo viên, nhà đa năng kết hợp bể bơi, khối hành chính, hiệu bộ, thư viện và các hạng mục phụ trợ.

Ngay sau khi dự án khởi công, cấp ủy, chính quyền xã Mường Pồn tập trung tuyên truyền, vận động người dân, tạo đồng thuận trong quá trình giải phóng mặt bằng. Chỉ trong thời gian ngắn, toàn bộ mặt bằng được bàn giao cho nhà thầu. Có mặt bằng sạch, nhà thầu tập trung nguồn lực thi công dự án.

Ông Nguyễn Văn Vui, Chỉ huy trưởng công trình, Công ty Cổ phần Đầu tư xây dựng Nam Thành cho biết: “Công ty bố trí gần 200 lao động duy trì thường xuyên trên công trường. 8 máy xúc, 3 máy ủi, 3 máy lu và 2 cẩu tháp được huy động phục vụ thi công. Không chờ hoàn thành từng phần việc mới chuyển sang hạng mục tiếp theo, các tổ, đội được bố trí thi công đồng thời. Cẩu tháp được đưa vào sử dụng nhằm rút ngắn thời gian vận chuyển vật liệu, cấu kiện; máy móc cơ giới được tăng cường để đẩy nhanh san nền và thi công các hạng mục”.

Đến nay, khối lượng san nền đạt khoảng 90%; giá trị thực hiện đạt trên 20% giá trị hợp đồng. Nhà thầu đặt mục tiêu hoàn thành toàn bộ phần thô trước ngày 30/11/2026 và bàn giao công trình trước ngày 30/6/2027, sớm hơn khoảng 2 tháng so với kế hoạch.

Tương tự, tại công trường Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS Na Sang (xã Na Sang), nhiều hạng mục đã bắt đầu định hình. Dự án triển khai trên diện tích 5,4ha, tổng mức đầu tư 275 tỷ đồng, với quy mô lớn, gồm khối phòng học liên cấp, khu nội trú học sinh, nhà công vụ giáo viên, nhà ăn, bếp tập thể, khu hiệu bộ, thư viện, sân thể thao, bể bơi cùng hệ thống hạ tầng kỹ thuật.

Những ngày đầu triển khai, dự án gặp một số vướng mắc về giải phóng mặt bằng. Tuy nhiên, với sự vào cuộc của cấp ủy, chính quyền địa phương và sự đồng thuận của người dân, khó khăn được tháo gỡ, toàn bộ mặt bằng được bàn giao cho nhà thầu. Từ đó, công trường chuyển sang giai đoạn thi công cao điểm. Đơn vị thi công bố trí khoảng 320 lao động duy trì thường xuyên, chia thành 8 tổ, đội. Máy móc, phương tiện được bố trí phục vụ thi công liên tục. Các hạng mục được triển khai đồng thời, bám sát đường găng tiến độ. Đến nay, san nền đã hoàn thành 100%; 11 hạng mục hoàn thành phần móng; 4 hạng mục cơ bản hoàn thành tầng 1, đang lên cột tầng 2. “Nhà thầu xác định đây là công trình trọng điểm nên phải tập trung tối đa nhân lực, máy móc, tổ chức thi công khoa học, không để bị gián đoạn. Mục tiêu hoàn thành 100% phần thô trước Tết Nguyên đán năm 2027, sau đó tập trung hoàn thiện để bàn giao công trình trước ngày 30/6/2027”. – Ông Nguyễn Văn Mạnh, Chỉ huy trưởng công trường, Công ty Cổ phần Đầu tư xây dựng Nam Thành chia sẻ.

Để hoàn thành mục tiêu đề ra, cùng với tập trung nhân lực, máy móc, đơn vị thi công chủ động xây dựng phương án bảo đảm nguồn vật liệu. Theo ông Mạnh, công ty đã đặt hàng với các nhà cung cấp, chủ động nguồn gạch, cát, sắt thép, xi măng… nhằm hạn chế tối đa nguy cơ thiếu vật liệu, không để gián đoạn thi công, ảnh hưởng đến tiến độ công trình.

