Một luật sửa 7 luật lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên phát biểu tại hội trường chiều 20/10/2026. Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN

Phạm vi điều chỉnh dự án Luật

Trình bày tờ trình trước Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh, Bộ trưởng Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch cho biết, bố cục của dự thảo Luật được xây dựng theo hình thức Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của nhiều luật, gồm 8 điều, trong đó các điều từ Điều 1 đến Điều 7 quy định nội dung sửa đổi, bổ sung đối với từng luật cụ thể; Điều 8 quy định về điều khoản thi hành.

Phạm vi điều chỉnh Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thể dục, thể thao, Luật Du lịch, Luật Thư viện, Luật Điện ảnh, Luật Di sản văn hóa, Luật Quảng cáo, Luật Báo chí có phạm vi điều chỉnh như sau:

Đối với Luật Thể dục, thể thao, sửa đổi, bổ sung các nội dung hiện nay đang được điều chỉnh phân cấp, phân quyền tại Nghị định số 137/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2025 của Chính phủ quy định về phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương 2 cấp trong lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch và Nghị định số 138/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2025 của Chính phủ quy định về phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch; đồng thời chỉnh sửa tên gọi của các Bộ, ngành để phù hợp với tổ chức bộ máy sau sắp xếp.

Đối với Luật Du lịch, sửa đổi, bổ sung các nội dung về phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền hiện nay đang được điều chỉnh phân cấp, phân quyền tại Nghị định số 137/2025/NĐ-CP và Nghị định số 138/2025/NĐ-CP; Sửa đổi, bổ sung một số quy định theo hướng giao Chính phủ quy định chi tiết về thủ tục hành chính để bảo đảm thống nhất với khoản 2 Điều 5 Luật Tổ chức Quốc hội; Sửa đổi, bổ sung một số quy định nhằm khắc phục vướng mắc từ thực tiễn, trong đó có các vướng mắc, bất cập đã được xác định từ việc rà soát, đề xuất giải pháp hoàn thiện pháp luật để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật theo Chương trình công tác năm 2025 của Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế, pháp luật.

Đối với Luật Thư viện, sửa đổi, bổ sung các nội dung về phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền hiện nay đang được điều chỉnh phân cấp, phân quyền tại Nghị định số 137/2025/NĐ-CP và Nghị định số 138/2025/NĐ-CP; Sửa đổi, bổ sung một số quy định nhằm khắc phục vướng mắc từ thực tiễn.

Đối với Luật Điện ảnh, sửa đổi, bổ sung một số quy định nhằm luật hóa các chính sách về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh đang được thực hiện theo các Nghị quyết của Chính phủ ban hành theo Nghị quyết số 206/2025/QH15; Sửa đổi, bổ sung một số quy định nhằm khắc phục vướng mắc từ thực tiễn.

Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày Tờ trình về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thể dục, thể thao, Luật Du lịch, Luật Thư viện, Luật Điện ảnh, Luật Di sản văn hóa, Luật Quảng cáo, Luật Báo chí. Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN

Đối với Luật Di sản văn hóa, sửa đổi, bổ sung các nội dung hiện nay đang được điều chỉnh phân cấp, phân quyền tại Nghị định số 138/2025/NĐ-CP; Sửa đổi, bổ sung một số quy định nhằm tăng cường phân cấp, phân quyền; Sửa đổi, bổ sung một số quy định nhằm bảo đảm thống nhất với một số Luật mới được ban hành sau khi Luật Di sản văn hóa được thông qua.

Đối với Luật Quảng cáo, bãi bỏ một số điều, khoản, điểm, cụm từ liên quan đến quy hoạch quảng cáo ngoài trời tại Luật Quảng cáo nhằm bảo đảm thống nhất với Luật Quy hoạch số 112/2025/QH15; Sửa đổi, bổ sung khoản 6 Điều 22 Luật Quảng cáo nhằm luật hóa các chính sách về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh đang được thực hiện theo các Nghị quyết của Chính phủ ban hành theo Nghị quyết số 206/2025/QH15; Thay thế cụm từ “báo nói, báo hình” bằng cụm từ “phát thanh, truyền hình” để bảo đảm thống nhất với Luật Báo chí số 126/2025/QH15.

Đối với Luật Báo chí, sửa đổi, bổ sung khoản 3 Điều 18 Luật Báo chí nhằm luật hóa các chính sách về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính đang được thực hiện theo các Nghị quyết của Chính phủ ban hành theo Nghị quyết số 206/2025/QH15.

Góp ý về một số nội dung của dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật trên, đại biểu Nguyễn Thị Sửu, Đoàn ĐBQH TP Huế tán thành sửa đổi các luật để tháo gỡ vướng mắc, phân cấp và đơn giản hóa thủ tục hành chính.

Cần quy định chặt chẽ cho phép lập dự án tu

Về Luật Di sản văn hóa, đại biểu Nguyễn Thị Sửu cho biết, Khoản 2 Điều 5 dự thảo sửa đổi khoản 1 Điều 35; điểm b cho phép lập dự án bảo quản, tu bổ, phục hồi khi di tích thuộc diện phải lập quy hoạch nhưng chưa có quy hoạch, đã xuống cấp, được cơ quan chuyên môn về văn hóa xác nhận và có nguồn kinh phí. Đại biểu Sửu đồng tình vì cơ chế này giúp xử lý kịp thời di tích xuống cấp nghiêm trọng.

Tuy nhiên, đây phải là ngoại lệ có kiểm soát, không trở thành cách bỏ qua quy hoạch hoặc hợp thức hóa việc can thiệp không phù hợp.

