Author: bachdn

Dự thảo nghị quyết của HĐND TP Hà Nội đề xuất cơ chế xử lý vi phạm đất đai, trật tự xây dựng tại 12 dự án liên quan ông Lê Thanh Thản, trong đó quy định điều kiện và trách nhiệm cấp giấy chứng nhận cho người mua nhà.

Theo dự thảo nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù và biện pháp khắc phục hậu quả tại 12 dự án, việc xử lý vi phạm được gắn với tái thiết, chỉnh trang đô thị, bảo đảm an toàn công trình, hạ tầng và quyền lợi hợp pháp của người dân.

Chủ đầu tư phải hoàn thành nghĩa vụ tài chính

Theo Điều 9 dự thảo nghị quyết, sau khi chủ đầu tư hoàn thành nghĩa vụ tài chính, gồm nộp lại số lợi bất hợp pháp về xây dựng và thực hiện nghĩa vụ tài chính về đất đai theo quy định tại dự thảo, chủ đầu tư có trách nhiệm hoàn tất hồ sơ, gửi cơ quan chức năng để thực hiện cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất cho tổ chức, cá nhân mua nhà tại các công trình, dự án.

Như vậy, việc hoàn thành nghĩa vụ tài chính là điều kiện được dự thảo đặt ra trước khi chủ đầu tư thực hiện thủ tục đề nghị cấp giấy chứng nhận. Quy định này không đồng nghĩa tất cả căn hộ tại 12 dự án đương nhiên được cấp sổ hồng, bởi việc xử lý còn phụ thuộc kết quả rà soát, phân loại công trình và các điều kiện liên quan.

Dự thảo nghị quyết của Hà Nội đề xuất cơ chế xử lý vi phạm tại 12 dự án Mường Thanh, trong đó quy định điều kiện cấp sổ hồng cho người mua nhà.

Người mua nhà có thể trực tiếp nộp hồ sơ trong trường hợp nào?

Một nội dung đáng chú ý tại Điều 9 là trường hợp chủ đầu tư đã hoàn thành các nghĩa vụ tài chính nêu trên nhưng không hoàn tất hồ sơ gửi cơ quan chức năng đề nghị cấp giấy chứng nhận, người mua nhà được trực tiếp nộp hồ sơ đề nghị cấp giấy chứng nhận.

Trong trường hợp này, cơ quan cấp giấy chứng nhận có trách nhiệm tiếp nhận và giải quyết hồ sơ theo quy định. Quy định dự kiến này tạo cơ sở để người mua nhà chủ động thực hiện thủ tục trong trường hợp chủ đầu tư không hoàn tất hồ sơ sau khi đã thực hiện nghĩa vụ tài chính.

Tuy nhiên, dự thảo không quy định rằng người mua nhà được cấp giấy chứng nhận ngay khi nộp hồ sơ. Việc giải quyết vẫn phải thực hiện theo quy định và trên cơ sở hồ sơ cụ thể của từng trường hợp.

Đề xuất xử lý các công trình vi phạm theo ba nhóm

Theo Điều 4 dự thảo nghị quyết, công trình, hạng mục công trình hoặc phần công trình xây dựng không đúng quy hoạch, giấy phép xây dựng tại 12 dự án được đề xuất phân thành ba nhóm: được tồn tại theo hiện trạng; được tồn tại có điều kiện; và phải tháo dỡ.

Đối với công trình cao tầng, dự thảo đưa ra các tiêu chí xem xét như tình trạng hoàn thành, đưa vào sử dụng; an toàn chịu lực, phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ; khả năng đáp ứng hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội; yêu cầu về kiến trúc cảnh quan và việc tuân thủ chỉ giới, hành lang bảo vệ công trình.

UBND TP Hà Nội sẽ quyết định danh mục công trình, hạng mục công trình hoặc phần diện tích được phép tồn tại, tồn tại có điều kiện hoặc phải tháo dỡ trên cơ sở hồ sơ rà soát, đánh giá của cơ quan chuyên môn.

Với các căn hộ thuộc diện phải di dời, Điều 10 dự thảo đề xuất người mua nhà được lựa chọn, thỏa thuận với chủ đầu tư một trong các phương án: nhận tiền đền bù, bồi thường, hỗ trợ; chuyển sang căn hộ hoặc nhà ở tương đương tại dự án nhà ở thương mại đủ điều kiện kinh doanh do chủ đầu tư thực hiện; hoặc được ưu tiên mua, thuê mua nhà ở xã hội không qua bốc thăm nếu đáp ứng điều kiện theo Luật Nhà ở.

Dự thảo cũng quy định chủ đầu tư phải chịu kinh phí khắc phục hậu quả, di dời, bồi thường, hỗ trợ tạm cư, tháo dỡ và hoàn trả, bổ sung hạ tầng theo trách nhiệm được xác định; không sử dụng ngân sách nhà nước để chi trả chi phí do vi phạm của chủ đầu tư gây ra.

Các đề xuất trên nhằm xử lý tồn tại tại 12 dự án, đồng thời đặt ra yêu cầu bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người mua nhà. Tuy nhiên, các nội dung này chỉ có thể được áp dụng sau khi nghị quyết được thông qua, ban hành và có hiệu lực theo quy định.

Cụ thể, dự thảo đề xuất bổ sung khoản 8 vào Điều 7 Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp quy định đất bỏ hoang, không, chậm đưa vào sử dụng (không áp dụng hạn mức) áp dụng mức thuế suất 0,2%, cao hơn gần 7 lần so với mức đang áp dụng. Việc xác định đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng, chậm đưa vào sử dụng được thực hiện theo quy định của pháp luật về đất đai.