Hai công trình trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS tại xã Mường Pồn và xã Na Sang đều do Công an tỉnh làm chủ đầu tư. Để đảm bảo tiến độ, chất lượng và hiệu quả đầu tư, Công an tỉnh đã tập trung chỉ đạo các đơn vị liên quan bám sát công trường, kịp thời tháo gỡ những khó khăn phát sinh. Trước đặc thù địa hình vùng cao, thời tiết diễn biến phức tạp, nguồn nhân lực thi công tại địa bàn còn hạn chế… là những yếu tố có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ. Công an tỉnh yêu cầu nhà thầu chủ động phương án nhân lực, máy móc, vật liệu; tổ chức thi công phù hợp với điều kiện thực tế, tranh thủ thời tiết thuận lợi, đồng thời kiểm soát chặt chẽ chất lượng và an toàn lao động.

Sau 10 trường đã hoàn thành, đưa vào sử dụng, 5 trường phổ thông nội trú liên cấp còn lại đang tiếp tục được Điện Biên tập trung nguồn lực để về đích theo kế hoạch. Những ngôi trường đang dần thành hình không chỉ là những công trình về cơ sở vật chất, mà còn cụ thể hóa chủ trương của Đảng, Nhà nước chăm lo, tạo điều kiện học tập tốt hơn cho học sinh vùng biên giới. Khi cấp ủy, chính quyền, chủ đầu tư, nhà thầu và người dân cùng chung trách nhiệm, từng điểm nghẽn được tháo gỡ, từng phần việc được đẩy nhanh. Những ngôi trường liên cấp đang từng bước hoàn thiện, tạo thêm nền tảng để học sinh vùng cao được học tập, sinh hoạt trong những ngôi trường khang trang, an toàn, đáp ứng yêu cầu phát triển giáo dục trong giai đoạn mới.

Nhận bàn giao một căn hộ mới, nhiều gia đình thường tập trung vào việc chọn nội thất đẹp, mua thêm đồ tiện nghi và tận dụng từng khoảng trống. Tuy nhiên, nếu bố trí thiếu tính toán, căn nhà có thể nhanh chóng trở nên chật chội, bí bách dù diện tích không hề nhỏ.

Chọn nội thất quá lớn so với diện tích thực tế

Một trong những lỗi phổ biến nhất là mua nội thất theo cảm tính thay vì dựa trên kích thước căn hộ. Một bộ sofa lớn, bàn ăn nhiều chỗ ngồi hay chiếc giường có phần đầu giường đồ sộ có thể tạo cảm giác sang trọng khi nhìn riêng lẻ nhưng lại khiến không gian nhanh chóng bị thu hẹp.

Ảnh minh họa/Nguồn: AI

Với căn hộ mới bàn giao, gia chủ nên đo chính xác diện tích từng khu vực trước khi mua đồ. Không gian phòng khách cần được tính cả lối đi, khoảng mở cửa ban công và khoảng cách giữa sofa với bàn trà. Tương tự, bàn ăn không nên chiếm gần hết phần sàn còn lại chỉ để phục vụ những dịp gia đình có đông người.

Nội thất có tỷ lệ phù hợp thường tạo cảm giác căn hộ rộng hơn nhiều so với việc cố đưa những món đồ lớn vào một không gian nhỏ.

Đặt quá nhiều đồ sát tường

Nhiều người cho rằng kê toàn bộ nội thất sát tường sẽ giúp giải phóng diện tích ở giữa phòng. Tuy nhiên, nếu mọi khu vực đều bị phủ kín bởi tủ, kệ, sofa và đồ trang trí, căn hộ có thể trở nên nặng nề và thiếu khoảng thở.

Việc tận dụng tường là cần thiết, nhưng không đồng nghĩa với việc mọi mảng tường đều phải có đồ nội thất. Một số khoảng trống có chủ đích giúp ánh sáng và tầm nhìn được lưu thông tốt hơn, từ đó tạo cảm giác thoáng.

