Author: bachdn

Bảo đảm quyền lợi người dân trong quản lý đô thị

Sáng 17/8, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về việc giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật Phát triển đô thị.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày báo cáo của Chính phủ về dự thảo Luật Phát triển đô thị.

Trình bày báo cáo của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, dự thảo đã được tiếp tục rà soát, chỉnh sửa cả về nội dung và kỹ thuật lập pháp trên cơ sở ý kiến của đại biểu Quốc hội.

Dự thảo bổ sung quy định giải thích khái niệm “cấp có thẩm quyền” tại Điều 1 nhằm bảo đảm thống nhất trong áp dụng pháp luật. Quy định về tổng số lượng biên chế được chỉnh lý theo hướng phải căn cứ khối lượng công việc thực tế, làm cơ sở để Hội đồng nhân dân thành phố xem xét, quyết định.

Đối với xã hội hóa hoạt động chuyên môn, nghiệp vụ và hỗ trợ giải quyết thủ tục hành chính, dự thảo bổ sung nguyên tắc bảo đảm quyền lựa chọn của cá nhân, tổ chức.

Một thay đổi đáng chú ý là thẩm quyền quyết định cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư được chuyển từ UBND thành phố sang HĐND thành phố. Theo Chính phủ, việc này nhằm tăng tính thận trọng đối với những quyết định tác động trực tiếp đến quyền tài sản và quyền về chỗ ở của người dân.

Dự thảo cũng bỏ quy định cho phép thành phố quyết định không tổ chức thi tuyển phương án kiến trúc đối với công trình, hạng mục thuộc diện phải thi tuyển.

Trong lĩnh vực trật tự, an toàn đô thị, HĐND thành phố được quy định mức phạt tiền cao hơn mức phạt chung nhưng không quá hai lần đối với một số lĩnh vực như cứu nạn, cứu hộ; giao thông đường sắt, đường thủy nội địa và đường bộ.

Dự thảo đồng thời bổ sung thẩm quyền của HĐND thành phố trong việc quyết định tiêu chí, danh mục và tỷ lệ vốn nhà nước nắm giữ tại doanh nghiệp do UBND thành phố làm đại diện chủ sở hữu. Đây là cơ sở để sắp xếp, cơ cấu lại vốn nhà nước và quyết định chủ trương đầu tư bổ sung vốn tại doanh nghiệp nhà nước.

Với Trung tâm tài chính quốc tế, dự thảo yêu cầu cơ quan điều hành tại thành phố phải có ý kiến của Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước khi thực hiện một số thẩm quyền. Thành viên Trung tâm được cung cấp dịch vụ tài chính và các dịch vụ hỗ trợ theo giấy phép để phục vụ giao dịch, thu hút vốn đầu tư quốc tế theo điều kiện quy định.

Dự thảo cũng bổ sung cơ chế huy động nguồn lực xã hội, sử dụng tài sản công để phát triển văn hóa, thể thao, du lịch, giáo dục và đào tạo; hỗ trợ phổ biến văn hóa, quảng bá các tác giả, tác phẩm có giá trị lịch sử, văn hóa.

Trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, dự thảo quy định điều kiện, thẩm quyền xác định doanh nghiệp được sử dụng quỹ phát triển khoa học và công nghệ để đầu tư vào quỹ đầu tư mạo hiểm có sự tham gia của ngân sách thành phố.

Sau tiếp thu, chỉnh lý, dự thảo Luật vẫn gồm 5 chương, 65 điều.

Không mở rộng phạm vi điều chỉnh khi chưa đủ cơ sở

Báo cáo thẩm tra, do Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu trình bày, cho biết nhiều ý kiến của đại biểu Quốc hội và cơ quan thẩm tra đã được Chính phủ tiếp thu hoặc giải trình.

Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cơ bản nhất trí với các định hướng lớn, song đề nghị tiếp tục hoàn thiện nhiều nội dung như cơ chế ban hành văn bản thí điểm chính sách; giải thích từ ngữ và xác định cấp có thẩm quyền; quyết định biên chế; cơ chế đối với khu thương mại tự do, khu logistics tích hợp khu phi thuế quan; Trung tâm tài chính quốc tế; phát triển hạ tầng, năng lượng và công nghiệp năng lượng; danh mục dự án ưu tiên thu hút nhà đầu tư chiến lược.

Cơ quan thẩm tra lưu ý không nên mở rộng đối tượng áp dụng của dự thảo sang khu thương mại tự do, khu logistics tích hợp khu phi thuế quan tại những địa phương không thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật. Việc này có thể làm thay đổi phạm vi và đối tượng áp dụng đã được xác định tại Điều 1.