Theo Bộ Tài chính, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp hiện hành đã có một số quy định nhằm khuyến khích sử dụng đất tiết kiệm, hiệu quả như đất ở áp dụng biểu thuế lũy tiến từng phần với mức thuế suất 0,03% đối với diện tích trong hạn mức; 0,07% đối với phần diện tích từ trên 1 – 3 lần hạn mức và 0,15% đối với phần diện tích trên 3 lần hạn mức. Đối với đất sản xuất, kinh doanh phi nông nghiệp, mức thuế suất hiện hành là 0,03%; đất sử dụng không đúng mục đích, đất chưa sử dụng theo đúng quy định là 0,15%; đất lấn, chiếm là 0,2%.

Lý giải về đề xuất này, Bộ Tài chính cho rằng, hiện Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp chưa có quy định về mức thuế suất đối với đất bỏ hoang, đất không đưa vào sử dụng hoặc chậm đưa vào sử dụng. Mặt khác, việc áp thuế với đất bỏ hoang, chậm đưa vào sử dụng còn nhằm hạn chế đầu cơ, chống lãng phí, lành mạnh thị trường và cụ thể hóa chủ trương nghiên cứu chính sách tài chính, thuế với lộ trình phù hợp nhằm sử dụng đất tiết kiệm, hiệu quả, khắc phục tình trạng bỏ hoang đất, chậm đưa đất vào sử dụng, hạn chế đầu cơ tại Nghị quyết số 21-NQ/TW.

Thực tế, Luật Đất đai 2024 cũng như các luật thuế hiện hành chưa có định nghĩa về đất bỏ hoang. Định nghĩa này mới chỉ có trong dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi), theo đó, đất bỏ hoang là “đất đã được Nhà nước giao, cho thuê mà không đưa vào sử dụng liên tục trong một thời gian nhất định”. Bởi vậy, dù tán thành với đề xuất này nhưng nhiều chuyên gia cho rằng, vấn đề mấu chốt là phải làm rõ thế nào là đất bỏ hoang và mốc thời gian xác định như thế nào.

Phân tích rõ hơn về vấn đề này, một đại biểu Quốc hội cho rằng, giải pháp này là đúng nhưng chưa đủ bởi chưa làm rõ tiêu chí, căn cứ, cơ sở để xác định thế nào là đất bỏ hoang, chậm đưa vào sử dụng. Cần làm rõ nguyên nhân khách quan, chủ quan do đâu bởi thực tế có tình trạng vướng quy hoạch nên phải bỏ hoang. Có như vậy việc đánh thuế mới khả thi.

Ý kiến khác đề nghị không nên áp dụng theo kiểu cứ đất chưa xây dựng là áp thuế vì ở nước ta, nhất là khu vực nông thôn, các gia đình thường tích lũy, chuẩn bị đất đai cho con cháu trong tương lai. Không nên coi đây là đầu cơ, tích trữ đất đai để áp thuế mà nên có cơ chế loại trừ tương tự như giảm trừ gia cảnh khi áp dụng thuế thu nhập cá nhân. Cụ thể, cơ quan quản lý có thể đưa ra hạn mức đất ở của một gia đình được sở hữu tính theo diện tích hoặc thửa đất trên tổng số thành viên, phần vượt hạn mức nếu chưa đưa vào sử dụng sẽ bị tính thuế.

Thuế là một trong những công cụ để điều tiết thị trường bất động sản. Nếu được áp dụng đồng bộ với các công cụ điều tiết khác, cơ chế này có thể làm giảm tình trạng găm giữ đất đai, khiến doanh nghiệp và người dân thay đổi hành vi sử dụng đất. Dù vậy, khi đề xuất áp dụng thuế với đất bỏ hoang hoặc chậm đưa vào sử dụng, điều cốt lõi là phải làm rõ tiêu chí xác định như thế nào. Và tinh thần cốt lõi của chính sách nên là đánh thuế cao vào đất bị cố tình găm giữ để đầu cơ, không đánh thuế với người dân chỉ vì đang sở hữu đất nhưng chưa sử dụng do nguyên nhân khách quan.

Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi Hồ Văn Niên phát biểu tại buổi tiếp xúc cử tri. Ảnh: BT.

Chiều 13/10, tại buổi tiếp xúc cử tri trước Kỳ họp thường lệ cuối năm 2026 của HĐND tỉnh Quảng Ngãi, cử tri phường Nghĩa Lộ đã phản ánh nhiều bất cập liên quan đến các dự án chậm tiến độ, công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng và những vướng mắc trong quản lý đất đai. Đây là những vấn đề tác động trực tiếp đến đời sống, sinh hoạt và quyền lợi của người dân trên địa bàn.

Tại buổi làm việc, cử tri đề nghị tỉnh tập trung chỉ đạo xử lý dứt điểm các dự án triển khai chậm, kéo dài nhiều năm; đồng thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng đối với các dự án phát triển kinh tế – xã hội, khu dân cư và chỉnh trang đô thị.

Theo kiến nghị của cử tri, việc các dự án chậm triển khai kéo dài cùng những vướng mắc liên quan đến đất đai cần sớm được các cấp, ngành xem xét, giải quyết. Người dân cũng đề nghị đẩy nhanh tiến độ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của mình.