Đặc biệt, khu vực gần cửa sổ và ban công nên được giữ tương đối thông thoáng để ánh sáng tự nhiên có thể đi sâu vào bên trong căn hộ.

Chia nhỏ không gian bằng quá nhiều đồ nội thất

Căn hộ có diện tích vừa phải thường cần sự liên kết giữa phòng khách, khu ăn uống và bếp. Tuy nhiên, nhiều gia đình lại vô tình chia nhỏ không gian bằng quá nhiều tủ, kệ hoặc vách ngăn.

Một chiếc kệ trang trí đặt giữa phòng khách và bàn ăn có thể tạo ranh giới rõ ràng nhưng đồng thời cắt tầm nhìn, khiến diện tích bị chia vụn. Khi đứng từ một khu vực nhìn sang khu vực khác, mắt không còn một khoảng không liền mạch nên căn hộ dễ tạo cảm giác nhỏ hơn thực tế.

Nếu cần phân vùng, gia chủ có thể ưu tiên những giải pháp nhẹ như thay đổi ánh sáng, thảm, màu sắc hoặc cách sắp xếp đồ thay vì dựng thêm nhiều vật cản.

Lạm dụng tủ và nội thất kịch trần

Tủ kịch trần có ưu điểm tận dụng được nhiều diện tích lưu trữ, đặc biệt trong những căn hộ thiếu kho chứa đồ. Tuy nhiên, nếu sử dụng quá nhiều tủ cao và sâu, không gian có thể trở nên nặng nề.

Sai lầm nằm ở việc coi mọi khoảng trống đều là nơi cần đặt tủ. Phòng khách, hành lang, khu vực bàn ăn hay thậm chí gần cửa ban công đều có thể bị phủ bởi hệ tủ nếu gia chủ muốn tăng khả năng lưu trữ.

Thay vì làm tủ ở mọi vị trí, nên xác định trước những món đồ thực sự cần cất giữ. Những khu vực ít sử dụng có thể ưu tiên lưu trữ, trong khi phần sinh hoạt chính nên dành nhiều khoảng trống hơn.

Chọn quá nhiều màu sắc và vật liệu

Một căn hộ mới thường khiến gia chủ có tâm lý muốn trang trí thật đầy đủ để tạo dấu ấn cá nhân. Tuy nhiên, việc sử dụng quá nhiều màu sắc, chất liệu và kiểu dáng nội thất có thể khiến căn nhà trở nên rối mắt.

Không gian nhỏ đặc biệt dễ chịu tác động của lỗi này. Khi sàn, tường, rèm, sofa, tủ và đồ trang trí đều có màu sắc khác nhau, căn phòng mất đi sự thống nhất về thị giác.

Một bảng màu đơn giản với một vài điểm nhấn thường tạo cảm giác nhẹ nhàng hơn. Các chất liệu cũng nên được lựa chọn có chủ đích để căn hộ giữ được sự đồng nhất thay vì trở thành tập hợp của nhiều món đồ đẹp nhưng không liên quan.

Bịt kín đường ánh sáng tự nhiên

Ánh sáng có ảnh hưởng lớn đến cảm giác rộng hay chật của một căn hộ. Tuy nhiên, sau khi nhận bàn giao, nhiều gia đình nhanh chóng đặt sofa, tủ hoặc cây cảnh lớn ngay gần cửa sổ và ban công mà không nhận ra những vật dụng này đang cản ánh sáng.

Rèm cửa quá dày hoặc màu tối cũng có thể khiến căn phòng thiếu sáng vào ban ngày. Khi ánh sáng tự nhiên bị hạn chế, không gian dễ tạo cảm giác bí và nhỏ hơn.