Trường hợp xuất hiện chủ trương mới của cấp có thẩm quyền, Chính phủ có thể thực hiện theo cơ chế được dự thảo quy định hoặc theo Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Đề xuất khu đô thị lấn biển cần đánh giá kỹ

Đề xuất bổ sung cơ chế, chính sách phát triển khu đô thị lấn biển được Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đặc biệt lưu ý.

(Ảnh minh họa)

Theo cơ quan thẩm tra, chủ trương của Đảng là xây dựng khung pháp luật thống nhất, đồng bộ về lấn biển và áp dụng trên phạm vi cả nước. Trong khi đó, Chính phủ đề xuất bổ sung một chương với nhiều chính sách mới về lấn biển, tạo đảo nhân tạo để thu hút nhà đầu tư chiến lược thực hiện dự án từ 100.000 tỷ đồng trở lên. Điều này thực chất vừa bổ sung chính sách mới, vừa mở rộng phạm vi và đối tượng điều chỉnh của Luật.

Do đó, nội dung này phải tuân thủ đầy đủ quy trình theo Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, gồm đánh giá tác động, lấy ý kiến, tham vấn chính sách và thẩm tra trước khi trình cấp có thẩm quyền.

Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cũng cho rằng phạm vi điều chỉnh hiện nay của Luật gồm đô thị đặc biệt, các thành phố khác và khu kinh tế đặc biệt, chưa bao gồm khu đô thị lấn biển. Nếu bổ sung loại hình này, Chính phủ cần báo cáo cấp có thẩm quyền để bảo đảm cơ sở chính trị đầy đủ.

Trường hợp tích hợp chính sách mới vào dự thảo, cần đánh giá kỹ tính thống nhất với hệ thống pháp luật hiện hành, bảo đảm khả thi. Quan điểm được nhấn mạnh là chỉ đưa vào Luật những vấn đề đã rõ, đã “chín”; với vấn đề mới, khó, chưa có tiền lệ cần nghiên cứu kỹ và có thể thí điểm có kiểm soát.

Tránh chồng chéo cơ chế về Trung tâm tài chính quốc tế

Thảo luận tại phiên họp, các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản đồng tình với giải trình của Chính phủ, trong đó có việc phân định phạm vi điều chỉnh giữa dự thảo Luật Phát triển đô thị và nghị quyết hiện hành về Trung tâm tài chính quốc tế.

Các ý kiến đề nghị quán triệt nguyên tắc “một trung tâm, hai địa điểm”, bảo đảm thống nhất về tổ chức, quản lý và giám sát. Khoản 3 Điều 23 cần tiếp tục rà soát để các tiêu chuẩn, điều kiện cấp phép, quản lý rủi ro, giám sát an toàn và các quy tắc cốt lõi của thị trường được áp dụng thống nhất trong toàn Trung tâm.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng đề nghị chỉnh lý tên gọi và nội dung Điều 23, phân định rõ cơ chế tổ chức, vận hành Trung tâm tài chính quốc tế với chính sách phát triển không gian, hạ tầng và kết nối Trung tâm với các khu chức năng đô thị.

Theo đó, nghị quyết hiện hành tập trung vào tổ chức, vận hành và chính sách đặc thù của Trung tâm; Luật Phát triển đô thị tập trung vào không gian, hạ tầng và các điều kiện phát triển đô thị gắn với Trung tâm, tránh tạo ra hai cơ chế chồng chéo.

Đối với khu đô thị lấn biển, một số ý kiến cho rằng dự thảo có thể quy định nguyên tắc, khung chính sách chung, còn việc triển khai cụ thể giao Chính phủ thực hiện. Tuy nhiên, hồ sơ phải được bổ sung đầy đủ căn cứ và ý kiến của cấp có thẩm quyền.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định phát biểu kết luận phiên thảo luận.

Kết luận phiên thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định ghi nhận sự phối hợp trách nhiệm giữa Chính phủ, Bộ Tư pháp và Ủy ban Pháp luật và Tư pháp trong quá trình tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo.

Phó Chủ tịch Quốc hội yêu cầu tiếp tục bảo đảm các quy định có tính khái quát, ổn định, áp dụng lâu dài, không vì thuận lợi cho một địa phương hoặc một thời điểm mà gây vướng mắc cho các đối tượng khác.

Đối với Điều 23, cần tiếp tục chỉnh lý để thống nhất với nghị quyết hiện hành. Riêng chính sách về khu đô thị lấn biển, Chính phủ phải hoàn thiện hồ sơ, bổ sung ý kiến bằng văn bản của cấp có thẩm quyền và tuân thủ nghiêm Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật; đồng thời bảo đảm đủ thời gian để Quốc hội thảo luận, không vì yêu cầu tiến độ mà làm vội.