Bên cạnh những bất cập về dự án và đất đai, cử tri phường Nghĩa Lộ còn phản ánh tình trạng ngập úng cục bộ tại một số khu vực do hệ thống thoát nước chưa đồng bộ. Nhiều ý kiến đề nghị tỉnh quan tâm sửa chữa, nâng cấp các tuyến đường xuống cấp, tiếp tục hoàn thiện hạ tầng giao thông, tăng cường bảo đảm trật tự, an toàn giao thông và vệ sinh môi trường tại các khu dân cư.

Cử tri cũng kiến nghị các ngành chức năng tăng cường kiểm tra, quản lý chất lượng vật tư nông nghiệp, bảo đảm an toàn thực phẩm và chất lượng các sản phẩm, dịch vụ thiết yếu; thực hiện hiệu quả chính sách an sinh xã hội, chăm lo tốt hơn đời sống các gia đình chính sách, người có công với cách mạng.

Ghi nhận các ý kiến tại buổi tiếp xúc cử tri, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi Hồ Văn Niên chia sẻ với những băn khoăn của người dân liên quan đến tiến độ triển khai một số công trình, dự án trên địa bàn.

Ông Hồ Văn Niên cho biết, tỉnh đang rà soát tổng thể các dự án, đánh giá cụ thể nguyên nhân chậm triển khai để có giải pháp xử lý dứt điểm, phù hợp với tình hình thực tế và yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Ông Hồ Văn Niên đề nghị các cấp, ngành nâng cao tinh thần trách nhiệm, tăng cường phối hợp trong thực hiện nhiệm vụ; chủ động giải quyết kịp thời những kiến nghị thuộc thẩm quyền, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân.

Quang cảnh buổi tiếp xúc cử tri. Ảnh: BT.

Đối với các ý kiến, kiến nghị của cử tri, Tổ đại biểu HĐND tỉnh số 1 được giao tiếp thu đầy đủ, chuyển đến các cơ quan chức năng xem xét, giải quyết theo thẩm quyền, đồng thời theo dõi, đôn đốc quá trình thực hiện.

Thông tư số 151/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính quy định chế độ quản lý, tính hao mòn, trích khấu hao tài sản kết cấu hạ tầng do nhà nước đầu tư, quản lý và hướng dẫn việc kê khai, báo cáo về tài sản kết cấu hạ tầng do nhà nước đầu tư, quản lý. (Ảnh minh họa: thoibaotaichinhvietnam.vn)

Bộ Tài chính vừa ban hành Thông tư số 151/2026/TT-BTC nhằm thiết lập hành lang pháp lý đồng bộ về quản lý, tính hao mòn và trích khấu hao đối với tài sản kết cấu hạ tầng do Nhà nước đầu tư, quản lý.

Thông tư này quy định chi tiết từ tiêu chuẩn, nguyên tắc quản lý cho đến nguyên giá, giá trị còn lại của hệ thống tài sản cố định đặc thù trên phạm vi cả nước. Theo đó, phạm vi điều chỉnh bao trùm nhiều lĩnh vực từ hạ tầng khu công nghiệp, khu kinh tế, công nghệ cao, thương mại, thông tin truyền thông đến hạ tầng văn hóa, thể thao, đô thị, bảo vệ môi trường, đê điều và cảng cá.

Đối với phần diện tích đất gắn liền với công trình kết cấu hạ tầng, Thông tư đưa ra các hướng dẫn cụ thể dựa trên từng hình thức giao đất. Trường hợp thuộc diện được Nhà nước giao hoặc cho thuê đất để quản lý, việc xác định nguyên giá sẽ tuân thủ theo Thông tư số 141/2025/TT-BTC mà không thực hiện tính hao mòn hay trích khấu hao.

Trong khi đó, các trường hợp đất gắn liền với công trình khác không thuộc diện này sẽ không phải thực hiện việc xác định nguyên giá hay tính toán hao mòn tài sản. Đối với những tài sản kết cấu hạ tầng đặc thù theo quy định tại Nghị định số 178/2026/NĐ-CP, nguyên giá sẽ được quy ước là một đồng và không áp dụng việc thay đổi nguyên giá trong quá trình khai thác.

Các đối tượng quản lý có trách nhiệm theo dõi trên thuyết minh báo cáo tài chính, hạch toán riêng phần giá trị nâng cấp nhưng không tính hao mòn hay khấu hao. Mỗi tài sản hạ tầng sẽ được ghi nhận là một đối tượng kế toán độc lập với các chỉ tiêu giá trị được làm tròn theo quy định hiện hành.

Quy định mới cũng vạch rõ hướng xử lý đối với các loại tài sản trong những hoàn cảnh sử dụng khác nhau. Những tài sản không còn nhu cầu sử dụng nhưng chưa tính đủ hao mòn sẽ tiếp tục được theo dõi, bảo quản và tính hao mòn cho đến khi có quyết định xử lý chính thức.

Riêng các tài sản đã khấu hao hết giá trị nhưng vẫn vận hành tốt thì tiếp tục được sử dụng mà không cần tính toán thêm hao mòn, trừ khi phát sinh các trường hợp thay đổi nguyên giá.

Thông tư đồng thời quy định cụ thể năm trường hợp phải điều chỉnh nguyên giá tài sản kết cấu hạ tầng bao gồm kiểm kê theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ, đầu tư nâng cấp mở rộng, tháo dỡ hoặc lắp đặt thêm bộ phận, cũng như khi tài sản bị tổn thất nghiêm trọng do thiên tai hoặc sự cố bất khả kháng. Thông tư này có hiệu lực thi hành từ ngày 24 tháng 11 năm 2026.