Gia chủ nên ưu tiên những loại rèm có khả năng điều chỉnh mức sáng, đồng thời giữ khu vực trước cửa sổ tương đối thoáng. Với căn hộ có ban công rộng, đây cũng là khu vực nên được khai thác để tăng cảm giác kết nối giữa không gian bên trong và bên ngoài.

Mua đồ theo từng món mà thiếu tổng thể

Một lỗi phổ biến khác là mua nội thất theo từng đợt mà không có kế hoạch tổng thể. Thấy một chiếc ghế đẹp, gia chủ mua về; thấy một chiếc kệ tiện dụng, tiếp tục bổ sung; sau vài tháng, căn hộ có rất nhiều đồ nhưng không còn khoảng trống cần thiết.

Trước khi mua sắm, gia chủ nên xác định phong cách, nhu cầu lưu trữ và kích thước cơ bản của từng khu vực. Những món đồ có tần suất sử dụng thấp không nhất thiết phải xuất hiện trong không gian sinh hoạt chính.

Đặc biệt, sau khi nhận bàn giao căn hộ, không nên vội lấp đầy mọi khoảng trống. Một căn nhà có khoảng trống hợp lý không chỉ đẹp hơn mà còn thuận tiện cho việc di chuyển, vệ sinh và thay đổi cách sử dụng theo thời gian.

Thực tế, cảm giác rộng rãi của một căn hộ không hoàn toàn phụ thuộc vào số mét vuông. Cách lựa chọn kích thước nội thất, giữ tầm nhìn, kiểm soát số lượng đồ đạc và tận dụng ánh sáng tự nhiên mới là những yếu tố quyết định không gian có thoáng hay không.

Với căn hộ mới nhận bàn giao, dành thời gian quan sát và lên phương án bố trí trước khi mua sắm có thể giúp gia chủ tránh được những khoản chi không cần thiết, đồng thời giữ được sự rộng thoáng lâu dài.

Một góc khu đô thị ở phường Long Hưng đang hoàn thiện.

Song hành với việc mở rộng không gian đô thị là yêu cầu phát triển hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, dịch vụ thiết yếu và môi trường sống để người dân thực sự hưởng chất lượng sống tốt hơn.

Ðô thị hóa đi cùng chất lượng sống

Đồng Nai hiện có diện tích hơn 12,7 ngàn km², 95 đơn vị hành chính cấp xã. Không gian phát triển rộng lớn cùng với hàng loạt dự án giao thông chiến lược, Cảng hàng không quốc tế (sân bay) Long Thành, cảng biển, khu công nghiệp, trung tâm logistics và các khu đô thị đang hình thành những cực tăng trưởng mới cho thành phố.

Cùng với sự phát triển đó, thành phố đang nỗ lực giải đáp câu hỏi: trở thành thành phố, người dân được hưởng những lợi ích gì? Khi không gian đô thị mở rộng, chất lượng sống của người dân có được nâng lên tương ứng?

Để trả lời những câu hỏi này, thành phố ngoài việc đẩy nhanh các công trình tạo động lực phát triển còn chú trọng những hạ tầng gắn trực tiếp với đời sống như: nhà ở, trường học, cơ sở y tế, cấp thoát nước, thiết chế văn hóa, giao thông công cộng… Theo quan điểm của thành phố, khi mọi người dân được an cư, có việc làm ổn định, có không gian để nghỉ ngơi, đi lại thuận tiện, được chăm sóc sức khỏe và con em được học tập trong điều kiện tốt hơn, ấy là khi chất lượng cuộc sống được nâng lên.

Nghị quyết số 16 của Bộ Chính trị định hướng phát triển đô thị Đồng Nai đa trung tâm. Định hướng này nhằm giảm áp lực cho các đô thị trung tâm; đồng thời giúp người dân sống gần nơi làm việc hơn, tiếp cận dịch vụ thuận tiện hơn và giảm thời gian di chuyển. Đây cũng chính là quá trình tổ chức lại không gian đô thị một cách đồng bộ, hiện đại, đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người dân.