Một góc thành phố Cần Thơ. Ảnh: BNEWS/TTXVN

Trong đó, thành phố tập trung triển khai thực hiện các giai pháp tháo gỡ vướng mắc trong công tác giải ngân vốn đầu tư công năm 2026.

Phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp, ông Trương Cảnh Tuyên, Chủ tịch UBND thành phố Cần Thơ yêu cầu các sở, ngành, chủ đầu tư đi thẳng vào thực chất những “điểm nghẽn”, đặc biệt là công tác giải phóng mặt bằng, nguồn vật liệu san lấp và di dời hạ tầng kỹ thuật tại các dự án giao thông trọng điểm để tạo đột phá tăng trưởng kinh tế địa phương trong những tháng cuối năm. 

Chủ tịch UBND thành phố cũng yêu cầu các chủ đầu tư, sở, ngành và địa phương phải có giải pháp căn cơ, hành động quyết liệt để tháo gỡ từng nút thắt, quyết tâm hoàn thành mục tiêu giải ngân trên 95% kế hoạch vốn được giao. 

Về vấn đề nguồn vật liệu cát san lấp, Chủ tịch UBND thành phố nhấn mạnh Ban không được chủ quan hay vội vã đề xuất mua cát thương mại với giá cao gây lãng phí ngân sách nhà nước. Qua làm việc trực tiếp với các đơn vị và các cơ quan chức năng, nguồn cung ứng cát trên địa bàn thành phố cơ bản vẫn bảo đảm. 

Chủ tịch UBND thành phố cho biết, nguyên nhân dẫn đến việc gián đoạn nguồn cung thời gian qua chủ yếu do Mỏ cát 04 tạm dừng khai thác trước phản ánh và khiếu nại của người dân xung quanh khu vực. Để xử lý dứt điểm, Lãnh đạo thành phố đã trực tiếp làm việc với Giám đốc Công an thành phố Cần Thơ đề nghị chỉ đạo lực lượng công an tăng cường phối hợp, bảo đảm tuyệt đối an ninh trật tự tại khu vực mỏ cát, tạo điều kiện cho đơn vị thi công khai thác bình thường. 

Chủ tịch UBND thành phố giao Sở Tài nguyên và Môi trường khẩn trương phối hợp hoàn thiện thủ tục cấp phép lại cho Mỏ 04 với sản lượng dự kiến khoảng 1 triệu m³; rà soát, giải quyết dứt điểm các vướng mắc pháp lý sau thanh tra đối với các mỏ cát trên địa bàn. Lãnh đạo thành phố giao trách nhiệm cá nhân cho Giám đốc Ban Giao thông cùng tập thể lãnh đạo Ban phải trực tiếp bám sát công trường, làm việc cụ thể với Cục 4, chính quyền địa phương và các chủ mỏ để bảo đảm không xảy ra tình trạng thiếu cát. 

Về công tác mặt bằng và thi công Dự án Quốc lộ 91, lãnh đạo thành phố yêu cầu các nhà thầu tuyệt đối không được viện cớ vướng mắc nhỏ lẻ để chậm trễ thi công. Thực tế cho thấy phần lớn mặt bằng đã được giải tỏa, các khu vực còn vướng tường rào, hiên nhà của người dân chưa tháo dỡ triệt để chỉ là cục bộ. Nhà thầu phải linh hoạt, có mặt bằng sạch đến đâu triển khai thi công ngay đến đó. 

Đối với bài toán di dời hạ tầng kỹ thuật (điện, nước, viễn thông) trên tuyến Quốc lộ 91, lãnh đạo thành phố phê bình sự chậm trễ trong thời gian qua và thống nhất phương án xây dựng Hào kỹ thuật dùng chung. Hào kỹ thuật này sẽ sử dụng các cấu kiện bê tông đúc sẵn đã chuẩn bị từ trước để tránh lãng phí và bảo đảm mỹ quan đô thị. 

Chủ tịch UBND thành phố khẳng định, giải ngân vốn đầu tư công là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, là thước đo mức độ hoàn thành nhiệm vụ của người đứng đầu các cơ quan, đơn vị. UBND thành phố sẽ tiếp tục tăng cường kiểm tra thực địa, kịp thời điều chuyển vốn từ các dự án chậm tiến độ sang các dự án có khả năng hấp thụ vốn tốt, quyết tâm đưa các công trình trọng điểm về đích đúng hẹn, tạo động lực phát triển kinh tế – xã hội bền vững cho Cần Thơ và toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long. 