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc chủ trì phiên họp Ban Công tác liên ngành đối ngoại và hội nhập quốc tế về kinh tế và khoa học-công nghệ. (Ảnh: chinhphu.vn/Phương Nguyên)

Kết luận cuộc họp, đồng chí Phạm Gia Túc nhấn mạnh yêu cầu tập trung triển khai những nhiệm vụ cấp bách liên ngành, trong đó có đàm phán hiệp định thương mại đối ứng công bằng và cân bằng với Mỹ; chuẩn bị phiên rà soát chính sách thương mại lần thứ 3 của Việt Nam tại Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) trong năm 2026; thúc đẩy đàm phán, ký và thực thi các hiệp định thương mại,… Phó Thủ tướng đề nghị các thành viên Ban Công tác đề cao trách nhiệm, chủ động rà soát nhiệm vụ thuộc lĩnh vực phụ trách, đôn đốc thực hiện, không để xảy ra chồng chéo, bỏ sót nhiệm vụ,…

* Cùng ngày, Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc, Trưởng ban Chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản, chủ trì phiên họp thứ nhất của Ban Chỉ đạo sau khi được kiện toàn.

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc chủ trì phiên họp thứ nhất của Ban Chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản. (Ảnh: chinhphu.vn/Phương Nguyên)

Kết luận phiên họp, Phó Thủ tướng yêu cầu các thành viên Ban Chỉ đạo; các bộ, ngành và địa phương tiếp tục quán triệt, triển khai quyết liệt và hiệu quả chủ trương, chính sách về phát triển nhà ở và thị trường bất động sản. Trước hết, tập trung hoàn thiện thể chế, bảo đảm sự đồng bộ giữa pháp luật về đất đai, nhà ở, kinh doanh bất động sản và các quy định liên quan. Quyết tâm hoàn thành chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê năm 2026 và giai đoạn 2026-2030; tăng tỷ lệ nhà ở xã hội cho thuê, gắn phát triển nhà ở với nhu cầu thực tế, bảo đảm đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, tránh tình trạng nhà xây xong nhưng bị bỏ hoang.

Đối với những dự án bất động sản tồn đọng, kéo dài, Phó Thủ tướng yêu cầu tập trung giải quyết dứt điểm vướng mắc theo thẩm quyền, sớm đưa dự án vào vận hành, khai thác để bổ sung nguồn cung nhà ở, nhất là những sản phẩm có giá phù hợp khả năng chi trả của người dân. Các đơn vị cần theo dõi sát diễn biến thị trường, điều hành chủ động, linh hoạt các công cụ tín dụng, thuế, đất đai; kiểm soát rủi ro, ngăn chặn đầu cơ, thổi giá và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm,…

* Sáng 13/10, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì cuộc họp (kết nối trực tuyến 22 địa phương ven biển) Ban Chỉ đạo quốc gia về phòng chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) và phát triển bền vững ngành thủy sản.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì cuộc họp Ban Chỉ đạo quốc gia về phòng chống IUU. (Ảnh: chinhphu.vn/Gia Huy)

Phó Thủ tướng nêu rõ, cần thống nhất quan điểm coi việc gỡ cảnh báo “thẻ vàng” là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng từ nay đến cuối năm, gắn với mục tiêu phát triển ngành thủy sản bền vững. Các địa phương cần mở chiến dịch tổng rà soát, huy động lực lượng công an, quân đội ở cơ sở cùng chính quyền địa phương khẩn trương hoàn thành việc cập nhật dữ liệu lên hệ thống VNFishbase. Hệ thống chính trị phải tập trung thực hiện quyết liệt các nhiệm vụ, xử lý vướng mắc, bảo đảm kết quả chống khai thác IUU có thể kiểm chứng bằng dữ liệu và thực tế; quyết tâm gỡ cảnh báo “thẻ vàng” trong năm 2026,…

Cụm công nghiệp Xà Cầu (xã Ứng Thiên) còn nhiều lô đất chưa xây dựng nhà xưởng. Ảnh: Đạt Đỗ

Giảm gánh nặng cho doanh nghiệp, hộ sản xuất

Trên cơ sở đánh giá nhu cầu mặt bằng và khả năng đầu tư của hộ sản xuất, doanh nghiệp nhỏ, Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Dương Hòa Ngô Xuân Biển và Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Tây Phương Trần Văn Hòa đều kiến nghị, diện tích tối thiểu mỗi lô đất chỉ nên từ 300 đến 500m² để giảm gánh nặng đầu tư, giúp hộ sử dụng mặt bằng sát quy mô sản xuất.

Trưởng phòng Quản lý Công nghiệp, Sở Công Thương Hà Nội Lê Nguyên thông tin, Sở ghi nhận kiến nghị của các địa phương, chủ đầu tư và đang xây dựng dự thảo quy chế theo hướng diện tích tối thiểu cho thuê sản xuất tại cụm công nghiệp làng nghề là 500m², thay cho mức 1.000m² hiện nay.

Bên cạnh giải pháp linh hoạt diện tích, việc phát triển các mô hình hạ tầng dùng chung và nhà xưởng tiêu chuẩn cho thuê cũng được xem là “chìa khóa” tháo gỡ khó khăn về vốn ban đầu. Trưởng phòng Kinh tế xã Hát Môn Tô Quang Tuyển đề xuất, các chủ đầu tư cụm công nghiệp nên dành một phần quỹ đất để xây dựng sẵn nhà xưởng tiêu chuẩn cho các hộ sản xuất thuê lại.