Theo Tiến sĩ Trần Du Lịch, Ủy viên Hội đồng Tư vấn chính sách tiền tệ quốc gia, thành viên Tổ Tư vấn kinh tế – xã hội thành phố Đồng Nai, khi phát triển các đô thị mới, hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội phải được tính toán đồng thời với quy mô dân số. Không thể để nhà ở hoàn thành, dân cư đến ở rồi mới bổ sung trường học, y tế, công viên hay giao thông công cộng.

Tiến sĩ Trần Du Lịch đặc biệt quan tâm đến mô hình TOD (phát triển đô thị theo hướng giao thông công cộng) trong quá trình tái cấu trúc không gian đô thị. Theo ông, đối với những đô thị lớn, mô hình này giúp giải quyết bài toán ùn tắc giao thông, chỉnh trang đô thị, phát triển nhà ở và nâng cao chất lượng sống của người dân.

Hạ tầng đi trước mở đường

Đồng Nai đang đứng trước một chu kỳ đầu tư hạ tầng lớn. Sân bay Long Thành, các tuyến vành đai, cao tốc, đường kết nối cảng, khu công nghiệp và nhiều đô thị mới sẽ làm thay đổi cấu trúc không gian, diện mạo của thành phố. Bên cạnh đó, những công trình đóng vai trò là nền tảng chiến lược giúp thành phố tiếp tục thu hút đầu tư, tạo việc làm và thúc đẩy tăng trưởng.

Tuy nhiên, ngoài việc làm, đi lại, thu nhập, người dân thành phố cần nhiều hơn thế. Đó còn là nhu cầu về hệ thống trường học, bệnh viện, công viên, nhà ở và những không gian công cộng. Vì vậy, Đồng Nai đang ưu tiên triển khai các tuyến đường kết nối với khu dân cư, khu công nghiệp. Đồng thời, thành phố đưa ra yêu cầu trong các khu đô thị mới phải có quỹ đất cho trường học, cơ sở y tế, không gian cây xanh và công trình công cộng; khu công nghiệp phải gắn với nhà ở, dịch vụ cho người lao động; đô thị ven sông phải giữ được không gian sinh thái và tăng khả năng tiếp cận cho cộng đồng.

Bên cạnh hạ tầng giao thông, phát triển nhà ở là một phần quan trọng trong chiến lược phát triển của thành phố. Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Văn Út cho rằng: Để phát triển bền vững, cùng với đầu tư hạ tầng kinh tế, thu hút đầu tư, mở rộng sản xuất, địa phương phải quan tâm đến đời sống người lao động. Nhà ở không chỉ đáp ứng nhu cầu sinh hoạt mà còn giúp người lao động ổn định cuộc sống, yên tâm làm việc, gắn bó với doanh nghiệp và đóng góp lâu dài cho địa phương.

Từ yêu cầu đó, thành phố xác định phát triển nhà ở là nhiệm vụ quan trọng, vừa góp phần bảo đảm an sinh vừa tạo nền tảng cho phát triển kinh tế. Thành phố đang tạo điều kiện để doanh nghiệp tham gia đầu tư nhà ở xã hội, từng bước đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn của công nhân, người thu nhập thấp và các đối tượng chính sách. Mới đây, HĐND thành phố thông qua nghị quyết Quỹ Nhà ở thành phố 3 ngàn tỷ đồng để hỗ trợ phát triển nhà ở các loại cho người dân.

Hiện nay, nhiều dự án nhà ở xã hội, nhà ở công nhân đang được thành phố và doanh nghiệp triển khai ở đô thị, gần khu công nghiệp, giúp người dân có thêm cơ hội tiếp cận nhà ở với mức giá phù hợp, gần nơi làm việc. Đây chính là nội dung mở rộng không gian đô thị đồng nghĩa với mở rộng cơ hội tiếp cận nhà ở và không gian sống chất lượng hơn cho người dân.