Báo cáo tại cuộc họp, ông Nguyễn Trung Hậu, Phó Giám đốc Ban Quản lý Dự án Đầu tư Xây dựng Công trình Giao thông và Nông nghiệp (gọi tắt là Ban Giao thông) thành phố Cần Thơ cho biết, tổng kế hoạch vốn đầu tư công được giao năm 2026 của Ban là 9.167 tỷ đồng. Tính đến ngày 14/8/2026, các dự án do Ban quản lý đã giải ngân đạt 2.097,85 tỷ đồng, tương đương 22,88% kế hoạch. 

Hiện Ban đang trực tiếp quản lý và triển khai tổng cộng 52 dự án, bao gồm 16 dự án chuẩn bị đầu tư, 15 dự án chuyển tiếp từ giai đoạn 2025 – 2026 và 21 dự án chuyển tiếp mới trong năm 2026. 

Đại diện Ban Giao thông thẳng thắn nhận định, mặc dù đã có nhiều nỗ lực nhưng tỷ lệ giải ngân chung vẫn còn chậm so với yêu cầu đề ra. Những vướng mắc lớn nhất hiện nay vẫn xoay quanh hai vấn đề cốt lõi: khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng và sự thiếu hụt nguồn vật liệu thi công, đặc biệt là cát và đá san lấp. 

Để đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công trong năm 2026, Ban Giao thông sẽ làm việc với tất cả các đơn vị thi công đẩy nhanh tiến độ, tập trung nhân lực thiết bị đối với những dự án có mặt bằng đã được bàn giao; rà soát lại các dự án để xem xét điều chuyển vốn nội bộ, bên cạnh tập trung chuẩn bị công tác chuẩn bị đầu tư từ nay đến cuối năm để tiến hành tạm ứng, xin cấp vốn, cố gắng trong năm 2026 sẽ thực hiện giải ngân trên 95%. 

Đối với các dự án trọng điểm quốc gia như Dự án Cao tốc Châu Đốc – Cần Thơ – Sóc Trăng (Giai đoạn 1 – các dự án thành phần 2, 3, 4) có tổng mức đầu tư khoảng 31.288 tỷ đồng, đến nay khối lượng thi công thực tế đã đạt 11.683 tỷ đồng trên tổng số 19.761 tỷ đồng chi phí xây lắp (đạt 59,12%). Riêng năm 2026, dự án được bố trí kế hoạch vốn 3.763 tỷ đồng, hiện mới giải ngân được 914,982 tỷ đồng, đạt 24,31%. 

Về nguồn vật liệu cho tuyến cao tốc, toàn dự án cần khoảng 16,649 triệu m³ cát san lấp. Tính đến thời điểm hiện tại, các nhà thầu mới tập kết về công trường được khoảng 11,11 triệu m³. Ban Giao thông đang phối hợp chặt chẽ với các tỉnh Long An, Vĩnh Long để tiếp tục điều phối nguồn cung. 

Đối với nhu cầu khoảng 4,17 triệu m³ đá các loại, công trường mới tiếp nhận được 0,9 triệu m³; Ban Giao thông đang chủ động liên hệ, đăng ký nhu cầu tại các mỏ đá trên địa bàn tỉnh Đồng Nai và một số địa phương phụ cận. Để chủ động nguồn ứng phó, Ban cũng đang nghiên cứu triển khai thí điểm sử dụng cát biển cũng như xem xét phương án mua bổ sung từ nguồn cát thương mại. 

Đối với Dự án Nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 91 (đoạn Km0 – Km7) có tổng mức đầu tư 7.237,833 tỷ đồng (trong đó kinh phí thực hiện riêng đoạn Km0 – Km7 khoảng 1.607 tỷ đồng), năm 2026 dự án được bố trí kế hoạch vốn 900 tỷ đồng (gồm 100 tỷ giao đầu năm và 800 tỷ điều chỉnh bổ sung nội bộ). đến nay đã giải ngân đạt 500,427 tỷ đồng (đạt 56,05%). 

Mặc dù công tác bồi thường giải phóng mặt bằng tại Quốc lộ 91 đạt kết quả tích cực với 1.095/1.095 hộ dân được phê duyệt, đã chi trả cho 972 hộ (88,79%) và bàn giao 12.100m/14.000m chiều dài tuyến (86,5%), nhưng tiến độ thi công thực tế đang bị ngưng trệ do hệ thống hạ tầng kỹ thuật (điện, nước sinh hoạt, cáp viễn thông) chưa được di dời đồng bộ.

Những “khoảng trống” quản lý

Sự phát triển nhanh của các khu đô thị, khu nhà ở, khu dân cư đang làm thay đổi diện mạo nhiều xã, phường tại Hà Nội. Tuy nhiên, tốc độ hình thành dân cư đôi khi nhanh hơn quá trình hoàn thiện và bàn giao hạ tầng.

