Cán bộ quản lý, bảo vệ rừng tại Khu bảo tồn thiên nhiên Nam Nung (tỉnh Lâm Đồng) ứng dụng phần mềm hỗ trợ trên điện thoại ghi nhận dữ liệu, theo dõi diễn biến rừng trong quá trình tuần tra. (Ảnh: Nguyễn Huy Thành/TTXVN)
Sở hữu diện tích rừng lớn nhất cả nước với 1.128.884 ha và tỷ lệ che phủ đạt 45,91%, tỉnh Lâm Đồng đang triển khai đồng bộ các giải pháp bảo vệ và phát triển rừng, từ tăng cường tuần tra, kiểm soát địa bàn, ngăn chặn vi phạm tại các khu vực giáp ranh đến ứng dụng công nghệ trong giám sát, theo dõi diễn biến rừng.
Bám rừng vượt khó, giữ trọn màu xanh
Tại Khu bảo tồn thiên nhiên Nam Nung, những cánh rừng nối tiếp qua các sườn núi tạo nên hệ sinh thái đa dạng với các kiểu rừng khác nhau.
Không chỉ lưu giữ nguồn tài nguyên sinh học quý giá, nơi đây còn đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ rừng đầu nguồn, hạn chế xói mòn, điều tiết nguồn nước cho sông Krông Nô cũng như duy trì nguồn nước cho các hồ, đập thủy lợi, thủy điện khu vực phía Tây tỉnh Lâm Đồng.
Hiện nay, Ban Quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên Nam Nung được giao quản lý, sử dụng 23.292,57 ha đất theo hình thức giao đất không thu tiền sử dụng đất.
Trong số này, đất có rừng chiếm phần lớn với 22.739,58 ha; đất khoanh nuôi phục hồi rừng 139,17 ha; đất mặt nước 20,93 ha; đất giao thông 1,98 ha và đất phi nông nghiệp 0,99 ha. Trên diện tích rộng lớn này, công tác tuần tra, phát hiện sớm biến động và ngăn chặn hành vi xâm hại rừng được xác định là nhiệm vụ duy trì thường xuyên, không thể gián đoạn.
Tại Trạm Quản lý và Bảo vệ rừng số 1 (Khu bảo tồn thiên nhiên Nam Nung), 16 cán bộ, nhân viên đang đảm nhiệm quản lý khoảng 2.400 ha rừng đặc dụng.
Ông Chang A Ke, Phụ trách trạm cho biết, đơn vị đã chủ động ứng dụng Bộ công cụ quản lý dữ liệu và báo cáo tuần tra (SMART) để hỗ trợ công tác tuần tra, ghi nhận chi tiết dữ liệu từng chuyến đi, xác định khu vực trọng tâm và theo dõi sát diễn biến rừng.
Nhờ đó, địa bàn do trạm quản lý đến nay không ghi nhận tình trạng lấn chiếm đất rừng. Tuy nhiên, địa hình phức tạp cùng thời tiết mùa mưa khiến đường rừng trơn trượt, di chuyển khó khăn, tiêu tốn nhiều thời gian và sức lực của lực lượng tuần tra.
Khu bảo tồn thiên nhiên Nam Nung có hệ sinh thái rừng đa dạng, đóng vai trò quan trọng trong bảo vệ rừng đầu nguồn và điều tiết nguồn nước khu vực phía Tây tỉnh Lâm Đồng. (Ảnh: Nguyễn Huy Thành/TTXVN)
Thách thức tương tự cũng diễn ra tại Vườn quốc gia Tà Đùng, đơn vị hiện quản lý khoảng 20.690 ha rừng. Ông Trần Văn Tuấn, Phụ trách Trạm Quản lý, bảo vệ rừng Nâm Sơ Ri, thuộc Vườn quốc gia Tà Đùng chia sẻ, trạm có 7 cán bộ đảm nhiệm đa dạng nhiệm vụ quản lý, bảo vệ rừng, phòng cháy chữa cháy rừng và quản lý đất đai. Bình quân mỗi nhân sự phụ trách khoảng 5.600 ha, bao gồm cả diện tích đất và mặt nước.
Địa hình phức tạp, đặc biệt vào mùa mưa, khiến nhiều tuyến đường lầy lội, xe máy không thể di chuyển, buộc lực lượng chức năng phải đi bộ xuyên rừng để tuần tra.
Tùy địa bàn và kế hoạch công tác, mỗi chuyến tuần tra có thể kéo dài từ sáng đến chiều, thậm chí cả tuần, đòi hỏi công tác chuẩn bị hậu cần và phương án di chuyển phải được tính toán kỹ lưỡng.
Không chỉ đối mặt với khó khăn về địa hình, công tác bảo vệ rừng tại một số khu vực còn chịu áp lực từ tình trạng lấn chiếm đất lâm nghiệp và săn bắt động vật hoang dã trái phép.
Trước thực tế này, cán bộ quản lý, bảo vệ rừng các địa bàn thường xuyên tổ chức tuần tra, kiểm tra kết hợp tuyên truyền, vận động người dân chấp hành quy định pháp luật, chủ động phát hiện và ngăn chặn vi phạm từ sớm. Việc phối hợp với chính quyền địa phương và các khu vực vùng đệm cũng được tăng cường nhằm kiểm soát chặt địa bàn, nâng cao hiệu quả quản lý rừng tại các khu vực giáp ranh.