Ở góc độ nghiên cứu chuyên sâu, TS Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố Hà Nội cho rằng, việc di dời cơ sở sản xuất ra khỏi khu dân cư cần được nâng tầm thành một chương trình chuyển đổi sản xuất toàn diện gắn với bảo đảm sinh kế lâu dài. Theo TS Mạc Quốc Anh, một gói chính sách hỗ trợ hiệu quả phải là sự kết hợp đồng bộ giữa mặt bằng, chi phí di dời, hỗ trợ tín dụng và chính sách lao động. Trong đó, thành phố cần ưu tiên nguồn lực cho các cơ sở thuộc diện bắt buộc di dời, các doanh nghiệp siêu nhỏ có phương án sản xuất khả thi, những ngành nghề truyền thống cần bảo tồn và các địa bàn đang chịu áp lực quá tải nghiêm trọng. Việc tách biệt nguồn vốn đầu tư hạ tầng kiên cố khỏi vốn lưu động sẽ giúp doanh nghiệp duy trì nhịp độ kinh doanh, tránh nguy cơ gián đoạn đơn hàng trong quá trình chuyển đổi không gian sản xuất.

Nhằm hiện thực hóa việc hỗ trợ, HĐND thành phố Hà Nội đã ban hành Nghị quyết số 49/2025/NQ-HĐND ngày 26-11-2025 quy định một số chính sách hỗ trợ bảo tồn, phát triển làng nghề và ngành nghề nông thôn trên địa bàn thành phố Hà Nội, với những cơ chế đòn bẩy cụ thể. Trưởng phòng Quản lý Công nghiệp, Sở Công Thương Hà Nội Lê Nguyên nhấn mạnh, Nghị quyết quy định rõ mức hỗ trợ đối với các cơ sở ngành nghề nông thôn thuộc danh mục di dời đã được phê duyệt khi chuyển vào khu, cụm công nghiệp, như: Chi phí tháo dỡ, vận chuyển máy móc, thiết bị, nhà xưởng được hỗ trợ 50.000 đồng/m² nhà xưởng (tối đa không quá 500 triệu đồng/cơ sở); đồng thời được hỗ trợ 70% tiền lãi vay ngân hàng hoặc Quỹ Đầu tư phát triển thành phố với thời hạn ưu đãi lên tới 10 năm… Những chính sách mang tính “điểm tựa” này sẽ tạo động lực để các hộ sản xuất yên tâm rời khỏi khu dân cư.

Không chỉ dành không gian cho làng nghề, Hà Nội cũng quyết liệt chỉ đạo tạo điều kiện cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ tham gia vào các khu công nghiệp chính quy. Thực hiện quy định về hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, UBND thành phố đã yêu cầu chủ đầu tư các khu công nghiệp mới bố trí từ 3% đến 5% quỹ đất công nghiệp đã đầu tư hạ tầng cho doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo thuê lại. Đối với các khu công nghiệp mới, Ban Quản lý các Khu công nghệ cao và Khu công nghiệp thành phố Hà Nội chủ động triển khai từ bước thẩm định, phê duyệt quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2000, trong đó bố trí tối thiểu 5% quỹ đất công nghiệp cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo thuê lại. Việc dành quỹ đất ngay trong quy hoạch tạo cơ hội để các nhóm doanh nghiệp này tham gia vào không gian sản xuất tập trung, nâng cao chất lượng.

Kết nối chính sách với tiến độ đầu tư

Chính sách đúng đắn chỉ thực sự phát huy tác dụng khi được đồng bộ với tiến độ chuẩn bị mặt bằng và hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật. Dưới sự chỉ đạo sát sao của Thành ủy và UBND thành phố, thời gian qua, sự phối hợp giữa các sở, ngành chuyên môn và chính quyền các địa phương đã tạo nên những chuyển biến tích cực trên các công trường xây dựng khu, cụm công nghiệp.

Theo đại diện xã Tây Phương, Cụm công nghiệp làng nghề Hữu Bằng quy mô 30,55ha đã khởi công, đang san lấp; Cụm công nghiệp Dị Nậu đã hoàn thành giải phóng mặt bằng, thi công hạ tầng, đang làm thủ tục cho nhà đầu tư thứ cấp. Tại xã Sóc Sơn, Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư hạ tầng Nguyễn Thị Thảo cho biết, xã đã tập trung cao độ cho công tác giải phóng mặt bằng các dự án cụm công nghiệp.

Cùng với các cụm công nghiệp, mạng lưới khu công nghiệp của Thủ đô cũng ghi nhận những bước tiến dài khi UBND thành phố Hà Nội chấp thuận chủ trương đầu tư và nhà đầu tư cho 5 dự án khu công nghiệp mới, bao gồm: Khu công nghiệp sạch Sóc Sơn, Khu công nghiệp Đông Anh, Khu công nghiệp Phú Hà, Khu công nghiệp Tiến Thắng (giai đoạn I) và Khu công nghiệp Phù Đổng (giai đoạn I).

Theo Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, thành phố định hướng quy hoạch và phát triển 26 khu công nghiệp tại các khu vực có tiềm năng, gắn với các khu công nghệ cao, khu công nghệ số tập trung và khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao. Hà Nội tiếp tục cập nhật, cụ thể hóa không gian phát triển khu công nghiệp theo hướng đồng bộ, hiện đại, chuyên sâu, bền vững, gắn với chuyển đổi mô hình tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển hạ tầng giao thông, logistics.