Như câu chuyện mà Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội đã phản ánh tại một số khu đô thị chưa bàn giao ở phường Định Công – khi người dân đã về sinh sống, nhu cầu đi lại, mua bán, gửi xe, ăn uống, kinh doanh dịch vụ phát sinh từng ngày, trong khi một số hạng mục hạ tầng và không gian công cộng của dự án vẫn chưa được tổ chức, vận hành đầy đủ. Đây chính là một trong những điểm khó của công tác quản lý.

Hạ tầng đang là bài toán khó về trật tự đô thị tại một số khu đô thị. Ảnh: Hậu Lộc

Theo Luật sư Nguyễn Thanh Phương (Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội), một khu đô thị chưa hoàn tất bàn giao không chỉ đặt ra câu hỏi về chất lượng hạ tầng mà còn liên quan trực tiếp đến trách nhiệm quản lý không gian công cộng. Đường nội bộ, vỉa hè, khu vực đỗ xe, cây xanh, hệ thống chiếu sáng hay các khu vực phục vụ cộng đồng nếu chưa được xác định rõ đơn vị quản lý, khai thác sẽ rất dễ xuất hiện những khoảng trống. Trong những khoảng trống ấy, các hoạt động dân sinh tự phát có thể hình thành.

Một chiếc xe dừng tạm trên vỉa hè, một quầy hàng nhỏ đặt trước cửa, một vài vật dụng được để ngoài phần diện tích nhà ở… ban đầu có thể chỉ là những việc nhỏ. Nhưng khi không được định hướng và quản lý, những hành vi này có thể dần trở thành thói quen. Từ một vài điểm phát sinh có thể hình thành cả một khu vực lộn xộn, khiến việc xử lý về sau khó khăn hơn nhiều.

Vì vậy, xử lý trật tự đô thị tại các khu đô thị, khu nhà ở không thể chỉ nhìn vào biểu hiện cuối cùng là vi phạm. Cần nhìn sâu hơn vào nguyên nhân: Hạ tầng đã đáp ứng nhu cầu chưa, trách nhiệm quản lý đã rõ chưa, các khu vực kinh doanh và đỗ xe đã được bố trí hợp lý chưa, người dân đã được hướng dẫn đầy đủ chưa?

“Nếu những vấn đề này không được giải quyết, việc xử lý vi phạm có thể chỉ tạo ra kết quả tạm thời. Không gian vừa được lập lại có thể nhanh chóng bị sử dụng theo cách cũ bởi nhu cầu dân sinh vẫn còn đó”, Luật sư Nguyễn Thanh Phương nhìn nhận và cho rằng, cùng với tăng cường kiểm tra, chính quyền cơ sở cần phối hợp với chủ đầu tư rà soát toàn bộ những khu vực chưa hoàn tất bàn giao, xác định rõ trách nhiệm quản lý, tiến độ hoàn thiện và phương án tổ chức không gian. Khi “khoảng trống” quản lý được thu hẹp, công tác giữ gìn trật tự đô thị mới có nền tảng bền vững.

Sinh kế và ý thức tuân thủ của người dân

Một trong những bài toán khó của quản lý trật tự đô thị là làm sao vừa bảo đảm kỷ cương, vừa hạn chế ảnh hưởng đến đời sống và sinh kế của người dân. Đối với nhiều hộ kinh doanh nhỏ, việc buôn bán là nguồn thu nhập quan trọng. Tuy nhiên, nhu cầu mưu sinh không thể là lý do để chiếm dụng lòng đường, vỉa hè, gây cản trở giao thông hoặc ảnh hưởng đến quyền sử dụng không gian chung.

Lực lượng Công an xã Ô Diên thường xuyên tuần tra, xử lý và tuyên truyền người dân tuân thủ các quy định về trật tự đô thị. Ảnh: Hậu Lộc

Những hộ kinh doanh nhỏ cần được tuyên truyền, hướng dẫn để biết rõ giới hạn được phép sử dụng không gian trước nhà; được vận động sắp xếp hàng hóa, biển hiệu, phương tiện sao cho không cản trở người đi bộ và giao thông. Ở những nơi có điều kiện, cần nghiên cứu bố trí khu vực kinh doanh, điểm đỗ xe hoặc không gian dịch vụ phù hợp để đáp ứng một phần nhu cầu thực tế. Đây không phải là “nới lỏng” quản lý mà là giải quyết vấn đề từ gốc. Khi người dân có phương án sinh kế phù hợp, việc yêu cầu họ chấp hành các quy định về trật tự đô thị sẽ thực chất hơn.