“Đề nghị bổ sung vào điểm b khoản 1 Điều 35: Việc xác nhận phải dựa trên khảo sát hiện trạng, đánh giá nguy cơ; dự án chỉ giới hạn ở phạm vi cần thiết để ngăn ngừa hư hại, bảo đảm an toàn, giữ gìn yếu tố gốc và phải được thẩm định chuyên môn trước khi phê duyệt. Cần khẳng định dự án không thay thế nghĩa vụ lập quy hoạch theo Điều 34, cũng không cho phép cải tạo vượt quá phạm vi bảo quản, tu bổ, phục hồi cần thiết. Thẩm quyền xác nhận theo cấp di tích phải rõ và thống nhất. Như vậy, vừa xử lý tình huống cấp bách, vừa không hạ thấp tiêu chuẩn bảo tồn”, đại biểu Nguyễn Thị Sửu phát biểu.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga, Đoàn ĐBQH TP Hải Phòng phát biểu.

Chia sẻ về vấn đề này, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Đoàn ĐBQH TP Hải Phòng) cho rằng cần quy định chặt chẽ ngoại lệ cho phép lập dự án tu bổ di tích khi chưa có quy hoạch.

“Tôi chia sẻ yêu cầu tháo gỡ vướng mắc trong thực tiễn. Di tích có nguy cơ hư hỏng, mất yếu tố gốc cần được xử lý kịp thời. Nếu phải chờ hoàn thành quy hoạch mới được triển khai những công việc cần thiết thì có thể bỏ lỡ thời điểm bảo vệ di tích”, đại biểu Việt Nga phát biểu.

Tuy nhiên, ngoại lệ này cần được giới hạn rõ. Cụm từ “bị xuống cấp” hiện có phạm vi khá rộng, trong khi dự án bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích có thể bao gồm nhiều hạng mục, mức độ can thiệp khác nhau. Nếu chỉ cần xác nhận xuống cấp để triển khai một dự án có phạm vi lớn, có thể phát sinh tình trạng thực hiện từng dự án trước khi xác định tổng thể bảo tồn.

Vì vậy, đại biểu đề nghị Luật xác lập rõ nguyên tắc: Việc lập dự án trước khi có quy hoạch phải xuất phát từ yêu cầu bảo vệ di tích, bảo đảm tính xác thực, tính toàn vẹn và các yếu tố gốc; phạm vi can thiệp phải tương xứng với tình trạng xuống cấp và nhu cầu bảo vệ được xác định.

Chính phủ cần quy định cụ thể tiêu chí đánh giá xuống cấp, thành phần chuyên môn tham gia đánh giá, yêu cầu đối với hồ sơ và trách nhiệm của cơ quan xác nhận. Đồng thời, cần phân biệt trường hợp này với bảo quản thường xuyên, sửa chữa nhỏ, tu sửa cấp thiết tại Điều 36, để địa phương lựa chọn đúng thủ tục, tránh vừa chồng chéo vừa kéo dài thời gian.

Đối với di tích gồm nhiều thành phần hoặc nằm trong một không gian di sản rộng, hồ sơ dự án phải thể hiện được quan hệ với tổng thể bảo tồn. Việc xử lý một hạng mục cần tính đến tác động đối với cảnh quan, không gian và những thành phần liên quan.

“Tôi cũng đề nghị rà soát sự thống nhất giữa luật và nghị định. Dự thảo luật phân định Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xác nhận xuống cấp đối với di sản thế giới, di tích quốc gia đặc biệt; nhưng dự thảo nghị định kèm theo vẫn đưa cả di tích quốc gia vào phạm vi Bộ xác nhận. Nội dung này cần được chỉnh lý đồng bộ để tránh phát sinh thêm thủ tục hoặc lúng túng về thẩm quyền”, đại biểu Việt Nga phát biểu.

Đại biểu Nguyễn Thị Sửu, Đoàn ĐBQH TP Huế tham gia phiên thảo luật tại tổ.

Không đặt thêm thủ tục chấp thuận ngoài luật

Góp ý vào Luật Báo chí, đại biểu Nguyễn Thị Sửu cho biết: Điều 7 dự thảo sửa đổi khoản 3 Điều 18, chuyển một số thay đổi nội dung giấy phép từ chấp thuận sang thông báo trong 5 ngày kể từ ngày thay đổi. Tôi ủng hộ đơn giản hóa với thông tin hành chính như địa điểm trụ sở, thư điện tử, thời gian phát hành. Tuy nhiên, cơ chế này còn áp dụng cho ngôn ngữ, đặc điểm kỹ thuật, loại hình dịch vụ kênh chương trình và nội dung xuất bản phụ trương, vốn có thể tác động đến phạm vi giấy phép và quản lý chuyên ngành.

Đại biểu đề nghị chỉnh lý khoản 3 Điều 18 theo hướng: Quy định hình thức thông báo bằng văn bản hoặc dữ liệu điện tử, thời điểm gửi và trách nhiệm cập nhật. Việc thông báo không phải xin chấp thuận trước, nhưng không miễn nghĩa vụ tuân thủ giấy phép, quy chuẩn kỹ thuật và pháp luật liên quan. Nếu thay đổi vượt phạm vi giấy phép hoặc không đủ điều kiện chuyên ngành, cơ quan quản lý phải nêu căn cứ, yêu cầu khắc phục và kiểm tra sau thông báo; không đặt thêm thủ tục chấp thuận ngoài luật. Cơ quan quản lý cần lưu vết thông báo để kiểm tra, xác định trách nhiệm.

“Tôi đề nghị Quốc hội quan tâm chỉnh lý hai nội dung này để bảo vệ di sản linh hoạt nhưng chặt chẽ, đồng thời bảo đảm cải cách thủ tục báo chí thực chất, minh bạch và khả thi”, đại biểu Nguyễn Thị Sửu phát biểu.