Thành phố cũng nghiên cứu bổ sung khoảng 600ha tại khu vực mở rộng về phía Đông Khu công nghệ cao Hòa Lạc để phát triển công nghiệp công nghệ cao; nghiên cứu bổ sung quy hoạch khu công nghiệp mới tại xã Trung Giã và xã Đa Phúc (khoảng 235ha) để định hướng phát triển khu công nghiệp công nghệ cao hoặc khu công nghiệp chuyên ngành vật liệu xây dựng; điều chỉnh chức năng sử dụng đất của Khu công nghệ số tập trung tại xã Kiều Phú (160ha) thành khu công nghiệp để định hướng phát triển khu công nghiệp công nghệ cao, hỗ trợ trực tiếp cho Khu công nghệ cao Hòa Lạc. Đồng thời, thành phố cũng nghiên cứu bổ sung khoảng 250ha tại khu vực phía Tây Khu công nghệ cao Đa Phúc để dự trữ phát triển công nghệ cao. Những không gian này giúp Hà Nội hình thành các khu công nghiệp có hàm lượng công nghệ, giá trị gia tăng cao.

Về dài hạn, thành phố định hướng bố trí quỹ đất dự trữ cho phát triển khu công nghiệp, trong đó có khoảng 102ha tại xã Tiến Thắng và 148ha tại xã Ứng Thiên; đồng thời nghiên cứu bảo đảm sự kết nối giữa phát triển khu công nghiệp với hệ thống giao thông, logistics, nhà ở và các thiết chế phục vụ người lao động. Cách làm này từng bước nâng cao chất lượng, hiệu quả sử dụng đất và năng lực cạnh tranh của các khu công nghiệp, thể hiện quan điểm ưu tiên phát triển các khu công nghiệp xanh, sinh thái, công nghệ cao, phù hợp định hướng phát triển công nghiệp Thủ đô.

Đứng trước khối lượng công việc giải phóng mặt bằng rất đồ sộ, đại diện Ban Quản lý các Khu công nghệ cao và Khu công nghiệp thành phố Hà Nội khẳng định, sẽ huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị, áp dụng linh hoạt các cơ chế hỗ trợ tái định cư, đào tạo chuyển đổi nghề; đồng thời phối hợp liên ngành để rút ngắn thời gian thẩm định quy hoạch, đánh giá tác động môi trường và chấp thuận chủ trương đầu tư…

Quán triệt nhiệm vụ tại hội nghị giao ban với doanh nghiệp đầu tư, kinh doanh kết cấu hạ tầng khu công nghệ cao, khu công nghiệp, ngày 1-8-2026, Phó Chủ tịch UBND thành phố, Trưởng ban Quản lý các Khu công nghệ cao và Khu công nghiệp thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng yêu cầu, các chủ đầu tư dự án mới tập trung nguồn lực, phối hợp chặt chẽ với địa phương để đẩy nhanh giải phóng mặt bằng, hoàn thiện quy hoạch và thủ tục đầu tư, môi trường, xây dựng. Vướng mắc phải được xử lý gắn với trách nhiệm, thẩm quyền, thời hạn và kết quả. Các khu đang hoạt động cũng phải rà soát hệ thống xử lý nước thải, tiêu chuẩn phòng cháy, chữa cháy, trật tự xây dựng. Thành phố nhất quán quan điểm không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng.

Để chính sách thực sự đi vào đời sống và phát huy hiệu quả tối đa, TS Mạc Quốc Anh đề xuất quản lý tiến độ theo toàn bộ hành trình dự án, có đầu mối điều phối và cơ chế xử lý các khâu chậm; đồng thời công khai “bản đồ số” về mặt bằng sản xuất để doanh nghiệp biết cụm nào còn diện tích, ngành nghề được tiếp nhận, mức độ hoàn thành hạ tầng, thời điểm bàn giao và tổng chi phí thuê.

(Còn nữa)

Tôi đánh giá rất cao việc Ban soạn thảo đã đưa vào dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) quy định về mã định danh điện tử thống nhất và duy nhất cho bất động sản.

Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) hoàn thiện một số khái niệm về kinh doanh bất động sản, dự án bất động sản, bất động sản có sẵn, bất động sản hình thành trong tương lai. (Trong ảnh: Nhà đầu tư tham quan sa bàn dự án Vinhomes Hải Vân Bay tại Long Biên, Hà Nội).

Nếu được thiết kế đúng, đây không chỉ là một mã số để quản lý, mà có thể trở thành chìa khóa để liên kết toàn bộ vòng đời pháp lý của bất động sản, từ đất đai, đầu tư, xây dựng cho đến giao dịch, thế chấp, cấp giấy chứng nhận, rồi nghĩa vụ thuế.

Dự thảo đã xác định mã định danh điện tử là chuỗi ký tự do cơ quan Nhà nước có thẩm quyền tạo lập và cấp duy nhất cho từng bất động sản. Tuy nhiên, nếu xác định mã định danh bất động sản, luật cần làm rõ ít nhất 3 vấn đề.

Về thời điểm khởi tạo mã, với bất động sản có sẵn, mã cần được hình thành hoặc được đồng bộ từ dữ liệu đăng ký đất đai, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất. Với bất động sản được hình thành trong tương lai, cũng không nên chờ cho đến khi cấp giấy chứng nhận mới có mã, bởi giai đoạn cần minh bạch nhất chính là giai đoạn đang xây dựng và đang huy động tiền của khách hàng.

Mã nên được khởi tạo từ khi sản phẩm bất động sản đã có thể xác định một cách cụ thể trong những dự án được phê duyệt và phải được có trước khi đưa sản phẩm vào kinh doanh. Khi công trình hoàn thành và được cấp giấy chứng nhận sẽ giữ nguyên mã đó và chỉ cập nhật trạng thái pháp lý, không cấp một mã mới.