Tuy nhiên, sự chia sẻ của chính quyền cũng cần đi cùng trách nhiệm của người dân. Không thể vì thuận tiện cho một cá nhân mà biến vỉa hè thành nơi kinh doanh riêng, lòng đường thành bãi đỗ xe hay không gian chung thành phần mở rộng của cửa hàng. Ý thức đô thị bắt đầu từ việc mỗi người hiểu rằng quyền sử dụng không gian công cộng luôn đi cùng trách nhiệm tôn trọng quyền của những người khác.

Đặc biệt, với những trường hợp đã được tuyên truyền, nhắc nhở nhưng cố tình vi phạm hoặc tái phạm, việc xử lý là cần thiết. Sự nghiêm minh ở đây không nhằm tạo sức ép, mà để bảo đảm một nguyên tắc công bằng: Mọi người cùng sống trong một không gian đô thị thì cùng phải tuân thủ những quy định chung.

Không chỉ “dẹp” mà còn phải “giữ”

Điểm khó nhất của công tác trật tự đô thị không nằm ở việc làm sạch một tuyến phố trong một ngày, mà là làm sao để tuyến phố ấy tiếp tục sạch đẹp trong những năm tháng sau đó. Đó là lý do các đợt ra quân chỉ nên được xem là một phần trong tổng thể giải pháp.

Lực lượng Công an phường Khương Đình tuyên truyền hộ kinh doanh chấp hành quy định về trật tự đô thị. Ảnh: Hậu Lộc

Sau kiểm tra, xử lý cần có cơ chế duy trì; sau tuyên truyền cần có giám sát; sau khi chủ đầu tư khắc phục hạ tầng cần xác định rõ trách nhiệm quản lý. Những khu vực thường xuyên phát sinh vi phạm phải được nhận diện như những “điểm cần quản lý thường xuyên”, thay vì chỉ được quan tâm khi có phản ánh.

Một cách làm hiệu quả cần sự phối hợp của nhiều bên. Chính quyền giữ vai trò tổ chức, điều phối và kiểm tra; lực lượng chức năng thực hiện nhiệm vụ chuyên môn; chủ đầu tư chịu trách nhiệm đối với những phần việc thuộc phạm vi của mình; tổ dân phố và cộng đồng dân cư tham gia giám sát; còn người dân là chủ thể trực tiếp tạo nên nếp sống đô thị.

Khi tất cả các mắt xích này cùng vận hành, việc xử lý vi phạm sẽ không còn là cuộc “đuổi bắt” giữa lực lượng chức năng và người vi phạm. Thay vào đó là quá trình cùng điều chỉnh để không gian đô thị được sử dụng đúng mục đích.

Một đô thị có trật tự là nơi người dân có thể đi bộ an toàn, hộ kinh doanh có không gian hoạt động phù hợp, phương tiện có chỗ dừng đỗ, hạ tầng được quản lý rõ ràng và các quy định được tôn trọng.

Để đạt được điều đó, cần một cách tiếp cận sâu hơn đó là xử lý vi phạm nhưng đồng thời tháo gỡ nguyên nhân; giữ kỷ cương nhưng không bỏ qua sinh kế, chính quyền cần kiên trì tuyên truyền, giải thích để người dân hiểu rằng giữ vỉa hè thông thoáng, sử dụng lòng đường đúng quy định không chỉ phục vụ công tác quản lý mà trước hết bảo đảm quyền lợi chung của cộng đồng.

Ở chiều ngược lại, người dân cũng cần chia sẻ với yêu cầu quản lý đô thị, chủ động điều chỉnh phương thức kinh doanh, sắp xếp phương tiện và hàng hóa đúng quy định. Chủ đầu tư các khu đô thị cần thực hiện đầy đủ trách nhiệm đối với phần hạ tầng thuộc phạm vi quản lý, phối hợp với chính quyền trong việc bảo đảm trật tự và vệ sinh môi trường.

Theo báo cáo của Công an Hà Nội, trên lĩnh vực trật tự đô thị, trong 6 tháng năm 2026, toàn thành phố đã giải tỏa hơn 15 nghìn biển hiệu, hơn 8,6 nghìn mái che, mái vẩy; hơn 5,1 nghìn bục bệ, cầu dẫn; chỉnh trang nhiều tuyến phố, khu vực công cộng và xử lý các vi phạm lấn chiếm lòng đường, vỉa hè. Đến cuối tháng 6-2026 cũng đã giải tỏa 199/231 chợ cóc, điểm kinh doanh tự phát, đạt 86,1% tiến độ chung; kiểm tra, xử lý hơn 52 nghìn trường hợp vi phạm, phạt tiền hơn 35 tỷ đồng.