Địa phương có lợi thế lớn về sông, hồ, rừng và các hệ sinh thái tự nhiên. Đây là những tài sản mà không phải đô thị nào cũng có. Quan điểm của thành phố là bảo vệ và khai thác hợp lý những giá trị này để bảo vệ môi trường và chất lượng sống trong lành cho người dân.

Mở rộng không gian, nâng chất lượng sống

Luật Phát triển đô thị đã có hiệu lực từ ngày 1-10-2026, tạo hành lang pháp lý để Đồng Nai và các thành phố khác tổ chức phát triển đô thị bài bản, đồng bộ và dài hạn. Thành ủy viên, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hồ Văn Hà cho rằng: Đổi mới tư duy quy hoạch, tổ chức không gian mở, phát triển hạ tầng giao thông đa chiều, cấu trúc đô thị đa tầng, đa trung tâm; lấy sông, hệ sinh thái tự nhiên làm trục cảnh quan. Giao thông thông minh, đô thị thông minh, đô thị xanh và thích ứng với biến đổi khí hậu sẽ là những hướng đi trọng tâm. Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực tăng trưởng mới.

Mục tiêu là xây dựng Đồng Nai “văn minh – hiện đại – hạnh phúc”, hướng tới một đô thị đáng sống. Định hướng này được Bộ Chính trị xác định và cụ thể hóa tại Nghị quyết số 16 là xây dựng Đồng Nai trở thành thành phố kết nối toàn cầu, có chất lượng sống và hạnh phúc cao trên thế giới.

Có thể thấy, Đồng Nai đang đứng trước cơ hội lớn để tổ chức lại không gian phát triển trên quy mô rộng. Nghị quyết số 16 mở tầm nhìn dài hạn, Luật Phát triển đô thị tạo hành lang pháp lý, còn các công trình hạ tầng chiến lược từng bước định hình diện mạo mới của thành phố. Khi tận dụng tốt các yếu tố cộng hưởng này, Đồng Nai có thể nâng tầm chất lượng đô thị và chất lượng sống của người dân.

Toàn cảnh sông Đồng Nai đoạn qua phường Biên Hòa. Ảnh: SISP

Với diện tích khoảng 21km², dân số khoảng 84 ngàn người và gần 10km bờ sông Đồng Nai cùng tuyến đường sắt hiện hữu đi qua, phường Biên Hòa đang sở hữu những yếu tố quan trọng để hình thành một không gian đô thị có tính chất khác biệt, trở thành một trung tâm trong cấu trúc đô thị đa trung tâm của thành phố. Đồng thời kết nối khu vực đô thị hiện hữu với các cực phát triển mới, trong đó có đô thị Sân bay Long Thành.

Quy hoạch trong một cấu trúc phát triển mới

Nghị quyết số 16-NQ/TW, ngày 21-7-2026 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển thành phố Đồng Nai đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2065 đặt ra yêu cầu đổi mới tư duy quy hoạch, tổ chức không gian phát triển mở, cấu trúc đô thị đa tầng, đa trung tâm; đồng thời phát huy hệ thống sông và hệ sinh thái tự nhiên như những trục cảnh quan chủ đạo. Trong đó, sông Đồng Nai được xác định là một trục không gian có ý nghĩa chiến lược về sinh thái, văn hóa, cảnh quan và phát triển đô thị.

Giá trị của sông Đồng Nai trước hết nằm ở vai trò sinh thái, thoát nước, cảnh quan và không gian công cộng. Đây cũng là nơi lưu giữ nhiều dấu ấn lịch sử của vùng đất Biên Hòa – Đồng Nai. Vì vậy, quy hoạch ven sông cần được tiếp cận theo hướng tổng thể. Những không gian phù hợp có thể được nghiên cứu để hình thành công viên, quảng trường, bến thuyền, không gian văn hóa, dịch vụ và các điểm nhấn đô thị. Trong khi đó, những khu vực có yêu cầu bảo vệ hành lang thoát lũ, môi trường và hệ sinh thái phải được kiểm soát chặt chẽ.