Thứ hai, về xác định nguyên tắc quản lý dữ liệu, cần xác định rõ: Một bất động sản chỉ có một mã xuyên suốt, nhưng dữ liệu lại do nhiều hệ thống cùng cung cấp – đây là hai vấn đề khác nhau.

Cơ sở dữ liệu đất đai phải là nguồn gốc đối với thửa đất và quyền sử dụng đất; còn hệ thống nhà ở, xây dựng và thị trường bất động sản sẽ bổ sung thông tin về dự án, công trình, căn hộ hay tình trạng giao dịch.

Quy định trong dự thảo cũng đã thiết kế mã điện tử nhà ở gắn với mã thửa đất và thông tin dự án. Vì vậy, hai hệ thống về bản chất phải được liên thông chứ không phải là được vận hành song song.

Về bản chất pháp lý của mã định danh, luật cần khẳng định đây không phải là giấy chứng nhận, cũng không phải là một loại giấy phép giao dịch mới, mà chỉ là khóa liên kết dữ liệu. Nghĩa là cần quy định rõ cơ quan tạo lập, cơ quan chịu trách nhiệm dữ liệu, cơ chế sửa sai như thế nào; việc tách, hợp nhất bất động sản và lộ trình gắn mã đối với tài sản đã tồn tại ra sao, để hướng tới mục tiêu cuối cùng là một bất động sản có một mã, một hồ sơ dữ liệu pháp lý xuyên suốt.

Có như vậy, người dân sẽ không phải khai lại những thông tin mà nhà nước đã có dữ liệu, cơ quan nào quản lý có thể truy vết toàn bộ lịch sử pháp lý của tài sản qua một mã duy nhất này.

Về thủ tục hành chính, tôi chú ý đến nhóm thủ tục thông báo bất động sản hình thành trong tương lai đủ điều kiện kinh doanh. Đây là vấn đề rất nhiều cử tri và nhân dân quan tâm. Chính vì vậy, quy định này cần được cân nhắc rất kỹ trên nguyên tắc xuyên suốt: Bảo vệ người mua là cần thiết, nhưng cũng không nên lấy một thủ tục hành chính mới để thay thế cho việc liên thông dữ liệu và trách nhiệm quản lý của cơ quan Nhà nước.

Nếu dự thảo mới mở rộng yêu cầu này sang tất cả các công trình xây dựng và các loại hình bất động sản hình thành trong tương lai, rõ ràng về bản chất không còn đơn thuần chỉ là thông báo nữa, mà đây là bước tiền kiểm có tác động trực tiếp đến thời gian, chi phí tuân thủ và đến quyền kinh doanh của doanh nghiệp. Bởi vậy rất cần có đánh giá tác động đầy đủ thủ tục này.

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc phát biểu kết luận phiên họp thứ nhất của Ban Chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản – Ảnh: chinhphu.vn/Phương Nguyên.

Sáng 13/10, tại Trụ sở Chính phủ, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản, chủ trì phiên họp thứ nhất của Ban Chỉ đạo sau khi được kiện toàn.

Thảo luận tại phiên họp, nhiều địa phương phản ánh tình trạng lãi suất vay còn cao, thời gian thu hồi vốn kéo dài, khiến doanh nghiệp thiếu động lực tham gia phát triển nhà ở cho thuê. Các ý kiến đề nghị có cơ chế tín dụng dài hạn, chính sách tài chính phù hợp với đặc điểm của phân khúc này.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP. Hải Phòng Lê Anh Quân đề xuất nghiên cứu cơ chế tính giá thuê phù hợp đối với nhà ở cho thuê đầu tư bằng nguồn vốn nhà nước. Theo đó, cần xem xét giảm hoặc không tính một số khoản liên quan đến yêu cầu bảo toàn vốn để giá thuê phù hợp khả năng chi trả của công nhân, người lao động.

Phó Chủ tịch UBND TP. Bắc Ninh Phạm Văn Thịnh kiến nghị nghiên cứu cơ chế tín dụng dài hạn với lãi suất ưu đãi cho các dự án nhà ở cho thuê; đồng thời sử dụng nguồn lực từ Quỹ nhà ở để mua lại căn hộ tại các dự án nhà ở xã hội, hình thành quỹ nhà cho thuê do địa phương quản lý.

TP. Bắc Ninh cũng đề xuất hoàn thiện quy định về khai thác diện tích thương mại, dịch vụ trong dự án nhà ở xã hội, tạo thêm nguồn thu, nâng cao hiệu quả đầu tư và khuyến khích doanh nghiệp tham gia.

Từ thực tế địa phương, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP. Đồng Nai Nguyễn Kim Long đề nghị tăng quyền chủ động cho chính quyền địa phương trong lựa chọn loại hình nhà ở xã hội. Ở một số khu vực thuộc địa bàn tỉnh Bình Phước trước đây, người dân có nhu cầu nhà ở thấp tầng, nhà ở riêng lẻ thay vì chung cư, vì vậy cần có quy định phù hợp với đặc điểm cư trú và tập quán sinh hoạt.

Đại diện tỉnh Hưng Yên cho biết, nhu cầu nhà ở cho thuê tại các khu công nghiệp đang tăng, trong khi khả năng huy động vốn đầu tư còn hạn chế. Địa phương đề xuất chính sách khuyến khích doanh nghiệp tham gia, đồng thời nghiên cứu sử dụng nguồn lực hiện có để hình thành quỹ nhà cho thuê lâu dài.