Tại Hội nghị sơ kết 6 tháng thực hiện các nhiệm vụ giải quyết điểm nghẽn trật tự đô thị và ùn tắc giao thông trên địa bàn thành phố Hà Nội diễn ra vào cuối tháng 7-2026, Trung tướng Nguyễn Thanh Tùng, Giám đốc Công an Hà Nội nhấn mạnh, phải coi duy trì sau xử lý là nhiệm vụ trọng tâm, không để vi phạm tái diễn nhiều lần mà không xác định rõ trách nhiệm.

Trong thời gian tới, Trung tướng Nguyễn Thanh Tùng yêu cầu các lực lượng chức năng phối hợp với chính quyền địa phương tập trung xử lý căn cơ các vấn đề liên ngành như chợ cóc, điểm kinh doanh tự phát, điểm trông giữ phương tiện, vệ sinh môi trường, biển hiệu, biển quảng cáo và hạ tầng vỉa hè.

Lãnh đạo xã Gia Hưng, tỉnh Ninh Bình kiểm tra đê tả Hoàng Long. Ảnh tư liệu – minh họa: Thùy Dung/TTXVN

Sau khi nhận Văn bản số 10700/SNNMT-CCTL ngày 13/8/2026 của Sở Nông nghiệp và Môi trường báo cáo về kiểm tra, xử lý vi phạm pháp luật về đê điều trên tuyến đê Trường Yên thuộc địa bàn phường Tây Hoa Lư, UBND tỉnh yêu cầu các cơ quan, đơn vị liên quan triển khai ngay các biện pháp nhằm bảo đảm an toàn đê điều, thoát lũ và tuân thủ các quy định pháp luật về đê điều, phòng, chống thiên tai.

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Bình Trần Anh Dũng, trọng tâm chỉ đạo của UBND tỉnh là xử lý dứt điểm các vi phạm của Công ty cổ phần Gạch ngói sông Chanh và Công ty cổ phần Thương mại sản xuất Đức Phát HN trên tuyến đê Trường Yên. UBND phường Tây Hoa Lư được yêu cầu khẩn trương kiểm tra, xử lý các vi phạm; đồng thời, kiểm tra, ngăn chặn, không để phát sinh vi phạm mới hoặc tái vi phạm.

Cùng với việc xử lý các vi phạm hiện tại, UBND phường Tây Hoa Lư phải xây dựng kế hoạch xử lý dứt điểm những vi phạm cũ còn tồn tại trên địa bàn theo đúng quy định của pháp luật. Đây được xác định là nhiệm vụ cần thực hiện nghiêm túc nhằm tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước về đê điều tại địa phương.

UBND tỉnh yêu cầu địa phương tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật về đê điều đến người dân và các doanh nghiệp có hoạt động liên quan đến đê điều, bãi sông; tổ chức kiểm tra, rà soát việc quản lý, sử dụng bãi sông, lòng sông, bảo đảm phù hợp Luật Đê điều, quy hoạch phòng, chống lũ của các tuyến sông có đê và quy hoạch đê điều đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt; qua đó, bảo vệ không gian thoát lũ trên các lưu vực sông.

Đặc biệt, UBND tỉnh Ninh Bình yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường tổ chức kiểm tra, rà soát tình hình vi phạm pháp luật về đê điều; phân công cán bộ phụ trách giám sát, theo dõi việc tháo dỡ, giải tỏa các vi phạm của Công ty cổ phần Gạch ngói sông Chanh và Công ty cổ phần Thương mại sản xuất Đức Phát HN.

Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với UBND phường Tây Hoa Lư xây dựng kế hoạch xử lý, giải tỏa vi phạm, bảo đảm thực hiện đúng trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật; đồng thời, sở phải có trách nhiệm đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật về đê điều tới các tổ chức, cá nhân có hoạt động liên quan đến đê điều, bãi sông và hành lang thoát lũ.

UBND tỉnh yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường, UBND phường Tây Hoa Lư khẩn trương triển khai thực hiện và chịu trách nhiệm trước UBND tỉnh, Chủ tịch UBND tỉnh và trước pháp luật nếu thiếu kiên quyết trong xử lý các vi phạm đê điều, thoát lũ trên địa bàn; báo cáo kết quả xử lý, giải tỏa vi phạm về UBND tỉnh trước ngày 30/8/2026.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Ninh Bình khu vực khu vực chân đê Trường Yên, phường Tây Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình đoạn từ Km6+700 đến Km7+580 hiện có hai đơn vị hoạt động gồm Công ty cổ phần Gạch ngói Sông Chanh và Công ty cổ phần Thương mại Sản xuất Đức Phát HN; toàn bộ diện tích trên nằm trong hành lang bảo vệ đê Trường Yên và hành lang thoát lũ sông Hoàng Long, đến thời điểm hiện tại, cả hai đơn vị đều chưa được cấp phép thực hiện hoạt động sửa chữa, đóng mới tàu thuyền tại khu vực này.