Kiến trúc sư Khương Văn Mười, nguyên Phó Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam cho rằng: Sông Đồng Nai cần được xem là trục cảnh quan chính của đô thị Biên Hòa. Việc tổ chức không gian ven sông có thể gắn với du lịch, dịch vụ, văn hóa và hệ thống không gian công cộng.

Ở một góc nhìn khác, Kiến trúc sư Nguyễn Thu Phong, Chủ tịch HĐQT, Tổng Giám đốc Nhà Vui đề xuất bổ sung các trục cây xanh kết nối sông Đồng Nai, sông Cái với khu vực trung tâm. Theo ông Phong, khai thác không gian ven sông phải đi cùng yêu cầu bảo vệ môi trường, sinh thái và thoát lũ.

Những ý kiến này cho thấy một yêu cầu quan trọng của đồ án quy hoạch: không gian ven sông phải trở thành một phần của cấu trúc đô thị chứ không phải những khu đất phát triển riêng lẻ nằm dọc theo bờ sông. Nếu làm tốt, sông Đồng Nai có thể trở thành trục liên kết giữa cảnh quan, văn hóa, dịch vụ, không gian công cộng và đời sống đô thị.

Không gian phát triển mới

Lợi thế thứ hai của Biên Hòa nằm ở hệ thống giao thông. Tuyến đường sắt hiện hữu đi qua địa bàn, cùng khả năng kết nối với mạng lưới đường sắt đô thị, metro trong tương lai, đường bộ, đường thủy và vị trí liên kết với Sân bay Long Thành tạo ra cơ sở để nghiên cứu các khu vực phát triển theo định hướng TOD (phát triển đô thị lấy giao thông công cộng làm trung tâm).

Vì vậy, TOD cũng được đặt trong bối cảnh phát triển mới, đáp ứng yêu cầu giải quyết đồng thời nhiều vấn đề: khả năng tiếp cận giao thông công cộng, không gian đi bộ, kết nối các phương thức vận tải, dịch vụ đô thị, không gian xanh, nhà ở, việc làm và các tiện ích phục vụ người dân. Trong đó, khu vực trung tâm gắn với chuyển đổi công năng Khu công nghiệp Biên Hòa 1; khu vực Tây Bắc gắn với cù lao Phố và cảnh quan sông Đồng Nai; các khu vực mở rộng, tái thiết và đô thị cửa ngõ.

Theo Viện Quy hoạch xây dựng miền Nam, các đầu mối giao thông công cộng có thể trở thành hạt nhân hình thành những khu vực thương mại, dịch vụ và đô thị mới. Nếu được tổ chức hợp lý, các khu vực TOD có thể tạo ra sự thay đổi về cách người dân tiếp cận đô thị: từ một đô thị phụ thuộc nhiều vào phương tiện cá nhân sang đô thị có mạng lưới giao thông công cộng hiệu quả hơn.

Theo Bí thư Đảng ủy phường Biên Hòa Nguyễn Minh Bình, quy hoạch không nên chỉ trả lời câu hỏi “đất này dùng để làm gì?” mà phải trả lời thêm “không gian này sẽ phục vụ mô hình phát triển kinh tế nào trong 10, 20 hay 30 năm tới?”. Bên cạnh đó, quy hoạch phải có tầm nhìn, khả thi; tạo động lực phát triển nhưng không đánh đổi môi trường; khai thác nguồn lực đất đai nhưng phải bảo đảm lợi ích cộng đồng; thu hút đầu tư nhưng phải giữ vững kỷ cương, công khai và minh bạch.

Với lợi thế sông Đồng Nai, đường sắt, quỹ đất và vị trí kết nối các cực phát triển mới, quy hoạch phường Biên Hòa hướng đến hình thành một không gian đô thị xanh, thông minh, hiện đại, trong đó giao thông công cộng, cảnh quan ven sông và chất lượng sống của người dân được đặt ở vị trí trọng tâm.