Cùng với kinh nghiệm thực địa, công nghệ đang trở thành công cụ hỗ trợ đắc lực cho lực lượng bảo vệ rừng tại Lâm Đồng, các thiết bị định vị GPS, bản đồ số trên điện thoại và phần mềm chuyên ngành giúp cán bộ xác định vị trí, xây dựng tuyến tuần tra và cập nhật thông tin tại hiện trường.
Các thiết bị bay không người lái (UAV) được đưa vào sử dụng để giám sát, theo dõi diễn biến rừng từ trên cao góp phần mở rộng phạm vi giám sát, nâng cao khả năng phát hiện sớm những nguy cơ xâm hại, qua đó hỗ trợ xử lý kịp thời các vi phạm, bảo vệ hiệu quả tài nguyên rừng.
Mở rộng diện tích rừng, siết chặt quản lý
Cùng với bảo vệ diện tích rừng tự nhiên hiện có, tỉnh Lâm Đồng đang đẩy mạnh trồng rừng mới, chăm sóc rừng trồng và khoanh nuôi xúc tiến tái sinh tự nhiên. Trong mùa mưa, độ ẩm đất thuận lợi tạo điều kiện để các đơn vị chủ rừng tranh thủ đẩy nhanh tiến độ trồng mới, đồng thời chú trọng chăm sóc, bảo vệ diện tích rừng non nhằm nâng cao tỷ lệ sống và chất lượng rừng.
Theo ông Lê Thanh Sơn, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng, để hoàn thành các chỉ tiêu phát triển lâm nghiệp, các cơ quan chức năng và chính quyền địa phương đang tập trung đẩy nhanh tiến độ trồng rừng gắn với tăng cường quản lý, bảo vệ rừng.
Các đơn vị chủ rừng được yêu cầu huy động nhân lực, vật tư, tận dụng điều kiện thời tiết mùa mưa để tổ chức trồng rừng đúng tiến độ.
Quá trình thực hiện phải tuân thủ quy trình kỹ thuật lâm sinh, hồ sơ thiết kế và dự toán đã được phê duyệt, bảo đảm tiêu chuẩn cây giống, mật độ trồng và chất lượng rừng.
Ngay sau khi trồng, các đơn vị phải triển khai chăm sóc, bảo vệ, thường xuyên kiểm tra hiện trường để kịp thời ngăn chặn tình trạng gia súc phá hoại cây non, chặt phá, lấn chiếm hoặc chuyển mục đích sử dụng đất rừng trái pháp luật.
Khu vực rừng thông ba lá trồng tại Khu bảo tồn thiên nhiên Nam Nung (tỉnh Lâm Đồng) góp phần tạo độ che phủ và bảo vệ môi trường sinh thái. (Ảnh: Nguyễn Huy Thành/TTXVN)
Căn cứ kế hoạch phát triển rừng năm 2026, Ủy ban Nhân dân các xã, phường, đặc khu đang đẩy mạnh tuyên truyền, vận động các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân tham gia trồng rừng tập trung, trồng cây phân tán và khoanh nuôi xúc tiến tái sinh tự nhiên.
Các địa phương chủ động huy động nguồn lực xã hội hóa từ doanh nghiệp, cộng đồng; đồng thời lồng ghép hiệu quả các chương trình mục tiêu quốc gia và dự án phát triển lâm nghiệp.
Nhờ triển khai đồng bộ, trong 9 tháng năm 2026, toàn tỉnh Lâm Đồng đã trồng mới 2.435,03 ha rừng trồng tập trung (đạt 80,64% kế hoạch); trồng trên 417.000 cây phân tán (đạt 25,27% kế hoạch) và khoanh nuôi xúc tiến tái sinh 1.754,75 ha (đạt 90,06% kế hoạch). Kết quả này phản ánh sự chuyển biến tích cực trong chỉ tiêu phát triển rừng tập trung, song trồng cây phân tán vẫn cần tiếp tục được đẩy nhanh trong những tháng còn lại của năm.
Mặc dù đạt nhiều kết quả, bảo vệ diện tích rừng hiện có vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Từ đầu năm 2026 đến nay, lực lượng chức năng đã phát hiện 423 vụ vi phạm pháp luật về lâm nghiệp, tăng 22,6% so với cùng kỳ năm trước. Cùng với đó, toàn tỉnh xảy ra 21 vụ vi phạm quy định về phòng cháy, chữa cháy rừng, làm cháy 9,0817 ha; trong đó, 8 vụ gây thiệt hại 2,8606 ha rừng và 13 vụ làm cháy 6,2211 ha cây lâm nghiệp chưa thành rừng.
Thực tế trên cho thấy nguy cơ cháy rừng và vi phạm lâm luật vẫn luôn thường trực, đòi hỏi các lực lượng chức năng tỉnh Lâm Đồng phải duy trì kiểm tra, giám sát và chủ động phòng ngừa từ sớm để ngăn chặn hành vi phá rừng, lấn chiếm đất lâm nghiệp; đồng thời triển khai các phương án phòng cháy, chữa cháy rừng phù hợp với đặc điểm từng địa bàn.
Việc kết hợp chặt chẽ giữa bảo vệ diện tích rừng hiện có, phục hồi khu vực suy thoái và nâng cao chất lượng rừng trồng được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt.
Qua đó, địa phương không chỉ hướng tới hoàn thành các chỉ tiêu phát triển lâm nghiệp mà còn nâng cao hiệu quả bảo vệ hệ sinh thái, giữ vững độ che phủ, phát huy tối đa vai trò của rừng đối với môi trường, nguồn nước và sự phát triển kinh tế-xã hội bền vững./.
Leave a Reply