Việc UBND tỉnh Ninh Bình yêu cầu xử lý dứt điểm các vi phạm; đồng thời, giao cơ quan chuyên môn trực tiếp giám sát quá trình tháo dỡ, giải tỏa cho thấy yêu cầu tăng cường trách nhiệm của chính quyền địa phương và cơ quan quản lý chuyên ngành trong bảo vệ an toàn công trình đê điều, bảo đảm không gian thoát lũ và phòng ngừa tái diễn vi phạm trên tuyến đê Trường Yên.

Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Bắc Ninh Nguyễn Hồng Thái cùng các đồng chí lãnh đạo tỉnh kiểm tra tại Trung tâm phục vụ hành chính công phường Từ Sơn. (Ảnh: M.A)

Thường trực Tỉnh ủy Bắc Ninh phát động Đợt cao điểm tiếp nhận, giải quyết khó khăn, vướng mắc trong lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện nhiệm vụ chính trị tại các địa phương qua Phần mềm Đường dây nóng của Bí thư Tỉnh ủy (tại địa chỉ https://hotline.bacninh.dcs.vn).

Trong Đợt cao điểm, mỗi đồng chí Bí thư đảng ủy xã, phường chủ động lựa chọn 1-3 điểm nghẽn cần tháo gỡ thuộc thẩm quyền giải quyết của cấp tỉnh, gửi phản ánh, kiến nghị tới đồng chí Bí thư Tỉnh ủy trên phần mềm chậm nhất vào ngày 20/8/2026.

Theo đó, các đồng chí Bí thư đảng ủy xã, phường chịu trách nhiệm trước Thường trực Tỉnh ủy về việc rà soát các điểm nghẽn, phản ánh những khó khăn, vướng mắc thuộc trách nhiệm của mình theo tinh thần “mỗi điểm nghẽn-một địa chỉ trách nhiệm-một kiến nghị”; không để tình trạng né tránh, không phản ánh hoặc để tồn tại kéo dài những vấn đề cần tháo gỡ thuộc thẩm quyền của cấp tỉnh. Khuyến khích các đồng chí Bí thư đảng ủy xã, phường chủ động phản ánh kịp thời khi phát sinh khó khăn, vướng mắc mà địa phương đã nỗ lực, phối hợp giải quyết nhưng chưa hiệu quả.

Nội dung phản ánh, kiến nghị phải cụ thể, rõ vấn đề, rõ khó khăn, vướng mắc và thẩm quyền; khuyến khích chủ động đề xuất hướng xử lý trên cơ sở phù hợp với chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và tình hình thực tiễn của địa phương.

Cùng với đó, thường xuyên theo dõi tình trạng xử lý phản ánh, kiến nghị trên Phần mềm; kịp thời bổ sung thông tin, phối hợp làm rõ nội dung khi có yêu cầu; đánh giá kết quả giải quyết chậm nhất 5 ngày làm việc kể từ khi nhận được trả lời.

Đối với trường hợp nội dung phức tạp chưa thể giải quyết ngay, phải nêu rõ nguyên nhân, khó khăn, vướng mắc, hướng giải quyết, trách nhiệm của cơ quan liên quan và thời gian dự kiến hoàn thành; đồng thời, khuyến khích các đồng chí thủ trưởng cơ quan, đơn vị cấp tỉnh tổ chức làm việc trực tiếp với địa phương để xử lý dứt điểm và báo cáo kết quả với đồng chí Bí thư Tỉnh ủy…

Trước đó, sau hơn một tháng triển khai sử dụng Phần mềm Đường dây nóng của Bí thư Tỉnh ủy (tại địa chỉ https://hotline.bacninh.dcs.vn), Ban Thường vụ Tỉnh ủy Bắc Ninh nhận thấy số lượng phản ánh, kiến nghị về những khó khăn, vướng mắc còn hạn chế. Điều này cho thấy có tình trạng Bí thư Đảng ủy các xã, phường ngại phản ánh hoặc có trường hợp chưa nắm rõ những vướng mắc cần giải quyết của địa phương mình; qua đó có nguy cơ dẫn tới các vướng mắc không được phản ánh và tháo gỡ kịp thời, ảnh hưởng tới cơ hội phát triển của địa phương và chất lượng lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành của tỉnh.