Đại diện các hiệp hội bất động sản cũng đề nghị đánh giá đầy đủ nguyên nhân tồn kho và những bất cập trong cơ cấu sản phẩm. Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam Nguyễn Văn Khôi lưu ý tình trạng nhà ở thương mại, nhà tái định cư và quỹ nhà thuộc tài sản công chưa được khai thác hiệu quả. Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TPHCM Lê Hoàng Châu kiến nghị nghiên cứu cơ chế phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp, khuyến khích doanh nghiệp chuyển hướng đầu tư từ phân khúc cao cấp sang nhà ở đáp ứng khả năng chi trả và nhà ở cho thuê.

Về nguồn vốn, Tổng Giám đốc Ngân hàng Chính sách xã hội Nguyễn Thị Hằng kiến nghị bổ sung nguồn lực để đáp ứng nhu cầu vay mua, thuê mua nhà ở xã hội. Thứ trưởng Bộ Tài chính Tạ Anh Tuấn cho biết, Bộ sẽ phối hợp với các cơ quan liên quan rà soát, cân đối nguồn vốn, đồng thời nghiên cứu hoàn thiện chính sách tài chính, thuế, phí và phát triển các kênh huy động vốn dài hạn.

Giải đáp kiến nghị của địa phương, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho biết, các quy định hiện hành đã có cơ chế tạo lập quỹ nhà thông qua hình thức mua nhà ở, bên cạnh đầu tư xây dựng mới. Bộ cũng đang nghiên cứu hoàn thiện quy định theo hướng tăng tính chủ động cho địa phương trong lựa chọn loại hình nhà ở xã hội và xử lý những vướng mắc về tổ chức, hoạt động của Quỹ nhà ở.

Sở Xây dựng TPHCM vừa trình UBND TPHCM dự thảo quyết định mở rộng các trường hợp được miễn giấy phép xây dựng đối với nhà ở riêng lẻ. Đề xuất nhằm cụ thể hóa Luật Phát triển đô thị, giảm thời gian và chi phí làm thủ tục cho người dân, đồng thời chuyển trọng tâm quản lý sang kiểm tra điều kiện xây dựng và hậu kiểm.

Theo quy định Luật Xây dựng hiện hành, các công trình xây dựng cấp 4, nhà ở riêng lẻ, có quy mô dưới 7 tầng có tổng diện tích sàn xây dựng dưới 500 m2 và không thuộc một trong các khu vực (khu chức năng, khu vực phát triển đô thị được xác định trong quy hoạch chung TPHCM; khu chức năng, khu dân cư nông thôn, khu vực phát triển đô thị được xác định trong quy hoạch chung đô thị thuộc tỉnh, thuộc thành phố, quy hoạch chung khu kinh tế, khu du lịch quốc gia; khu vực xây dựng được xác định trong quy hoạch chung xã; khu vực đã có quy chế quản lý kiến trúc) thì mới được miễn giấy phép xây dựng.

Tuy nhiên đề xuất của Sở Xây dựng đã mở rộng diện miễn giấy phép xây dựng cho công trình nhà ở riêng lẻ của hộ gia đình, cá nhân và tổ chức trên địa bàn TPHCM có quy mô dưới 7 tầng (trên cao độ mặt đất đặt công trình), có tổng diện tích sàn xây dựng dưới 500 m2 và thuộc các khu vực đã có quy chế quản lý kiến trúc đô thị hoặc quy hoạch chi tiết tỉ lệ 1/500 hoặc thiết kế đô thị riêng được phê duyệt.

Công trình nhà ở riêng lẻ được quy định ở trên được xây dựng tối đa 1 tầng hầm và được miễn giấy phép xây dựng.

Trước đó, TPHCM đã công bố danh sách các khu vực người dân được miễn thủ tục xin cấp giấy phép xây dựng nhà ở.

TPHCM muốn miễn giấy phép xây dựng cho công trình nhà ở riêng lẻ của hộ gia đình, cá nhân và tổ chức có quy mô dưới 7 tầng.

Cụ thể, phường Bình Phú (TPHCM trước đây) công bố 3 khu vực được miễn giấy phép xây dựng, gồm Khu nhà ở khu phố chợ An Dương Vương (khu phố 12), khu tái định cư 2,9 ha (khu phố 23), khu dân cư rạch Ruột Ngựa (khu phố 22). Các dự án này nằm trên các khu vực thuộc phường 10 và phường 11 của quận 6 cũ và một phần của phường 16, quận 8 cũ.

Phường Tam Thắng (TP.Vũng Tàu cũ) cũng có 3 khu vực được miễn thủ tục xin cấp giấy phép xây dựng nhà ở, gồm Khu biệt thự Đồi Ngọc Tước 2 (phường 8, TP. Vũng Tàu cũ), khu nhà ở 53/30 Lê Hồng Phong (phường 7, TP. Vũng Tàu cũ), khu nhà ở và dịch vụ Bến Đình (phường 9, TP. Vũng Tàu trước đây).

Theo UBND phường Tam Thắng, các khu vực được miễn giấy phép xây dựng là nằm trong các khu vực đã được phê duyệt quy hoạch chi tiết tỉ lệ 1/500. Thửa đất phải có giấy tờ hợp pháp về đất đai theo quy định, không đang tranh chấp đất đai hoặc bị cấm chuyển dịch tài sản bởi cơ quan có thẩm quyền, có văn bản đồng ý của ngân hàng nếu đất đang thế chấp.

Các cá nhân, tổ chức chỉ cần gửi hồ sơ thiết kế kèm thông báo khởi công đến UBND phường ít nhất 3 ngày làm việc trước khi khởi công; tuân thủ các quy định pháp luật liên quan về đầu tư xây dựng, phòng cháy chữa cháy, bảo vệ môi trường trong quá trình thi công…